Interpelacja w sprawie zagrożenia dla bezpieczeństwa ciągłości produkcji energii w Elektrowni Siersza
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8801
do ministra aktywów państwowych
w sprawie zagrożenia dla bezpieczeństwa ciągłości produkcji energii w Elektrowni Siersza
Zgłaszający: Mariusz Krystian
Data wpływu: 23-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie zgłosili się do mnie zaniepokojeni mieszkańcy Trzebini i pracownicy Elektrowni Siersza, wskazując na poważny problem związany z niegospodarnością i brakiem decyzji ze strony Spółki Restrukturyzacji Kopalń (SRK). Sprawa dotyczy pompowni wody na terenie dawnej Kopalni Węgla Kamiennego Siersza. Z tej pompowni SRK odprowadza wodę z wyrobisk pokopalnianych KWK Siersza. Woda ta nadaje się do wykorzystania technologicznego, w tym w produkcji energii elektrycznej w Elektrowni Siersza.
Od kilku miesięcy jest gotowe rozwiązanie umożliwiające przekierowanie tej wody do Elektrowni Siersza. Spółka Tauron Wytwarzanie wyremontowała na własny koszt około 500 metrów rurociągu, którego zakończenie znajduje się przy kanale zrzutowym pompowni SRK. Elektrownia mogłaby odbierać wodę, wykorzystywać ją w procesach technologicznych (np. chłodzeniu), a przy tym jednocześnie poddawać oczyszczeniu. Rozwiązanie to jest logiczne, proekologiczne i korzystne dla obu stron, lecz nie może zostać wdrożone z uwagi na brak podpisania umowy przez SRK.
Sprawa była omawiana już w czerwcu 2023 r. w obecności przewodniczącego NSZZ „Solidarność“ oraz prezesa SRK. Strony deklarowały wówczas gotowość do współpracy, jednak od tamtej pory SRK nie wykonała żadnych konkretnych kroków zmierzających do zawarcia umowy z Tauronem. Oburzenie budzi szczególnie fakt, że Tauron zrealizował już część inwestycji, a brak decyzji drugiej strony powoduje niemożność rozpoczęcia jej eksploatacji.
Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że Elektrownia Siersza została pozbawiona alternatywnych źródeł zaopatrzenia w wodę. Wypowiedziana została umowa z przedsiębiorstwem DB Schenker, które dostarczało wodę z byłej piaskowni, a także nie przedłużono umów umożliwiających pobór wody z zalewu oraz rzeki Kozi Bród. W efekcie zakład został pozbawiony dostępu do zasobów wodnych niezbędnych do prowadzenia działalności, zwłaszcza w okresach letnich, kiedy zapotrzebowanie na wodę technologiczno-chłodniczą jest największe.
Ostatecznie, mimo iż wszystkie techniczne i inwestycyjne przeszkody zostały usunięte przez jedną stronę (Tauron), brak jakichkolwiek działań ze strony SRK blokuje wykorzystanie istniejącej infrastruktury, co zagraża bezpieczeństwu energetycznemu i bezpieczeństwu ciągłości produkcji energii w Elektrowni Siersza.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Dlaczego, mimo wcześniejszych deklaracji gotowości współpracy, nie doszło do podpisania umowy między SRK a Tauronem, umożliwiającej przekierowanie wody z wyrobisk do Elektrowni Siersza?
2. Czy ministerstwo podejmowało jakiekolwiek działania mające na celu doprowadzenie do podpisania umowy między SRK a Tauronem?
3. Czy ministerstwo planuje interweniować w celu wymuszenia efektywnej współpracy między SRK i Tauronem, z uwagi na strategiczne znaczenie Elektrowni Siersza dla regionu i zapewnienie ciągłości produkcji energii elektrycznej?
4. Czy ministerstwo przeprowadziło lub planuje przeprowadzić analizę ryzyka związanego z ograniczeniem dostępu do wody technologicznej w Elektrowni Siersza, zwłaszcza w kontekście funkcjonowania zakładu podczas letnich upałów i zwiększonego zapotrzebowania na energię?
5. Jeśli ministerstwo jest w posiadaniu ww. analizy ryzyka związanego z ograniczeniem dostępu do wody technologicznej w Elektrowni Siersza, to jakie wnioski i oceny zawiera ta analiza?
6. Czy w obecnych warunkach, przy braku kluczowych umów między Tauronem a SRK, ministerstwo ma gwarancje, że Elektrowni Siersza nie zabraknie wody, zwłaszcza w okresie letnim, do utrzymania ciągłości produkcji energii?
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7680 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.117.2025
IK: 1088564
Warszawa, 01 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację K10INT8458 z dnia 11 marca 2025 r. oraz interpelację
K10INT8801 z dnia 27 marca 2025 r., Pana Mariusza Krystiana, Posła na Sejm RP informuję,
że Ministerstwo Aktywów Państwowych wystąpiło do Zarządu TAURON Polska
Energia S.A. z prośbą o odniesienie się do przedmiotowej sprawy.
Z informacji udzielonej przez TAURON Polska Energia S.A. (dalej również: Spółka) wynika,
że każda elektrownia, celem zapewnienia możliwości dalszego funkcjonowania, wymaga
zabezpieczenia niezbędnych kosztów jej utrzymania. Są to koszty o charakterze stałym,
co warto zaznaczyć, niezależne od skali produkcji energii elektrycznej i ciepła.
Funkcjonowanie każdej z elektrowni wiąże się także z koniecznością ponoszenia nakładów
inwestycyjnych. Chodzi tutaj przede wszystkim o nakłady na działania mające na celu
regularne odtwarzanie zdolności produkcyjnych oraz utrzymujące poziom dyspozycyjności,
a także konieczne nakłady związane z przeglądami wynikającymi z wymogów Urzędu
Dozoru Technicznego. Obecnie pokrycie kosztów funkcjonowania tej jednostki zapewniają
przychody z Rynku Mocy, który w obowiązującej formule kończy się wraz z upływem
2025 r.
W miarę wzrostu znaczenia OZE, rola energetyki konwencjonalnej ulega zmianie. Z roku
na rok notowana jest mniejsza produkcja energii elektrycznej w tych jednostkach, a co za
tym idzie zużycie węgla. W ciągu ostatnich czterech lat Spółka obserwuje wyraźną
tendencję spadkową wykorzystania mocy zainstalowanej w elektrowniach węglowych
dysponujących blokami klasy 200 MW i 150 MW. Dla przykładu, w Elektrowni Siersza,
wynosiło ono odpowiednio: 2021 r. - 41%, 2022 r. – 35%, 2023 r. – 25%, 2024 r. – 14,6%.
Taka charakterystyka pracy znacząco wpływa na ekonomikę bloków, dlatego dla pracy tych
jednostek niezbędny jest Rynek Mocy. Pokrywa on jednak koszty za MW mocy, wsparcie
nie dotyczy zatem skali wartościowej kosztów utrzymania elektrowni, a kosztu
jednostkowego na każdy MW mocy kontraktowej.
Kluczową kwestią dla Spółki przy podejmowaniu decyzji o formule dalszego funkcjonowania
elektrowni jest pozyskanie wsparcia finansowego na pokrycie jej kosztów stałych
i nakładów remontowych poprzez mechanizm Rynku Mocy, którego reguły ustanawiane są
na poziomie przepisów prawa. Pokrycie kosztów zmiennych jest w pełni uzależnione
od poziomu uzyskiwanych cen na otwartym rynku energii. Z uwagi na wysokie koszty
zmienne, możliwość rentownej kontraktacji sprzedaży energii elektrycznej na rynek jest dla
tych bloków mocno ograniczona.
Bloki Elektrownia Siersza są Jednostkami Wytwórczymi Centralnie Dysponowanymi,
co oznacza, że Operator Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, zarządzający pracą
JWCD, może dysponować pracą tych bloków. Bloki pracują wtedy na potrzeby rynku
bilansującego, który jest tzw. rynkiem technicznym i nie jest miejscem handlu energią.
W takich sytuacjach, zgodnie z zasadami rozliczeń rynku bilansującego, jednostka ma
pokrywane tylko koszty zmienne (przede wszystkim koszty paliwa i CO2), nie otrzymując
jednak żadnych dodatkowych przychodów za wysoką elastyczność jednostki, ani za usługi
regulacyjne. Marża w takim przypadku wynosi 5% i nie jest w stanie pokryć kosztów stałych
-- 1 of 2 --
jednostek, które generowane są przez cały rok, niezależnie od wielkości produkcji energii
elektrycznej.
W sytuacji, kiedy Rynek Mocy staje się jedynym źródłem zapewniającym rentowność
elektrowni (zabezpieczenie kosztów stałych elektrowni wraz z koniecznymi do poniesienia
nakładami) mniej istotne pozostają wiek elektrowni, czy parametry sprawnościowe oraz
emisyjne. Kluczowe stają się koszty stałe utrzymania elektrowni wraz z niezbędnymi
nakładami w przeliczeniu na MW mocy. Obecnie Spółka analizuje różne scenariusze
przebiegu aukcji uzupełniających Rynku Mocy oraz oczekuje na publikację szczegółowych
parametrów aukcji, w tym zapotrzebowania na moc, które określa regulator. Informacje te
będą miały decydujący wpływ na rezultat prowadzonych analiz i podejmowanych decyzji.
Spółka podkreśla również, że Grupa TAURON realizuje szereg analiz techniczno-
ekonomicznych mających na celu opracowanie najlepszych rozwiązań umożliwiających
uruchomienie nowych projektów biznesowych, pozwalających na osiąganie korzystnych
wyników ekonomicznych, z wykorzystaniem potencjału oraz terenów Grupy TAURON.
W grę wchodzą inwestycje z zakresu budowy magazynów energii wraz z instalacją
fotowoltaiczną oraz budowy jednostek szczytowych gazowych – przygotowanych także do
spalania wodoru. Dla Sierszy analizowana jest także możliwość przygotowania istniejących
jednostek węglowych do spalania biomasy i paliw alternatywnych (RDF). Potencjalna
realizacja inwestycji pozwoli na kontynuację działalności gospodarczej, co skutkować będzie
dalszym odprowadzaniem podatków do danej gminy. Spółka informuje również, że z uwagi
na istotność i wrażliwość kwestii społecznych, współpracuje z samorządem i podejmuje
wszelkie działania prowadzące do sprawnego rozwiązania kwestii zaopatrzenia w ciepło
mieszkańców osiedli Gaj i Energetyków, zasilanych obecnie z Elektrowni Siersza.
Pomimo braku pewności co do daty konieczności wyłączenia jednostek, Spółka rozpoczęła
transparentny dialog z załogą i stroną społeczną. Odbyła szereg spotkań, podczas których
otwarcie komunikowała o sytuacji swoich elektrowni. Pracownicy zostali poinformowani
o możliwych przyszłych scenariuszach, ale przede wszystkim zagwarantowano im, że
w przypadku konieczności wyłączenia jednostek wytwórczych, wszyscy będą mieli
zapewnione miejsca pracy. Gdy zaistnieje taka potrzeba, Grupa TAURON w pierwszej
kolejności będzie relokować pracowników wewnątrz TAURON Wytwarzanie. W przypadku
braku takiej możliwości, będzie proponować pracę w grupie, która potrzebuje
wykwalifikowanych pracowników w związku z rozwojem obszarów dystrybucji, ciepła, OZE
czy obsługi klienta. Spółka zaoferuje przy tym odpowiednie szkolenia i wsparcie.
Dodatkowo pracownicy otrzymują konkretną informację z jakich rozwiązań mogą
skorzystać: kiedy mogą przejść na emeryturę lub wcześniejszą emeryturę i czy przysługuje
im urlop energetyczny, a także jaka ścieżka przekwalifikowania może im być zaoferowana.
Rozwiązanie problemów i sprostanie wyzwaniom, przed jakimi stoi Spółka, wymaga pełnej
współpracy wszystkich zaangażowanych stron. Tylko takie podejście da szansę na
prawdziwie sprawiedliwą transformację. Grupa TAURON stawia na otwartą komunikację ze
wszystkimi zaangażowanymi stronami, także przedstawicielami samorządu. Brała udział
w spotkaniach organizowanych przez Urząd Miasta w Trzebini oraz przez Starostwo
Powiatowe w Chrzanowie. Przedstawiciele samorządu zostali także zaproszeni do udziału
w Gospodarczym Okrągłym Stole TAURONA tj. merytorycznym spotkaniu, które miało
miejsce 12 marca 2025 r. Jego celem było zbliżenie wszystkich zainteresowanych stron do
wypracowania wspólnego rozwiązania dotyczącego rozwoju gospodarczego gmin, na
terenie których działają wielkoskalowe obiekty energetyki zawodowej tj. elektrownie
i elektrociepłownie. Spółka ma nadzieję na pełne zaangażowanie samorządów w proces
pozyskiwania wszelkich zgód i decyzji, co pozwoli na sprawną realizację przedsięwzięć
inwestycyjnych i wykorzystanie potencjału, jaki niesie ze sobą proces transformacji.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1088564.3972443.3166428
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --