Interpelacja w sprawie dostępności domowej opieki hospicyjnej w woj. świętokrzyskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8863
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności domowej opieki hospicyjnej w woj. świętokrzyskim
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 26-03-2025
Szanowna Pani Minister,
z najnowszego raportu kontrolnego NIK wynika, że województwo świętokrzyskie zmaga się z poważnymi problemami w zakresie zapewnienia odpowiedniej opieki paliatywnej i hospicyjnej dla mieszkańców. Jest to szczególnie niepokojące w kontekście faktu, że region ten, z demograficznym wskaźnikiem starości wynoszącym 25,5% w 2022 roku, jest „najstarszym” demograficznie województwem w Polsce. W ciągu ostatniej dekady odsetek osób starszych w tym regionie wzrósł o ponad 6 punktów procentowych.
NIK wskazuje na szereg nieprawidłowości i problemów systemowych, które bezpośrednio wpływają na dostępność i jakość opieki hospicyjnej. Problemem jest między innymi brak równego dostępu do opieki hospicyjnej dla dzieci. Mieszkańcy powiatów jędrzejowskiego, kazimierskiego, koneckiego i włoszczowskiego mają znacznie utrudniony dostęp do tej formy opieki z powodu dużej odległości od istniejących hospicjów. Ponadto w województwie brakuje hospicjum perinatalnego. Mimo zgłaszanych potrzeb, od 2021 roku nie ogłaszano nowych konkursów na tego typu świadczenia po unieważnieniu jednego konkursu z powodu braku ofert. Występują nieprawidłowości w prowadzeniu list oczekujących i harmonogramów przyjęć w czterech z pięciu skontrolowanych hospicjów domowych, co skutkuje przekazywaniem do NFZ błędnych danych o liczbie osób oczekujących i czasie oczekiwania. Jako główna bariera w rozwoju domowej opieki hospicyjnej, wskazywana jest niewystarczająca liczba personelu medycznego, przy czym średni wiek kadry medycznej w województwie należy do najwyższych w kraju (mediana 55 lat). Jedynie 7% dorosłych pacjentów i 44% dzieci lub ich rodzin objętych jest opieką psychologa, a wycena świadczeń przez NFZ, która nie uwzględnia czasu ani odległości, jaką należy pokonać, aby dotrzeć do pacjenta jest niewystarczająca.
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jakie konkretne działania resort zdrowia zamierza podjąć w celu zapewnienia równego dostępu do domowej opieki hospicyjnej dla dzieci we wszystkich powiatach województwa świętokrzyskiego?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmów zachęcających do tworzenia hospicjum perinatalnego w tym regionie? Jeśli tak, jakie to mechanizmy i w jakim terminie zostaną wdrożone?
W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwiązać problem niedoboru i starzenia się kadry medycznej w placówkach paliatywno-hospicyjnych w województwie świętokrzyskim?
Czy ministerstwo planuje weryfikację i ewentualną zmianę zasad wyceny świadczeń dla hospicjów domowych, z uwzględnieniem specyfiki regionów?
Jakie działania zostaną podjęte w celu poprawy nadzoru nad prawidłowością danych przekazywanych przez świadczeniodawców do NFZ, w szczególności dotyczących osób oczekujących na świadczenia?
Czy resort zdrowia rozważa wprowadzenie obowiązku cyklicznych ocen potrzeb psychologicznych wszystkich pacjentów hospicjów domowych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10002 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.64.2025.AK
Warszawa, 30 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację nr 8863 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego, w sprawie
dostępności domowej opieki hospicyjnej w woj. świętokrzyskim, uprzejmie proszę o
przyjęcie następujących informacji.
1. Jakie konkretne działania resort zdrowia zamierza podjąć w celu zapewnienia równego
dostępu do domowej opieki hospicyjnej dla dzieci we wszystkich powiatach województwa
świętokrzyskiego?
Zabezpieczenie dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej należy do kompetencji
oddziałów wojewódzkich NFZ i jest realizowane poprzez zawieranie umów o udzielanie
świadczeń opieki zdrowotnej, a następnie monitorowanie ich realizacji i rozliczanie. Zgodnie
ze stanowiskiem Świętokrzyskiego OW NFZ, świadczenia hospicjum domowego dla dzieci
na terenie województwa świętokrzyskiego są realizowane przez 2 świadczeniodawców,
natomiast obszarem kontraktowania objęte zostało całe województwo świętokrzyskie.
Podmioty realizujące umowy mogą włączać do opieki pacjentów zamieszkałych na terenie
wszystkich powiatów, a nawet potencjalnie spoza województwa. Świętokrzyski OW NFZ nie
otrzymywał skarg dotyczących odmowy udzielenia świadczenia hospicyjnego ze względu na
miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Jednocześnie Świętokrzyski OW NFZ przekazał,
że w dniu 7.04.2025 r. zwrócił się do Konsultant Wojewódzkiej w dziedzinie medycyny
paliatywnej o opinię w sprawie kontraktowania nowych miejsc i rekomendowanych
lokalizacji m.in. hospicjów domowych dla dzieci (obszarów kontraktowania), a także możliwej
do zakupu ich liczby, z uwzględnieniem ograniczeń potencjału kadrowego terenu
województwa. W zależności od opinii Konsultant w zakresie pilności i skali wymaganego
ewentualnego uzupełnienia dostępności do świadczeń, w korelacji z analizami oraz
możliwościami finansowymi Oddziału, podjęte zostaną kroki w kierunku ogłoszenia
ewentualnych postępowań uzupełniających w sprawie zawarcia umów w roku bieżącym,
bądź określenia nowej mapy zabezpieczenia dla wszystkich świadczeń opieki paliatywnej i
hospicyjnej na przyszły rok, w związku z wygasaniem aktualnych umów.
2. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmów zachęcających do tworzenia
hospicjum perinatalnego w tym regionie? Jeśli tak, jakie to mechanizmy i w jakim terminie
zostaną wdrożone?
Świadczenia perinatalnej opieki paliatywnej dla dzieci zostały zabezpieczone przez
Świętokrzyski Oddział Wojewódzki NFZ w wyniku rozstrzygnięcia w dniu 4 kwietnia 2025 r.
postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert o zawarcie umów na realizację ww.
zakresu na obszarze całego województwa. Wybrano do zawarcia umowy ofertę złożoną
przez Caritas Diecezji Kieleckiej, z miejscem udzielania świadczeń na terenie miasta Kielce.
Była to jednocześnie jedyna oferta złożona w odpowiedzi na ogłoszone przez Oddział
postępowanie konkursowe. Realizacja świadczeń rozpoczęła się 14 kwietnia 2025 r.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
3. W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwiązać problem niedoboru i starzenia się kadry
medycznej w placówkach paliatywno-hospicyjnych w województwie świętokrzyskim?
Ministerstwo Zdrowia podejmuje działania mające na celu wzmocnienie potencjału
kadrowego w systemie ochrony zdrowia w ujęciu całego kraju, zarówno w specjalizacjach o
największym deficycie kadrowym, jak i w pozostałych specjalizacjach. Wykształcenie
odpowiedniej liczby lekarzy specjalistów z dziedziny medycyny paliatywnej jest jednym z
priorytetów resortu. W stosunku do 2010 r. liczba specjalistów posiadających specjalizację z
medycyny paliatywnej i wykonujących zawód zwiększyła się z 212 osób do 640 osób, a w
trakcie szkolenia specjalizacyjnego z medycyny paliatywnej są 162 osoby (stan na 31 grudnia
2024 r.). Medycyna paliatywna znajduje się na liście priorytetowych dziedzin medycyny.
Zaliczenie dziedziny do dziedzin priorytetowych skutkuje corocznie (od lipca) przyznaniem
wyższego wynagrodzenia zasadniczego lekarzom w trybie specjalizacji rezydenckim, a także
przyznawaniem większej liczby miejsc szkoleniowych w stosunku do pozostałych dziedzin.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że zgodnie z przeprowadzoną przez Świętokrzyski OW
NFZ analizą potencjału wykonawczego świadczeniodawców, średni wiek personelu
realizującego aktualnie świadczenia opieki paliatywnej i hospicyjnej na podstawie umów z
NFZ w województwie świętokrzyskim to ok. 49 lat, przy czym średni wiek lekarza to ok. 50
lat (wśród 102 lekarzy zadeklarowanych w umowach opieki paliatywnej i hospicyjnej 34%
stanowią osoby w wieku do 40 lat, 17% w wieku 41-50 lat, 25% w wieku 51-60 lat, a 24% 61
lat i starsi). Należy podkreślić, że zarówno w opiece stacjonarnej jak i w hospicjum domowym,
lekarzem realizującym świadczenia paliatywne i hospicyjne może być nie tylko lekarz
specjalista medycyny paliatywnej lub specjalizujący się w tej dziedzinie, ale również każdy
lekarz, który odbędzie kurs zgodny z programem specjalizacji w dziedzinie medycyny
paliatywnej, o czym stanowi rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013
r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. z
2022 r. poz. 262). Obecnie we współpracy z Konsultantem Krajowym w dziedzinie medycyny
paliatywnej finalizowane są prace nad projektem rozporządzenia w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej, które po wejściu w życie zastąpi
obowiązujące rozporządzenie. Projektowane zmiany dotyczą m.in. wymagań wobec
personelu w opiece paliatywnej i hospicyjnej.
4. Czy ministerstwo planuje weryfikację i ewentualną zmianę zasad wyceny świadczeń dla
hospicjów domowych, z uwzględnieniem specyfiki regionów?
Świadczenia opieki paliatywnej i hospicyjnej są finansowane zgodnie z taryfą określoną w
Obwieszczeniu Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) z
dnia 28 marca 2024 r. w sprawie taryf świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
paliatywnej i hospicyjnej. Nie jest planowana zmiana zasad wyceny świadczeń. Prezes
AOTMiT określa taryfy świadczeń po przeprowadzeniu postępowania taryfikacyjnego, w
oparciu o dane pozyskane od świadczeniodawców. Podstawowym celem procesu taryfikacji
jest dokonanie wyceny świadczeń, adekwatnej do rzeczywistych kosztów leczenia
ponoszonych przez podmioty lecznicze i niezależnej od płatnika świadczeń. Taryfikacja ma
służyć także równoważeniu podaży świadczeń i potrzeb zdrowotnych, zapewnieniu możliwie
najlepszej dostępności świadczeń gwarantowanych oraz gospodarności w wydawaniu
środków publicznych.
5. Jakie działania zostaną podjęte w celu poprawy nadzoru nad prawidłowością danych
przekazywanych przez świadczeniodawców do NFZ, w szczególności dotyczących osób
oczekujących na świadczenia?
W zakresie poprawy nadzoru nad prawidłowością przekazywanych danych z zakresu osób
oczekujących na opiekę paliatywną i hospicyjną, Świętokrzyski OW NFZ prowadzi bieżący
monitoring list osób oczekujących. W przypadku wątpliwości co do poprawności informacji,
podmiot leczniczy proszony jest o złożenie wyjaśnień, w wyniku których może dojść do
korygowania danych. W celu wyeliminowania z kolejek oczekujących osób zmarłych Oddział
dokonuje analizy porównawczej otrzymanych danych z ostatnią repliką Centralnego
Wykazu Ubezpieczonych.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Należy dodać, że w Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia trwają prace nad rozwojem
narzędzia analitycznego Business Intelligence (BI), które umożliwi kompleksową analizę
danych dotyczących dostępności świadczeń zdrowotnych, w tym danych związanych z
czasem oczekiwania pacjentów, liczbą pacjentów oczekujących, czy liczbą udzielonych
świadczeń. Rozwiązanie ma na celu usprawnienie procesu monitorowania list oczekujących
na świadczenia, w tym opieki paliatywnej i hospicyjnej. Tworzone narzędzie będzie
integrować dane pochodzące z różnych źródeł. Uwzględnione w nim będą dane
sprawozdawane do rozliczeń, jak i raportowane przez świadczeniodawców dane dotyczące
list oczekujących, umożliwiając bieżące śledzenie dynamiki kolejek, identyfikację miejsc
wymagających interwencji oraz wspieranie procesów decyzyjnych na poziomie zarówno
centralnym, jak i regionalnym.
6. Czy resort zdrowia rozważa wprowadzenie obowiązku cyklicznych ocen potrzeb
psychologicznych wszystkich pacjentów hospicjów domowych?
Wypracowany we współpracy z Konsultantem Krajowym w dziedzinie medycyny
paliatywnej projekt rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
paliatywnej i hospicyjnej nie przewiduje nałożenia na świadczeniodawców obowiązku
cyklicznych ocen potrzeb psychologicznych wszystkich pacjentów hospicjów domowych.
Jednocześnie należy podkreślić, że opieka psychologiczna stanowi element składowy
świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej, w tym świadczeń w hospicjum domowym.
Zgodnie z załącznikiem 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013
r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. z
2022 r. poz. 262), w wymaganiach dotyczących personelu do realizacji świadczeń
gwarantowanych w warunkach domowych wymieniony jest „psycholog lub psycholog
posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie psychologii klinicznej, lub psychoonkolog, którym
jest osoba z wykształceniem psychologicznym lub medycznym, która ukończyła studia
wyższe i uzyskała tytuł magistra lub równorzędny oraz ukończyła studia podyplomowe z
psychoonkologii”, a zgodnie z § 6 ww. rozporządzenia, świadczenia gwarantowane
realizowane w warunkach domowych obejmują m.in. opiekę psychologiczną nad
świadczeniobiorcą i jego rodziną.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --