Interpelacja nr 8775
Interpelacja w sprawie ochrony świadków małoletnich w postępowaniach karnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony świadków małoletnich w postępowaniach karnych
Interpelacja nr 8775
do ministra sprawiedliwości
w sprawie ochrony świadków małoletnich w postępowaniach karnych
Zgłaszający: Katarzyna Kierzek-Koperska
Data wpływu: 20-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art.192 Regulaminu Sejmu składam interpelację, w sprawie sytuacji przyjaznych pokojów przesłuchań oraz kwestii ochrony świadków małoletnich w postępowaniu karnym.
Świadek małoletni, szczególnie w przypadku bycia ofiarą lub bezpośrednim świadkiem przestępstwa, jest narażony na ogromny stres i traumę, które mogą negatywnie wpłynąć na jego zdrowie psychiczne oraz zdolność do składania wiarygodnych zeznań. Co za tym idzie małoletni jest narażony na wtórną wiktymizację. W polskim systemie prawnym istnieją przepisy, które chronią małoletnich świadków. Zgodnie z art. 185a i 185b Kodeksu postępowania karnego, przesłuchanie małoletniego pokrzywdzonego lub małoletniego w charakterze świadka może odbywać się tylko raz, w przyjaznym pokoju przesłuchań, a zeznania muszą być utrwalone za pomocą nagrania audio-wideo. Kluczową rolę pełni także biegły psycholog, który obecny jest podczas przesłuchania.
Ministerstwo Sprawiedliwości wraz z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę prowadziło program certyfikacji przyjaznych pokojów przesłuchań, projekt ten nie jest już realizowany. Kontrola przyjaznych pokojów przesłuchań pod kątem spełnienia wymogów z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2024 r. (Dz.U.2024.1477) w zasadzie ogranicza się do kontroli na podstawie regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz.U.2024.867) i polega na tym, iż dany dyrektor sądu przedstawia prezesowi sądu półroczną informację dotyczącą stanu tych pokoi oraz ich wyposażenia technicznego. Ponadto liczba przyjaznych pokojów budzi wątpliwości w kontekście ich dostępności dla świadków małoletnich i organów procesowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Kiedy dokładnie zakończył się program realizowany wspólnie z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę, w ramach którego dokonywano certyfikacji przyjaznych pokoi przesłuchań? Jaki był powód zakończenia niniejszego programu?
2. Czy jeszcze jakieś działania oprócz tych wskazanych powyżej podejmuje Ministerstwo Sprawiedliwości, aby kontrolować standardy panujące w przyjaznych pokojach przesłuchań?
3. Czy planowane są jakiekolwiek działania dotyczące przyjaznych pokojów przesłuchań?
4. Ile i w jakich miastach w Polsce dostępne są przyjazne pokoje przesłuchań?
5. Ile zostało łącznie przesłuchanych małoletnich w charakterze świadka w 2024 roku, z wyszczególnieniem małoletnich poniżej 18. roku życia i poniżej 15. roku życia?
6. Ile dostępnych jest aktualnie w Polsce biegłych psychologów?
7. Czy są jakieś szczególne wymagania względem biegłych psychologów powoływanych do udziału w czynnościach procesowych z udziałem małoletnich?
Interpelacja nr 8775
do ministra sprawiedliwości
w sprawie ochrony świadków małoletnich w postępowaniach karnych
Zgłaszający: Katarzyna Kierzek-Koperska
Data wpływu: 20-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art.192 Regulaminu Sejmu składam interpelację, w sprawie sytuacji przyjaznych pokojów przesłuchań oraz kwestii ochrony świadków małoletnich w postępowaniu karnym.
Świadek małoletni, szczególnie w przypadku bycia ofiarą lub bezpośrednim świadkiem przestępstwa, jest narażony na ogromny stres i traumę, które mogą negatywnie wpłynąć na jego zdrowie psychiczne oraz zdolność do składania wiarygodnych zeznań. Co za tym idzie małoletni jest narażony na wtórną wiktymizację. W polskim systemie prawnym istnieją przepisy, które chronią małoletnich świadków. Zgodnie z art. 185a i 185b Kodeksu postępowania karnego, przesłuchanie małoletniego pokrzywdzonego lub małoletniego w charakterze świadka może odbywać się tylko raz, w przyjaznym pokoju przesłuchań, a zeznania muszą być utrwalone za pomocą nagrania audio-wideo. Kluczową rolę pełni także biegły psycholog, który obecny jest podczas przesłuchania.
Ministerstwo Sprawiedliwości wraz z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę prowadziło program certyfikacji przyjaznych pokojów przesłuchań, projekt ten nie jest już realizowany. Kontrola przyjaznych pokojów przesłuchań pod kątem spełnienia wymogów z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2024 r. (Dz.U.2024.1477) w zasadzie ogranicza się do kontroli na podstawie regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz.U.2024.867) i polega na tym, iż dany dyrektor sądu przedstawia prezesowi sądu półroczną informację dotyczącą stanu tych pokoi oraz ich wyposażenia technicznego. Ponadto liczba przyjaznych pokojów budzi wątpliwości w kontekście ich dostępności dla świadków małoletnich i organów procesowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Kiedy dokładnie zakończył się program realizowany wspólnie z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę, w ramach którego dokonywano certyfikacji przyjaznych pokoi przesłuchań? Jaki był powód zakończenia niniejszego programu?
2. Czy jeszcze jakieś działania oprócz tych wskazanych powyżej podejmuje Ministerstwo Sprawiedliwości, aby kontrolować standardy panujące w przyjaznych pokojach przesłuchań?
3. Czy planowane są jakiekolwiek działania dotyczące przyjaznych pokojów przesłuchań?
4. Ile i w jakich miastach w Polsce dostępne są przyjazne pokoje przesłuchań?
5. Ile zostało łącznie przesłuchanych małoletnich w charakterze świadka w 2024 roku, z wyszczególnieniem małoletnich poniżej 18. roku życia i poniżej 15. roku życia?
6. Ile dostępnych jest aktualnie w Polsce biegłych psychologów?
7. Czy są jakieś szczególne wymagania względem biegłych psychologów powoływanych do udziału w czynnościach procesowych z udziałem małoletnich?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10339 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.136.2025
Warszawa, 20 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 8775 Pani Posłanki Katarzyny Kierzek-
Koperskiej w sprawie ochrony świadków małoletnich w postępowaniach karnych.
Ad 1
Proces certyfikacji pomieszczeń przeznaczonych do przeprowadzania przesłuchań osób
małoletnich został zakończony w 2016 r. Ostatni certyfikat został wręczony w październiku
2016 r. Certyfikacja ww. pomieszczeń określanych również jako przyjazne pokoje
przesłuchań była prowadzona wspólnie przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Fundację
Dajemy Dzieciom Siłę. Był to proces mający na celu weryfikację, czy miejsca przeznaczone
do przesłuchiwania w charakterze świadków dzieci spełniają określone standardy
wskazane w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 18
grudnia 2013 r. w sprawie sposobu przygotowania przesłuchania przeprowadzonego
w trybie określonym w art. 185a-185c Kodeksu postępowania karnego (Dz.U. z 2013 r.,
poz. 1642).
Przepisy ww. rozporządzenia jak również ustawy – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.
U. z 2025 r., poz. 46), dalej: kodeks postępowania karnego, nie nakładały
na Ministra Sprawiedliwości obowiązku przeprowadzania certyfikacji przyjaznych pokoi
przesłuchań. Była więc ona uzupełniającym działaniem, podjętym w celu stworzenia dla
dzieci warunków przesłuchania obniżających stres, ułatwiających im składanie zeznań.
-- 1 of 6 --
Ówczesne Kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości zakończyło swój udział w procesie
certyfikacji, decyzją z 2016 r.
22 czerwca 2023 r. weszły w życie przepisy dotyczące nadzoru nad funkcjonowaniem
przyjaznych pokoi przesłuchań. Na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 23 maja 2023 r. zmieniającego rozporządzenie – Regulamin urzędowania sądów
powszechnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1078), na dyrektorów sądów nałożono obowiązki
związane z funkcjonowaniem ww. pokoi. Obecnie, zgodnie z § 31 ust. 2 pkt 2a
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin
urzędowania sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 867) do czynności dyrektora
sądu należy koordynowanie wykorzystania pomieszczeń w siedzibie sądu oraz poza jego
siedzibą, przystosowanych do przeprowadzania przesłuchań w trybie art. 185a-185c
kodeksu postępowania karnego i przedstawianie prezesowi sądu kwartalnych ocen ich
wykorzystania. Ponadto zgodnie z § 31 ust. 2 pkt 2b ww. rozporządzenia obowiązkiem
dyrektora sądu jest zapewnienie przyjaznych pokoi przesłuchań spełniających warunki
określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości regulującym tę kwestię
i przedstawianie prezesowi sądu półrocznej informacji dotyczącej stanu tych pokoi oraz
ich wyposażenia technicznego.
Aktualnie warunki techniczne jakie powinny spełniać przyjazne pokoje przesłuchań
są określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2024 r.
w sprawie sposobu przygotowania i przeprowadzenia przesłuchań w trybie określonym
w art. 185a-185c oraz art. 185e Kodeksu postępowania karnego oraz warunków, jakim
powinny odpowiadać pomieszczenia przeznaczone do przeprowadzania takich
przesłuchań (Dz.U. z 2024 r., poz. 1477), dalej: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
w sprawie przygotowania i przeprowadzania przesłuchania w trybie
art. 185a-185c oraz art. 185e K.p.k.
Obecnie obowiązujące przepisy dotyczące funkcjonowania przyjaznych pokoi przesłuchań
nie przewidują procesu certyfikacji jako narzędzia do weryfikacji spełniania przez nie
warunków technicznych.
-- 2 of 6 --
Ad 2
Kompetencje Ministra Sprawiedliwości w zakresie zewnętrznego nadzoru
administracyjnego nad działalnością sądów zostały określone w art. 9a § 2 ustawy z dnia
27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U z 2024 r., poz. 334,
1907), dalej: Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przepisy ww. ustawy jak również
ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
w sprawie przygotowania i przeprowadzania przesłuchania w trybie art. 185a-185c oraz
art. 185e k.p.k. nie przyznają Ministrowi Sprawiedliwości szczególnych kompetencji
w zakresie sprawowania nadzoru nad funkcjonowaniem przyjaznych pokoi przesłuchań.
Zadania w tym zakresie są realizowane w ramach określonych przez art. 9a § 2 ustawy
Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zapewnienie warunków przewidzianych dla
przyjaznych pokoi, zgodnych z rozporządzeniem, należy do obowiązków dyrektora sądu,
który jest też zobowiązany przedkładać prezesowi sądu półroczną informację dotyczącą
stanu tych pokoi oraz ich wyposażenia technicznego.
Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi działania o charakterze monitorującym,
dotyczące funkcjonowania przyjaznych pokoi przesłuchań. Dzięki nim posiada aktualną
wiedzę na temat liczby przyjaznych pokoi przesłuchań oraz prac jakie należy wykonać
w poszczególnych sądach rejonowych i okręgowych lub innych instytucjach, aby
dostosować ww. pokoje do wymagań określonych w rozporządzeniu. Analiza wyników
monitoringu umożliwi także podjęcie działań o charakterze koordynującym w zakresie
finansowania prac modernizacyjnych przyjaznych pokoi przesłuchań w poszczególnych
sądach.
Ad 3
W październiku 2024 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, sędzia
Dariusz Mazur skierował pismo do wszystkich prezesów sądów okręgowych z prośbą
o informację ile przyjaznych pokoi przesłuchań na terenie okręgu spełnia wymagania
techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2024
r. w sprawie sposobu przygotowania i przeprowadzenia przesłuchań w trybie określonym
w art. 185a-185c oraz art. 185e k.p.k. oraz warunków, jakim powinny odpowiadać
pomieszczenia przeznaczone do przeprowadzenia takich przesłuchań. Zapytanie
skierowano w związku z wejściem w życie 5 października 2024 r. ww. rozporządzenia.
-- 3 of 6 --
W oparciu o pozyskane informacje ustalono jakie są potrzeby poszczególnych sądów
w zakresie dostosowania przyjaznych pokoi przesłuchań do wymagań wskazanych
w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości i jakie działania podjęli prezesi i dyrektorzy
w poszczególnych sądach, aby te wymagania zostały spełnione. W listopadzie 2024 r.
otrzymano informacje zwrotne od prezesów sądów okręgowych.
W maju bieżącego roku wystosowano do prezesów wszystkich sądów okręgowych pisma
z prośbą o informację, na jakim etapie realizacji są prace wskazane w pismach
z listopada 2024 r., mające na celu dostosowanie przyjaznych pokoi przesłuchań
do warunków rozporządzenia. W zależności od treści uzyskanych odpowiedzi, które
zostaną nadesłane w bieżącym miesiącu, zostaną podjęte kolejne działania pozostające
w kompetencji Ministra Sprawiedliwości, mające na celu dostosowanie przyjaznych pokoi
przesłuchań do warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości
w sprawie przygotowania i przeprowadzania przesłuchania w trybie
art. 185a-185c oraz art. 185e k.p.k.
Ad 4
W załączeniu przesyłam zestawienie przedstawiające w jakich sądach rejonowych
i okręgowych dostępne są przyjazne pokoje przesłuchań. Obejmuje ono także pokoje
znajdujące się poza siedzibami sądów np. w budynkach prokuratur, policji, innych
instytucji, z których korzystają sądy.
Zgodnie z § 122 pkt 18 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych na stronie
internetowej sądu zamieszcza się informacje o przyjaznych pokojach przesłuchań
znajdujących się w siedzibie sądu lub poza jego siedzibą na obszarze okręgu sądu,
z których sąd korzysta, wraz z ich danymi teleadresowymi oraz zdjęciami.
Ad 5
Przekazuję w załączeniu dane statystyczne:
Przesłuchanie świadków i pokrzywdzonych świadków (liczba osób), o których
mowa w art. 185a, 185b i 185c k.p.k.,
Przesłuchanie świadków i pokrzywdzonych świadków (liczba osób), o których
mowa w art. 185e k.p.k.
-- 4 of 6 --
Ad 6
Na listach biegłych sądowych figuruje obecnie ok. 690 biegłych z zakresu psychologii.
Należy jednak mieć na uwadze, że - zgodnie z art. 195 k.p.k. - do wydania opinii sądy mogą
powoływać również tzw. biegłych ad hoc (do sprawy), a więc ekspertów niewpisanych na
listy sądów okręgowych, a także - zgodnie z art. 193 § 2 k.p.k. - instytucje naukowe
i specjalistyczne.
Ad 7
Kwestie dotyczące biegłych sądowych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. Nr 15 poz. 133).
Zgodnie z § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, biegłych sądowych ustanawia przy sądzie
okręgowym prezes tego sądu. Prezes sądu okręgowego prowadzi listy biegłych sądowych
- według poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych
umiejętności. Prezes prowadzi również wykazy biegłych sądowych na kartach założonych
dla każdego biegłego; w listach i wykazach podaje się adres biegłego i termin, do którego
został ustanowiony, a także inne dane dotyczące specjalizacji (§ 8 ust. 1 ww.
rozporządzenia).
Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, biegłym sądowym może być ustanowiona
osoba, która:
1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
2) ukończyła 25 lat życia;
3) posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki,
techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być
ustanowiona;
4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego;
5) wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym.
Posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane dokumentami lub innymi
dowodami. Ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało dostatecznie
wykazane, należy do prezesa sądu okręgowego (§ 12 ust. 1 ww. rozporządzenia).
Dodatkowo § 14 rozporządzenia stanowi, iż w razie potrzeby ustanowienia biegłego,
prezes może w szczególności zwrócić się do właściwych stowarzyszeń lub organizacji
-- 5 of 6 --
zawodowych, przedsiębiorstw państwowych, instytucji, szkół wyższych oraz urzędów
państwowych o wskazanie osób posiadających teoretyczne i praktyczne wiadomości
specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności.
Obecnie nie ma zatem szczególnych wymagań względem biegłych psychologów
powoływanych do udziału w czynnościach procesowych z udziałem małoletnich.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.136.2025
Warszawa, 20 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 8775 Pani Posłanki Katarzyny Kierzek-
Koperskiej w sprawie ochrony świadków małoletnich w postępowaniach karnych.
Ad 1
Proces certyfikacji pomieszczeń przeznaczonych do przeprowadzania przesłuchań osób
małoletnich został zakończony w 2016 r. Ostatni certyfikat został wręczony w październiku
2016 r. Certyfikacja ww. pomieszczeń określanych również jako przyjazne pokoje
przesłuchań była prowadzona wspólnie przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Fundację
Dajemy Dzieciom Siłę. Był to proces mający na celu weryfikację, czy miejsca przeznaczone
do przesłuchiwania w charakterze świadków dzieci spełniają określone standardy
wskazane w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 18
grudnia 2013 r. w sprawie sposobu przygotowania przesłuchania przeprowadzonego
w trybie określonym w art. 185a-185c Kodeksu postępowania karnego (Dz.U. z 2013 r.,
poz. 1642).
Przepisy ww. rozporządzenia jak również ustawy – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.
U. z 2025 r., poz. 46), dalej: kodeks postępowania karnego, nie nakładały
na Ministra Sprawiedliwości obowiązku przeprowadzania certyfikacji przyjaznych pokoi
przesłuchań. Była więc ona uzupełniającym działaniem, podjętym w celu stworzenia dla
dzieci warunków przesłuchania obniżających stres, ułatwiających im składanie zeznań.
-- 1 of 6 --
Ówczesne Kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości zakończyło swój udział w procesie
certyfikacji, decyzją z 2016 r.
22 czerwca 2023 r. weszły w życie przepisy dotyczące nadzoru nad funkcjonowaniem
przyjaznych pokoi przesłuchań. Na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 23 maja 2023 r. zmieniającego rozporządzenie – Regulamin urzędowania sądów
powszechnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1078), na dyrektorów sądów nałożono obowiązki
związane z funkcjonowaniem ww. pokoi. Obecnie, zgodnie z § 31 ust. 2 pkt 2a
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin
urzędowania sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 867) do czynności dyrektora
sądu należy koordynowanie wykorzystania pomieszczeń w siedzibie sądu oraz poza jego
siedzibą, przystosowanych do przeprowadzania przesłuchań w trybie art. 185a-185c
kodeksu postępowania karnego i przedstawianie prezesowi sądu kwartalnych ocen ich
wykorzystania. Ponadto zgodnie z § 31 ust. 2 pkt 2b ww. rozporządzenia obowiązkiem
dyrektora sądu jest zapewnienie przyjaznych pokoi przesłuchań spełniających warunki
określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości regulującym tę kwestię
i przedstawianie prezesowi sądu półrocznej informacji dotyczącej stanu tych pokoi oraz
ich wyposażenia technicznego.
Aktualnie warunki techniczne jakie powinny spełniać przyjazne pokoje przesłuchań
są określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2024 r.
w sprawie sposobu przygotowania i przeprowadzenia przesłuchań w trybie określonym
w art. 185a-185c oraz art. 185e Kodeksu postępowania karnego oraz warunków, jakim
powinny odpowiadać pomieszczenia przeznaczone do przeprowadzania takich
przesłuchań (Dz.U. z 2024 r., poz. 1477), dalej: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
w sprawie przygotowania i przeprowadzania przesłuchania w trybie
art. 185a-185c oraz art. 185e K.p.k.
Obecnie obowiązujące przepisy dotyczące funkcjonowania przyjaznych pokoi przesłuchań
nie przewidują procesu certyfikacji jako narzędzia do weryfikacji spełniania przez nie
warunków technicznych.
-- 2 of 6 --
Ad 2
Kompetencje Ministra Sprawiedliwości w zakresie zewnętrznego nadzoru
administracyjnego nad działalnością sądów zostały określone w art. 9a § 2 ustawy z dnia
27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U z 2024 r., poz. 334,
1907), dalej: Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przepisy ww. ustawy jak również
ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
w sprawie przygotowania i przeprowadzania przesłuchania w trybie art. 185a-185c oraz
art. 185e k.p.k. nie przyznają Ministrowi Sprawiedliwości szczególnych kompetencji
w zakresie sprawowania nadzoru nad funkcjonowaniem przyjaznych pokoi przesłuchań.
Zadania w tym zakresie są realizowane w ramach określonych przez art. 9a § 2 ustawy
Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zapewnienie warunków przewidzianych dla
przyjaznych pokoi, zgodnych z rozporządzeniem, należy do obowiązków dyrektora sądu,
który jest też zobowiązany przedkładać prezesowi sądu półroczną informację dotyczącą
stanu tych pokoi oraz ich wyposażenia technicznego.
Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi działania o charakterze monitorującym,
dotyczące funkcjonowania przyjaznych pokoi przesłuchań. Dzięki nim posiada aktualną
wiedzę na temat liczby przyjaznych pokoi przesłuchań oraz prac jakie należy wykonać
w poszczególnych sądach rejonowych i okręgowych lub innych instytucjach, aby
dostosować ww. pokoje do wymagań określonych w rozporządzeniu. Analiza wyników
monitoringu umożliwi także podjęcie działań o charakterze koordynującym w zakresie
finansowania prac modernizacyjnych przyjaznych pokoi przesłuchań w poszczególnych
sądach.
Ad 3
W październiku 2024 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, sędzia
Dariusz Mazur skierował pismo do wszystkich prezesów sądów okręgowych z prośbą
o informację ile przyjaznych pokoi przesłuchań na terenie okręgu spełnia wymagania
techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2024
r. w sprawie sposobu przygotowania i przeprowadzenia przesłuchań w trybie określonym
w art. 185a-185c oraz art. 185e k.p.k. oraz warunków, jakim powinny odpowiadać
pomieszczenia przeznaczone do przeprowadzenia takich przesłuchań. Zapytanie
skierowano w związku z wejściem w życie 5 października 2024 r. ww. rozporządzenia.
-- 3 of 6 --
W oparciu o pozyskane informacje ustalono jakie są potrzeby poszczególnych sądów
w zakresie dostosowania przyjaznych pokoi przesłuchań do wymagań wskazanych
w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości i jakie działania podjęli prezesi i dyrektorzy
w poszczególnych sądach, aby te wymagania zostały spełnione. W listopadzie 2024 r.
otrzymano informacje zwrotne od prezesów sądów okręgowych.
W maju bieżącego roku wystosowano do prezesów wszystkich sądów okręgowych pisma
z prośbą o informację, na jakim etapie realizacji są prace wskazane w pismach
z listopada 2024 r., mające na celu dostosowanie przyjaznych pokoi przesłuchań
do warunków rozporządzenia. W zależności od treści uzyskanych odpowiedzi, które
zostaną nadesłane w bieżącym miesiącu, zostaną podjęte kolejne działania pozostające
w kompetencji Ministra Sprawiedliwości, mające na celu dostosowanie przyjaznych pokoi
przesłuchań do warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości
w sprawie przygotowania i przeprowadzania przesłuchania w trybie
art. 185a-185c oraz art. 185e k.p.k.
Ad 4
W załączeniu przesyłam zestawienie przedstawiające w jakich sądach rejonowych
i okręgowych dostępne są przyjazne pokoje przesłuchań. Obejmuje ono także pokoje
znajdujące się poza siedzibami sądów np. w budynkach prokuratur, policji, innych
instytucji, z których korzystają sądy.
Zgodnie z § 122 pkt 18 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych na stronie
internetowej sądu zamieszcza się informacje o przyjaznych pokojach przesłuchań
znajdujących się w siedzibie sądu lub poza jego siedzibą na obszarze okręgu sądu,
z których sąd korzysta, wraz z ich danymi teleadresowymi oraz zdjęciami.
Ad 5
Przekazuję w załączeniu dane statystyczne:
Przesłuchanie świadków i pokrzywdzonych świadków (liczba osób), o których
mowa w art. 185a, 185b i 185c k.p.k.,
Przesłuchanie świadków i pokrzywdzonych świadków (liczba osób), o których
mowa w art. 185e k.p.k.
-- 4 of 6 --
Ad 6
Na listach biegłych sądowych figuruje obecnie ok. 690 biegłych z zakresu psychologii.
Należy jednak mieć na uwadze, że - zgodnie z art. 195 k.p.k. - do wydania opinii sądy mogą
powoływać również tzw. biegłych ad hoc (do sprawy), a więc ekspertów niewpisanych na
listy sądów okręgowych, a także - zgodnie z art. 193 § 2 k.p.k. - instytucje naukowe
i specjalistyczne.
Ad 7
Kwestie dotyczące biegłych sądowych reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. Nr 15 poz. 133).
Zgodnie z § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, biegłych sądowych ustanawia przy sądzie
okręgowym prezes tego sądu. Prezes sądu okręgowego prowadzi listy biegłych sądowych
- według poszczególnych gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych
umiejętności. Prezes prowadzi również wykazy biegłych sądowych na kartach założonych
dla każdego biegłego; w listach i wykazach podaje się adres biegłego i termin, do którego
został ustanowiony, a także inne dane dotyczące specjalizacji (§ 8 ust. 1 ww.
rozporządzenia).
Zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, biegłym sądowym może być ustanowiona
osoba, która:
1) korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
2) ukończyła 25 lat życia;
3) posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki,
techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być
ustanowiona;
4) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego;
5) wyrazi zgodę na ustanowienie jej biegłym.
Posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane dokumentami lub innymi
dowodami. Ocena, czy posiadanie wiadomości specjalnych zostało dostatecznie
wykazane, należy do prezesa sądu okręgowego (§ 12 ust. 1 ww. rozporządzenia).
Dodatkowo § 14 rozporządzenia stanowi, iż w razie potrzeby ustanowienia biegłego,
prezes może w szczególności zwrócić się do właściwych stowarzyszeń lub organizacji
-- 5 of 6 --
zawodowych, przedsiębiorstw państwowych, instytucji, szkół wyższych oraz urzędów
państwowych o wskazanie osób posiadających teoretyczne i praktyczne wiadomości
specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innych umiejętności.
Obecnie nie ma zatem szczególnych wymagań względem biegłych psychologów
powoływanych do udziału w czynnościach procesowych z udziałem małoletnich.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --