Odpowiedź na interpelację w sprawie wsparcia technologicznego dla nauczycieli wychowania przedszkolnego Odpowiedź na interpelację nr 8757 w sprawie wsparcia technologicznego dla nauczycieli wychowania przedszkolnego Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 13-04-2025 Szanowna Pani Poseł, Ad 1. Obecny zakres realizacji programu, w ramach którego nauczyciele otrzymują bony na zakup laptopa lub laptopa przeglądarkowego został określony przez poprzedni rząd. Dzięki staraniom obecnego rządu udało się w 2024 r. pozyskać dodatkowe 40 mln euro i uzyskać zgodę Komisji Europejskiej na włączenie do programu również nauczycieli, uczących w klasach I-III. Niestety, ze względu na pierwotne założenia Krajowego Planu Odbudowy (objęcie wsparciem przede wszystkim szkół, które w okresie pandemii prowadziły zajęcia w sposób zdalny) i brak zgody Komisji Europejskiej, nie jest możliwe objęcie wsparciem również nauczycieli wychowania przedszkolnego. Ad 2. Odnosząc się do kwestii wynagrodzeń nauczycieli wychowania przedszkolnego, należy wyjaśnić, że nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej obowiązuje ten sam system wynagrodzeń, co nauczycieli prowadzących zajęcia na innych etapach edukacji. Przepisy ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela[1] gwarantują jednolite rozwiązania w zakresie obowiązków nauczycieli, awansu zawodowego, stosunków pracy, systemu wynagradzania, czasu pracy, uprawnień socjalnych i urlopów, ochrony zdrowia, odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz uprawnień emerytalnych dla wszystkich nauczycieli zatrudnionych zgodnie z ww. przepisami ustawy. Jednostki samorządu terytorialnego mogą dodatkowo zwiększać środki na wynagrodzenia nauczycieli, w tym podwyższać minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego oraz minimalną wysokość dodatku z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy, jednak zwiększenie to może być finansowane wyłącznie z dochodów własnych tych jednostek lub ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Należy zaznaczyć, że przepisy ustawy – Karta Nauczyciela zawierają również regulacje zapewniające osiąganie średnich wynagrodzeń nauczycieli w każdej jednostce samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 30a ust. 2 Karty Nauczyciela, w przypadku nieosiągnięcia w danym roku wysokości średnich wynagrodzeń, organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego, jest zobowiązany do ustalenia kwoty różnicy między wydatkami poniesionymi na wynagrodzenia nauczycieli w danym roku w składnikach, o których mowa w art. 30 ust. 1 Karty Nauczyciela, a iloczynem średniorocznej liczby etatów nauczycieli początkujących, mianowanych i dyplomowanych oraz średnich wynagrodzeń nauczycieli ustalonych w danym roku, a także do podziału tej kwoty różnicy i jej wypłacenia nauczycielom, w formie jednorazowego dodatku uzupełniającego. W 2024 r. Rząd zrealizował jedną z najważniejszych zapowiadanych zmian w zakresie poziomu wynagrodzeń nauczycieli czyli podniesienie ich o co najmniej 30%. Od 1 stycznia 2024 r. średnie wynagrodzenie nauczyciela początkującego wzrosło o 33%, zaś nauczyciela mianowanego i dyplomowanego o 30%. Skala zrealizowanych podwyżek płac nauczycieli była rekordowa i skutkowała również znaczącym zwiększeniem środków przeznaczonych na oświatę. W roku bieżącym (od 1 stycznia br.), wynagrodzenia nauczycieli wzrosły o kolejne 5%. Niezależnie od wprowadzonych podwyżek płac nauczycieli, Minister Edukacji jest otwarta na szeroki dialog ze środowiskami zainteresowanymi sprawami oświaty, dlatego też podjęła decyzję o powołaniu Zespołu do spraw pragmatyki zawodowej nauczycieli. W wyniku prowadzonych prac Zespołu, Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela, który 21 marca 2025 r. został skierowany do uzgodnień, opiniowania oraz konsultacji społecznych. W projekcie uwzględnionych zostało wiele istotnych dla środowiska oświatowego zmian i regulacji wychodzących naprzeciw najpilniejszym oczekiwaniom. Dotyczą one m.in.: rozszerzenia uprawnień nauczycieli w zakresie nagrody jubileuszowej, korzystniejszego ukształtowania odpraw w związku z przejściem na emeryturę, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, rozszerzenia grupy nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, uregulowania w ustawie – Karta Nauczyciela kwestii ochrony przedemerytalnej w jednolity sposób dla nauczycieli zatrudnionych na podstawie mianowania oraz nauczycieli zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, skrócenia okresu zatrudnienia nauczycieli nieposiadających stopnia awansu zawodowego na podstawie umowy o pracę na czas określony do jednego roku, doprecyzowania zasad wynagradzania za godziny ponadwymiarowe. Powyższe regulacje są rozwiązaniami wspierającymi nauczycieli oraz zwiększającymi ich stabilizację zawodową. Niektóre proponowane rozwiązania rodzą skutek finansowy, który również zwiększy pulę środków wydatkowanych w zakresie wynagrodzeń nauczycieli. Jednocześnie należy podkreślić, że z uwagi na aktualną sytuację finansową państwa, decyzje w zakresie nowych regulacji powodujących koszty finansowe muszą zostać poprzedzone szczegółową oceną aktualnej sytuacji finansowej i uwarunkowane możliwością wygospodarowania dodatkowych środków na ich sfinansowanie. Ministerstwo Edukacji Narodowej, mając na uwadze konieczność podjęcia działań mających na celu podniesienie prestiżu zawodu nauczyciela, w ramach prac Zespołu dokonuje szczegółowej weryfikacji zgłoszonych postulatów oraz możliwości finansowych państwa. Niektóre postulaty związków zawodowych dotyczące systemu wynagradzania nauczycieli, wymagają pogłębionej analizy w odniesieniu do całego systemu wynagradzania nauczycieli. Analiza ta powinna uwzględniać efekty prac parlamentarnych nad inicjatywą obywatelską dotyczącą ukształtowania wynagrodzeń nauczycieli w sposób gwarantujący automatyczny wzrost. Ad 3. Wsparcie dla placówek wychowania przedszkolnego jest wpisane w Politykę Cyfrowej Transformacji Edukacji, przyjętą przez rząd we wrześniu 2024 r. Wskazane w tym dokumencie cele, będą realizowane za pomocą konkretnych programów i projektów, wdrażanych przez Ministra Edukacji lub podmioty z nim współpracujące. Nauczyciele wychowania przedszkolnego, w tym w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, już teraz mogą uzyskać wsparcie na zakup służbowego sprzętu komputerowego, takiego jak laptopy lub tablety, w ramach wsparcia oferowanego w konkursach ogłaszanych w inwestycji C2.1.3 KPO, gdzie placówka przedszkolna może uzyskać grant w kwocie do 6 366 zł netto (podatek VAT jest niekwalifikowany). Również w planowanym na 2025 r. programie rządowym „Cyfrowy uczeń”, wspierającym proces cyfrowej transformacji edukacji, planuje się uwzględnić możliwość wsparcia placówek wychowania przedszkolnego lub oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w zakupie sprzętu komputerowego do dyspozycji nauczycieli. Ad 4. Na etapie rozwoju dziecka objętego wychowaniem przedszkolnym (3-5 lat) decyzja o sposobie opieki nad dzieckiem i jego edukacji należy przede wszystkim do rodziców, a rolą organów władzy publicznej jest wspieranie tego procesu i stwarzanie jak najkorzystniejszych warunków wychowania przedszkolnego adekwatnych do potrzeb lokalnej społeczności. Dlatego też prowadzenie przedszkoli w polskim systemie oświaty zostało powierzone jako zadanie własne organom gminy (art. 8 ust. 15 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe[2]). Determinantem takiej decyzji jest założenie, że władze lokalne powinny mieć najlepszą wiedzę dotyczącą potrzeb dzieci i rodziców zamieszkujących na danym terenie oraz sytuacji społeczno-ekonomicznej lokalnej społeczności i do tych warunków powinny dostosowywać ofertę wychowania przedszkolnego. Przepisy prawa powszechnego są wyznacznikiem określonych standardów organizacyjnym przedszkola, co jednak nie wyklucza stworzenia przez gminy warunków korzystniejszych, wychodzących naprzeciw potrzebom lokalnej społeczności. Niemniej jednak, rozumiejąc potrzebę doskonalenia systemu oświaty adekwatnie do wyzwań współczesnego świata, Minister Edukacji powołał zarządzeniem z 2024 r. Radę Dyrektorów Przedszkoli[3]. Jednym z zadań Rady jest analiza obecnych standardów wychowania przedszkolnego w odniesieniu do potrzeb wszystkich interesariuszy tego procesu.” Nauczyciele wychowania przedszkolnego mają również możliwość wyrazić swoje opinie lub przekazać propozycje konkretnych działań w ramach prowadzonych przez Ministra Edukacji konsultacji publicznych przygotowywanych przez siebie przedsięwzięć. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] (Dz. U. z 2024 r. poz. 986 z późn. zm.) [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm. [3] Zarządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 września 2024 r. w sprawie powołania Rady Dyrektorów Przedszkoli (Dz. Urz. ME z 2024 r. poz. 58)