Interpelacja w sprawie poprawy stanu środowiska na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym byłego Zakładu Włókien Chemicznych WISTOM w Tomaszowie Mazowieckim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8817
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie poprawy stanu środowiska na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym byłego Zakładu Włókien Chemicznych WISTOM w Tomaszowie Mazowieckim
Zgłaszający: Tomasz Trela
Data wpływu: 24-03-2025
Szanowna Pani Minister,
ustawa z 6 czerwca 2023 roku o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych nałożyła m.in. na gminę Tomaszów Mazowiecki obowiązek poprawy stanu środowiska na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym obejmującym tereny byłego Zakładu Włókien Chemicznych WISTOM, tj. laguny osadów ściekowych przy ul. Henrykowskiej 2/4 oraz składowisko odpadów poprzemysłowych przy ul. Piaskowej 157 w Tomaszowie Mazowieckim.
Rada Miasta Tomaszów Mazowiecki w apelu skierowanym m.in. do władz państwowych i parlamentarzystów zwraca uwagę, że ustawa z 6 czerwca 2023 r. wprost obciążyła Tomaszów odpowiedzialnością za stan środowiska na tych terenach, działania mające na celu poprawę stanu środowiska stały się zadaniem własnym gminy, a prezydent Tomaszowa stał się właścicielem odpadów powstałych przez lata funkcjonowania zakładu. Mimo, że samorząd i władze Tomaszowa nie zgadzają się z taką treścią ustawy – podjęły działania mające na celu jej realizację, ale oczekują wsparcia z budżetu państwa. Radni w swoim apelu argumentują, że nie ma żadnych podstaw by kosztami przedsięwzięcia obarczać tomaszowian, dlatego oczekują pomocy.
Wobec powyższego zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy apel radnych z Tomaszowa Mazowieckiego jest Pani znany?
Czy kierowany przez Panią resort planuje pomóc gminie Tomaszów Mazowiecki w realizacji zadania?
Czy Tomaszów Mazowiecki otrzyma środki finansowe o jakie się ubiega?
Jeśli dofinansowanie z kierowanego przez Panią resortu nie jest możliwe to z jakich innych źródeł wsparcie byłoby możliwe? Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, środki z KPO, inne?
Dlaczego wcześniej nie zabezpieczono odpowiedniej puli środków na wsparcie dla samorządów zobligowanych do realizacji postanowień ustawy z 6 czerwca 2023 roku?
Z poważaniem Tomasz Trela
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4654 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OPZ.050.7.2025.KN
3732017.14906512.12010377
Warszawa, 18-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na interpelację Pana Posła Tomasza Treli w sprawie poprawy stanu
środowiska na wielkoobszarowym terenie zdegradowanym byłego Zakładu Włókien
Chemicznych WISTOM w Tomaszowie Mazowieckim, K10INT8817, przekazuję poniżej
wyjaśnienia.
1. Czy apel z Tomaszowa Mazowieckiego jest Pani znany?
2. Czy kierowany przez Panią resort planuje pomóc gminie Tomaszów Mazowiecki
w realizacji zadania?
3. Czy Tomaszów Mazowiecki otrzyma środki finansowe o jakie się ubiega?
4. Jeśli dofinansowanie z kierowanego przez Panią resortu nie jest możliwe
to z jakich innych źródeł wsparcie byłoby możliwe? Narodowy Fundusz Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej, środki z KPO, inne?
W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), przewidziano
do realizacji inwestycję B3.2.1 Inwestycje w neutralizację ryzyka i rekultywację
wielkoobszarowych terenów poprzemysłowych i Morza Bałtyckiego (MKiŚ w zakresie
rekultywacji 5 wielkoobszarowych terenów poprzemysłowych - WTZ). W ramach
inwestycji wykonane zostaną badania i inwentaryzacja terenowa w celu przygotowania
kompleksowej oceny stanu środowiska na WTZ. Przeprowadzona zostanie również analiza
potrzeb oraz opracowany plan w zakresie poprawy stanu środowiska. Inwestycja jest
przewidziana do realizacji m.in. na Terenach Zakładów Włókien Chemicznych „Wistom”
w Tomaszowie Mazowieckim.
W wyniku przeprowadzonego postępowania NFOŚiGW podpisał 5 umów z JST
na realizację zadań w związku z inwestycją B3.2.1 (w tym z gm. Tomaszów Mazowiecki).
W przypadku czterech JST (nie dotyczy Miasta Bydgoszcz) zastosowano warunkową
konstrukcję odstąpienia od umowy. Warunek ten dotyczył dostarczenia przez gminy
w terminie do 28.03.2025 r. dokumentu potwierdzającego zbilansowanie źródeł
finansowania przedsięwzięcia wraz z uchwałą rady gminy w sprawie uchwalenia budżetu.
Gminy dostarczyły ww. dokumenty w wymaganym terminie. Zgodnie z zapotrzebowaniem
zgłoszonym przez NFOŚiGW, przewiduje się, że pierwsze wypłaty środków w ramach
inwestycji możliwe są do realizacji pod koniec 2025 r.
Ponadto w związku z faktem, że podatek VAT w ramach KPO jest kosztem
niekwalifikowalnym, obecnie w NFOŚiGW trwają prace mające na celu stworzenie
dedykowanego programu priorytetowego, w ramach którego gminy będą mogły aplikować
o refundację kosztów VAT w związku z realizacją inwestycji B3.2.1. Przewiduje się,
że program NFOŚiGW zostanie uruchomiony jeszcze w I połowie 2025 r.
-- 1 of 2 --
Realizacja inwestycji B3.2.1 ma na celu wykonanie i opracowanie wyników badań
terenowych zanieczyszczenia i inwentaryzacji terenu (do końca 2025 r.), a w konsekwencji
przygotowanie pełnej dokumentacji naprawczej dla zanieczyszczonych obszarów (II kw.
2026 r.). Kluczowe jest, aby dokumentacja finansowana z KPO była odpowiednio
przygotowana, wówczas w kolejnych etapach prac możliwe do wykorzystania będą inne
źródła finansowania, np. w ramach kolejnych okresów programowania środków Unii
Europejskiej. Zapotrzebowanie na środki w tym zakresie będzie stale analizowane i w razie
potrzeby podjęte zostaną działania mające na celu zapewnienie środków finansowych
na poprawę stanu środowiska na WTZ.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pozostaje w bieżącym
kontakcie z jst odpowiedzialnymi za działania na WTZ. Do MKiŚ wpłynęły uchwały Rad
Miejskich Jaworzna1, Tomaszowa Mazowieckiego2, Tarnowskich Gór3 oraz pismo4 Pana
Przemysława Staniszewskiego, Prezydenta Miasta Zgierza w sprawie apelu do władz
publicznych o zapewnienie pełnego finansowania zadań związanych z poprawą stanu
środowiska wynikających z ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o wielkoobszarowych
terenach zdegradowanych5. Między innymi w związku z ww. apelami podjęto wyżej opisane
działania.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM.
1 Uchwała Nr IX/117/2024 Rady Miejskiej w Jaworznie z dnia 19 grudnia 2024 r.
2 Uchwała Nr XI/76/2024 Rady Miejskiej Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 28 listopada 2024 r.
3 Uchwała Nr VII/67/2024 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 30 października 2024 r.
4 Pismo z dnia 6 grudnia 2024 r. znak. OR.604.8.2024/26.
5 Ustawa z dnia 16 czerwca 2023 r. o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych (poz. 1719).
-- 2 of 2 --