Interpelacja nr 8785
Interpelacja w sprawie znacznego rozproszenia programów pomocowych w zakresie zadań związanych z ochroną środowiska
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie znacznego rozproszenia programów pomocowych w zakresie zadań związanych z ochroną środowiska
Interpelacja nr 8785
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie znacznego rozproszenia programów pomocowych w zakresie zadań związanych z ochroną środowiska
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 21-03-2025
Szanowna Pani Minister,
wielość programów i nadmierne ich rozproszenie tematyczne powodują, że mieszkaniec, wykonując jedno zadanie, nierzadko zmuszony jest do aplikowania o środki w kilku równoległych programach pomocowych, które prowadzone są przez różne podmioty:
- program „Czyste Powietrze” – Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – zabudowa jednorodzinna – termomodernizacja;
- program „Mój Prąd” Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – fotowoltaika, magazyny energii;
- program „Ciepłe Mieszkanie” - Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej za pośrednictwem gmin – zabudowa wielorodzinna;
- programy realizowane przez samorządy w zakresie działań związanych z termomodernizacją, wymianą źródeł ogrzewania, instalacja OZE.
Brak konsolidacji wielu programów pomocowych dotyczących w istocie jednego zagadnienia - poprawy efektywności energetycznej budynków (jednorodzinnych i wielorodzinnych) w jeden, skierowany do wszystkich zainteresowanych podmiotów, zmusza JST i mieszkańców do korzystania z wielu programów przy realizacji jednej inwestycji. Wprowadza to chaos i szczególnie mieszkańcy mogą mieć duży problem w zorientowaniu się, z których programów mogą uzyskać wsparcie. Zasady udzielania pomocy, wydawania i rozliczenia środków w poszczególnych programach różnią się, co często utrudnia lub uniemożliwia skorzystanie ze wszystkich dostępnych źródeł finansowania. Wielość programów i częste zmiany zasad sprawiają, że JST muszą poświęcić wiele uwagi na ich analizę w celu udzielania mieszkańcom informacji i pomocy ukierunkowanej na pozyskanie środków z jak największej liczby źródeł. Dostarcza to kolejnej niepotrzebnej pracy urzędnikom, którzy w tym czasie mogliby poświęcić przecież uwagę i czas na inne istotne problemy mieszkańców.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo zauważa problem wielości programów i zamierza wprowadzić jeden duży program, który uprościłby procedurę aplikowania o środki w zakresie zadań związanych z ochroną środowiska?
2. Czy ministerstwo planuje zmiany w zakresie wsparcia mieszkańców i JST w poprawie efektywności energetycznej budynków?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 8785
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie znacznego rozproszenia programów pomocowych w zakresie zadań związanych z ochroną środowiska
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 21-03-2025
Szanowna Pani Minister,
wielość programów i nadmierne ich rozproszenie tematyczne powodują, że mieszkaniec, wykonując jedno zadanie, nierzadko zmuszony jest do aplikowania o środki w kilku równoległych programach pomocowych, które prowadzone są przez różne podmioty:
- program „Czyste Powietrze” – Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – zabudowa jednorodzinna – termomodernizacja;
- program „Mój Prąd” Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – fotowoltaika, magazyny energii;
- program „Ciepłe Mieszkanie” - Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej za pośrednictwem gmin – zabudowa wielorodzinna;
- programy realizowane przez samorządy w zakresie działań związanych z termomodernizacją, wymianą źródeł ogrzewania, instalacja OZE.
Brak konsolidacji wielu programów pomocowych dotyczących w istocie jednego zagadnienia - poprawy efektywności energetycznej budynków (jednorodzinnych i wielorodzinnych) w jeden, skierowany do wszystkich zainteresowanych podmiotów, zmusza JST i mieszkańców do korzystania z wielu programów przy realizacji jednej inwestycji. Wprowadza to chaos i szczególnie mieszkańcy mogą mieć duży problem w zorientowaniu się, z których programów mogą uzyskać wsparcie. Zasady udzielania pomocy, wydawania i rozliczenia środków w poszczególnych programach różnią się, co często utrudnia lub uniemożliwia skorzystanie ze wszystkich dostępnych źródeł finansowania. Wielość programów i częste zmiany zasad sprawiają, że JST muszą poświęcić wiele uwagi na ich analizę w celu udzielania mieszkańcom informacji i pomocy ukierunkowanej na pozyskanie środków z jak największej liczby źródeł. Dostarcza to kolejnej niepotrzebnej pracy urzędnikom, którzy w tym czasie mogliby poświęcić przecież uwagę i czas na inne istotne problemy mieszkańców.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo zauważa problem wielości programów i zamierza wprowadzić jeden duży program, który uprościłby procedurę aplikowania o środki w zakresie zadań związanych z ochroną środowiska?
2. Czy ministerstwo planuje zmiany w zakresie wsparcia mieszkańców i JST w poprawie efektywności energetycznej budynków?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6592 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.23.2025.AS
3722616.14821598.11998359
Warszawa, 16-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Posłanki Lidii Czechak w sprawie znacznego
rozproszenia programów pomocowych w zakresie zadań związanych
z ochroną środowiska (K10INT8785)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania.
1. Czy Ministerstwo zauważa problem wielości programów i zamierza wprowadzić jeden duży
program, który uprościłby procedurę aplikowania o środki w zakresie zadań związanych
z ochroną środowiska?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest świadome, że w obszarze ochrony środowiska
funkcjonuje wiele programów finansowych, ale nie planuje wprowadzić jednego programu,
który charakteryzowałby się jednolitą procedurą aplikowania o środki. Takie ujednolicenie
nie jest możliwe z uwagi na obiektywne okoliczności związane przede wszystkim z różnymi
źródłami finasowania.
Ministerstwo odpowiada za politykę rządu w zakresie finansowania ochrony środowiska
i gospodarki wodnej. Zadanie to jest realizowane przez nadzorowany przez Ministra,
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW)1
w zakresie2 i na zasadach określonych w ustawie. Ponadto celem NFOŚiGW oraz
wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej jest również tworzenie
warunków do wdrażania finansowania, w szczególności poprzez zapewnienie wsparcia
działaniom służącym temu wdrażaniu oraz jego promocję, a także poprzez współpracę
z innymi podmiotami, w tym z jednostkami samorządu terytorialnego.
1 zgodnie z art. 400b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
(t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54, z późn. zm.), dalej: „ustawy”
2 określonym w art. 400a ust. 1 pkt 1a-2c, 5-9a, 11-22 i 24-42 oraz art. 410a ust. 4-6 ustawy
-- 1 of 3 --
W szczególności zadaniem Zarządu NFOŚiGW jest uzgodnienie z Ministrem listy
programów priorytetowych NFOŚiGW na kolejny rok3, a następnie po uprzednim ich
zaopiniowaniu przez Ministra4, przyjęcie i wdrażanie tych programów.
Programy są finansowane ze środków własnych NFOŚiGW oraz ze środków europejskich
pochodzących z:
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności;
Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-
2027;
Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027;
Funduszu Modernizacyjnego.
Ten szeroki montaż finansowy wymusza dostosowanie zasad programów do specyfiki
rozliczania środków z poszczególnych źródeł. Dofinansowanie skierowane jest na różnego
typu przedsięwzięcia i dedykowane różnym grupom beneficjentów. Stąd nie jest możliwe
ujednolicenie procedur aplikowania o środki.
Informacje o programach, w ramach których można uzyskać dofinansowanie do
termomodernizacji budynków, można znaleźć na stronie:
https://www.gov.pl/web/nfosigw/informacja-o-naborach-wnioskow-w-roku--202 .
2. Czy Ministerstwo planuje zmiany w zakresie wsparcia mieszkańców i JST w poprawie
efektywności energetycznej budynków?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje, na obecnym etapie, uruchomienia nowego
programu skierowanego na poprawę jakości powietrza i poprawę efektywności
energetycznej budynków.
Wsparcie mieszkańców w zakresie poprawy jakości powietrza oraz efektywności
energetycznej zależy od rodzaju budynku – dla właścicieli budynków mieszkalnych
jednorodzinnych5 odbywa się w ramach Programu „Czyste Powietrze”, dla mieszkańców
budynków mieszkalnych wielorodzinnych6 skierowany jest Program „Ciepłe mieszkanie”.
W nowej odsłonie Programu „Czyste Powietrze”, która została uruchomiona 31.03.2025 r.
wprowadzone zostały zmiany w celu usprawnienia jego realizacji i zabezpieczenia polskich
gospodarstw domowych przed nadużyciami. Nowa odsłona Programu uzależnia poziom
możliwego dofinansowania od wyjściowego poziomu energii, zużywanej przez budynek.
Przed złożeniem wniosku wymagane jest przeprowadzenie audytu energetycznego,
z obowiązkową wizytą audytora na miejscu. Audyt pozwoli określić jakie działania powinny
być wykonane, aby uzyskać wymagany poziom efektywności energetycznej budynku. Efekt
końcowy przedsięwzięcia powinien być wykazany poprzez wystawienie świadectwa
charakterystyki energetycznej budynku.
Dodatkowo wprowadzony został mechanizm Operatorów, którzy mają świadczyć pomoc
beneficjentom Programu na każdym etapie realizacji inwestycji, w szczególności osobom
najbardziej zagrożonym ubóstwem energetycznym.
3 zgodnie z art. 400k ust. 2 pkt 1a ustawy
4 zgodnie z art. 400k ust. 2 pkt 1b ustawy
5 jednorodzinnych domów mieszkalnych lub lokali mieszkalnych wydzielonych w budynkach
jednorodzinnych
6 osób fizycznych lub wspólnot - lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym
wielorodzinnym obejmującej od 3 do 7 lokali mieszkalnych.
-- 2 of 3 --
Efektywność energetyczna budynku, czyli jego sprawność energetyczna, to stopień
przygotowania budynku do zapewnienia komfortu jego użytkowania zgodnie
z przeznaczeniem przy jednoczesnym możliwie najniższym zużyciu energii przez ten
budynek. Należy mieć na uwadze, że działy administracji rządowej:
gospodarka;
budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo
znajdują się w zakresie kompetencji Ministerstwa Rozwoju i Technologii (dalej: MRiT).
MRiT odpowiada w szczególności za implementację zapisów dyrektywy 1275/2024
o charakterystyce energetycznej budynków7 do polskiego porządku prawnego. Zadaniem
MRiT jest kształtowanie odpowiednich narzędzi wsparcia w tym obszarze, natomiast rola
Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest w szczególności związana z faktem wpływu
poprawy efektywności energetycznej budynków na poprawę jakości powietrza.
MRiT prowadzi monitoring programów dedykowanych poprawie efektywności
energetycznej budynków. Informacje o programach, w ramach których można uzyskać
dofinansowanie do termomodernizacji budynków, można znaleźć na stronie MRiT:
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/efektywnosci-energetycznej-budynkow .
Proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
7 dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie
charakterystyki energetycznej budynków (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 8.5.2024)
-- 3 of 3 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.23.2025.AS
3722616.14821598.11998359
Warszawa, 16-04-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Posłanki Lidii Czechak w sprawie znacznego
rozproszenia programów pomocowych w zakresie zadań związanych
z ochroną środowiska (K10INT8785)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania.
1. Czy Ministerstwo zauważa problem wielości programów i zamierza wprowadzić jeden duży
program, który uprościłby procedurę aplikowania o środki w zakresie zadań związanych
z ochroną środowiska?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest świadome, że w obszarze ochrony środowiska
funkcjonuje wiele programów finansowych, ale nie planuje wprowadzić jednego programu,
który charakteryzowałby się jednolitą procedurą aplikowania o środki. Takie ujednolicenie
nie jest możliwe z uwagi na obiektywne okoliczności związane przede wszystkim z różnymi
źródłami finasowania.
Ministerstwo odpowiada za politykę rządu w zakresie finansowania ochrony środowiska
i gospodarki wodnej. Zadanie to jest realizowane przez nadzorowany przez Ministra,
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW)1
w zakresie2 i na zasadach określonych w ustawie. Ponadto celem NFOŚiGW oraz
wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej jest również tworzenie
warunków do wdrażania finansowania, w szczególności poprzez zapewnienie wsparcia
działaniom służącym temu wdrażaniu oraz jego promocję, a także poprzez współpracę
z innymi podmiotami, w tym z jednostkami samorządu terytorialnego.
1 zgodnie z art. 400b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
(t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54, z późn. zm.), dalej: „ustawy”
2 określonym w art. 400a ust. 1 pkt 1a-2c, 5-9a, 11-22 i 24-42 oraz art. 410a ust. 4-6 ustawy
-- 1 of 3 --
W szczególności zadaniem Zarządu NFOŚiGW jest uzgodnienie z Ministrem listy
programów priorytetowych NFOŚiGW na kolejny rok3, a następnie po uprzednim ich
zaopiniowaniu przez Ministra4, przyjęcie i wdrażanie tych programów.
Programy są finansowane ze środków własnych NFOŚiGW oraz ze środków europejskich
pochodzących z:
Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności;
Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-
2027;
Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027;
Funduszu Modernizacyjnego.
Ten szeroki montaż finansowy wymusza dostosowanie zasad programów do specyfiki
rozliczania środków z poszczególnych źródeł. Dofinansowanie skierowane jest na różnego
typu przedsięwzięcia i dedykowane różnym grupom beneficjentów. Stąd nie jest możliwe
ujednolicenie procedur aplikowania o środki.
Informacje o programach, w ramach których można uzyskać dofinansowanie do
termomodernizacji budynków, można znaleźć na stronie:
https://www.gov.pl/web/nfosigw/informacja-o-naborach-wnioskow-w-roku--202 .
2. Czy Ministerstwo planuje zmiany w zakresie wsparcia mieszkańców i JST w poprawie
efektywności energetycznej budynków?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje, na obecnym etapie, uruchomienia nowego
programu skierowanego na poprawę jakości powietrza i poprawę efektywności
energetycznej budynków.
Wsparcie mieszkańców w zakresie poprawy jakości powietrza oraz efektywności
energetycznej zależy od rodzaju budynku – dla właścicieli budynków mieszkalnych
jednorodzinnych5 odbywa się w ramach Programu „Czyste Powietrze”, dla mieszkańców
budynków mieszkalnych wielorodzinnych6 skierowany jest Program „Ciepłe mieszkanie”.
W nowej odsłonie Programu „Czyste Powietrze”, która została uruchomiona 31.03.2025 r.
wprowadzone zostały zmiany w celu usprawnienia jego realizacji i zabezpieczenia polskich
gospodarstw domowych przed nadużyciami. Nowa odsłona Programu uzależnia poziom
możliwego dofinansowania od wyjściowego poziomu energii, zużywanej przez budynek.
Przed złożeniem wniosku wymagane jest przeprowadzenie audytu energetycznego,
z obowiązkową wizytą audytora na miejscu. Audyt pozwoli określić jakie działania powinny
być wykonane, aby uzyskać wymagany poziom efektywności energetycznej budynku. Efekt
końcowy przedsięwzięcia powinien być wykazany poprzez wystawienie świadectwa
charakterystyki energetycznej budynku.
Dodatkowo wprowadzony został mechanizm Operatorów, którzy mają świadczyć pomoc
beneficjentom Programu na każdym etapie realizacji inwestycji, w szczególności osobom
najbardziej zagrożonym ubóstwem energetycznym.
3 zgodnie z art. 400k ust. 2 pkt 1a ustawy
4 zgodnie z art. 400k ust. 2 pkt 1b ustawy
5 jednorodzinnych domów mieszkalnych lub lokali mieszkalnych wydzielonych w budynkach
jednorodzinnych
6 osób fizycznych lub wspólnot - lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym
wielorodzinnym obejmującej od 3 do 7 lokali mieszkalnych.
-- 2 of 3 --
Efektywność energetyczna budynku, czyli jego sprawność energetyczna, to stopień
przygotowania budynku do zapewnienia komfortu jego użytkowania zgodnie
z przeznaczeniem przy jednoczesnym możliwie najniższym zużyciu energii przez ten
budynek. Należy mieć na uwadze, że działy administracji rządowej:
gospodarka;
budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo
znajdują się w zakresie kompetencji Ministerstwa Rozwoju i Technologii (dalej: MRiT).
MRiT odpowiada w szczególności za implementację zapisów dyrektywy 1275/2024
o charakterystyce energetycznej budynków7 do polskiego porządku prawnego. Zadaniem
MRiT jest kształtowanie odpowiednich narzędzi wsparcia w tym obszarze, natomiast rola
Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest w szczególności związana z faktem wpływu
poprawy efektywności energetycznej budynków na poprawę jakości powietrza.
MRiT prowadzi monitoring programów dedykowanych poprawie efektywności
energetycznej budynków. Informacje o programach, w ramach których można uzyskać
dofinansowanie do termomodernizacji budynków, można znaleźć na stronie MRiT:
https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/efektywnosci-energetycznej-budynkow .
Proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
7 dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie
charakterystyki energetycznej budynków (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 8.5.2024)
-- 3 of 3 --