Interpelacja nr 8842
Interpelacja w sprawie podwyżki stypendiów doktoranckich
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Podatki i Finanse (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Cyfryzacja i Technologie (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podwyżki stypendiów doktoranckich
Interpelacja nr 8842
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie podwyżki stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 25-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z uwagi na otrzymywaną korespondencję w sprawie braku podwyżek stypendiów doktoranckich, pragnę wyrazić swoje zaniepokojenie faktem, że nie wypracowano dotychczas mechanizmu zakładającego systematyczną waloryzację wysokości świadczenia. Sygnalizuję, że kwestia stypendiów doktoranckich była już przedmiotem licznych interpelacji i zapytań poselskich. Dodatkowo, wysokość stypendiów realnie spada z uwagi na wzrost kosztów utrzymania.
Doktoranci są szczególnie ważną grupą dla rozwoju polskiej nauki i innowacyjności gospodarki. Ich praca badawcza oraz zaangażowanie przekładają się nie tylko na rozwój nauki, ale również na wzrost konkurencyjności w kluczowych obszarach, takich jak technologie obronne, cyfryzacja czy innowacje przemysłowe. Brak waloryzacji stypendiów może przełożyć się na mniejsze zainteresowanie podejmowaniem kształcenia na poziomie doktoranckim.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytanie:
Jakie kroki podejmie ministerstwo, aby zapewnić doktorantom godne warunki kształcenia, zgodne z dynamiką wzrostu kosztów utrzymania?
Z wyrazami szacunku
Wojciech Król
Interpelacja nr 8842
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie podwyżki stypendiów doktoranckich
Zgłaszający: Wojciech Król
Data wpływu: 25-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z uwagi na otrzymywaną korespondencję w sprawie braku podwyżek stypendiów doktoranckich, pragnę wyrazić swoje zaniepokojenie faktem, że nie wypracowano dotychczas mechanizmu zakładającego systematyczną waloryzację wysokości świadczenia. Sygnalizuję, że kwestia stypendiów doktoranckich była już przedmiotem licznych interpelacji i zapytań poselskich. Dodatkowo, wysokość stypendiów realnie spada z uwagi na wzrost kosztów utrzymania.
Doktoranci są szczególnie ważną grupą dla rozwoju polskiej nauki i innowacyjności gospodarki. Ich praca badawcza oraz zaangażowanie przekładają się nie tylko na rozwój nauki, ale również na wzrost konkurencyjności w kluczowych obszarach, takich jak technologie obronne, cyfryzacja czy innowacje przemysłowe. Brak waloryzacji stypendiów może przełożyć się na mniejsze zainteresowanie podejmowaniem kształcenia na poziomie doktoranckim.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytanie:
Jakie kroki podejmie ministerstwo, aby zapewnić doktorantom godne warunki kształcenia, zgodne z dynamiką wzrostu kosztów utrzymania?
Z wyrazami szacunku
Wojciech Król
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7512 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.6.2025.1.PK
Warszawa, 09 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8842
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Wojciecha Króla
w sprawie podwyżki stypendiów doktoranckich.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na interpelację proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Podzielamy opinię, iż doktoranci są szczególnie ważną grupą dla rozwoju polskiej nauki
i innowacyjności gospodarki. Jednocześnie pragniemy wskazać, że istnieje wiele barier
i przeszkód uniemożliwiającym młodym ludziom pełne zaangażowanie się w naukę. Niektóre
z nich wynikają z kwestii finansowych, inne ze zmian społecznych, globalnych – zmian na
które Ministerstwo nie ma bezpośredniego wpływu. Główne kompetencje – potrzebne
młodym osobom – to przede wszystkim kompetencje miękkie, empatia, elastyczność
w przystosowaniu się do zmian, posiadanie kompetencji transferowalnych. Administracja
publiczna musi dbać o to, aby kształcenie – także na wyższych etapach ścieżki naukowej
(od doktoratów) – było elastyczne, jakościowe oraz zróżnicowane, aby uczelnie mogły
je dostosować do bieżących potrzeb doktorantów.
W tym kierunku zmierza model kształcenia w szkołach doktorskich – obecny w Polsce
od 2018 roku. Szkoły mają dużą swobodę w konstruowaniu programów kształcenia,
regulaminów szkół doktorskich i zasad rekrutacji. Szkoły są interdyscyplinarne.
Zagwarantowano konkurencyjny tryb naboru do szkół doktorskich. Jednocześnie wsparcie
powinno być indywidualne, celowane (np. zwiększenie stypendium dla doktorantów
z orzeczeniem o niepełnosprawności) oraz zmniejszające bariery instytucjonalne (ewaluacja
szkół doktorskich pod kątem barier – więcej poniżej).
Ponadto, ustawa zabezpiecza interesy doktoranta w przypadku zaprzestania kształcenia
w szkole doktorskiej (zapewnienie przeniesienia do innej szkoły albo pokrycie kosztów
postępowania w sprawie nadania stopnia doktora). Ustawa przewiduje także uprawnienia
pracownicze – przerwy wypoczynkowe i zaliczenie okresu kształcenia do stażu pracy.
Poprawił się także status materialny doktoranta. Wprowadzono powszechny system
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
stypendialny dla doktorantów kształcących się w tych szkołach, zakładający wypłacanie,
przez 4 letni okres kształcenia w szkołach, stypendium doktoranckiego każdemu
doktorantowi nieposiadającemu stopnia doktora w minimalnej wysokości gwarantowanej
ustawą. Natomiast osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności otrzymują stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty otrzymywanej przed oceną
śródokresową. Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca
2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej:
„ustawa PSWN”, wysokość stypendium doktoranckiego określa jego poziom minimalny.
Podmiot prowadzący szkołę doktorską może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie
wyższym. Część podmiotów prowadzących szkoły doktorskie korzysta z tej możliwości.
Wskazuję również, iż ustawa przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie
zawieszenia kształcenia doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu
macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz
urlopu rodzicielskiego, określonych w Kodeksie pracy. A okresu wypłaty w takim przypadku
nie wlicza się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego.
Ponadto, w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu kształcenia w szkołach doktorskich
ustawa przewiduję ewaluację jakości tego kształcenia, która polega na:
1) ocenie warunków do rozwoju naukowego lub artystycznego, jakie stworzono
doktorantom, oraz sposobów weryfikacji nabywanych przez doktorantów wiedzy
i umiejętności, a także kształtowanych kompetencji społecznych;
2) dostarczaniu podmiotom prowadzącym szkoły doktorskie informacji zwrotnej
dotyczącej funkcjonowania ich szkół, a także upowszechnianie tych informacji
w przestrzeni publicznej;
3) dopuszczanie do prowadzenia szkół doktorskich wyłącznie przez te podmioty,
które gwarantują doktorantom odpowiednie warunki rozwoju naukowego
lub artystycznego.
Ewaluację przeprowadza Komisja Ewaluacji Nauki nie rzadziej niż co 6 lat, jednak jest
to proces rozłożony w czasie dla ogółu szkół doktorskich. Pierwsze ewaluacje rozpoczęły się
w bieżącym roku akademickim 2024/25 – na rok 2024 (4 kwartał) wytypowano 14 szkół
do ewaluacji, na rok 2025 – 35).
W związku z tym, działania resortu skupione są na analizie przepisów ustawowych w zakresie
kształcenia doktorantów, bieżącym kontakcie ze społecznością szkół doktorskich
i samorządu doktoranckiego oraz wsparciu technicznym i formalnym Komisji Ewaluacji
Nauki w planowanej ewaluacji jakości kształcenia szkół doktorskich.
Pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie szkolnictwa
wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego niezwykle istotna.
Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem
z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń
w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9
ustawy PSWN, został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł,
które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych
na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni
z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
- 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
- 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym przez
ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki skarbowe papiery wartościowe
o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów strategicznych.
Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości
w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. ówczesny Minister Nauki dokonał zwiększenia
wysokości subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk w łącznej wysokości 100 mln zł.
W ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka
(z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł,
co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy
budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich
oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym. Należy jednak wskazać, że determinantem
kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie finansowania kosztów z budżetu
państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie muszą uwzględniać stanowisko
Ministerstwa Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.6.2025.1.PK
Warszawa, 09 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8842
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Wojciecha Króla
w sprawie podwyżki stypendiów doktoranckich.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na interpelację proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Podzielamy opinię, iż doktoranci są szczególnie ważną grupą dla rozwoju polskiej nauki
i innowacyjności gospodarki. Jednocześnie pragniemy wskazać, że istnieje wiele barier
i przeszkód uniemożliwiającym młodym ludziom pełne zaangażowanie się w naukę. Niektóre
z nich wynikają z kwestii finansowych, inne ze zmian społecznych, globalnych – zmian na
które Ministerstwo nie ma bezpośredniego wpływu. Główne kompetencje – potrzebne
młodym osobom – to przede wszystkim kompetencje miękkie, empatia, elastyczność
w przystosowaniu się do zmian, posiadanie kompetencji transferowalnych. Administracja
publiczna musi dbać o to, aby kształcenie – także na wyższych etapach ścieżki naukowej
(od doktoratów) – było elastyczne, jakościowe oraz zróżnicowane, aby uczelnie mogły
je dostosować do bieżących potrzeb doktorantów.
W tym kierunku zmierza model kształcenia w szkołach doktorskich – obecny w Polsce
od 2018 roku. Szkoły mają dużą swobodę w konstruowaniu programów kształcenia,
regulaminów szkół doktorskich i zasad rekrutacji. Szkoły są interdyscyplinarne.
Zagwarantowano konkurencyjny tryb naboru do szkół doktorskich. Jednocześnie wsparcie
powinno być indywidualne, celowane (np. zwiększenie stypendium dla doktorantów
z orzeczeniem o niepełnosprawności) oraz zmniejszające bariery instytucjonalne (ewaluacja
szkół doktorskich pod kątem barier – więcej poniżej).
Ponadto, ustawa zabezpiecza interesy doktoranta w przypadku zaprzestania kształcenia
w szkole doktorskiej (zapewnienie przeniesienia do innej szkoły albo pokrycie kosztów
postępowania w sprawie nadania stopnia doktora). Ustawa przewiduje także uprawnienia
pracownicze – przerwy wypoczynkowe i zaliczenie okresu kształcenia do stażu pracy.
Poprawił się także status materialny doktoranta. Wprowadzono powszechny system
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
stypendialny dla doktorantów kształcących się w tych szkołach, zakładający wypłacanie,
przez 4 letni okres kształcenia w szkołach, stypendium doktoranckiego każdemu
doktorantowi nieposiadającemu stopnia doktora w minimalnej wysokości gwarantowanej
ustawą. Natomiast osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności otrzymują stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty otrzymywanej przed oceną
śródokresową. Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca
2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej:
„ustawa PSWN”, wysokość stypendium doktoranckiego określa jego poziom minimalny.
Podmiot prowadzący szkołę doktorską może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie
wyższym. Część podmiotów prowadzących szkoły doktorskie korzysta z tej możliwości.
Wskazuję również, iż ustawa przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie
zawieszenia kształcenia doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu
macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz
urlopu rodzicielskiego, określonych w Kodeksie pracy. A okresu wypłaty w takim przypadku
nie wlicza się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego.
Ponadto, w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu kształcenia w szkołach doktorskich
ustawa przewiduję ewaluację jakości tego kształcenia, która polega na:
1) ocenie warunków do rozwoju naukowego lub artystycznego, jakie stworzono
doktorantom, oraz sposobów weryfikacji nabywanych przez doktorantów wiedzy
i umiejętności, a także kształtowanych kompetencji społecznych;
2) dostarczaniu podmiotom prowadzącym szkoły doktorskie informacji zwrotnej
dotyczącej funkcjonowania ich szkół, a także upowszechnianie tych informacji
w przestrzeni publicznej;
3) dopuszczanie do prowadzenia szkół doktorskich wyłącznie przez te podmioty,
które gwarantują doktorantom odpowiednie warunki rozwoju naukowego
lub artystycznego.
Ewaluację przeprowadza Komisja Ewaluacji Nauki nie rzadziej niż co 6 lat, jednak jest
to proces rozłożony w czasie dla ogółu szkół doktorskich. Pierwsze ewaluacje rozpoczęły się
w bieżącym roku akademickim 2024/25 – na rok 2024 (4 kwartał) wytypowano 14 szkół
do ewaluacji, na rok 2025 – 35).
W związku z tym, działania resortu skupione są na analizie przepisów ustawowych w zakresie
kształcenia doktorantów, bieżącym kontakcie ze społecznością szkół doktorskich
i samorządu doktoranckiego oraz wsparciu technicznym i formalnym Komisji Ewaluacji
Nauki w planowanej ewaluacji jakości kształcenia szkół doktorskich.
Pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń w całym systemie szkolnictwa
wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego niezwykle istotna.
Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które skutkowały wyasygnowaniem
z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków finansowych na regulację wynagrodzeń
w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9
ustawy PSWN, został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł,
które przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych
na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni
z przeznaczeniem na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
- 30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
- 20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym przez
ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki skarbowe papiery wartościowe
o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów strategicznych.
Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich zaległości
w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. ówczesny Minister Nauki dokonał zwiększenia
wysokości subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk w łącznej wysokości 100 mln zł.
W ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka
(z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł,
co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy
budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich
oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym. Należy jednak wskazać, że determinantem
kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie finansowania kosztów z budżetu
państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie muszą uwzględniać stanowisko
Ministerstwa Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --