tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 15 kwietnia 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 8844
Znak sprawy: FN6.054.11.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8844 Pana Posła Wojciecha Króla uprzejmie
informuję, że kwestie poruszone w interpelacji zostały skonsultowane z Komisją
Nadzoru Finansowego (KNF, organ nadzoru), z uwagi na fakt, że dotyczą one
kwestii nadzoru nad procesami obsługi umów i likwidacji szkód przez zakłady
ubezpieczeń, który realizowany jest przez KNF.
Ad. 1.
Odnosząc się do pytania pierwszego dotyczącego monitorowania praktyk
stosowanych przez firmy ubezpieczeniowe pod kątem terminowości i
transparentności likwidacji szkód na wstępie pragnę wskazać, że zgodnie z art. 329
ust. 2 pkt 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej1, nadzór nad zakładem
ubezpieczeń polega m.in. na ochronie interesów ubezpieczających, ubezpieczonych
i uprawnionych z umów ubezpieczenia, a zgodnie z art. 3 ustawy o nadzorze
ubezpieczeniowym i emerytalnym2, celem nadzoru jest ochrona interesów osób
ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów
ubezpieczenia. Aby realizować te zadania i cele KNF została przez ustawodawcę
wyposażona w szereg instrumentów. Realizowany przez KNF nadzór nad
procesami obsługi umów i likwidacji szkód przez zakłady ubezpieczeń obejmuje
kwestie terminowości wypłat odszkodowań, wykonywania obowiązków
informacyjnych względem klientów, obsługi reklamacji.
KNF wskazała, że zgodnie z art. 330 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej1,
nadzór nad zakładem ubezpieczeń opiera się na podejściu prospektywnym i
bazującym na ocenie ryzyka. W ramach tego podejścia, nadzór obejmuje bieżącą
weryfikację wykonywania działalności ubezpieczeniowej, w tym przestrzegania

-- 1 of 5 --

2/5
przez zakłady ubezpieczeń przepisów prawa, określających wymogi związane z tą
działalnością. W zakresie nadzoru off-site – działania nadzorcze polegają przede
wszystkim na żądaniu od zakładów ubezpieczeń informacji i wyjaśnień koniecznych
z punktu widzenia celów nadzoru, zarówno ad hoc, jak i w ramach
sprawozdawczości kwartalnej i rocznej. Z kolei w ramach nadzoru on-site KNF
może przeprowadzać kontrole działalności i stanu majątkowego oraz wizyty
nadzorcze w zakładach ubezpieczeń. Powyższe działania są podejmowane w
stosunku do wszystkich krajowych zakładów ubezpieczeń w wyniku dokonywanej
przez organ nadzoru analizy ryzyka, a nie, co do zasady, w wyniku sygnałów
pochodzących od osób zgłaszających zastrzeżenia wobec danego zakładu
ubezpieczeń, wynikających z niezadowolenia z likwidacji pojedynczych szkód.
Ponadto KNF, jako organ nadzoru, może wydawać stanowiska oraz rekomendacje
skierowane do zakładów ubezpieczeń. Rekomendacje nie są aktami powszechnie
obowiązującego prawa, gdyż nie zawierają się w katalogu źródeł, o którym mowa
w art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej3. W drodze rekomendacji organ
nadzoru kieruje do ogółu zakładów ubezpieczeń swoje oczekiwania, dotyczące
działań lub zaniechań w zakresie wykonywanej przez nie działalności.
Rekomendacje powinny być stosowane przez zakłady ubezpieczeń.
KNF wskazała, że organ nadzoru pozyskuje informacje w ramach nadzoru off-site,
od klientów, którzy zgłaszają ewentualne nieprawidłowości w działalności
zakładów ubezpieczeń oraz w drodze analizy cyklicznych sprawozdań zakładów
ubezpieczeń, które zawierają dane o zarejestrowanych przez te zakłady skargach,
reklamacjach, jak również sprawach sądowych, w których zakład ubezpieczeń jest
stroną pozwaną. Analizy te mają na celu identyfikowanie istotnych z punktu
widzenia ochrony klientów ryzyk występujących w procesach likwidacji szkód i
odpowiednie ukierunkowanie podejmowanych działań nadzorczych oraz wybór
zakładów ubezpieczeń, w stosunku do których takie działania powinny zostać
podjęte. Procesy likwidacji szkód, tak jak i inne procesy w działalności zakładów
ubezpieczeń, są również przedmiotem kontroli organu nadzoru w tych podmiotach.
W związku z zaobserwowanymi negatywnymi zjawiskami na rynku
ubezpieczeniowym i w celu m.in. zwiększenia transparentności procesu likwidacji
szkód komunikacyjnych KNF wydała Rekomendacje dotyczące likwidacji szkód z
ubezpieczeń komunikacyjnych, które odnoszą się m.in. właśnie do ochrony
interesów poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych. Rekomendacje te
wprowadziły szereg oczekiwań nadzorczych, mających na celu zwiększenie
transparentności procesu likwidacji szkód. Organ nadzoru zweryfikował sposób
dostosowania się zakładów ubezpieczeń do tych Rekomendacji, przeprowadzając
kontrole zakładów ubezpieczeń. KNF zwróciła przy tym uwagę, że informacje o
działaniach nadzorczych, podejmowanych wobec poszczególnych zakładów
ubezpieczeń, jak również o przeprowadzanych kontrolach i ich wynikach, są objęte
tajemnicą zawodową, o której mowa w art. 372 ustawy o działalności
ubezpieczeniowej1 i nie mogą być zaprezentowane w niniejszej odpowiedzi. Tym
niemniej, zbiorcze informacje dotyczące podejmowanych działań są każdego roku
zamieszczane w Sprawozdaniu z działalności Urzędu Komisji Nadzoru

-- 2 of 5 --

3/5
Finansowego oraz Komisji Nadzoru Finansowego, publikowanym na stronie
internetowej organu nadzoru.
KNF wskazała, że jako organ sprawujący nadzór nad działalnością zakładów
ubezpieczeń, w tym również nad formalną prawidłowością przebiegu procesu
likwidacji szkód, nie jest jednak uprawniona do oceny decyzji zakładu ubezpieczeń,
dotyczącej zasadności i wysokości wypłaty odszkodowania. Zwróciła natomiast
uwagę na możliwość uzyskania pomocy ze strony Rzecznika Finansowego, który
m.in. udziela porad eksperckich, prowadzi indywidualne postępowania
interwencyjne i polubowne, a także wspiera klientów podmiotów rynku
finansowego w trakcie postępowań sądowych lub o możliwości skontaktowania się
z organizacją konsumencką lub rzecznikiem konsumentów. W przypadku sporu w
zakresie wypłaty i wysokości odszkodowania, poszkodowany może bowiem
skorzystać z instytucji reklamacji, pomocy Rzecznika Finansowego, miejskich i
powiatowych rzeczników praw konsumenta, wykorzystać tryb mediacji
rozstrzygania sporów przez Sądem Polubownym przy Komisji Nadzoru
Finansowego lub przed Rzecznikiem Finansowym. W przypadku, gdy te metody nie
przyniosą oczekiwanego przez poszkodowanego rezultatu, spór może być
rozstrzygnięty wyłącznie na drodze cywilnoprawnej, przez właściwy sąd
powszechny, który, przy ewentualnym udziale biegłych sądowych, ustali należną
wartość odszkodowania lub świadczenia.
Ad. 2.
Odpowiadając na pytanie drugie, dotyczące planowanych działań mających na celu
zapewnienie przestrzegania przewidzianych prawem terminów i rzetelnej
likwidacji szkód przez ubezpieczycieli należy stwierdzić, że już teraz proces
likwidacji szkód (w tym szkód komunikacyjnych) przez zakłady ubezpieczeń jest
nadzorowany i kontrolowany. KNF, zgodnie ze swoimi kompetencjami i w ramach
realizowanych zadań nadzoruje ten proces i w przypadku stwierdzenia
nieprawidłowości po stronie zakładów ubezpieczeń, wydaje stosowne zalecenia,
zobowiązujące do zaniechania naruszania przepisów prawa lub interesów
ubezpieczających, ubezpieczonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, a w
przypadku naruszenia ustawowych terminów dotyczących likwidacji szkód
komunikacyjnych wydaje decyzje o nałożeniu kar pieniężnych. Stanowczo reaguje
więc na przypadki nieprzestrzegania prawa przez zakłady ubezpieczeń,
wykorzystując wszelkie dostępne narzędzia oraz monitoruje przestrzeganie przez
zakłady ubezpieczeń zasad zawartych w rekomendacjach i innych aktach
wydawanych przez organ nadzoru.
KNF podkreśliła przy tym, że działania nadzorcze są stale rozwijane i
udoskonalane, z uwzględnieniem własnych doświadczeń, jak i w wyniku
współpracy z Rzecznikiem Finansowym, Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i
Konsumentów oraz organami nadzorczymi z innych krajów członkowskich Unii
Europejskiej i EIOPA. Ma to na celu stałe wzmacnianie nadzoru i jego efektywności
w różnych aspektach systemowego podejścia do identyfikacji ryzyk w działalności

-- 3 of 5 --

4/5
podmiotów nadzorowanych, poprawy ich procesów i eliminacji identyfikowanych
nieprawidłowości.
Jednocześnie KNF poinformowała przy tym, że dane sprawozdawcze, będące w
posiadaniu organu nadzoru wskazują, że:
 krajowe zakłady ubezpieczeń na życie (posiadające zezwolenie na
wykonywanie działalności w grupach wymienionych w Dziale I zgodnie z
załącznikiem do ustawy o działalności ubezpieczeniowej1) obsługiwały na
koniec 2024 roku około 22,7 mln osób ubezpieczonych. Liczba skarg lub
reklamacji zgłoszonych w 2024 roku do zakładów ubezpieczeń w związku z
tymi procesami wynosi około 122 tys., a liczba toczących się spraw
sądowych, skierowanych przeciwko tym zakładom ubezpieczeń wynosi
około 10 tys.
 krajowe zakłady ubezpieczeń majątkowych (posiadające zezwolenie na
wykonywanie działalności w grupach wymienionych w Dziale II zgodnie z
załącznikiem do ustawy o działalności ubezpieczeniowej1) obsługiwały na
koniec 2024 roku około 60 mln umów ubezpieczenia oraz zlikwidowały, w
ciągu tego roku, około 10 mln szkód. Liczba skarg lub reklamacji
zgłoszonych w 2024 roku do zakładów ubezpieczeń w związku z tymi
procesami wynosi około 270 tys., a liczba toczących się spraw sądowych,
skierowanych przeciwko zakładom ubezpieczeń wynosi około 248 tys.
W ocenie KNF powyższe oznacza, że w przypadku zakładów ubezpieczeń,
wskaźnik liczby skarg lub reklamacji, w przeliczeniu odpowiednio na 1 tys. osób
ubezpieczonych lub zawartych umów ubezpieczenia wynosi aktualnie dla zakładów
ubezpieczeń na życie - 5,38, a dla zakładów ubezpieczeń majątkowych - 4,47.
Wskaźnik liczby spraw sądowych, w przeliczeniu odpowiednio na 1 tys. osób
ubezpieczonych lub zawartych umów ubezpieczenia wynosi dla zakładów
ubezpieczeń na życie – 0,43, a dla zakładów ubezpieczeń majątkowych - 4,17.
Dane te wskazują, że odsetek osób niezadowolonych z procesu obsługi umowy lub
likwidacji szkody nie jest znaczący w skali całego portfela umów ubezpieczenia
obsługiwanych przez krajowe zakłady ubezpieczeń. Trudno zanegować fakt, że
zdarzają się przypadki nieprawidłowości w procesach likwidacji szkód, jednakże nie
mają one charakteru masowego.
Ad. 3.
Odnosząc się natomiast do kwestii konsekwencji wyciąganych wobec
ubezpieczycieli przekraczających ustawowe terminy likwidacji szkód KNF
wskazała, że na podstawie informacji uzyskanych w ramach nadzoru off-site i on-
site, w przypadku zidentyfikowania nieprawidłowości w działalności zakładu
ubezpieczeń, organ nadzoru może zastosować zarówno środki o charakterze
korekcyjnym (zalecenia), jak i o charakterze sankcyjnym (np. kary pieniężne).
Ponadto KNF podkreśliła, że organ nadzoru może wydawać stanowiska oraz
rekomendacje skierowane do zakładów ubezpieczeń w celu m.in. zapewnienia
zgodności działalności zakładów ubezpieczeń z przepisami prawa oraz
zapobieżenia naruszaniu interesów ubezpieczających, ubezpieczonych lub

-- 4 of 5 --

5/5
uprawnionych z umów ubezpieczenia. Zgodnie z art. 365 ust. 5 ustawy o
działalności ubezpieczeniowej1, te zakłady ubezpieczeń, które nie stosują się do
rekomendacji organu nadzoru, ani nie zamierzają się do nich zastosować, informują
KNF, w jaki sposób zamierzają osiągnąć cele, dla realizacji których wydane zostały
rekomendacje (zasada „zastosuj lub wyjaśnij”). Organ nadzoru ujawnia otrzymaną
informację.
Podstawa Prawna
1. Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i
reasekuracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 838, z późn. zm.);
2. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 583);
3. Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U.
z 1997 r. nr 78, poz. 483).
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu

-- 5 of 5 --