Interpelacja w sprawie zwiększenia kwoty dopłaty do 1 wozokilometra z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8805
do ministra infrastruktury
w sprawie zwiększenia kwoty dopłaty do 1 wozokilometra z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 24-03-2025
Zgodnie z ustawą z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej fundusz ten stanowi ważny instrument wspierający jednostki samorządu terytorialnego w organizowaniu publicznego transportu zbiorowego. Został on zaplanowany jako wsparcie finansowe dla gmin i województw, które realizują przewozy autobusowe o charakterze użyteczności publicznej, z naciskiem na obszary wiejskie i mniejsze miejscowości, gdzie dostęp do transportu publicznego często jest ograniczony.
Fundusz rozwoju przewozów autobusowych cieszy się rosnącym zainteresowaniem ze strony samorządów, co znajduje odzwierciedlenie w danych o wzroście liczby dofinansowanych linii komunikacyjnych w kolejnych latach. Niemniej jednak, mimo zwiększającego się budżetu funduszu, nadal istnieją obszary, w których publiczny transport autobusowy jest wciąż niewystarczający, a mieszkańcy borykają się z trudnościami w codziennym dojeździe do pracy, szkoły czy innych ważnych instytucji.
W szczególności po podpisaniu przez prezydenta RP ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw, która wprowadza zmiany do Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, kwota dopłaty do 1 km z funduszu została ustalona na poziomie nie wyższym niż 3,00 zł. Chociaż zmiana ta wprowadza istotne usprawnienia, takie jak możliwość zawierania wieloletnich umów o dopłatę, to jednak nadal istnieje potrzeba rozważenia dalszego zwiększenia kwoty dopłaty do 1 km przewozu.
Wysokość tej dopłaty nie jest wystarczająca, aby w pełni pokryć koszty organizacji przewozów na mniej rentownych liniach komunikacyjnych, zwłaszcza w mniej zurbanizowanych i słabiej zaludnionych rejonach, gdzie zapotrzebowanie na transport publiczny jest szczególnie duże, ale koszty jego organizacji są wyższe. Mniejsza kwota dopłaty sprawia, że samorządy są zmuszone do angażowania większych środków własnych, co może ograniczać rozwój sieci połączeń i prowadzić do ograniczenia dostępności transportu publicznego.
Dodatkowo – w obliczu rosnącej inflacji oraz dynamicznie wzrastających kosztów paliw, materiałów eksploatacyjnych oraz wynagrodzeń dla pracowników sektora transportowego – koszty świadczenia usług transportowych stają się coraz wyższe. Wzrost cen energii, ropy naftowej oraz ogólny wzrost kosztów utrzymania floty autobusowej stanowi poważne wyzwanie dla samorządów organizujących przewozy. Obecna kwota dopłaty nie pokrywa w pełni tych rosnących kosztów, co sprawia, że organizatorzy transportu publicznego zmuszeni są do sięgania po dodatkowe fundusze, często kosztem innych, równie ważnych inwestycji.
Z uwagi na powyższe wnoszę o rozważenie możliwości zwiększenia dopłaty do 1 km z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, aby lepiej wspierać samorządy w organizacji efektywnego, dostępnego i zrównoważonego transportu publicznego. Taka zmiana mogłaby znacząco przyczynić się do dalszego rozwoju sieci połączeń autobusowych, zwłaszcza na obszarach, które do tej pory nie miały dostępu do wystarczającej liczby połączeń, oraz wzmocnić efektywność funduszu w przeciwdziałaniu marginalizacji terenów wiejskich.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie podjąć działania zmierzające do zwiększenia kwoty dopłaty do 1 km z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, aby lepiej uwzględnić rosnące koszty świadczenia usług transportowych?
Jakie kroki zostaną podjęte w celu dostosowania poziomu dopłat do aktualnej sytuacji inflacyjnej oraz rosnących kosztów paliw i eksploatacji floty autobusowej?
Czy ministerstwo przewiduje jakieś zmiany w regulacjach dotyczących funduszu, które mogłyby przyczynić się do bardziej efektywnego wsparcia samorządów w zakresie organizacji publicznego transportu zbiorowego?
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5763 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.9.2025
Warszawa, 05 maja 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Ministrze,
w odpowiedzi na interpelację nr 8805 Pani Agnieszki Marii Kłopotek, Poseł na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie zwiększenia kwoty dopłaty do 1 wozokilometra
z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej,
przedstawiam następujące informacje.
Mając na uwadze konieczność poprawy dostępności do transportu publicznego
Ministerstwo Infrastruktury przeprowadziło rewizję podstaw prawnych dotyczących
publicznego transportu zbiorowego tj. ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym1 oraz funkcjonowania Funduszu rozwoju przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej2 jak i innych aktów prawnych
odnoszących się do publicznego transportu zbiorowego, tj. ustawy z dnia 6 września
2001 r. o transporcie drogowym3 oraz ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo
przewozowe4.
Rewizja ta była prowadzona z uwzględnieniem, działającego do 31 marca 2025 r. przy
Ministrze Infrastruktury, Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu5. Do udziału w pracach Zespołu zaproszeni zostali m.in. przedstawiciele
korporacji samorządowych takich jak: Związek Powiatów Polskich, Związek Województw
RP, Związek Gmin Wiejskich RP, Unia Miasteczek Polskich oraz Związek Miast Polskich.
Zadaniem Zespołu Eksperckiego było wypracowanie i przygotowanie regulacji prawnych,
które będą odpowiedzią na aktualne oczekiwania wszystkich podmiotów uczestniczących
w rynku drogowego transportu publicznego, w tym przede wszystkim pasażerów.
W ramach planowanej reformy systemu funkcjonowania publicznego transportu
zbiorowego, będącej efektem prac Zespołu Eksperckiego, marszałkowie województw
zostaną ustanowieni integratorami przewozów w województwie. Zadaniem integratorów
przewozów będzie tworzenie i koordynowanie sieci przewozów o charakterze
użyteczności publicznej na obszarze województwa. Ponadto integratorzy przewozów
o charakterze użyteczności publicznej w województwie (marszałkowie województw) będą
zobowiązani do opracowania kompleksowego planu zrównoważonego rozwoju
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 285
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 402, z późn. zm.
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 1539, z późn. zm.
4 Dz. U. z 2024 r. poz. 1262
5 powołanego Zarządzeniem nr 38 Ministra Infrastruktury z dnia 21 października 2024 r. w sprawie
powołania Zespołu Eksperckiego do spraw przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu (Dz. U.
Min. Inf. z 2024 r. poz. 53) zmienionego Zarządzeniem nr 2 Ministra Infrastruktury z dnia 2 stycznia
2025 r. (Dz. U. Min. Inf. z 2025 r. poz. 2)
-- 1 of 2 --
2
publicznego transportu zbiorowego (planu transportowego) województwa, który będzie
sporządzany na podstawie propozycji od pozostałych jednostek samorządu terytorialnego
z obszaru województwa.
Planowana reforma przewiduje także ustalenie, na poziomie ustawowym, minimalnych
standardów częstotliwości i dostępności przewozów w ramach publicznego transportu
zbiorowego.
Ponadto marszałkowie województw przejmą od wojewodów zadania z zakresu obsługi
Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
w województwie. Marszałkowie będą realizowali dotychczasowe zadania wojewodów
w zakresie obsługi Funduszu, dysponując środkami przyznanymi na województwo,
a dopłata z Funduszu będzie przyznawana wyłącznie do linii komunikacyjnych
w transporcie autobusowym, które w planie transportowym, zostały określone jako
utworzone w celu walki z wykluczeniem komunikacyjnym.
W ramach planowanych zmian w ustawie o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej przewiduje się także wzmocnienie kontroli
wydatkowania środków Funduszu poprzez poszerzenie zakresu uprawnień inspektorów
Inspekcji Transportu Drogowego, którzy będą kontrolować faktyczne wykonywanie
przewozów na liniach komunikacyjnych objętych dopłatą z Funduszu. W celu
wzmocnienia skuteczności kontroli wykorzystania środków Funduszu wprowadzony
zostanie obowiązek wyposażenia w geolokalizator autobusów, którymi realizowane są
przewozy objęte dopłatą z Funduszu.
W odniesieniu do przepisów dotyczących stawki dopłaty z Funduszu, w ramach
projektowanej nowelizacji, przewiduje się możliwość zróżnicowania wysokości dopłaty
z Funduszu w zależności od obiektywnych kryteriów. Szczegółowy sposób i tryb ustalania
wysokości dopłaty z Funduszu, zostanie określony w rozporządzeniu Ministra
Infrastruktury, z uwzględnieniem wielkości pojazdu, którym wykonywane są przewozy na
linii komunikacyjnej objętej dopłatą i standardów wykonywania przewozów oraz liczby
mieszkańców na obszarze, przez który przebiega ta linia.
W dniu 2 kwietnia 2025 r. Minister Infrastruktury skierował do Zespołu do spraw
Programowania Prac Rządu wniosek o wpisanie projektu ustawy o zmianie ustawy
o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw do Wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Rozwiązania zawarte w projekcie będą mieć pozytywny wpływ przede wszystkim na
pasażerów w transporcie publicznym. Reforma funkcjonowania publicznego transportu
zbiorowego oraz nowe zasady działania Funduszu przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu powinny przyczynić się do zwiększenia dostępności transportu
publicznego dla pasażerów, zwłaszcza na obszarach, na których komunikacja ta obecnie
nie istnieje lub funkcjonuje w wymiarze niezaspokajającym potrzeb pasażerów.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 2 of 2 --