Interpelacja nr 8793
Interpelacja w sprawie wypowiedzi ukraińskiego wiceministra gospodarki Tarasa Kaczki, który zasugerował, że Ukraina jest gotowa do podjęcia działań odwetowych wobec krajów, które utrzymują zakazy importu ukraińskich towarów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wypowiedzi ukraińskiego wiceministra gospodarki Tarasa Kaczki, który zasugerował, że Ukraina jest gotowa do podjęcia działań odwetowych wobec krajów, które utrzymują zakazy importu ukraińskich towarów
Interpelacja nr 8793
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wypowiedzi ukraińskiego wiceministra gospodarki Tarasa Kaczki, który zasugerował, że Ukraina jest gotowa do podjęcia działań odwetowych wobec krajów, które utrzymują zakazy importu ukraińskich towarów
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 23-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą wypowiedzi ukraińskiego wiceministra gospodarki Tarasa Kaczki, który zasugerował, że Ukraina jest gotowa do podjęcia działań odwetowych wobec krajów, które utrzymują zakazy importu ukraińskich towarów. Jego stanowisko oraz trwające negocjacje dotyczące handlu między UE a Ukrainą mają istotne znaczenie dla Polski i wymagają wyjaśnienia oraz jasnego stanowiska Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Polska zdecydowała się na wprowadzenie jednostronnych ograniczeń importowych dotyczących wybranych produktów rolnych z Ukrainy w celu ochrony krajowego rynku i wsparcia polskich rolników. Nadmierny i niekontrolowany napływ towarów rolno-spożywczych z Ukrainy, w tym zbóż i produktów spożywczych, spowodowany decyzją Komisji Europejskiej, doprowadził do destabilizacji cen. Decyzja Polski była motywowana koniecznością ochrony krajowej produkcji, a nie działaniami o charakterze politycznym wymierzonymi w Ukrainę.
Jednocześnie Polska od początku konfliktu aktywnie wspiera Ukrainę politycznie, militarnie oraz humanitarnie. Niemniej jednak kwestia handlu produktami spożywczymi wymaga stanowczego stanowiska rządu w celu ochrony polskich rolników.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wobec wypowiedzi wiceministra Tarasa Kaczki dotyczących ewentualnych działań odwetowych Ukrainy?
Jaki jest aktualny stan negocjacji pomiędzy Unii Europejskiej a Ukrainą w sprawie zasad handlu produktami spożywczymi po 5 czerwca br.?
Jakie jest stanowisko Komisji Europejskiej, komisarza ds. handlu oraz komisarza ds. rolnictwa w odniesieniu do przyszłych zasad wymiany handlowej z Ukrainą?
Jakie działania w tej sprawie podjął minister rolnictwa i rozwoju wsi na forum Unii Europejskiej, w tym podczas posiedzeń Rady Agrifish?
Czy Polska przedstawiła konkretną propozycję ograniczeń w handlu z Ukrainą, np. poprzez mechanizm kontyngentów lub określenie limitów importowych?
Czy ministerstwo podejmuje działania przygotowawcze w przypadku wdrożenia przez Ukrainę działań odwetowych? Jakie mogłyby to być konsekwencje dla polskiego sektora rolniczego i jakie przewiduje się środki zaradcze?
Biorąc pod uwagę wagę tej sprawy dla polskich rolników oraz całej gospodarki, proszę o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz informacje o działaniach podejmowanych przez resort w celu ochrony interesów polskiego sektora rolnego i spożywczego.
Interpelacja nr 8793
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wypowiedzi ukraińskiego wiceministra gospodarki Tarasa Kaczki, który zasugerował, że Ukraina jest gotowa do podjęcia działań odwetowych wobec krajów, które utrzymują zakazy importu ukraińskich towarów
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 23-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą wypowiedzi ukraińskiego wiceministra gospodarki Tarasa Kaczki, który zasugerował, że Ukraina jest gotowa do podjęcia działań odwetowych wobec krajów, które utrzymują zakazy importu ukraińskich towarów. Jego stanowisko oraz trwające negocjacje dotyczące handlu między UE a Ukrainą mają istotne znaczenie dla Polski i wymagają wyjaśnienia oraz jasnego stanowiska Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Polska zdecydowała się na wprowadzenie jednostronnych ograniczeń importowych dotyczących wybranych produktów rolnych z Ukrainy w celu ochrony krajowego rynku i wsparcia polskich rolników. Nadmierny i niekontrolowany napływ towarów rolno-spożywczych z Ukrainy, w tym zbóż i produktów spożywczych, spowodowany decyzją Komisji Europejskiej, doprowadził do destabilizacji cen. Decyzja Polski była motywowana koniecznością ochrony krajowej produkcji, a nie działaniami o charakterze politycznym wymierzonymi w Ukrainę.
Jednocześnie Polska od początku konfliktu aktywnie wspiera Ukrainę politycznie, militarnie oraz humanitarnie. Niemniej jednak kwestia handlu produktami spożywczymi wymaga stanowczego stanowiska rządu w celu ochrony polskich rolników.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wobec wypowiedzi wiceministra Tarasa Kaczki dotyczących ewentualnych działań odwetowych Ukrainy?
Jaki jest aktualny stan negocjacji pomiędzy Unii Europejskiej a Ukrainą w sprawie zasad handlu produktami spożywczymi po 5 czerwca br.?
Jakie jest stanowisko Komisji Europejskiej, komisarza ds. handlu oraz komisarza ds. rolnictwa w odniesieniu do przyszłych zasad wymiany handlowej z Ukrainą?
Jakie działania w tej sprawie podjął minister rolnictwa i rozwoju wsi na forum Unii Europejskiej, w tym podczas posiedzeń Rady Agrifish?
Czy Polska przedstawiła konkretną propozycję ograniczeń w handlu z Ukrainą, np. poprzez mechanizm kontyngentów lub określenie limitów importowych?
Czy ministerstwo podejmuje działania przygotowawcze w przypadku wdrożenia przez Ukrainę działań odwetowych? Jakie mogłyby to być konsekwencje dla polskiego sektora rolniczego i jakie przewiduje się środki zaradcze?
Biorąc pod uwagę wagę tej sprawy dla polskich rolników oraz całej gospodarki, proszę o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania oraz informacje o działaniach podejmowanych przez resort w celu ochrony interesów polskiego sektora rolnego i spożywczego.
Odpowiedź urzędowa
Minister Czesław Siekierski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
75%
Konkretność
25%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
1.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwe” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwe”
(brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10548 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 04 kwietnia 2025 r.
znak sprawy: DWM.ww.058.4.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 8793 posłów Jarosława Sachajki i Anny
Gembickiej w sprawie wypowiedzi ukraińskiego wiceministra gospodarki Tarasa
Kaczki, który zasugerował, że Ukraina jest gotowa do podjęcia działań odwetowych
wobec krajów, które utrzymują zakazy importu ukraińskich towarów
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź na pytania przekazane w interpelacji nr 8793 posłów
Jarosława Sachajki i Anny Gembickiej.
Odpowiedź na pytanie 1 „Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Rolnictwa
wobec wypowiedzi wiceministra Tarasa Kaczki dotyczących ewentualnych działań
odwetowych Ukrainy?”
Strona ukraińska już w przeszłości sygnalizowała możliwość działań odwetowych
w reakcji na wprowadzony przez Polskę zakazu importu. Podstawą dla takich działań
miałaby być zarzucana nam przez Ukrainę niezgodność działań Polski z zasadami
Światowej Organizacji Handlu (WTO) i postanowieniami Układu
stowarzyszeniowego UE-Ukraina (AA).
MRiRW stoi na stanowisku, że instytucjami właściwymi do wydania wiążącej oceny
działań strony polskiej z punktu widzenia zobowiązań międzynarodowych są
właściwe organy WTO (Organ ds. Rozstrzygania Sporów) oraz organy wskazane
-- 1 of 6 --
przez przepisy Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina. Do czasu stwierdzenia takiej
niezgodności strona ukraińska nie ma podstaw do działań retaliacyjnych.
Ukraina uruchomiła we wrześniu 2023 r. w ramach WTO procedurę formalnych
konsultacji, które mogłyby prowadzić do powołania panelu WTO do oceny
ograniczeń w imporcie z Ukrainy wprowadzonych przez Polskę i niektóre inne kraje
członkowskie UE (Węgry, Słowację). Państwa członkowskie UE były w tych
kontaktach reprezentowane przez Komisję Europejską. Konsultacje w ramach
procedury WTO po wstępnej fazie nie były jednak kontynuowane. Uważamy to za
pozytywny znak. Rozwiązania problemów powinniśmy szukać w drodze dialogu UE-
Ukraina i bilateralnym.
MRiRW liczy na to, że strona ukraińska wykaże zrozumienie dla tego, że podjęte
przez Polskę działania spowodowane były koniecznością przeciwdziałania poważnym
zakłóceniom rynkowym i niepokojom społecznym spowodowanym przez skokowy
wzrost importu z Ukrainy do Polski zbóż i oleistych. O powadze sytuacji świadczy to,
że Komisja Europejska wprowadziła w okresie maj-wrzesień 2023 r. zakaz importu z
Ukrainy produktów ww. sektorów do pięciu krajów członkowskich UE (PL, HU, SK,
BG, RO). Decyzja KE o nieprzedłużeniu tego środka spowodowała potrzebę jego
wprowadzenia we wrześniu 2023 r. na poziomie krajowym.
W związku z wygaśnięciem w czerwcu br. postanowień w sprawie czasowej pełnej
liberalizacji importu z Ukrainy (ATM) trwają obecnie przygotowania do negocjacji KE
z Ukrainą na podstawie art. 29 Układu o stowarzyszeniu (dalsza wzajemna wymiana
koncesji taryfowych). MRiRW zgłasza do KE postulaty rozwiązań chroniących
wrażliwe sektory rynku rolnego. Również Ukraina deklaruje gotowość do
uwzględnienia w negocjacjach z KE rozwiązań ograniczających liberalizację ceł w
dostępie do rynku UE oraz mechanizmów ograniczających eksport Ukrainy do UE.
Równolegle trwa też bilateralny dialog, w który włączone zostały organizacje
branżowe z obu krajów. Liczymy na to, że uda się wypracować rozwiązania
skutecznie chroniące polski rynek.
-- 2 of 6 --
Odpowiedź na pytanie 2. „Jaki jest aktualny stan negocjacji pomiędzy Unii
Europejskiej a Ukrainą w sprawie zasad handlu produktami spożywczymi
po 5 czerwca br.?”
Wg naszej wiedzy rozmowy KE ze stroną ukraińską formalnie się nie rozpoczęły.
W Komisji nie zostały jeszcze zakończone wewnętrzne prace nad stanowiskiem
negocjacyjnym.
Odpowiedź na pytanie 3. „Jakie jest stanowisko Komisji Europejskiej, komisarza ds.
handlu oraz komisarza ds. rolnictwa w odniesieniu do przyszłych zasad wymiany
handlowej z Ukrainą?”
KE nie przewiduje przedłużenia funkcjonujących od maja 2022 r. autonomicznych
środków liberalizacji handlu (tzw. ATM) polegających na jednostronnym zawieszeniu
przez UE ceł w imporcie z Ukrainy. Po 5 czerwca br. środki ATM mają wygasnąć,
a warunki handlu powinny powrócić do zasad wynikających z Układu o
stowarzyszeniu UE-Ukraina (AA). KE liczy na to, że w najbliższym czasie uda się
wynegocjować z Ukrainą porozumienie w sprawie pogłębienia obustronnej
liberalizacji ( na podstawie art. 29 AA), które będzie mogło wejść w życie po
wygaśnięciu ATM. Jeśli nowe porozumienie nie będzie osiągnięte albo nie będzie
mogło wejść w życie w tym terminie, wówczas po 5 czerwca powinny być
przywrócone warunki importu z Ukrainy wynikające z obecnych zapisów AA.
Za przygotowanie stanowiska negocjacyjnego KE na negocjacje z Ukrainą na
podstawie art. 29 AA odpowiada komisarz ds. handlu M. Šefčovič. Podlega ono
następnie akceptacji przez Przewodniczącą KE Ursulę von der Leyen. Procedura
wewnętrzna KE nie została jeszcze zakończona. Z rozmów 3 lutego br. ministra
Cz. Siekierskiego z komisarzem M. Šefčovičem oraz z innych nieoficjalnych informacji
wynika, że w swoich pracach nad stanowiskiem negocjacyjnym dyrekcja generalna
ds. handlu w Komisji Europejskiej (DG Trade) bierze pod uwagę ograniczony wzrost
TRQ dla produktów wrażliwych oraz powiązanie liberalizacji warunków importu z
Ukrainy z procesem dostosowania ukraińskich standardów i wymogów produkcji do
przepisów UE. Prace wewnętrzne w Komisji Europejskiej wciąż trwają i szczegóły
tego stanowiska nie są znane, ale ww. założenia są zgodne z oczekiwaniami MRiRW.
Wypowiedzi komisarza ds. rolnictwa na forum Rady AGRIFISH w odniesieniu do
relacji z Ukrainą miały charakter ogólny. Komisarz Christophe Hansen podkreślał, że
-- 3 of 6 --
KE chce wynegocjować porozumienie z Ukrainą na podstawie art. 29 AA w takim
kształcie, który zapewni ochronę wrażliwym sektorom rolnictwa UE, ale jednocześnie
pozwoli na dalszy rozwój relacji handlowych i gospodarczych z Ukrainą w sposób
zrównoważony i wspierający proces akcesji Ukrainy do UE.
Odpowiedź na pytania 4. i 5. „Jakie działania w tej sprawie podjął Minister
Rolnictwa na forum Unii Europejskiej, w tym podczas posiedzeń Rady Agrifish? Czy
Polska przedstawiła konkretną propozycję ograniczeń w handlu z Ukrainą, np.
poprzez mechanizm kontyngentów lub określenie limitów importowych?”
MRiRW popiera prowadzenie na forum Rady AGRIFISH debat nt. rolnych aspektów
polityki handlowej. Jako prezydencja organizujemy takie debaty: pierwsza odbyła się
na styczniowym posiedzeniu Rady AGRIFISH, kolejna jest planowana na posiedzeniu
w maju. Te debaty dają możliwość poznania stanowisk ministrów rolnictwa państw
członkowskich UE oraz uzyskania informacji od przedstawicieli KE. Niektórzy
ministrowie rolnictwa zwracają uwagę podobnie jak Polska na potrzebę
priorytetowego traktowania ochrony sektora rolnego UE w relacjach z Ukrainą.
Jednak spora grupa p.cz. ma inne stanowisko i traktuje utrzymanie otwarcia rynku UE
jako ważny instrument wsparcia Ukrainy w walce z rosyjską agresją. W okresie
sprawowania prezydencji w Radzie UE nie jest właściwe oficjalne forsowanie przez
polską prezydencję rozwiązań odzwierciedlających tylko jedną stronę dyskusji.
Jednocześnie w rozmowach bilateralnych, w których nie występujemy w charakterze
prezydencji, Polska konsekwentnie podnosi postulaty dotyczące ochrony rynku UE
przed nadmiernym importem z Ukrainy i jego negatywnymi skutkami rynkowymi.
Zwracamy także uwagę, że AGRIFISH nie jest wiodącym organem Rady UE
odpowiedzialnym za dyskutowanie i zatwierdzanie propozycji Komisji Europejskiej
dotyczących negocjowania i zawierania umów handlowych z krajami trzecimi, w tym
z Ukrainą. Takim forum jest przede wszystkim Komitet Polityki Handlowej (TPC).
Wynik dyskusji na TPC podlega zatwierdzeniu na komitecie COREPER (Stałych
Przedstawicieli państw członkowskich UE), a w razie trudności z uzyskaniem
wymaganego progu akceptacji wśród krajów członkowskich dla propozycji KE temat
może być przekazany na szczebel Rady UE ds. Zagranicznych w formacie ministrów
ds. handlu lub wyjątkowo Rady Europejskiej. Resortem wiodącym reprezentującym
Polskę na forum TPC jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii, z którym MRiRW na
-- 4 of 6 --
bieżąco współpracuje, przekazując wkłady do stanowisk prezentowanych przez
Polskę.
Polska w czerwcu 2024 przekazała do KE szczegółowe postulaty dotyczące
negocjacji na podstawie art. 29 AA. Zostały one przekazane przez wiodący MRiT, ale
w części rolnej były w całości opracowane w MRiRW. Nasze stanowisko w żaden
sposób nie blokuje prowadzenia przez KE negocjacji z Ukrainą. Tak jak wskazaliśmy
w odpowiedzi na pytanie 3, z nieoficjalnych informacji z Komisji Europejskiej wynika,
że polskie postulaty są na poważnie brane pod uwagę w pracach nad stanowiskiem
negocjacyjnym UE. Prace te nie zostały jeszcze zakończone.
Polska uważa, że porozumienie z Ukrainą powinno spełniać następujące warunki:
dalsza liberalizacja handlu UE-Ukraina powinna mieć charakter stopniowy,
wzajemny i ograniczony kontyngentami taryfowymi w przypadku towarów
wrażliwych;
należy uwzględniać bilateralną klauzulę ochroną umożliwiającą podjęcie działań
ochronnych w handlu wszystkimi towarami rolnymi w przypadku wzrostu
importu zagrażającego równowadze rynkowej i/lub produkcji rolnej;
zgodnie z zasadą wzajemności, porozumienie powinno przewidywać również
poprawę dostępu do ukraińskiego rynku dla unijnego, w tym polskiego eksportu
(m.in. mięsa, produktów mleczarskich i przetworzonych);
powinno być powiązane z dostosowaniem przepisów ukraińskich do unijnych
standardów dotyczących nie tylko bezpieczeństwa żywności, ale również
zrównoważonego rozwoju.
Dodatkowo Polska postuluje ustanowienie specjalnego funduszu dla pokrycia
ewentualnych strat w sektorze rolnym spowodowanych przez nadmierny import z
Ukrainy.
Odpowiedź na pytanie 6. „Czy ministerstwo podejmuje działania przygotowawcze
w przypadku wdrożenia przez Ukrainę działań odwetowych? Jakie mogłyby to być
konsekwencje dla polskiego sektora rolniczego i jakie przewiduje się środki
zaradcze?”
W przypadku ryzyka podjęcia przez Ukrainę nieuzasadnionych działań wobec
polskiego eksportu administracja rządowa, w tym MRiRW, będzie podejmować
-- 5 of 6 --
stosowne działania na forum UE oraz bilateralnie. Na chwile obecną nie ma podstaw
do takich nadzwyczajnych kroków.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 04 kwietnia 2025 r.
znak sprawy: DWM.ww.058.4.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 8793 posłów Jarosława Sachajki i Anny
Gembickiej w sprawie wypowiedzi ukraińskiego wiceministra gospodarki Tarasa
Kaczki, który zasugerował, że Ukraina jest gotowa do podjęcia działań odwetowych
wobec krajów, które utrzymują zakazy importu ukraińskich towarów
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź na pytania przekazane w interpelacji nr 8793 posłów
Jarosława Sachajki i Anny Gembickiej.
Odpowiedź na pytanie 1 „Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Rolnictwa
wobec wypowiedzi wiceministra Tarasa Kaczki dotyczących ewentualnych działań
odwetowych Ukrainy?”
Strona ukraińska już w przeszłości sygnalizowała możliwość działań odwetowych
w reakcji na wprowadzony przez Polskę zakazu importu. Podstawą dla takich działań
miałaby być zarzucana nam przez Ukrainę niezgodność działań Polski z zasadami
Światowej Organizacji Handlu (WTO) i postanowieniami Układu
stowarzyszeniowego UE-Ukraina (AA).
MRiRW stoi na stanowisku, że instytucjami właściwymi do wydania wiążącej oceny
działań strony polskiej z punktu widzenia zobowiązań międzynarodowych są
właściwe organy WTO (Organ ds. Rozstrzygania Sporów) oraz organy wskazane
-- 1 of 6 --
przez przepisy Układu o stowarzyszeniu UE-Ukraina. Do czasu stwierdzenia takiej
niezgodności strona ukraińska nie ma podstaw do działań retaliacyjnych.
Ukraina uruchomiła we wrześniu 2023 r. w ramach WTO procedurę formalnych
konsultacji, które mogłyby prowadzić do powołania panelu WTO do oceny
ograniczeń w imporcie z Ukrainy wprowadzonych przez Polskę i niektóre inne kraje
członkowskie UE (Węgry, Słowację). Państwa członkowskie UE były w tych
kontaktach reprezentowane przez Komisję Europejską. Konsultacje w ramach
procedury WTO po wstępnej fazie nie były jednak kontynuowane. Uważamy to za
pozytywny znak. Rozwiązania problemów powinniśmy szukać w drodze dialogu UE-
Ukraina i bilateralnym.
MRiRW liczy na to, że strona ukraińska wykaże zrozumienie dla tego, że podjęte
przez Polskę działania spowodowane były koniecznością przeciwdziałania poważnym
zakłóceniom rynkowym i niepokojom społecznym spowodowanym przez skokowy
wzrost importu z Ukrainy do Polski zbóż i oleistych. O powadze sytuacji świadczy to,
że Komisja Europejska wprowadziła w okresie maj-wrzesień 2023 r. zakaz importu z
Ukrainy produktów ww. sektorów do pięciu krajów członkowskich UE (PL, HU, SK,
BG, RO). Decyzja KE o nieprzedłużeniu tego środka spowodowała potrzebę jego
wprowadzenia we wrześniu 2023 r. na poziomie krajowym.
W związku z wygaśnięciem w czerwcu br. postanowień w sprawie czasowej pełnej
liberalizacji importu z Ukrainy (ATM) trwają obecnie przygotowania do negocjacji KE
z Ukrainą na podstawie art. 29 Układu o stowarzyszeniu (dalsza wzajemna wymiana
koncesji taryfowych). MRiRW zgłasza do KE postulaty rozwiązań chroniących
wrażliwe sektory rynku rolnego. Również Ukraina deklaruje gotowość do
uwzględnienia w negocjacjach z KE rozwiązań ograniczających liberalizację ceł w
dostępie do rynku UE oraz mechanizmów ograniczających eksport Ukrainy do UE.
Równolegle trwa też bilateralny dialog, w który włączone zostały organizacje
branżowe z obu krajów. Liczymy na to, że uda się wypracować rozwiązania
skutecznie chroniące polski rynek.
-- 2 of 6 --
Odpowiedź na pytanie 2. „Jaki jest aktualny stan negocjacji pomiędzy Unii
Europejskiej a Ukrainą w sprawie zasad handlu produktami spożywczymi
po 5 czerwca br.?”
Wg naszej wiedzy rozmowy KE ze stroną ukraińską formalnie się nie rozpoczęły.
W Komisji nie zostały jeszcze zakończone wewnętrzne prace nad stanowiskiem
negocjacyjnym.
Odpowiedź na pytanie 3. „Jakie jest stanowisko Komisji Europejskiej, komisarza ds.
handlu oraz komisarza ds. rolnictwa w odniesieniu do przyszłych zasad wymiany
handlowej z Ukrainą?”
KE nie przewiduje przedłużenia funkcjonujących od maja 2022 r. autonomicznych
środków liberalizacji handlu (tzw. ATM) polegających na jednostronnym zawieszeniu
przez UE ceł w imporcie z Ukrainy. Po 5 czerwca br. środki ATM mają wygasnąć,
a warunki handlu powinny powrócić do zasad wynikających z Układu o
stowarzyszeniu UE-Ukraina (AA). KE liczy na to, że w najbliższym czasie uda się
wynegocjować z Ukrainą porozumienie w sprawie pogłębienia obustronnej
liberalizacji ( na podstawie art. 29 AA), które będzie mogło wejść w życie po
wygaśnięciu ATM. Jeśli nowe porozumienie nie będzie osiągnięte albo nie będzie
mogło wejść w życie w tym terminie, wówczas po 5 czerwca powinny być
przywrócone warunki importu z Ukrainy wynikające z obecnych zapisów AA.
Za przygotowanie stanowiska negocjacyjnego KE na negocjacje z Ukrainą na
podstawie art. 29 AA odpowiada komisarz ds. handlu M. Šefčovič. Podlega ono
następnie akceptacji przez Przewodniczącą KE Ursulę von der Leyen. Procedura
wewnętrzna KE nie została jeszcze zakończona. Z rozmów 3 lutego br. ministra
Cz. Siekierskiego z komisarzem M. Šefčovičem oraz z innych nieoficjalnych informacji
wynika, że w swoich pracach nad stanowiskiem negocjacyjnym dyrekcja generalna
ds. handlu w Komisji Europejskiej (DG Trade) bierze pod uwagę ograniczony wzrost
TRQ dla produktów wrażliwych oraz powiązanie liberalizacji warunków importu z
Ukrainy z procesem dostosowania ukraińskich standardów i wymogów produkcji do
przepisów UE. Prace wewnętrzne w Komisji Europejskiej wciąż trwają i szczegóły
tego stanowiska nie są znane, ale ww. założenia są zgodne z oczekiwaniami MRiRW.
Wypowiedzi komisarza ds. rolnictwa na forum Rady AGRIFISH w odniesieniu do
relacji z Ukrainą miały charakter ogólny. Komisarz Christophe Hansen podkreślał, że
-- 3 of 6 --
KE chce wynegocjować porozumienie z Ukrainą na podstawie art. 29 AA w takim
kształcie, który zapewni ochronę wrażliwym sektorom rolnictwa UE, ale jednocześnie
pozwoli na dalszy rozwój relacji handlowych i gospodarczych z Ukrainą w sposób
zrównoważony i wspierający proces akcesji Ukrainy do UE.
Odpowiedź na pytania 4. i 5. „Jakie działania w tej sprawie podjął Minister
Rolnictwa na forum Unii Europejskiej, w tym podczas posiedzeń Rady Agrifish? Czy
Polska przedstawiła konkretną propozycję ograniczeń w handlu z Ukrainą, np.
poprzez mechanizm kontyngentów lub określenie limitów importowych?”
MRiRW popiera prowadzenie na forum Rady AGRIFISH debat nt. rolnych aspektów
polityki handlowej. Jako prezydencja organizujemy takie debaty: pierwsza odbyła się
na styczniowym posiedzeniu Rady AGRIFISH, kolejna jest planowana na posiedzeniu
w maju. Te debaty dają możliwość poznania stanowisk ministrów rolnictwa państw
członkowskich UE oraz uzyskania informacji od przedstawicieli KE. Niektórzy
ministrowie rolnictwa zwracają uwagę podobnie jak Polska na potrzebę
priorytetowego traktowania ochrony sektora rolnego UE w relacjach z Ukrainą.
Jednak spora grupa p.cz. ma inne stanowisko i traktuje utrzymanie otwarcia rynku UE
jako ważny instrument wsparcia Ukrainy w walce z rosyjską agresją. W okresie
sprawowania prezydencji w Radzie UE nie jest właściwe oficjalne forsowanie przez
polską prezydencję rozwiązań odzwierciedlających tylko jedną stronę dyskusji.
Jednocześnie w rozmowach bilateralnych, w których nie występujemy w charakterze
prezydencji, Polska konsekwentnie podnosi postulaty dotyczące ochrony rynku UE
przed nadmiernym importem z Ukrainy i jego negatywnymi skutkami rynkowymi.
Zwracamy także uwagę, że AGRIFISH nie jest wiodącym organem Rady UE
odpowiedzialnym za dyskutowanie i zatwierdzanie propozycji Komisji Europejskiej
dotyczących negocjowania i zawierania umów handlowych z krajami trzecimi, w tym
z Ukrainą. Takim forum jest przede wszystkim Komitet Polityki Handlowej (TPC).
Wynik dyskusji na TPC podlega zatwierdzeniu na komitecie COREPER (Stałych
Przedstawicieli państw członkowskich UE), a w razie trudności z uzyskaniem
wymaganego progu akceptacji wśród krajów członkowskich dla propozycji KE temat
może być przekazany na szczebel Rady UE ds. Zagranicznych w formacie ministrów
ds. handlu lub wyjątkowo Rady Europejskiej. Resortem wiodącym reprezentującym
Polskę na forum TPC jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii, z którym MRiRW na
-- 4 of 6 --
bieżąco współpracuje, przekazując wkłady do stanowisk prezentowanych przez
Polskę.
Polska w czerwcu 2024 przekazała do KE szczegółowe postulaty dotyczące
negocjacji na podstawie art. 29 AA. Zostały one przekazane przez wiodący MRiT, ale
w części rolnej były w całości opracowane w MRiRW. Nasze stanowisko w żaden
sposób nie blokuje prowadzenia przez KE negocjacji z Ukrainą. Tak jak wskazaliśmy
w odpowiedzi na pytanie 3, z nieoficjalnych informacji z Komisji Europejskiej wynika,
że polskie postulaty są na poważnie brane pod uwagę w pracach nad stanowiskiem
negocjacyjnym UE. Prace te nie zostały jeszcze zakończone.
Polska uważa, że porozumienie z Ukrainą powinno spełniać następujące warunki:
dalsza liberalizacja handlu UE-Ukraina powinna mieć charakter stopniowy,
wzajemny i ograniczony kontyngentami taryfowymi w przypadku towarów
wrażliwych;
należy uwzględniać bilateralną klauzulę ochroną umożliwiającą podjęcie działań
ochronnych w handlu wszystkimi towarami rolnymi w przypadku wzrostu
importu zagrażającego równowadze rynkowej i/lub produkcji rolnej;
zgodnie z zasadą wzajemności, porozumienie powinno przewidywać również
poprawę dostępu do ukraińskiego rynku dla unijnego, w tym polskiego eksportu
(m.in. mięsa, produktów mleczarskich i przetworzonych);
powinno być powiązane z dostosowaniem przepisów ukraińskich do unijnych
standardów dotyczących nie tylko bezpieczeństwa żywności, ale również
zrównoważonego rozwoju.
Dodatkowo Polska postuluje ustanowienie specjalnego funduszu dla pokrycia
ewentualnych strat w sektorze rolnym spowodowanych przez nadmierny import z
Ukrainy.
Odpowiedź na pytanie 6. „Czy ministerstwo podejmuje działania przygotowawcze
w przypadku wdrożenia przez Ukrainę działań odwetowych? Jakie mogłyby to być
konsekwencje dla polskiego sektora rolniczego i jakie przewiduje się środki
zaradcze?”
W przypadku ryzyka podjęcia przez Ukrainę nieuzasadnionych działań wobec
polskiego eksportu administracja rządowa, w tym MRiRW, będzie podejmować
-- 5 of 6 --
stosowne działania na forum UE oraz bilateralnie. Na chwile obecną nie ma podstaw
do takich nadzwyczajnych kroków.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --