Interpelacja w sprawie helikopterów dla polskiej Marynarki Wojennej

Interpelacja nr 8871

do ministra obrony narodowej

w sprawie helikopterów dla polskiej Marynarki Wojennej

Zgłaszający: Witold Zembaczyński

Data wpływu: 26-03-2025

Szanowny Panie Ministrze,

wschodnia granica Polski, będąca jednocześnie zewnętrzną granicą Unii Europejskiej, znajduje się w strategicznie istotnym położeniu dla całej wspólnoty. Parlament Europejski wyraźnie deklaruje konieczność wzmacniania armii, szczególnie w zakresie obrony granic UE w obliczu trwającej wojny w Ukrainie. Polska w związku z tym systematycznie zwiększa wydatki na obronność. Zgodnie z projektem ustawy budżetowej na 2025 rok, na ten cel przeznaczonych zostanie 186,6 mld zł (równowartość 4,7% PKB), z czego część środków pochodzi z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Działania Rzeczypospolitej w tym zakresie są szeroko chwalone przez naszych największych sojuszników w NATO, w tym m.in. Stany Zjednoczone.

Z uwagi na położenie Polski nad Morzem Bałtyckim i graniczenie z rosyjskim Obwodem Królewieckim, kluczowym elementem Sił Zbrojnych RP pozostaje Marynarka Wojenna. W przypadku kryzysu lub wojny jej zadaniem jest obrona i utrzymanie morskich linii komunikacyjnych oraz niedopuszczenie do blokady morskiej. W czasie pokoju Marynarka Wojenna pełni istotne zadania we współpracy ze Strażą Graniczną oraz w działaniach ratowniczych. W jej skład wchodzą 3. Flotylla Okrętów, 8. Flotylla Obrony Wybrzeża, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej, jednostki wsparcia i zabezpieczenia działań oraz ośrodki szkoleniowe.

Niezbędnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa granic państwa jest sprawnie funkcjonujące i skoordynowane lotnictwo morskie, zarówno w postaci samolotów, jak i śmigłowców. Zadania lotnicze Marynarki Wojennej realizuje Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej, w skład której wchodzą dwie Bazy Lotnictwa Morskiego: 43. BLM w Gdyni-Babich Dołach oraz 44. BLM w Siemirowicach i Darłowie. 43. BLM dysponuje samolotami An-28TD, M28B oraz śmigłowcami Mi-2, ratowniczymi W-3WARM Anakonda oraz ZOP Kaman SH-2G. 44. BLM wyposażona jest w śmigłowce AW101 Mk 614 (wersja ZOP), ratownicze W-3WARM Anakonda oraz Mi-14PŁ/R i Mi-14PŁ, które są jednak stopniowo wycofywane z eksploatacji.

Analiza Defence z 2016 roku wskazywała na eksploatację 27 śmigłowców, a MON deklarowało wówczas plany zakupu 6 kolejnych maszyn w nadchodzącej dekadzie. Pierwotnie planowano zakup 70 śmigłowców w ramach jednej umowy, jednak liczba ta została zredukowana do 50, a następnie do 6 maszyn ZOP, rezygnując z zakupu śmigłowców poszukiwawczo-ratowniczych (SAR). Polska jest zobowiązana do utrzymania zdolności SAR zgodnie z Konwencją SAR z 1979 roku oraz zobowiązaniami w ramach NATO. W 2019 roku zakupiono 4 śmigłowce AW101 Mk 614 do zwalczania okrętów podwodnych oraz ratownictwa bojowego.

Według informacji przytaczanych przez Forsal, obecna flota Mi-14 jest przestarzała – służy armii od lat 80. Większość maszyn została już wycofana, a cztery pozostałe mają ograniczoną zdolność operacyjną. Wskazuje się więc na pilną konieczność pozyskania nowych śmigłowców ZOP. Eksperci wyrażają również obawy, czy posiadana liczba śmigłowców AW101 jest wystarczająca do realizacji zadań ZOP. Zakup dodatkowych śmigłowców można byłoby sfinansować poprzez ograniczenie planowanego zakupu 96 sztuk AH-64E Apache, którego skala – zdaniem części ekspertów – jest nadmierna. W przypadku floty Mieczników, w ramach programu Kondor rekomenduje się zakup lekkich i uniwersalnych śmigłowców zdolnych do operowania z pokładów okrętów.

Modernizacja Marynarki Wojennej powinna uwzględniać potrzeby w zakresie śmigłowców ratunkowych, transportowych oraz do zwalczania okrętów podwodnych. Koncepcja rozwoju lotnictwa morskiego powinna być spójna z długoterminową strategią Sił Zbrojnych RP, obejmującą zarówno czas pokoju, jak i wojny.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Czy ministerstwo na bieżąco monitoruje potrzeby dotyczące śmigłowców polskiej Marynarki Wojennej? W jaki sposób resort odpowiada lub zamierza odpowiedzieć na te potrzeby?

Czy ministerstwo zamierza podejmować działania modernizacyjne śmigłowców polskiej Marynarki Wojennej w oparciu o długoterminową strategię rozwoju sił morskich? Jakiego zakresu modernizacji może spodziewać się Marynarka Wojenna?

Czy przewidziane są dalsze plany zakupu śmigłowców SAR, ZOP i transportowych, uwzględniające zarówno potrzeby wewnętrzne, jak i zobowiązania międzynarodowe?

Czy ministerstwo planuje zwiększenie floty śmigłowców polskiej Marynarki Wojennej? Czy rozważane jest zwiększenie liczby AW101?

Czy resort uwzględnia potrzebę oraz czas wymagany na przeszkolenie załóg przy planowaniu zakupów nowych śmigłowców? Jakie działania są podejmowane w tym zakresie w Marynarce Wojennej?

Czy ministerstwo zamierza wspierać rozwój polskiego przemysłu obronnego poprzez realizację zamówień na śmigłowce, np. AW101, w polskich zakładach takich jak PZL-Świdnik?

Jakie działania podejmie ministerstwo w celu zakupu lekkich i uniwersalnych śmigłowców dla floty Mieczników w ramach programu Kondor?

Jak ministerstwo zapatruje się na zakup 96 sztuk śmigłowców AH-64E Apache? Czy planowana jest redukcja tego zakupu na rzecz innych celów, takich jak m.in. zwiększenie liczby AW101?

Z wyrazami szacunku

Witold Zembaczyński