Interpelacja w sprawie wsparcia finansowego na budowę lub rozbudowę infrastruktury kanalizacyjnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8814
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wsparcia finansowego na budowę lub rozbudowę infrastruktury kanalizacyjnej
Zgłaszający: Dorota Marek, Katarzyna Kierzek-Koperska, Joanna Frydrych, Weronika Smarduch
Data wpływu: 24-03-2025
Szanowna Pani Minister,
budowa sieci kanalizacyjnej oraz rozbudowa istniejącej infrastruktury stanowi bardzo ważny element polityki ochrony środowiska i poprawy warunków życia mieszkańców, zwłaszcza na terenach wiejskich i peryferyjnych. Jest to jednak inwestycja niezwykle kosztowna, na którą wiele gmin nie jest w stanie pozwolić sobie wyłącznie ze środków własnych. Dlatego wsparcie finansowe ze strony państwa i funduszy zewnętrznych jest kluczowe dla realizacji tych niezbędnych inwestycji.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), składam interpelację w sprawie możliwości uzyskania wsparcia finansowego przez gminy na rozbudowę sieci kanalizacyjnej w ramach programów prowadzonych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie programy wsparcia finansowego na rozbudowę sieci kanalizacyjnej są obecnie realizowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska?
Jakie są kryteria kwalifikacji gmin do udziału w tych programach?
W jakiej wysokości gminy mogą ubiegać się o dofinansowanie?
Czy w ramach przewidzianych środków istnieją preferencje dla określonych typów gmin, np. wiejskich lub o szczególnych potrzebach ekologicznych?
Czy planowane są nowe inicjatywy lub programy wspierające rozwój infrastruktury wodno-kanalizacyjnej w najbliższych latach?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7159 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DFE-WKW.050.3.2025.MG
3736432.14929250.12058799
Warszawa, 28-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji Posłanki Doroty Marek oraz grupy Posłanek w sprawie
wsparcia finansowego na budowę lub rozbudowę infrastruktury kanalizacyjnej,
K10INT8814
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na zapytanie w sprawie możliwości uzyskania przez gminy wsparcia
finansowego na rozbudowę sieci kanalizacyjnej z programów realizowanych przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiam następujące informacje.
Programy realizowane przy udziale środków UE
Ministerstwo Klimatu i Środowiska uczestniczy we wdrażaniu programu Fundusze
Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021-2027 (FEnIKS). Jednym z jego
celów jest finansowanie przedsięwzięć związanych z budową nowej infrastruktury do
zbierania ścieków komunalnych, oraz budową, przebudową, rozbudową
i remontem istniejącej infrastruktury komunalnej do ich oczyszczania. Na realizację
projektów w obszarze gospodarki ściekowej przewidziano łącznie ponad 1 mld euro.
Wspierane są wyłącznie projekty niezbędne do zrealizowania zobowiązań wynikających
z Dyrektywy 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, tzw.
dyrektywy ściekowej. Finansowane są więc inwestycje realizowane w aglomeracjach
o wielkości co najmniej 15 000 RLM, wskazanych w obowiązującym Krajowym Programie
Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK), jako niespełniające wymaganych
warunków zgodności z ww. dyrektywą. O pomoc mogą się ubiegać podmioty
odpowiedzialne za realizację zadań związanych z gospodarką wodno-ściekową na terenie
aglomeracji, tj. jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz przedsiębiorstwa
wodociągowo-kanalizacyjne oraz spółki wodne i ich związki. Dofinansowanie ze środków
UE może wynosić do 70% wydatków kwalifikujących się do wsparcia.
Komplementarnie do FEnIKS, wsparcie ze środków UE w aglomeracjach o wielkości od
2 000 do 15 000 RLM może być realizowane w ramach regionalnych programów
operacyjnych, za których realizację odpowiadają właściwe urzędy marszałkowskie.
Obszary poza aglomeracjami ujętymi w KPOŚK mogą być natomiast finansowane ze
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, a także Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności. Za interwencję w tym obszarze odpowiada Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Środki krajowe
Przedsięwzięcia związane z gospodarką ściekową mogą być również wspierane ze
środków krajowych będących w dyspozycji nadzorowanego przez MKiŚ Narodowego
Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).
-- 1 of 3 --
Obecnie ze środków NFOŚiGW, na realizację inwestycji w zakresie gospodarki wodno-
ściekowej samorządy mogą uzyskać dofinansowanie w ramach Programu priorytetowego
Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach część 1) Gospodarka ściekowa w ramach
Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych.
Zasady Programu:
Cel: Poprawa stanu wód powierzchniowych i podziemnych poprzez oczyszczanie
ścieków zgodnie z wymogami Dyrektywy Rady 91/271/EWG dotyczącej
oczyszczania ścieków komunalnych.
Budżet: do 3 800 000 tys. zł.
Formy dofinasowania: Wsparcie udzielane jest w formie pożyczki
(oprocentowanie WIBOR 3M, nie mniej niż 2% w skali roku) na okres do 15 lat w
wysokości do 100% wartości inwestycji. Istnieje możliwość częściowego
umorzenia – do 10% kwoty wypłaconej pożyczki, nie więcej niż 1 milion złotych,
przy spełnieniu określonych warunków. Pożyczka udzielona tzw. gminie parkowej
może być umorzona w następujący sposób:
a. w przypadku, gdy wartość wskaźnika G1 jest mniejsza niż 1200 w wysokości do 50 %
wypłaconej kwoty pożyczki, lecz nie więcej niż 5 milionów złotych2,
b. w przypadku, gdy wartość wskaźnika G jest większa lub równa 1200 w wysokości do 30
% wypłaconej kwoty pożyczki, lecz nie więcej niż 5 milionów złotych ;
Beneficjenci: Program skierowany jest do jednostek samorządu terytorialnego
lub podmiotów świadczących usługi publiczne w ramach realizacji zadań
własnych gmin.
Zakres: Zakres projektu może obejmować budowę, rozbudowę komunalnych
oczyszczalni ścieków, także w zakresie dotyczącym przetwarzania osadów
ściekowych oraz wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych wyłącznie na
potrzeby własne operatora, tj. na działalność wodno-ściekową, jak również w
zakresie przygotowania ścieków oczyszczonych do ponownego użycia; budowę,
rozbudowę lub modernizację zbiorczych systemów kanalizacji sanitarnej; budowę
przyłączy. Dodatkowo, w przypadku realizacji kompleksowych przedsięwzięć w
ich zakres może zostać włączona budowa i modernizacja systemów zaopatrzenia
w wodę (także w zakresie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych wyłącznie
na potrzeby własne operatora, tj. na działalność wodno-ściekową) oraz budowa
kanalizacji deszczowej, pod warunkiem przyczyniania się do wypełnienia
Dyrektywy 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych.
Okres realizacji: Nabór wniosków odbywa się w trybie ciągłym i trwa do 20
października 2027 r.
Mając na uwadze potrzeby inwestycyjne dotyczące gospodarki wodno-ściekowej również
poza obszarami wyznaczonych aglomeracji, NFOŚiGW planuje uruchomić Program
Priorytetowy Gospodarka wodno-ściekowa poza aglomeracjami.
Zasady Programu (planowane):
Cel: Poprawa stanu gospodarki wodno-ściekowej poza granicami aglomeracji
ujętych w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK).
Budżet: 100 000 tys. zł.
1 Wskaźnik dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w gminie, o którym mowa w ustawie z dnia 13
listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
-- 2 of 3 --
Formy dofinasowania: Planuje się dofinansowanie w formie pożyczki
(oprocentowanie WIBOR 3M, nie mniej niż 2% w skali roku) na okres do 15 lat w
wysokości do 100% wartości inwestycji, z możliwością jej częściowego
umorzenia – w zależności od wartości wskaźnika G do 30% lub do 50%
wypłaconej pożyczki, nie więcej jednak niż 5 mln zł.
Beneficjenci: jednostki samorządu terytorialnego lub podmioty świadczące usługi
publiczne w ramach realizacji zadań własnych jednostek samorządu
terytorialnego.
Zakres: Zakres projektu może obejmować budowę lokalnych oczyszczalni
ścieków komunalnych, budowę kanalizacji sanitarnej, budowę podłączeń
budynków do sieci kanalizacji sanitarnej, budowę, rozbudowę lub modernizację
stacji zlewnych, zakup pojazdów do transportu do stacji zlewnych nieczystości
ciekłych, tworzenie cyfrowych systemów do zgłaszania i ewidencjonowania
przydomowych oczyszczalni ścieków oraz zbiorników bezodpływowych.
Okres realizacji: Planuje się nabór wniosków w trybie ciągłym do końca 2029
roku. Aktualnie zakończyły się konsultacje społeczne tego programu, planowane
uruchomienie naboru ma nastąpić w drugiej połowie 2025 roku.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Pani Rita Kameduła – Tomaszewska, Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych,
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --