Interpelacja w sprawie postępu prac nad Zintegrowanym Planem Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska, brakiem współpracy z samorządami w tej kwestii oraz kłamliwego rocznego Raportu o stanie ochrony, Puszcza Białowieska, Polska wysłanego 31 stycznia 2025 r. przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8841
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie postępu prac nad Zintegrowanym Planem Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska, brakiem współpracy z samorządami w tej kwestii oraz kłamliwego rocznego Raportu o stanie ochrony, Puszcza Białowieska, Polska wysłanego 31 stycznia 2025 r. przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 25-03-2025
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zarządzane przez panią minister kilkanaście miesięcy temu wstrzymało decyzję o przyjęciu Zintegrowanego Planu Zarządzania Obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska, chociaż prace nad nim trwały kilka lat i jego proponowany kształt był wynikiem kompromisu jaki udało się zawrzeć między różnymi stronami uczestniczącymi m.in. w konsultacjach. Ministerstwo twierdziło, że wkrótce miała pojawić się nowa wersja planu. Miał on powstać w ramach szerokich konsultacji, także z mieszkańcami okolic puszczy i lokalnymi jednostkami samorządu terytorialnego.
Według nieoficjalnych informacji wiadomo, że podobno powstała nowa wersja tego dokumentu, ale mieszkańcy tych terenów, a także lokalne samorządy jej nie widziały. Nowy plan przewiduje podobno ograniczenie strefy IV w Puszczy Białowieskiej poniżej 18,06%, co jest niezgodne z wnioskiem renominacyjnym do UNESCO. Dodatkowo, gdy były organizowane spotkania na temat nowej wersji planu, to nie informowano o nich ani mieszkańców, ani samorządów. Nawet gdy Ci próbowali dostać się na takie spotkania, to organizatorzy nie wpuszczali ich na salę, gdzie dyskutowano o nowej wersji dokumentu.
Ministerstwo natomiast w raporcie rocznym do Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO szeroko pisze o wspaniałej współpracy z lokalną społecznością oraz dodatkowych środkach, jakie podobno miały wpłynąć do lokalnych samorządów, ze względu na znaczne obszary terenów chronionych na terenie gmin puszczańskich.
W związku z taką sytuacją wszystkie lokalne samorządy 17 marca br. wystosowały pismo do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz skargę do Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO na nieprawdziwe informacje kolportowane przez ministerstwo. Było to już kolejne wystąpienie, po styczniowym, w którym samorządowcy protestowali przeciwko planom ograniczenia strefy ochrony czynnej i wskazywali na nieprawidłowości w postępowaniu Instytutu Ochrony Środowiska organizującego w imieniu ministerstwa prace na Zintegrowanym Planem Zarządzania Obiektem.
W związku z tak bulwersującą sytuacją, uprzejmie proszę o wyjaśnienie:
1. Czy trwają nadal prace nad nową wersją Zintegrowanego Planu Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska? Na jakim etapie są te prace?
2. Dlaczego osoby, instytucje koordynujące prace nad Zintegrowanym Planem Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska nie dopuszczają do prac nad nim mieszkańców tych terenów oraz przedstawicieli lokalnych samorządów?
3. Czy prawdą jest, że w zmienionej wersji Zintegrowanego Planu Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska wpisano zmniejszenie strefy ochrony czynnej poniżej 18,06% (części polskiej)? Jeżeli takie są zapisy, dlaczego się one pojawiły i dlaczego nie konsultowano tego z lokalną społecznością oraz samorządami?
4. Dlaczego ministerstwo w rocznym „Raporcie o stanie ochrony, Puszcza Białowieska, Polska”, wysłanym 31 stycznia 2025 r. przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska do Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO kłamie na temat dobrej współpracy z lokalną społecznością oraz samorządami terytorialnymi?
5. Kiedy ministerstwo wróci do rozmów z mieszkańcami oraz lokalnymi samorządami na temat dalszych losów Zintegrowanego Planu Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska?
6. Kiedy wejdzie w życie Zintegrowany Plan Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza Białowieska, umożliwiający nie tylko ochronę najcenniejszych przyrodniczo fragmentów puszczy, ale także korzystanie przez mieszkańców z jej zasobów oraz powrót do normalnego i przewidywalnego funkcjonowania nadleśnictw z terenu Puszczy Białowieskiej?
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5051 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.9.2025.RK
3732481.14861267.11978508
Warszawa, 14-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Dariusza Piontkowskiego w sprawie postępu prac nad
Zintegrowanym Planem Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa UNESCO Puszcza
Białowieska, brakiem współpracy z samorządami w tej kwestii oraz kłamliwego rocznego
Raportu o stanie ochrony, Puszcza Białowieska, Polska wysłanego 31 stycznia 2025 r. przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska do Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO
(K10INT8841) informuję co następuje.
Raport o stanie zachowania Obiektu Światowego Dziedzictwa został przygotowany przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska i przesłany Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO
zgodnie z Decyzją 46 COM 7B.50 Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO przyjętą na
posiedzeniu w New Delhi (Indie) zobowiązującą Polskę do przedstawienia raportu do dnia
1 lutego 2025 r. Komitet zobowiązał Polskę do „przedstawienia zaktualizowanego
wspólnego sprawozdania na temat stanu zachowania Obiektu, wdrożenia zaleceń
przedstawionych w ww. Decyzji oraz zaleceń misji z 2024 r., w szczególności na temat
pilnych środków podjętych w celu złagodzenia wpływu infrastruktury bariery granicznej, do
rozpatrzenia przez Komitet Światowego Dziedzictwa na jego 47. sesji, biorąc pod uwagę, że
pilne potrzeby w zakresie ochrony tego Obiektu wymagają szerokiej mobilizacji w celu
zachowania jego wyjątkowej uniwersalnej wartości, w tym ewentualnego wpisu na Listę
światowego dziedzictwa w zagrożeniu”. W raporcie Strona Polska odniosła się do zaleceń
Decyzji 46 COM 7B.50 przedstawiając stan faktyczny.
Projekt Planu Zarządzania dla Obiektu Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska jest
przygotowywany przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy. Po
wizycie ekspertów UNESCO i IUCN, która miała miejsce w dniach 18 – 27 marca 2024 r.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zleciło Instytutowi Ochrony Środowiska weryfikację
Projektu Planu, tak aby nowa wersja Planu uwzględniała wytyczne Komitetu Światowego
Dziedzictwa UNESCO i rekomendacje ekspertów. Projekt Planu Zarządzania Obiektem jest
na ukończeniu i w najbliższym czasie zostanie poddany konsultacjom społecznym.
W ramach II etapu prac nad Planem Zarządzania Obiektem Światowego Dziedzictwa odbyły
się spotkania otwarte dla wszystkich zainteresowanych, którzy mieli możliwość
zarejestrowania się na spotkanie, a następnie udział w spotkaniu na żywo. Odbyło się także
spotkanie on-line, w którym wszyscy zainteresowani mogli uczestniczyć aktywnie, mając
możliwość zadawania pytań zaproszonemu ekspertowi. W grudniu 2024 roku odbyło się
spotkanie dla zarządców Obiektu Światowego Dziedzictwa Puszcza Białowieska. Łącznie
w tych spotkaniach wzięło udział ponad 400 osób. W najbliższym czasie będą prowadzone
-- 1 of 2 --
konsultacje społeczne projektu planu i wszyscy zainteresowani będą mogli zapoznać się
z dokumentem i zgłosić swoje uwagi.
Strefowanie Obiektu jest nadal przedmiotem prac i szczegółowych analiz ekspertów.
Podstawą strefowania będzie główny cel Obiektu Światowego Dziedzictwa „Puszcza
Białowieska”, czyli zachowanie naturalnego przebiegu procesów ekologicznych oraz
zachowanie różnorodności biologicznej ekosystemu Puszczy Białowieskiej. Opracowany
model strefowania zostanie poddany konsultacjom społecznym wraz z całością
zaktualizowanego projektu Planu Zarządzania Obiektem.
W Raporcie o stanie ochrony Obiektu Światowego Dziedzictwa „Puszcza Białowieska”
wskazano, że Minister Klimatu i Środowiska dokłada wszelkich starań, aby przygotowywany
Plan powstał przy udziale społeczności lokalnych, tak aby umożliwić im przyjęcie
współodpowiedzialności za utrzymanie Dobra. Partycypacyjny sposób przygotowywania
Projektu Planu Zarządzania Obiektu zakłada przepracowywanie poszczególnych zagadnień
w trakcie bezpośrednich spotkań z interesariuszami. Takie spotkania odbywają się zarówno
w formule stacjonarnej jak i on-line.
Zgodnie z harmonogramem prac, projekt Planu zarządzania powinien być gotowy
w czerwcu bieżącego roku i wówczas zostanie zaprezentowany wszystkim interesariuszom,
w tym społeczności lokalnej i miejscowym samorządom. Konsultacje społeczne projektu
zaplanowane są na czerwiec i lipiec 2025 r..
Projekt Planu powinien zostać przesłany do Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO do
recenzji i akceptacji do końca 2025 r. Zgodnie z zapisami Raportu misji ekspertów UNESCO
i IUCN z 2018 r. dopiero po otrzymaniu pozytywnej opinii Centrum Światowego
Dziedzictwa oraz IUCN, jako ciała doradczego, możliwe będzie przyjęcie Planu do realizacji.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --