Interpelacja nr 8859
Interpelacja w sprawie włączenia badania spirometrycznego do koszyka świadczeń podstawowych w POZ w celu wczesnego wykrywania POChP
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie włączenia badania spirometrycznego do koszyka świadczeń podstawowych w POZ w celu wczesnego wykrywania POChP
Interpelacja nr 8859
do ministra zdrowia
w sprawie włączenia badania spirometrycznego do koszyka świadczeń podstawowych w POZ w celu wczesnego wykrywania POChP
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 26-03-2025
Szanowna Pani Minister,
przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest w Polsce drugą najczęstszą przyczyną absencji chorobowej, prowadzi do niepełnosprawności i sześciokrotnie zwiększa ryzyko raka płuca, będącego najczęstszym nowotworem. Na świecie zajmuje trzecie miejsce wśród przyczyn zgonów. Kluczowe dla spowolnienia jej postępu jest wczesne rozpoznanie, możliwe dzięki badaniu spirometrycznemu. Dr Małgorzata Czajkowska-Malinowska, konsultantka krajowa w dziedzinie chorób płuc i prezeska Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, podkreśla, że „spirometria powinna być tak powszechnym badaniem jak pomiar ciśnienia tętniczego”. Tymczasem nie jest ono częścią koszyka świadczeń podstawowych w POZ, mimo że w Polsce leczy się na POChP ponad 1,4 mln osób, a szacunkowo choruje ponad 2,5 mln, z czego wielu nie zdaje sobie sprawy z choroby. Spirometria i szybka konsultacja ze specjalistą są dostępne jedynie w POZ prowadzących program opieki koordynowanej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje włączenie badania spirometrycznego do koszyka świadczeń podstawowych w POZ, aby umożliwić wczesne wykrywanie POChP na szerszą skalę?
Jakie kroki resort zamierza podjąć, by zwiększyć dostępność spirometrii dla pacjentów, szczególnie palaczy tytoniu, którzy są grupą wysokiego ryzyka?
Czy ministerstwo rozważa rozszerzenie programu opieki koordynowanej w POZ w celu zapewnienia szybszego dostępu do diagnostyki i konsultacji specjalistycznych w przypadku podejrzenia POChP?
Jakie działania są planowane, aby podnieść świadomość społeczną na temat POChP i konieczności wczesnej diagnostyki, zwłaszcza wobec szacunków wskazujących na dużą liczbę nierozpoznanych przypadków?
Czy resort przewiduje dodatkowe finansowanie dla POZ na zakup sprzętu spirometrycznego i szkolenie personelu, aby badanie mogło stać się standardem diagnostycznym?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 8859
do ministra zdrowia
w sprawie włączenia badania spirometrycznego do koszyka świadczeń podstawowych w POZ w celu wczesnego wykrywania POChP
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 26-03-2025
Szanowna Pani Minister,
przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest w Polsce drugą najczęstszą przyczyną absencji chorobowej, prowadzi do niepełnosprawności i sześciokrotnie zwiększa ryzyko raka płuca, będącego najczęstszym nowotworem. Na świecie zajmuje trzecie miejsce wśród przyczyn zgonów. Kluczowe dla spowolnienia jej postępu jest wczesne rozpoznanie, możliwe dzięki badaniu spirometrycznemu. Dr Małgorzata Czajkowska-Malinowska, konsultantka krajowa w dziedzinie chorób płuc i prezeska Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, podkreśla, że „spirometria powinna być tak powszechnym badaniem jak pomiar ciśnienia tętniczego”. Tymczasem nie jest ono częścią koszyka świadczeń podstawowych w POZ, mimo że w Polsce leczy się na POChP ponad 1,4 mln osób, a szacunkowo choruje ponad 2,5 mln, z czego wielu nie zdaje sobie sprawy z choroby. Spirometria i szybka konsultacja ze specjalistą są dostępne jedynie w POZ prowadzących program opieki koordynowanej.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje włączenie badania spirometrycznego do koszyka świadczeń podstawowych w POZ, aby umożliwić wczesne wykrywanie POChP na szerszą skalę?
Jakie kroki resort zamierza podjąć, by zwiększyć dostępność spirometrii dla pacjentów, szczególnie palaczy tytoniu, którzy są grupą wysokiego ryzyka?
Czy ministerstwo rozważa rozszerzenie programu opieki koordynowanej w POZ w celu zapewnienia szybszego dostępu do diagnostyki i konsultacji specjalistycznych w przypadku podejrzenia POChP?
Jakie działania są planowane, aby podnieść świadomość społeczną na temat POChP i konieczności wczesnej diagnostyki, zwłaszcza wobec szacunków wskazujących na dużą liczbę nierozpoznanych przypadków?
Czy resort przewiduje dodatkowe finansowanie dla POZ na zakup sprzętu spirometrycznego i szkolenie personelu, aby badanie mogło stać się standardem diagnostycznym?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6852 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.58.2025.TK
Warszawa, 28 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8859 Posła na Sejm RP, Pana Janusza Cieszyńskiego, w
sprawie włączenia badania spirometrycznego do koszyka świadczeń podstawowych w POZ
w celu wczesnego wykrywania POChP, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje włączenie badania spirometrycznego do koszyka
świadczeń podstawowych w POZ, aby umożliwić wczesne wykrywanie POChP na szerszą
skalę?
Wczesna diagnostyka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, zwłaszcza w populacji
palaczy tytoniu i osób z objawami ze strony układu oddechowego, stanowi istotny element
profilaktyki i skutecznego leczenia. Niemniej jednak postulowane włączenie spirometrii do
koszyka świadczeń w POZ wymaga szerszego, systemowego podejścia. Wydaje się, że
racjonalnym kierunkiem działań byłoby umożliwienie wykonywania badań
diagnostycznych dostępnych obecnie we wszystkich ścieżkach opieki koordynowanej w
ramach budżetu diagnostycznego. Jednocześnie wdrożenie spirometrii jako
standardowego badania w POZ musi być powiązane nie tylko z finansowaniem, ale również
z przygotowaniem odpowiedniej infrastruktury.
Jakie kroki resort zamierza podjąć, by zwiększyć dostępność spirometrii dla pacjentów,
szczególnie palaczy tytoniu, którzy są grupą wysokiego ryzyka?
oraz
Czy Ministerstwo rozważa rozszerzenie programu opieki koordynowanej w POZ w celu
zapewnienia szybszego dostępu do diagnostyki i konsultacji specjalistycznych w przypadku
podejrzenia POChP?
Planowanie jest przeprowadzenie analiz odnośnie poszerzenia dostępu do badania
spirometrycznego we wszystkich zakresach opieki koordynowanej poza zakres opieki
koordynowanej, w którym aktualnie to badanie jest już dostępne -
diagnostyka i leczenie
astmy oskrzelowej i przewlekłej choroby obturacyjnej płuc.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Należy zauważyć, że do zadań wykonywanych przez pielęgniarki podstawowej opieki
zdrowotnej należy realizacja świadczeń w ramach profilaktyki gruźlicy polegająca na
przeprowadzeniu wywiadu w kierunku gruźlicy wraz z wypełnieniem ankiety m.in. z
osobami uzależnionymi od substancji psychoaktywnych, w tym z palaczami wyrobów
tytoniowych i w przypadku stwierdzenia występowania czynników ryzyka kierowanie do
lekarza na diagnostykę i dalsze leczenie. Ponadto, aktualnie pacjenci korzystający ze
świadczeń zdrowotnych w ramach programu zdrowotnego Program profilaktyki chorób
odtytoniowych, w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) mają dostęp do
badania spirometrycznego wykonywanego przez lekarza lub pielęgniarkę posiadającą tytuł
zawodowy magistra pielęgniarstwa lub po kursie specjalistycznym w tym zakresie w etapie
podstawowym programu w części diagnostyka i profilaktyka POChP. Badanie
spirometryczne wykonywane jest u osób w wieku 40-65 lat (przy określaniu wieku należy
wziąć pod uwagę rok urodzenia).
Jakie działania są planowane, aby podnieść świadomość społeczną na temat POChP i
konieczności wczesnej diagnostyki, zwłaszcza wobec szacunków wskazujących na dużą
liczbę nierozpoznanych przypadków?
Jednym ze świadczeń dedykowanych pacjentom korzystającym z opieki koordynowanej w
podstawowej opiece zdrowotnej jest porada edukacyjna, w ramach której pacjenci uzyskują
informacje odnośnie do czynników ryzyka, otrzymują wskazówki dotyczące modyfikacji
stylu życia w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami oraz wiedzę na temat
zdrowego stylu życia.
Pytania o kwestie czynników ryzyka m.in. związanych z aktualnym lub przeszłym paleniem
tytoniu, wyrobów tytoniopodobnych oraz przebywaniem w otoczeniu osób palących tytoń
lub wyroby tytoniopodobne będą zamieszczone w kwestionariuszach otwierających bilans
zdrowia dorosłych (BZD). Świadczenia z przedmiotowego zakresu planowane są do
wprowadzenia od 1 maja 2025 r. Na zakończenie BZD będzie opracowywany dla pacjenta
Indywidualny Plan Zdrowotny zawierający m.in. m.in. edukację/ interwencję prozdrowotną,
w ramach której udzielana będzie zainteresowanym porada antytytoniowa.
Czy resort przewiduje dodatkowe finansowanie dla POZ na zakup sprzętu
spirometrycznego i szkolenie personelu, aby badanie mogło stać się standardem
diagnostycznym?
Narodowy Fundusz Zdrowia realizuje dwa projekty, których przewidywanym rezultatem
będzie zwiększenie dostępności spirometrów w gabinetach podstawowej opieki
zdrowotnej oraz uzyskanie/podniesienie kompetencji personelu POZ w zakresie
diagnostyki z wykorzystaniem spirometrów.
W ramach pierwszego projektu, pod nazwą „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej
(POZ)”1 podmioty POZ mogą uzyskać grant m.in. na zakup sprzętu medycznego, w zakresie
rzeczowym grantu przewidziano możliwość rozliczenia kosztu zakupu spirometru. W chwili
obecnej zakończył się pierwszy nabór wniosków, podpisano ponad 1500 umów z
grantobiorcami. Sprawozdawczość z poziomu centralnego przewiduje rozliczanie umów
grantowych w podziale na trzy główne kategorie wsparcia (sprzęt medyczny, sprzęt
informatyczny, roboty budowlane), zatem na obecną chwilę nie jest możliwe przekazanie
informacji o precyzyjnej liczbie spirometrów, które grantobiorcy planują zakupić lub
rozliczyć w ramach projektu, składane są dopiero pierwsze zapotrzebowania na środki w
ramach projektu. Natomiast w ramach drugiego projektu, pod nazwą „Opieka
1 https://feniks.nfz.gov.pl/
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
koordynowana w POZ”2 realizowane będą stacjonarne szkolenia tematyczne w zakresie
możliwości wykorzystania praktycznego nowych narzędzi diagnostycznych
wprowadzonych w ramach opieki koordynowanej do POZ. Obejmować będą praktyczne
ćwiczenia ze sprzętem typu USG, EKG oraz inne urządzenia stosowane w warunkach POZ,
w tym uwzględnione będzie wykorzystanie badań w pulmonologii (spirometria z próbą
rozkurczową). Szkolenia będą prowadzone przez kadrę posiadającą odpowiednią wiedzę i
doświadczenie (specjaliści dziedzin medycznych z doświadczeniem w wykorzystaniu ww.
sprzętu) oraz z użyciem samego sprzętu. Zajęcia będą praktyczne, prowadzone w małych
grupach. Przed przeprowadzeniem szkoleń będą analizowane spersonalizowane potrzeby
szkoleniowe, a po ich przeprowadzeniu zostaną sporządzone raporty, które pozwolą na
oszacowanie skali wsparcia udzielonego w ramach projektu. Początek szkoleń planowany
jest na II kwartał 2026 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
2 https://www.nfz.gov.pl/o-nfz/programy-i-projekty/projekty/opieka-koordynowana-w-poz/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.58.2025.TK
Warszawa, 28 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8859 Posła na Sejm RP, Pana Janusza Cieszyńskiego, w
sprawie włączenia badania spirometrycznego do koszyka świadczeń podstawowych w POZ
w celu wczesnego wykrywania POChP, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje włączenie badania spirometrycznego do koszyka
świadczeń podstawowych w POZ, aby umożliwić wczesne wykrywanie POChP na szerszą
skalę?
Wczesna diagnostyka przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, zwłaszcza w populacji
palaczy tytoniu i osób z objawami ze strony układu oddechowego, stanowi istotny element
profilaktyki i skutecznego leczenia. Niemniej jednak postulowane włączenie spirometrii do
koszyka świadczeń w POZ wymaga szerszego, systemowego podejścia. Wydaje się, że
racjonalnym kierunkiem działań byłoby umożliwienie wykonywania badań
diagnostycznych dostępnych obecnie we wszystkich ścieżkach opieki koordynowanej w
ramach budżetu diagnostycznego. Jednocześnie wdrożenie spirometrii jako
standardowego badania w POZ musi być powiązane nie tylko z finansowaniem, ale również
z przygotowaniem odpowiedniej infrastruktury.
Jakie kroki resort zamierza podjąć, by zwiększyć dostępność spirometrii dla pacjentów,
szczególnie palaczy tytoniu, którzy są grupą wysokiego ryzyka?
oraz
Czy Ministerstwo rozważa rozszerzenie programu opieki koordynowanej w POZ w celu
zapewnienia szybszego dostępu do diagnostyki i konsultacji specjalistycznych w przypadku
podejrzenia POChP?
Planowanie jest przeprowadzenie analiz odnośnie poszerzenia dostępu do badania
spirometrycznego we wszystkich zakresach opieki koordynowanej poza zakres opieki
koordynowanej, w którym aktualnie to badanie jest już dostępne -
diagnostyka i leczenie
astmy oskrzelowej i przewlekłej choroby obturacyjnej płuc.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Należy zauważyć, że do zadań wykonywanych przez pielęgniarki podstawowej opieki
zdrowotnej należy realizacja świadczeń w ramach profilaktyki gruźlicy polegająca na
przeprowadzeniu wywiadu w kierunku gruźlicy wraz z wypełnieniem ankiety m.in. z
osobami uzależnionymi od substancji psychoaktywnych, w tym z palaczami wyrobów
tytoniowych i w przypadku stwierdzenia występowania czynników ryzyka kierowanie do
lekarza na diagnostykę i dalsze leczenie. Ponadto, aktualnie pacjenci korzystający ze
świadczeń zdrowotnych w ramach programu zdrowotnego Program profilaktyki chorób
odtytoniowych, w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) mają dostęp do
badania spirometrycznego wykonywanego przez lekarza lub pielęgniarkę posiadającą tytuł
zawodowy magistra pielęgniarstwa lub po kursie specjalistycznym w tym zakresie w etapie
podstawowym programu w części diagnostyka i profilaktyka POChP. Badanie
spirometryczne wykonywane jest u osób w wieku 40-65 lat (przy określaniu wieku należy
wziąć pod uwagę rok urodzenia).
Jakie działania są planowane, aby podnieść świadomość społeczną na temat POChP i
konieczności wczesnej diagnostyki, zwłaszcza wobec szacunków wskazujących na dużą
liczbę nierozpoznanych przypadków?
Jednym ze świadczeń dedykowanych pacjentom korzystającym z opieki koordynowanej w
podstawowej opiece zdrowotnej jest porada edukacyjna, w ramach której pacjenci uzyskują
informacje odnośnie do czynników ryzyka, otrzymują wskazówki dotyczące modyfikacji
stylu życia w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami oraz wiedzę na temat
zdrowego stylu życia.
Pytania o kwestie czynników ryzyka m.in. związanych z aktualnym lub przeszłym paleniem
tytoniu, wyrobów tytoniopodobnych oraz przebywaniem w otoczeniu osób palących tytoń
lub wyroby tytoniopodobne będą zamieszczone w kwestionariuszach otwierających bilans
zdrowia dorosłych (BZD). Świadczenia z przedmiotowego zakresu planowane są do
wprowadzenia od 1 maja 2025 r. Na zakończenie BZD będzie opracowywany dla pacjenta
Indywidualny Plan Zdrowotny zawierający m.in. m.in. edukację/ interwencję prozdrowotną,
w ramach której udzielana będzie zainteresowanym porada antytytoniowa.
Czy resort przewiduje dodatkowe finansowanie dla POZ na zakup sprzętu
spirometrycznego i szkolenie personelu, aby badanie mogło stać się standardem
diagnostycznym?
Narodowy Fundusz Zdrowia realizuje dwa projekty, których przewidywanym rezultatem
będzie zwiększenie dostępności spirometrów w gabinetach podstawowej opieki
zdrowotnej oraz uzyskanie/podniesienie kompetencji personelu POZ w zakresie
diagnostyki z wykorzystaniem spirometrów.
W ramach pierwszego projektu, pod nazwą „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej
(POZ)”1 podmioty POZ mogą uzyskać grant m.in. na zakup sprzętu medycznego, w zakresie
rzeczowym grantu przewidziano możliwość rozliczenia kosztu zakupu spirometru. W chwili
obecnej zakończył się pierwszy nabór wniosków, podpisano ponad 1500 umów z
grantobiorcami. Sprawozdawczość z poziomu centralnego przewiduje rozliczanie umów
grantowych w podziale na trzy główne kategorie wsparcia (sprzęt medyczny, sprzęt
informatyczny, roboty budowlane), zatem na obecną chwilę nie jest możliwe przekazanie
informacji o precyzyjnej liczbie spirometrów, które grantobiorcy planują zakupić lub
rozliczyć w ramach projektu, składane są dopiero pierwsze zapotrzebowania na środki w
ramach projektu. Natomiast w ramach drugiego projektu, pod nazwą „Opieka
1 https://feniks.nfz.gov.pl/
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
koordynowana w POZ”2 realizowane będą stacjonarne szkolenia tematyczne w zakresie
możliwości wykorzystania praktycznego nowych narzędzi diagnostycznych
wprowadzonych w ramach opieki koordynowanej do POZ. Obejmować będą praktyczne
ćwiczenia ze sprzętem typu USG, EKG oraz inne urządzenia stosowane w warunkach POZ,
w tym uwzględnione będzie wykorzystanie badań w pulmonologii (spirometria z próbą
rozkurczową). Szkolenia będą prowadzone przez kadrę posiadającą odpowiednią wiedzę i
doświadczenie (specjaliści dziedzin medycznych z doświadczeniem w wykorzystaniu ww.
sprzętu) oraz z użyciem samego sprzętu. Zajęcia będą praktyczne, prowadzone w małych
grupach. Przed przeprowadzeniem szkoleń będą analizowane spersonalizowane potrzeby
szkoleniowe, a po ich przeprowadzeniu zostaną sporządzone raporty, które pozwolą na
oszacowanie skali wsparcia udzielonego w ramach projektu. Początek szkoleń planowany
jest na II kwartał 2026 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
2 https://www.nfz.gov.pl/o-nfz/programy-i-projekty/projekty/opieka-koordynowana-w-poz/
-- 3 of 3 --