Interpelacja w sprawie sytuacji rzek i potoków w powiatach bielskim, żywieckim, cieszyńskim i pszczyńskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8758
do ministra infrastruktury
w sprawie sytuacji rzek i potoków w powiatach bielskim, żywieckim, cieszyńskim i pszczyńskim
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 19-03-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich 25 latach na obszarze województwa śląskiego, a szczególnie w powiatach: bielskim, żywieckim, cieszyńskim i pszczyńskim, obserwujemy alarmujący stan rzek i potoków, takich jak Wisła, Soła, Skawa i Koszarawa.
Problemy te są wynikiem wieloletnich zaniedbań w gospodarce wodnej, które w szczególności nasiliły się w ostatnich ośmiu latach. Przykro stwierdzić, że w wyniku katastrofalnej polityki dotyczącej wycinki drzewostanu w lasach państwowych znacząco ograniczona została mała retencja wody, co prowadzi do drastycznych niedoborów wód oraz zwiększonego ryzyka powodziowego.
Zauważalnym problemem jest brak odpowiednich działań w celu odbudowy i modernizacji istniejących umocnień dennych i brzegowych, takich jak opaski z kamienia naturalnego, ostrogi czy tamy porzeczne. Po powodzi w 1997 roku wiele z tych obiektów nie zostało odbudowanych lub zostało jedynie częściowo zmodernizowanych, co prowadzi do dalszej degradacji terenów, infrastruktury oraz zwiększa ryzyko powodziowe.
Z tego względu niezbędne jest podjęcie pilnych działań w kierunku poprawy retencyjności i zasobów wodnych w regionie. Proszę o rozważenie możliwości wprowadzenia programów, które umożliwią odbudowę i modernizację istniejących budowli hydrotechnicznych w korytach rzek i potoków, budowę małych zbiorników retencyjnych, które pozwolą na gromadzenie wody i ograniczenie spływów powierzchniowych oraz odtwarzanie małej zabudowy potoków górskich, co przyczyni się do lepszego zatrzymywania wody w lasach państwowych.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Jakie konkretne kroki Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza podjąć w celu poprawy sytuacji hydrologicznej w regionie?
Czy są planowane zmiany w przepisach dotyczących zarządzania wodami, które umożliwią bardziej skuteczną ochronę przed powodziami oraz lepsze gospodarowanie zasobami wodnymi?
Na ile możliwe jest wprowadzenie programów, które umożliwią odbudowę i modernizację istniejących budowli hydrotechnicznych w korytach rzek i potoków oraz budowę małych zbiorników retencyjnych?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7205 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.33.2025
Warszawa, 23 września 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8758 Poseł na Sejm RP, Pani Małgorzaty Pępek, w sprawie
sytuacji rzek i potoków w powiatach: bielskim, żywieckim, cieszyńskim i pszczyńskim,
przekazanej zgodnie z właściwością przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska
do tutejszego resortu, przedstawiam poniższe informacje.
Odnosząc się do kwestii planowania i realizacji inwestycji przez Państwowe Gospodarstwo
Wodne Wody Polskie (PGW WP) informuję, że odbywa się ono na podstawie Programu
planowanych inwestycji w gospodarce wodnej (PPI). Program ten zawiera wykaz
inwestycji, które PGW WP zamierza realizować w najbliższych latach. W obecnie
aktualizowanym PPI na 2025 r. dla powiatów: bielskiego, żywieckiego, cieszyńskiego
i pszczyńskiego wpisanych jest 68 inwestycji na łączną kwotę ok. 950 mln zł. Warto
odnotować, że w roku 2023 było to 66 inwestycji na kwotę ok. 441 mln zł. Podkreślam, że
jednym z priorytetów PGW WP jest podejmowanie działań w celu zabezpieczenia środków
finansowych dla realizacji inwestycji znajdujących się w PPI.
Dodatkowo w 2024 r. PGW WP rozpoczęło modernizację zbiornika Wisła Czarne,
niezwykle ważnej inwestycji dla powiatu cieszyńskiego, której realizacja wiąże się z m.in.
ze zwiększeniem bezpieczeństwa przeciwpowodziowego terenów położonych poniżej
zbiornika, odzyskaniem pełnej rezerwy powodziowej, zwiększeniem retencji dla rolnictwa
(przeciwdziałaniem suszy) a także zabezpieczeniem zasobów wody pitnej na potrzeby
mieszkańców Wisły, Ustronia i Skoczowa. Realizacja inwestycji zmniejszy również
podatność zbiornika na awarie. PGW WP zakłada zakończenie zadania w 2025 r. ,
a inwestycja jest współfinansowana środkami UE z Programu Rozwoju Obszarów
Wiejskich.
Zdając sobie sprawę z wielkości potrzeb w zakresie ochrony przed powodzią i suszą,
Ministerstwo Infrastruktury podjęło działania mające na celu pozyskanie dodatkowych
środków zewnętrznych na zadania priorytetowe w gospodarce wodnej. W celu poprawy
stanu budowli hydrotechnicznych i poprawy bezpieczeństwa powodziowego
mieszkańców wykorzystane będą środki europejskie, w szczególności w oparciu
o program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). Na
realizację zadań inwestycyjnych i planistycznych w gospodarce wodnej w ramach
programu FEnIKS zapewniono 612 mln €. W ramach tych funduszy planowane do realizacji
-- 1 of 3 --
2
jest m.in. rozbudowanie obwałowań, zwiększanie retencji w zlewniach, modernizacje
zbiorników wodnych i rozwój infrastruktury hydrotechnicznej w regionach
poszkodowanych w trakcie powodzi z 2024 r.
Na terenie województwa śląskiego ze środków programu FEnIKS zaplanowane zostały
następujące zadania na łączną szacunkową kwotę ok. 178 mln zł:
Przebudowa oraz nadbudowa obwałowań cieku Iłownica, gm. Czechowice – Dziedzice,
Popowodziowa odbudowa cieku Miedzianka i Witka - Część I rzeka Miedzianka i Część
II rzeka Witka
Przywrócenie drożności morfologicznej rzeki Białki Lelowskiej.
Zgodnie z warunkami wykorzystania środków europejskich prace budowlane
w powyższych inwestycjach mają być zakończone w 2029 r.
Dodatkowo w ramach FEnIKS planowane jest opracowanie kompletu niezbędnej
dokumentacji dla kolejnych zadań inwestycyjnych w województwie śląskim, co umożliwi
ich finansowanie ze środków europejskich w kolejnej perspektywie finansowej Unii
Europejskiej:
Zabezpieczenie przeciwpowodziowe zlewni cieku Starowiejskiego, m. Pszczyna
(pow. pszczyński);
Zabezpieczenie przeciwpowodziowe m. Cieszyn (pow. cieszyński);
Przebudowa obwałowań cieku Jasienica, gm. Czechowice – Dziedzice (pow. bielski);
Zapewnienie bezpieczeństwa powodziowego powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego
poprzez budowę, rozbudowę i modernizację obwałowań rzeki Odry na odcinku od m.
Dziergowice do m. Kędzierzyn-Koźle (pow. pszczyński i mikołowski).
Warto także podkreślić, że w ramach Programu FEnIKS, przewidziano również wsparcie
dla Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (PGL LP) na realizację
kolejnych projektów z zakresu małej retencji i przeciwdziałania erozji wodnej na terenach
górskich i nizinnych. Wskazuję jednak, że ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach
administracji rządowej (Dz.U. 2024 poz. 1370 z późn. zm.) przypisała kwestie dot.
leśnictwa oraz ochrony lasów i gruntów leśnych do działu środowisko. Kwestie dotyczące
wycinki drzewostanu w lasach państwowych znajdują się więc w zakresie kompetencji
Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Ponadto informuję, że w związku z powodzią, która wystąpiła w 2024 r. na obszarze
południowej Polski, instytucje podległe Ministerstwu Infrastruktury, tj. PGW Wody Polskie
we współpracy z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowym
Instytutem Badawczym, przygotowały plany mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa
powodziowego obszarów szczególnie dotkniętych jej skutkami. Opracowania
uwzględniają konieczne do podjęcia działania strukturalne i niestrukturalne, niezbędne do
poprawy sytuacji w ww. obszarach. Łącznie opracowano 10 Programów z czego 2 z nich
częściowo pokrywają obszar powiatów wskazanych w przedmiocie interpelacji i są to:
-- 2 of 3 --
3
Program redukcji ryzyka powodziowego dla zlewni rzeki Białej oraz rzeki Iłownicy;
Program redukcji ryzyka powodziowego dla zlewni rzeki Olzy.
W okresie od maja do końca lipca br. trwały konsultacje Programu dla zlewni rzeki Białej
i Iłownicy. Obecnie trwa analiza uwag i wniosków przesłanych w trakcie ich trwania.
Program redukcji ryzyka powodziowego dla zlewni rzeki Olzy również zostanie poddany
stosownym konsultacjom.
Odnosząc się do kwestii zmian w przepisach informuję, że w Ministerstwie Infrastruktury
zidentyfikowano problemy dotyczące zarządzania wodami, w tym potrzeby zapewnienia
bardziej skutecznej ochrony przed powodziami i usprawnienia gospodarowania zasobami
wodnymi. W związku z tym w Ministerstwie Infrastruktury został powołany Zespół
doradczy do spraw przygotowania propozycji zmian prawnych w obszarze zarządzania
gospodarką wodną w Rzeczypospolitej Polskiej. W skład tego Zespołu powołano
przedstawicieli różnych eksperckich środowisk, w tym naukowych, strony samorządowej,
podmiotów eksperckich takich jak Państwowej Rady Gospodarki Wodnej. Celem Zespołu
była analiza rozwiązań związanych z:
1) optymalizacją podziału kompetencji między administracją rządową
i samorządową w gospodarce wodnej,
2) poprawą efektywności i usprawnienia działań w gospodarce wodnej,
3) reorganizacją katalogu zadań oraz struktury Państwowego Gospodarstwa
Wodnego Wody Polskie,
4) przekazaniem niektórych zadań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie innym podmiotom.
Finalnym raportem w czerwcu br. zakończono pracę Zespołu. W ramach prac ww. Zespołu
przeprowadzono szczegółową analizę i wypracowano rozwiązania w zakresie
gospodarowania zasobami wodnymi, czy samego funkcjonowania PGW WP.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --