Interpelacja w sprawie bezpłatnych szczepień ochronnych dla pracowników systemu opieki zdrowotnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8778
do ministra zdrowia
w sprawie bezpłatnych szczepień ochronnych dla pracowników systemu opieki zdrowotnej
Zgłaszający: Wioleta Tomczak, Ewa Szymanowska, Ewa Schädler, Barbara Okuła, Tomasz Zimoch, Bożenna Hołownia
Data wpływu: 21-03-2025
Szanowna Pani Minister,
w nawiązaniu do sygnałów, które dotarły do mojego biura poselskiego, pragnę zwrócić uwagę na istotny problem związany z dostępem pracowników ochrony zdrowia do bezpłatnych szczepionek, m.in. przeciw grypie.
Pracownicy zatrudnieni w szpitalach, przychodniach oraz innych placówkach opieki zdrowotnej, czyli w miejscach o podwyższonym ryzyku zakażenia, nie mają możliwości skorzystania z w pełni refundowanych szczepień, co może mieć poważne konsekwencje zarówno dla ich zdrowia, jak i dla funkcjonowania całego systemu opieki zdrowotnej.
Od września 2023 roku szczepionki przeciw grypie są dostępne bezpłatnie dla osób powyżej 65. roku życia, dzieci i młodzieży do 18. roku życia oraz kobiet w ciąży. Pozostała część populacji, w tym większość pracowników służby zdrowia (ze względu na wiek między 18. a 64. rokiem życia), ma prawo do 50% refundacji.
Dodatkowo mimo świadomości ryzyka pełnionej przez pracowników systemu opieki zdrowotnej służby, dyrektorzy placówek ochrony zdrowia w większości nie planują finansowania zakupu szczepionek oraz organizacji szczepień dedykowanych ich pracownikom.
Złożona procedura zaszczepienia – wymagająca wizyty u lekarza rodzinnego celem otrzymania skierowania, zakupu szczepionki w aptece oraz realizacji samego szczepienia – znacząco utrudnia dostęp do szczepień. W rezultacie wielu pracowników ochrony zdrowia rezygnuje z zaszczepienia się, co zwiększa ryzyko zakażeń wśród personelu medycznego.
Wprowadzenie bezpłatnych szczepień przeciw grypie dla pracowników opieki zdrowotnej przyczyniłoby się do zmniejszenia ich zachorowalności, co z kolei pozwoliłoby im kontynuować pracę i lepiej służyć pacjentom. Byłby to krok niezbędny dla ochrony zarówno zdrowia pracowników, jak i pacjentów, dla stabilności całego systemu ochrony zdrowia oraz promocji szczepień ochronnych, a przy wyszczepialności na grypę na poziomie 5% populacji każde działanie jest niezwykle istotne celem uchronienia społeczeństwa przed zachorowaniem oraz dalszymi powikłaniami zdrowotnymi i społecznymi z tym związanymi.
Powyższe odnosi się również do pozostałych rekomendowanych szczepień – przeciw WZW typu A i B, ospie wietrznej, błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz pneumokokom.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie bezpłatnych szczepień przeciw grypie dla medycznych i niemedycznych pracowników systemu opieki zdrowotnej?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie dla medycznych i niemedycznych pracowników systemu opieki zdrowotnej bezpłatnych pozostałych rekomendowanych szczepień, takich jak szczepienia przeciw WZW typu B, WZW typu A, ospie wietrznej, błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz pneumokokom?
3. Jakie są możliwości finansowania zakupu szczepionek przez placówki systemu opieki zdrowotnej dla ich pracowników?
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7552 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.20.2025.JK
Warszawa, 24 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 8778) Pani Poseł Wiolety Tomczak i grupy Posłów, w
sprawie bezpłatnych szczepień ochronnych dla pracowników systemu ochrony zdrowia,
proszę o przyjęcie informacji w sprawie.
Odpowiadając na pytania 1, 2 i 3, uprzejmie informuję, że nie są prowadzone działania
mające na celu poszerzenie grupy osób uprawnionych, do bezpłatnych szczepień
ochronnych przeciw grypie, WZW typu A, ospie wietrznej, błonicy, tężcowi, krztuścowi
oraz pneumokokom. Dotyczy to również pracowników medycznych oraz niemedycznych
systemu ochrony zdrowia.
Od września 2023 r. szczepienia przeciw grypie są dostępne bezpłatnie dla osób powyżej
65. roku życia, dzieci i młodzieży do 18. roku życia oraz kobiet w ciąży. Pozostała część
populacji, w tym większość pracowników systemu ochrony zdrowia, ze względu na wiek
(pomiędzy 18 a 65 lat) ma prawo do 50% refundacji.
W odniesieniu do szczepień przeciw WZW typu B wykaz obowiązkowych szczepień
ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały
określone w art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych i
akcie wykonawczym do niej, tj. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r.
w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Rozporządzenie to określa m.in. dla
poszczególnych rodzajów szczepień ochronnych przedział wieku lub przesłanki
epidemiologiczne, kliniczne i indywidualne w przypadku których obowiązek szczepień jest
wymagany.
W tym miejscu należy wskazać, że obowiązkowym szczepieniom przeciw wirusowemu
zapaleniu wątroby typu B podlegają:
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
uczniowie szkół medycznych lub innych szkół prowadzących kształcenie związane z
wykonywaniem zawodów w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu, którzy nie
byli szczepieni przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;
studenci uczelni prowadzących kształcenie na studiach na kierunkach związanych z
kształceniem w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu, którzy nie byli
szczepieni przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;
osoby wykonujące zawód medyczny narażone na zakażenie, które nie były szczepione
przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
Organem doradczym Ministra Zdrowia w zakresie tworzenia założeń i realizacji Programu
Szczepień Ochronnych jest Zespół do Spraw Szczepień Ochronnych. Członkowie Zespołu,
powołani przez Ministra Zdrowia, eksperci posiadający wiedzę i doświadczenie z zakresu, w
szczególności chorób zakaźnych, pediatrii, wakcynologii, immunologii przygotowują opnie i
ekspertyzy na wniosek Ministra Zdrowia lub Przewodniczącego Zespołu, w zakresie
dotyczącym obszaru szczepień ochronnych, w tym wskazań do wprowadzenia szczepień, w
celu zapewnienia bezpieczeństwa epidemiologicznego kraju.
Z oczywistych względów grupą zawodową, narażoną na częstszy kontakt z
chorobotwórczymi czynnikami biologicznymi, jest personel medyczny. Obwiązki
pracodawców, w przypadku zatrudniania pracowników w warunkach narażenia na
działanie czynników szkodliwych, określa ustawa - Kodeks pracy. Jednym z podstawowych
sposobów ograniczenia ryzyka stwarzanego przez czynniki biologiczne takie, jak np. wirus
odry, jest przeprowadzanie przez pracodawcę i na jego koszt szczepień ochronnych dla
pracowników.
Szczepienia pracownicze, finansowane w całości przez pracodawców, określone zostały w:
rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2012 r. w sprawie wykazu rodzajów
czynności zawodowych oraz zalecanych szczepień ochronnych wymaganych u
pracowników, funkcjonariuszy, żołnierzy lub podwładnych podejmujących pracę,
zatrudnionych lub wyznaczonych do wykonywania tych czynności,
rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych
czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia
pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.
Jednocześnie kierownicy podmiotów leczniczych są zobligowani do zapewnienia
pracownikom wszelkich środków ochrony indywidualnej, w tym szczepień, w zależności od
oceny ryzyka narażenia na poszczególnych stanowiskach pracy.
Nadmieniam jednocześnie, że osoby wykonujące zawód lekarza są grupą zawodową
najbardziej uodpornioną na zakażenia nie tylko ze względu na poddawanie się
szczepieniom, ale także ze względu na nabieranie swoistej odporności związanej ze stałym
kontaktem z patogenami.
Wytworzona odporność nieswoista i swoista jest indywidualnym mechanizmem obronnym
każdego człowieka. Biorąc pod uwagę, że w Centralnym Rejestrze Lekarzy i Lekarzy
Dentystów prowadzonym przez Naczelną Izbę Lekarską zarejestrowanych jest łącznie 203
659 lekarzy i lekarzy dentystów wykonujących zawód, należy stwierdzić, że w stosunku do
ponad 37, 5 mln ogółu ludności Polski (stan wg. danych GUS, na koniec czerwca 2024 r.),
lekarze stanowią niewielką, stanowiącą 0,5% część społeczeństwa. Z tego względu, biorąc
pod uwagę uzyskany w wyniku szczepień i kontaktu z patogenami wysoki stopień
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
uodpornienia tej grupy zawodowej, jak również stosowane środki ochrony indywidualnej
oraz zasady aseptyki minimalizujące prawdopodobieństwo przeniesienia chorób
zakaźnych, trudno uznać by lekarze oraz inni pracownicy systemu ochrony zdrowia
stanowili istotne zagrożenie epidemiczne.
Biorąc pod uwagę drogi szerzenia się zakażeń różnymi patogenami należy stwierdzić, że
większe ryzyko ich transmisji, a co za tym idzie rozwoju choroby, stwarzają kontakty w
przestrzeni publicznej, tj. w komunikacji, przedszkolach, żłobkach, szkołach, w miejscach
pracy, czy też obiektach użyteczności publicznej. W tych miejscach spotkać się mogą osoby
chore (w tym bezobjawowo) z osobami bez odporności na poszczególne choroby (np. w
wyniku występowania przeciwskazań medycznych do szczepienia).
Z powyższych względów kluczowe znaczenia w zwalczaniu chorób zakaźnych mają
działania profilaktyczne, szybka identyfikacja i izolacja przypadków oraz skuteczne
leczenie. Najważniejszymi elementami tych działań są: szczepienia ochronne – chroniące
zaszczepionych, ale również podnoszące bezpieczeństwo osób, które nie mogą zostać
zaszczepione, oraz higiena osobista i środowiskowa – w tym odpowiedzialne zachowanie
osób chorych polegające na powstrzymaniu się od kontaktów z innymi osobami lub np.
stosowaniu maseczek ochronnych.
Mając na uwadze kluczową rolę szczepień ochronnych w zapobieganiu chorobom zakaźnym
oraz ochronie zdrowia publicznego, wyrażam nadzieję na dalsze wspólne działania na rzecz
popularyzacji szczepień wśród wszystkich grup społecznych, w tym pracowników systemu
ochrony zdrowia. Wspieranie rzetelnej edukacji, upowszechnianie wiarygodnych informacji
oraz promowanie odpowiedzialnych postaw proszczepiennych są niezbędne, by utrzymać
wysoki poziom odporności populacyjnej i skutecznie chronić społeczeństwo przed
zagrożeniami epidemicznymi.
Zachęcam do aktywnego wspierania inicjatyw służących zwiększaniu zaufania do szczepień
oraz dołączania do ogólnopolskich kampanii edukacyjnych, które budują świadomość i
poczucie wspólnej odpowiedzialności za zdrowie publiczne.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --