Interpelacja w sprawie form wsparcia dla kół gospodyń wiejskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8810
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie form wsparcia dla kół gospodyń wiejskich
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 24-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
koła gospodyń wiejskich od dziesięcioleci stanowią fundament życia społecznego na polskiej wsi. To organizacje, które nie tylko pielęgnują lokalne tradycje i kulturę, ale również aktywnie angażują się w działania edukacyjne, kulinarne, ekologiczne, społeczne i obywatelskie. Często to właśnie członkinie KGW są pierwsze na miejscu, gdy trzeba zorganizować festyn, pomóc sąsiadom czy zadbać o wspólnotę.
W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny rozwój tych organizacji, który został wsparty m.in. przez uproszczenie form rejestracji oraz przyznawanie bezzwrotnych dotacji ze środków budżetowych. W 2024 roku wiele kół skorzystało z rządowego programu wsparcia, otrzymując środki zależne od liczby członków. W roku bieżącym – 2025 – pojawiają się jednak pytania i wątpliwości co do kontynuacji i warunków tego wsparcia.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy w roku 2025 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje kontynuację programu wsparcia finansowego dla kół gospodyń wiejskich?
2. Jakie będą zasady ubiegania się o środki – w tym wysokość możliwego dofinansowania, terminy naboru i sposób rozliczenia?
3. Czy planowane są nowe formy wsparcia, wykraczające poza dotacje, np. szkolenia, wsparcie promocyjne, działania infrastrukturalne lub współpraca z innymi instytucjami kultury i samorządu?
4. Czy ministerstwo planuje uproszczenie procedur sprawozdawczości i rozliczania środków przez koła gospodyń wiejskich, tak aby nie były one nadmiernym obciążeniem dla społeczników działających pro publico bono?
5. Czy przewidywane są działania wspierające rozwój kół w najmniejszych i najsłabiej zaludnionych sołectwach, gdzie inicjatywy lokalne często wymagają dodatkowej zachęty i pomocy?
Wspieranie kół gospodyń wiejskich to nie wydatek, a inwestycja w żywą kulturę, solidarność społeczną i aktywność obywatelską. Dlatego wierzę, że ministerstwo nie tylko utrzyma dotychczasowe formy pomocy, ale również wypracuje nowe rozwiązania wzmacniające potencjał tych niezwykle ważnych organizacji.
Z wyrazami szacunku Artur Łącki
Poseł na Sejm RP
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7121 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 22 kwietnia 2025 r.
znak sprawy: DOS.is.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 8810 Pana Artura Jarosława Łącki, Posła na Sejm RP,
w sprawie form wsparcia dla kół gospodyń wiejskich
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8810 w sprawie form wsparcia dla kół gospodyń
wiejskich, poniżej przedstawiam informacje w odniesieniu do podnoszonych
w interpelacji kwestii.
Ad.1
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w roku 2025 planuje kontynuację programu
wsparcia finansowego dla Kół Gospodyń Wiejskich (KGW).
Ad.2
Od dnia 24 marca br. do 30 września 2025 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa (ARiMR) prowadzi nabór wniosków o przyznanie pomocy finansowej dla
KGW. Pomoc jest kontynuacją wsparcia finansowego udzielanego kołom wpisanym
do Krajowego Rejestru Kół Gospodyń Wiejskich (KR KGW) od 2018 r. i jest
przeznaczona na realizację zadań, o których mowa w art. 2 ust 3 ustawy z dnia
9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. z 2025 r. poz. 310).
Wnioski o przyznanie pomocy finansowej dla KGW należy składać do kierownika
biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na siedzibę koła, na formularzu
opracowanym i udostępnionym przez ARiMR bezpośrednio w kancelarii biura
-- 1 of 5 --
powiatowego ARiMR lub za pośrednictwem platformy ePUAP lub za pośrednictwem
usługi mObywatel na stronie gov.pl lub wysłać rejestrowaną przesyłką pocztową.
Wnioski o przyznanie pomocy finansowej mogą składać koła gospodyń wiejskich,
które zostały wpisane do KR KGW oraz posiadają numer identyfikacyjny, o którym
mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie
ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności, tzw. nr EP.
Dostępny aktualnie budżet na sfinansowanie pomocy dla KGW przeznaczony na
realizację zadań o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o kołach gospodyń wiejskich
w roku 2025 wynosi 120 mln zł. Prowadzone są starania o zwiększenie tej kwoty.
Wysokość pomocy dla danego KGW jest uzależniona od liczby członków ustalonej
na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy - według danych wynikających z KR
KGW.
W 2025 roku stawka pomocy wynosi:
8 000,00 zł, jeżeli koło gospodyń wiejskich liczy nie więcej niż 30 członków,
9 000,00 zł, jeżeli koło gospodyń wiejskich liczy od 31 do 75 członków,
10 000,00 zł, jeżeli koło gospodyń wiejskich liczy ponad 75 członków.
W przypadku zmiany liczby członków koła, przed złożeniem wniosku o pomoc,
należy w Biurze Powiatowym ARiMR właściwym ze względu na siedzibę koła złożyć
wniosek o wpis koła gospodyń wiejskich do KR KGW w zakresie aktualizacji liczby
członków koła. Zalecane jest, aby w takiej sytuacji wniosek o pomoc był składany
dopiero po aktualizacji liczby członków w KR KGW.
KGW, które otrzymało środki finansowe, zobowiązane jest do:
1. wykorzystania i wydatkowania pomocy na realizację zadań, o których mowa
w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich, do
dnia 31 grudnia 2025 r.;
2. rozliczenia pomocy przez przedłożenie sprawozdania z wydatkowania pomocy
w terminie do dnia 31 stycznia 2026 r.;
3. zwrotu pomocy – w przypadku jej niewykorzystania lub niewydatkowania
w terminie do 31 grudnia 2025 r., wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem,
-- 2 of 5 --
pobrania nienależnie lub w nadmiernej wysokości lub niewykonania
zobowiązania w zakresie rozliczenia pomocy przez przedłożenie sprawozdania
z wydatkowania pomocy w terminie do dnia 31 stycznia 2026 r.;
4. przechowywania dokumentów księgowych i innych dokumentów,
potwierdzających prawidłowe wydatkowanie pomocy w terminie do końca roku
kalendarzowego następującego po roku, w którym koło gospodyń wiejskich
rozliczyło pomoc za dany rok, a w przypadkach wymagających wyjaśnienia –
także ich udostępniania na żądanie kierownika biura powiatowego ARiMR,
właściwego ze względu na siedzibę koła.
Przyznana pomoc jest wypłacana na rachunek bankowy koła lub rachunek koła
prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo – kredytowej wskazany w
systemie ewidencji producentów, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia
2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych
oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r. poz. 885).
Koła gospodyń wiejskich, które nie wskazały we wpisie do ewidencji producentów
numeru rachunku lub podany numer jest nieaktualny, muszą dokonać zmian w
ewidencji producentów przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy.
W przypadku braku lub nieaktualnego numeru rachunku, pomoc nie będzie mogła
zostać wypłacona.
Ad.3
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje dodatkowe wsparcie KGW w formie
edukacyjno – informacyjnej. Oprócz tego reaguje na bieżąco na pojawiąjące się
sytuacje problemowe tak jak w przypadku niekorzystnych rozstrzygnięć wydawanych
przez Powiatowe Urzędy Pracy na bazie interpretacji przepisów ustawy o promocji
zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(4), na podstawie których członkiniom zarządu
KGW odmawiano rejestracji jako osoby bezrobotne z powodu ich rzekomej
niedyspozycyjności.
Ad.4
Procedury sprawozdawcze i rozliczania środków przez KGW zostały maksymalnie
uproszczone, w związku z tym Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadzi
prac w tym zakresie. Jednocześnie Ministerstwo dokłada starań aby edukować KGW
w celu przygotowania ich do wypełnienia obowiązków sprawozdawczych
-- 3 of 5 --
wynikających z obowiązującymi przepisów prawa. W tym celu w Biurach
Powiatowych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wyznaczono
pełnomocników KGW (aktualnie zgodnie z wykazem opublikowanym na stronie
internetowej ARiMR jest ich 330). Ponadto zgodnie z ostatnią nowelizacją ustawy
o KGW trwają przygotowania do powołania wojewódzkich koordynatorów
wspierania KGW.
Ad.5
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez działania edukacyjno-informacyjne
podczas spotkań na poziomie regionalnym i krajowym, zachęca społeczności wiejskie
do podejmowania wspólnych inicjatyw na rzecz społeczności lokalnej. Promuje KGW
jako organizacje prowadzące działania w bardzo szerokim spektrum („Ambasadorki
zdrowia”, „Zioła dla zdrowia”, itp.) oraz pokazuje różnorodność ich jak i
podejmowanych przez nie zadań.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich (Dz. U. z 2025
r. poz. 310)
(2) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 sierpnia 2021 r. w
sprawie pomocy finansowej z budżetu państwa dla kół gospodyń wiejskich
(Dz. U. poz. 1438)
(3) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 marca 2023 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie pomocy finansowej z budżetu państwa
dla kół gospodyń wiejskich (Dz. U. poz. 543)
(4) Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2025 r.
poz. 214)
-- 4 of 5 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --