Interpelacja w sprawie podjęcia działań zmierzających do zmiany rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8881
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie podjęcia działań zmierzających do zmiany rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 26-03-2025
Szanowna Pani Ministro,
jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie działań zmierzających do zmiany rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie poziomów recyklingu. Obecne przepisy wprowadzają liczne trudności interpretacyjne, które rodzą poważne wątpliwości w zakresie ich zgodności z zasadami konstytucyjnymi, w szczególności w kontekście realizacji zasady pewności prawa oraz ochrony interesów obywateli i przedsiębiorstw.
Wierzę, że podjęcie stosownych działań pozwoli na wyeliminowanie istniejących problemów oraz zapewni większą przejrzystość i efektywność w realizacji obowiązków związanych z recyklingiem.
W związku z tym zwracam się z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania :
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań zmierzających do zmiany rozporządzenia o poziomach recyklingu z 2021 r. w celu wyeliminowania niejednoznaczności przepisów?
Jakie kroki zostały dotychczas podjęte przez ministerstwo w związku z licznymi interpretacjami wydawanymi na podstawie rozporządzenia?
Czy ministerstwo dostrzega problem nierównego traktowania odpadów przekazywanych poza granice Polski w stosunku do tych zagospodarowywanych na terenie kraju, wynikający z § 9 rozporządzenia?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian w § 6 i § 7 ust. 2 rozporządzenia, które umożliwiłyby zaliczenie do masy odpadów poddanych recyklingowi kompostu powstałego w instalacjach MBP i wykorzystanego do rekultywacji składowisk odpadów?
Jak ministerstwo ocenia wpływ obecnych przepisów rozporządzenia na funkcjonowanie gmin oraz przedsiębiorstw z sektora gospodarki odpadami?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę skutków społecznych i ekonomicznych wynikających z niejasności przepisów rozporządzenia?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań wspierających ideę gospodarki obiegu zamkniętego, które mogłyby zniwelować negatywną percepcję społeczną wynikającą z obecnych regulacji?
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13682 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.9.2025.AAG
3732018.14889645.12034060
Warszawa, 23-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją z dnia 2 kwietnia 2025 r. r. Pani Posłanki Iwony Marii Kozłowskiej
w sprawie podjęcia działań zmierzających do zmiany rozporządzenia Ministra Klimatu
i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania
do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (znak: K10INT8881), przedstawiam
poniżej wyjaśnienia dotyczące zagadnienia poruszonego w interpelacji oraz następnie
odpowiedzi na pytania zadane przez Panią Posłankę.
Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oblicza się jednolicie w całej Unii
Europejskiej, a polskie przepisy umożliwiają obliczanie poziomu przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych zgodnie z przepisami
obowiązującymi w Unii Europejskiej.
W związku z nowelizacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2008/98 z dnia
19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy1 (dalej
dyrektywa 2008/98) oraz decyzją wykonawczą 2019/1004 z dnia 7 czerwca 2019 r.
określającą zasady obliczania, weryfikacji i zgłaszania danych dotyczących odpadów,
zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE oraz uchylającą
decyzję wykonawczą Komisji C(2012) 23842 (dalej decyzja 2019/1004), wprowadzono
nowe, jednolite zasady zaliczania odpadów do odpadów poddanych przygotowaniu do
ponownego użycia i recyklingowi.
Aby obliczyć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów
komunalnych określony w art. 3b ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach3 należy zastosować przepisy wykonawcze wydane na
podstawie art. 3b ust. 3 tej ustawy. Obecnie w tym zakresie obowiązuje rozporządzenie
Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania
poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych4, które
wdraża przepisy dyrektywy 2008/98/WE oraz służy wykonaniu decyzji 2019/1004.
Poziomy uzyskiwane przez gminy i podmioty odbierające odpady komunalne przekładają
się na poziomy, które uzyskujemy jako kraj.
1 Dz. Urz. UE L Nr 312, str. 3.
2 Dz. Urz. UE L Nr 163, str. 66.
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 399
4 Dz. U. poz. 1530
-- 1 of 5 --
Obliczanie ww. poziomów w sposób odbiegający od sposobu określonego w Unii
Europejskiej może narazić Polskę na zarzut niewłaściwej transpozycji dyrektywy i w efekcie
na kary finansowe nałożone przez organy Unii Europejskiej. Zmiany wprowadzone
w przepisach krajowych w zakresie zasad obliczania poziomu przygotowania do ponownego
użycia i recyklingu odpadów komunalnych są związane ze zmianami w przepisach Unii
Europejskiej.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska informowało w jaki sposób oblicza się poziom
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu
W celu ułatwienia obliczania ww. poziomu i ujednolicenia zasad stosowania decyzji
2019/1004, Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamieściło na swojej stronie komunikat
(dostępny pod linkiem https://www.gov.pl/web/klimat/obliczanie-poziomu-
przygotowania-do-ponownego-uzycia-i-recyklingu-odpadow-komunalnych).
Dodatkowo, zamieszczono komunikat dotyczący obliczania masy bioodpadów
poddawanych recyklingowi u źródła: https://www.gov.pl/web/klimat/komunikat-ws-
wliczania-masy-bioodpadow-kompostowanych-u-zrodla-do-poziomu-recyklingu-
odpadow-komunalnych
Oprócz tego, Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy zakończył
prace nad ekspertyzą pn. „Bioodpady komunalne posegregowane i poddawane recyklingowi
u źródła w Polsce 2024”. Wyniki tej ekspertyzy mogą być wykorzystywane do obliczania
ilości bioodpadów komunalnych posegregowanych i poddanych recyklingowi u źródła za
rok 2024 i lata kolejne. Szczegóły można znaleźć w komunikacie:
https://www.gov.pl/web/klimat/komunikat-w-sprawie-ekspertyzy-bioodpady-
komunalne-posegregowane-i-poddawane-recyklingowi-u-zrodla-w-polsce-2024
Zwracam jednocześnie uwagę, że weryfikacja sprawozdań gminnych prowadzona jest przez
urzędy marszałkowskie i Ministerstwo Klimatu i Środowiska może jedynie przedstawić
wyjaśnienia obowiązujących przepisów lub swoją opinię, która nie ma wpływu na
postępowanie prowadzone przez uprawniony organ oraz interpretacje poszczególnych
urzędów.
Pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjęcie działań zmierzających do zmiany
Rozporządzenia o poziomach recyklingu z 2021 roku w celu wyeliminowania
niejednoznaczności przepisów?
Czy Ministerstwo dostrzega problem nierównego traktowania odpadów przekazywanych
poza granice Polski w stosunku do tych zagospodarowywanych na terenie kraju,
wynikający z § 9 Rozporządzenia?
W związku z wyjaśnieniami udzielonymi na początku pisma, informuję że Ministerstwo nie
planuje obecnie podjęcia działań zmierzających do zmiany omawianego rozporządzenia.
Przepisy rozporządzenia są jednoznaczne i związane ściśle z przepisami obowiązującymi
w całej Unii Europejskiej. Np. przepis § 9 ww. rozporządzenia, który brzmi: „W masie
odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia lub poddanych recyklingowi
można uwzględnić odpady przekazane poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do innego
państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w celu przygotowania do ponownego użycia,
recyklingu lub wypełniania wyrobisk” służy transpozycji przepisu art. 11a ust. 7 ww.
-- 2 of 5 --
dyrektywy5. Natomiast brak możliwości uwzględnienia w poziomie recyklingu odpadów
przekazanych do wypełnienia wyrobisk na terenie Polski wynika z konieczności transpozycji
art. 11a ust. 5 dyrektywy „Do celu obliczenia czy cele określone w art. 11 ust. 2 lit. c) i d) i
e) oraz w art. 11 ust. 3 zostały osiągnięte, (…)nie można zaliczać materiałów, które utraciły
status odpadów, a mają być używane jako paliwa lub inne środki wytwarzania energii,
spalone, użyte do wypełniania wyrobisk lub składowane.”.
To nie znaczy, że jakikolwiek kraj dopuszcza przetwarzanie odpadów komunalnych lub
pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych, które można zaliczyć do poziomu
recyklingu, w wyrobiskach. Niemniej, należało w przepisach krajowych wdrożyć te ustępy
ww. dyrektywy.
Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie zmian w § 6 i § 7 ust. 2 Rozporządzenia, które
umożliwiłyby zaliczenie do masy odpadów poddanych recyklingowi kompostu powstałego
w instalacjach MBP i wykorzystanego do rekultywacji składowisk odpadów?
Aktualnie nie ma takich planów, ponieważ gospodarka odpadami komunalnymi w Polsce
powinna być oparta przede wszystkim na realizacji hierarchii sposobów postępowania
z odpadami6. Biorąc pod uwagę potrzebę wprowadzenia gospodarki o obiegu zamkniętym,
należy dołożyć starań aby zapobiegać powstawaniu odpadów. Te odpady, którym nie udało
się zapobiec, należy zbierać selektywnie i poddawać recyklingowi. Przekazanie odpadów na
składowisko jest ostatecznością. Odpady powinny być kierowane do procesów stojących
wyżej w hierarchii sposobów postępowania z odpadami, tak, aby mogły z powrotem wrócić
do obiegu.
Dodam, że od roku 2027, bioodpady stanowiące odpady komunalne poddane obróbce
tlenowej lub beztlenowej będzie można zaliczyć do odpadów poddanych recyklingowi, tylko
jeżeli zostały zebrane w sposób selektywny7 (oraz spełniły pozostałe warunki opisane
w omawianym rozporządzeniu). Czyli od roku 2027 nie będzie można zaliczać do odpadów
poddanych recyklingowi, bioodpadów wysortowanych z innych odpadów komunalnych np.
z odpadów o kodzie 20 03 01.
Dodam też, że zgodnie z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach, odpady poddane odzyskowi na składowisku, dla potrzeb obliczania
poziomu składowania do odpadów przekazanych do składowania zalicza się również
odpady poddane odzyskowi na składowisku odpadów8.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt że przepisy wprowadzone na terenie Polski związane
są z przepisami Unii Europejskiej, nie jest możliwe wprowadzenie przepisów wspierających
przekazywanie odpadów na składowisko.
Jak Ministerstwo ocenia wpływ obecnych przepisów Rozporządzenia na funkcjonowanie
gmin oraz przedsiębiorstw z sektora gospodarki odpadami?
5 „Odpady przekazane innemu państwu członkowskiemu w celu przygotowania do
ponownego użycia, recyklingu lub wypełniania wyrobisk w tym innym państwie
członkowskim mogą być zaliczone na poczet realizacji celów określonych w art. 11 ust. 2 i 3
jedynie przez państwo członkowskie, w którym zostały zebrane.”
6 Hierarchia postępowania z odpadami jest opisana w art. 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r.
o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1597)
7 § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu
obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
8 Art. 3b ust. 2b
-- 3 of 5 --
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi bieżącą analizę przepisów omawianego
rozporządzenia oraz skutków jego wprowadzenia. Przykładowo jego wpływ widać
w rosnących krajowych poziomach przygotowania do ponownego użycia i recyklingu
odpadów komunalnych. Dodam, że Ministerstwo prowadzi analizy możliwych zmian
przepisów dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi, które usprawnią np.
przekazywanie danych dotyczących zagospodarowania odpadów komunalnych. Zostanie to
wyjaśnione w odpowiedzi na ostatnie pytanie.
Jakie kroki zostały dotychczas podjęte przez Ministerstwo w związku z licznymi
interpretacjami wydawanymi na podstawie Rozporządzenia?
Czy Ministerstwo przeprowadziło analizę skutków społecznych i ekonomicznych
wynikających z niejasności przepisów Rozporządzenia?
Weryfikacja sprawozdań gminnych prowadzona jest przez urzędy marszałkowskie i to one
dokonują interpretacji przepisów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska może jedynie
przedstawić wyjaśnienia obowiązujących przepisów lub swoją opinię, która nie ma wpływu
na postępowanie prowadzone przez uprawniony organ.
Czy Ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań wspierających ideę Gospodarki
Obiegu Zamkniętego, które mogłyby zniwelować negatywną percepcję społeczną
wynikającą z obecnych regulacji?
Ministerstwo wprowadza rozwiązania wspierające GOZ za pośrednictwem licznych
inicjatyw legislacyjnych, opracowując dokumenty strategiczne oraz realizując działania
edukacyjne i informacyjne.
Jednym z działań, mającym na celu wsparcie gmin w wykazywaniu wyższych poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych jest zrealizowana
przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, a sfinansowana przez
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ekspertyza pn. „Bioodpady
komunalne posegregowane i poddawane recyklingowi u źródła w Polsce 2024”. Szczegóły
zostały opisane we wstępie do odpowiedzi.
Jednocześnie rozumiemy, że wprowadzanie wymogów związanych z przejściem od
gospodarki odpadami opartej na składowaniu do gospodarki odpadami opartej na
cyrkularności, a więc zapobieganiu, przygotowaniu do ponownego użycia i recyklingu
stanowi duże wyzwanie i może w pewnych przypadkach powodować negatywne odczucia
w stosunku do wprowadzanych wymogów. Dodam, że w wyniku analiz Ministerstwa oraz
w odpowiedzi na postulaty mieszkańców, samorządów i przedsiębiorców prowadzone są
wewnętrzne prace nad zmianą przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu
czystości i porządku w gminach. Proponowane zmiany mają na celu zwiększenie
skuteczności egzekwowania obowiązków w zakresie selektywnej zbiórki, uszczelnienie
systemu opłat oraz dostosowanie przepisów do wymogów unijnych i krajowych strategii
gospodarki odpadami. Przewidziane narzędzia interwencji zapewnią gminom skuteczniejsze
mechanizmy nadzoru i kontroli, a także stworzą warunki do sprawiedliwego podziału
kosztów gospodarki odpadami. W związku z tym analizowane są np. możliwości
wprowadzenia takich przepisów, które usuną pojawiające się różnice interpretacyjne
w zakresie przekazywania informacji o sposobie dalszego zagospodarowania odpadów.
Nie bez znaczenia jest fakt wdrażania systemu kaucyjnego. Dokonywane przez
mieszkańców zwroty odpadów opakowaniowych w ramach systemów kaucyjnych
zwiększać będą poziomy selektywnego zbierania, a w kolejnym kroku również recyklingu,
który będzie mógł zostać zaliczony do poziomów recyklingu odpadów komunalnych
-- 4 of 5 --
zapewnianych przez gminy. Dane ze sprawozdań za 2025 r. przygotowywane przez
podmioty prowadzące systemy kaucyjne będą przekazywane do gmin, które będą mogły
uwzględnić wskazane poziomy recyklingu w swoich sprawozdaniach.
Zwracam uwagę, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska biorąc pod uwagę skutki powodzi
oraz postulaty samorządów, w ustawie z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy
o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1717) wprowadziło zmiany dotyczące złagodzenia kar za
ewentualne nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu (za rok 2024 i 2025) oraz
składowania (za rok 2025) przez gminy i inne podmioty odbierające odpady komunalne.
W stosunku do podmiotów oraz gmin z obszaru objętego klęską żywiołową wprowadzono
zwolnienie z kar, natomiast w przypadku gmin i podmiotów z pozostałych obszarów kraju
zmniejszono kary o połowę.
W załączeniu przekazuję odpowiedź udzieloną na petycję Burmistrza Więcborka.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Zał. wym.
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --