Interpelacja w sprawie planów wprowadzenia skróconego tygodnia pracy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8860
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie planów wprowadzenia skróconego tygodnia pracy
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 26-03-2025
Szanowna Pani Minister,
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest w trakcie przygotowania reformy dotyczącej długości tygodnia pracy. Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk podkreślała, że obecny 8-godzinny dzień pracy obowiązuje od ponad 100 lat, a zmiany w Kodeksie pracy mogłyby być wprowadzane stopniowo. Wśród obywatelskich postulatów znalazły się między innymi propozycje zwiększenia nieprzerwanego odpoczynku z 35 do 59 godzin w celu poprawy regeneracji pracowników oraz wprowadzenie czterodniowego tygodnia pracy, co miałoby przynieść korzyści zarówno zatrudnionym, jak i pracodawcom. Jednocześnie pojawiają się głosy, że skrócony tydzień pracy mógłby wpłynąć na organizację nauki w szkołach, gdzie nauczyciele już dziś mogą wnioskować o skrócony czas pracy na podstawie Karty Nauczyciela.
Zapowiedziana reforma i skrócenie tygodnia pracy budzi pytania dotyczące jego wpływu na gospodarkę, efektywność pracy oraz możliwości przeorganizowania organizacji nauki. Brak 25 tys. pedagogów rodzi obawy o realizację takiego modelu.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Na jakim etapie znajdują się prace ministerstwa nad projektem skrócenia tygodnia pracy i czy resort planuje wprowadzenie tych zmian jeszcze w 2025 r., jak sugerują medialne doniesienia?
Jakie konkretne modele skróconego tygodnia pracy (np. czterodniowy tydzień, wydłużony odpoczynek) są obecnie rozważane, i które z nich mają największe szanse na realizację?
Jak ministerstwo zamierza ocenić skutki wprowadzenia krótszego tygodnia pracy dla rynku pracy, w tym dla pracodawców, pracowników oraz sektora edukacji, zwłaszcza w kontekście braków kadrowych wśród nauczycieli? Jak skrócony tydzień pracy wpłynie na system emerytalny?
Czy resort planuje konsultacje z MEN w celu dostosowania systemu oświaty do potencjalnych zmian, tak aby zapewnić równowagę między krótszym tygodniem pracy nauczycieli, a potrzebami uczniów?
Jakie działania ministerstwo przewiduje, aby stopniowe wprowadzanie zmian, o którym wspominała Pani Minister, nie wpłynęło negatywnie na produktywność gospodarki i dostępność usług publicznych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7570 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.162.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8860 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie planów
wprowadzenia skróconego tygodnia pracy, proszę przyjąć wyjaśnienia pozostające we
właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
W ostatnich latach w Unii Europejskiej zaszły istotne zmiany dotyczące czasu pracy
pracowników. Wpływ na to miały dwie kluczowe dyrektywy europejskie: „Dyrektywa
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie
równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów1”
oraz „Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca
2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej2”.
Wprowadzone zmiany stanowiły odpowiedź m.in. na potrzeby europejskiego rynku pracy
w kwestii urzeczywistnienia stabilności i klarowności warunków pracy, wprowadziły też
rozwiązania ułatwiające pracownikom godzenie życia zawodowego z rodzinnym m.in.
zwiększając elastyczność w zakresie czasu i sposobu wykonywania pracy.
Nie ulega wątpliwości, że zamierzone przedsięwzięcie jest wieloaspektowe, a zmiany
dotyczące czasu pracy winny być wprowadzane stopniowo. W Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej (MRPiPS) dokonano wnikliwego przeglądu specjalistycznych analiz
i raportów sporządzonych w samym resorcie oraz jednostkach podległych (m.in.
w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy), jak również danych pozyskanych z zewnętrznych
źródeł (raporty krajowe i zagraniczne, relacje podmiotów, które wdrożyły już omawiane
rozwiązanie). Przedmiotem przeglądu były relacje między skróconym wymiarem czasu pracy
(przy zachowaniu niezmienionego poziomu wynagrodzenia za pracę) i dobrostanem
pracowników z jednej, a ich efektywnością i społeczno-ekonomicznymi konsekwencjami
świadczenia przez nich pracy w skróconym wymiarze czasowym z drugiej strony. Z raportu
stanowiącego podsumowanie wielomiesięcznych prac analityczno-koncepcyjnych wynika,
że skrócony czas pracy przynosi liczne korzyści tak pracownikom, jak i pracodawcom.
Trzeba podkreślić, że pracownicy, którzy pracowali krócej, cieszyli się lepszym zdrowiem
psychicznym i fizycznym, mieli więcej czasu na samorozwój i stwierdzili wyraźną poprawę
równowagi między życiem zawodowym i prywatnym. Przeprowadzone analizy wykazały też,
że zatrudniający ich pracodawcy odnotowali poprawę efektywności wykonywanej przez
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między
życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz. Urz. UE L 188
z 12.07.2019, str. 79).
2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych
i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 186 z 11.07.2019, str. 105).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
nich pracy, spadek absencji chorobowych i wyjść prywatnych, a także wypadków przy pracy.
Co więcej, stawali się bardziej konkurencyjni, a rotacja zatrudnianych przez nich
pracowników znacząco zmalała.
28 kwietnia br. na konferencji pn. ,,Skrócony czas pracy – to się dzieje!” ogłoszono
przeprowadzenie ogólnopolskiego programu pilotażowego ws. skrócenia wymiaru czasu
pracy. Jego zasadniczym założeniem jest redukcja godzin pracy pracownika przy zachowaniu
jego dotychczasowego miesięcznego wynagrodzenia.
Do 30 czerwca 2025 r. ogłoszone zostaną zasady pilotażu skróconego czasu pracy.
W kolejnych miesiącach będzie trwał nabór do programu. Uczestnictwo w pilotażu jest
w pełni dobrowolne i pozwoli zainteresowanym pracodawcom na przetestowanie różnych
(dziennych, godzinowych lub polegających na zwiększeniu wymiaru urlopów
wypoczynkowych) dostosowanych do specyfiki prowadzonej przez nich działalności form
skróconego czasu pracy. Dopiero na podstawie sformułowanych w oparciu o zebrane
doświadczenia wniosków możliwe będzie opracowanie propozycji zastosowania
konkretnych modeli skróconego czasu pracy w odniesieniu do ogółu pracujących lub/i
konkretnych grup zawodowych.
Pilotaż jest pierwszym tego typu programem w naszej części Europy. Jego realizacja potrwa
minimum 15 i nie dłużej niż 18 miesięcy.
Trzeba podkreślić, że projekt ustawowego wprowadzenia skróconego czasu pracy
odpowiada żywotnym potrzebom społecznym. W obliczu kryzysu demograficznego
powstaje konieczność zachęcania potencjalnych rodziców do zakładania rodzin, a krótsza
praca oznacza więcej czasu również na życie rodzinne i wychowanie dzieci. Skutki zmian
w strukturze wiekowej polskiego społeczeństwa są coraz dotkliwiej odczuwane w wielu
branżach, zwłaszcza tam, gdzie kluczowe jest zachowanie pracowników starszych
i doświadczonych. Również tej grupie trzeba stworzyć warunki motywujące do jak
najdłuższego utrzymywania aktywności zawodowej. Skrócenie czasu pracy stanowi
rozwiązanie, które może w tym zakresie odegrać istotną i pozytywną rolę.
Ustawowo krótszy względem 40 godzinnego tygodniowego modelu czas pracy obowiązuje
we Francji (35 godzin tygodniowo), Belgii (38 godzin tygodniowo) i Danii (37 godzin
tygodniowo). Są to gospodarki cieszące się wysokim poziomem rozwoju, wysokim PKB oraz
wzrostem gospodarczym.
Od momentu wprowadzenia skróconego czasu pracy PKB Francji per capita wzrosło o 81%.
Trend wzrostu PKB do momentu światowego kryzysu finansowego w 2008 r. utrzymywał się
na poziomie ponad 3%, następnie 2%, aż w ostatnich latach po pandemii sięgnął 5%. Wzrost
PKB z parytetem siły nabywczej w latach 1990-1999 utrzymywał się średnio na poziomie
3,7%, a w latach 2000-2023 3,8%. Przywołane wskaźniki pokazują dobitnie, że
wprowadzenie skróconego czasu pracy nie odbiło się negatywnie na francuskim wzroście
gospodarczym.
Odnośnie kwestii zmiany czasu pracy nauczycieli należy przywołać art. 5 ustawy z dnia 26
czerwca 1974 r.- Kodeks pracy3, który stanowi, że jeżeli stosunek pracy określonej kategorii
pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie
3 (Dz. U. z 2025 r. poz. 277)
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
nieuregulowanym tymi przepisami. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela4
w sposób szczególny reguluje sytuację prawną nauczycieli, wpisując się tym samym
w pragmatyki pracownicze uwzględniające specyfikę pracy tej grupy zawodowej.
W zakresie ewentualnej zmiany czasu pracy nauczycieli, niezbędne będzie podjęcie
odpowiednich działań przez Ministra Edukacji Narodowej, odpowiadającego za prowadzenie
polityki państwa w obszarze oświaty i wychowania.
Informuję, że przebieg pilotażu skróconego czasu pracy będzie na bieżąco monitorował
Zespół ds. Skróconego Czasu Pracy, który zostanie powołany w MRPiPS. Członkowie
zespołu będą udzielać wsparcia organizacyjnego, na bieżąco analizując przesyłane dane
i zgłaszane uwagi. Po zakończeniu pilotażu zespół przygotuje konkretne propozycje
legislacyjne oraz rekomendacje dotyczące ich wdrożenia, uwzględniające specyfikę
poszczególnych branż i sektorów gospodarki.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/- kwalifikowany podpis elektroniczny-/
4 (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, 1871)
-- 3 of 3 --