Interpelacja w sprawie usunięcia luki prawnej dotyczącej świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnościami oraz przewlekłości w wydawaniu decyzji przez WZON
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8755
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie usunięcia luki prawnej dotyczącej świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnościami oraz przewlekłości w wydawaniu decyzji przez WZON
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 19-03-2025
Szanowna Pani Ministro!
Zwracam się z interpelacją w sprawie luki prawnej w przepisach dotyczących świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnościami, która prowadzi do poważnych trudności w uzyskaniu niezbędnej pomocy przez osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Do mojego biura poselskiego zgłosiła się mieszkanka województwa śląskiego, której mąż, osoba w podeszłym wieku, posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i cierpi na schorzenia neurologiczne, upośledzenie narządu ruchu oraz choroby psychiczne. Ze względu na stan zdrowia wymaga on stałej opieki i wsparcia osób trzecich. Jego żona, będąca jednocześnie jego opiekunem, złożyła wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) w marcu 2024 r. Do dziś, pomimo upływu prawie roku, nie uzyskał on decyzji, co uniemożliwia mu ubieganie się o świadczenie wspierające. Z informacji uzyskanych przez rodzinę wynika, że wnioski rozpatrywane są według daty wpływu, bez uwzględnienia stopnia niepełnosprawności.
Obowiązujące przepisy przewidują, że osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności mogą uzyskać świadczenie wspierające, które miało być kluczowym elementem ich budżetu, zapewniającym środki na pokrycie kosztów opieki i wsparcia. Jednakże brak regulacji prawnych zapewniających priorytetowe rozpatrywanie wniosków osób z najcięższą niepełnosprawnością oraz niewłaściwe procedury stosowane przez WZON prowadzą do sytuacji, w której osoby te czekają na decyzję wiele miesięcy, co skutecznie uniemożliwia im korzystanie z należnych im świadczeń.
Wprowadzona od 1 stycznia 2024 r. skala oceny poziomu potrzeby wsparcia nie uwzględnia specyfiki przypadków osób o znacznej niepełnosprawności. Osoby te, zgodnie z deklaracjami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, miały mieć zapewnione najwyższe wsparcie, jednak w praktyce są traktowane na równi z osobami o lżejszych stopniach niepełnosprawności, co powoduje znaczne opóźnienia w wydawaniu decyzji. Ponadto harmonogram wypłat świadczenia przez ZUS zakłada rozłożenie pomocy na trzy lata, co dodatkowo wydłuża okres oczekiwania dla osób najbardziej potrzebujących.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian legislacyjnych, które zapewnią priorytetowe rozpatrywanie wniosków osób o znacznym stopniu niepełnosprawności w ramach procedury ustalania poziomu potrzeby wsparcia?
Czy rozważane jest uproszczenie procedury dla osób posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, tak aby nie były one zobowiązane do przechodzenia pełnej oceny w skali ICF?
Jakie działania ministerstwo podejmuje w celu skrócenia czasu oczekiwania na decyzję WZON, aby osoby wymagające natychmiastowego wsparcia nie były zmuszone do wielomiesięcznego oczekiwania na świadczenie?
Czy istnieje możliwość zmiany przepisów, aby świadczenie wspierające było powiązane z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, eliminując konieczność dodatkowej procedury oceny?
Jakie kroki planuje ministerstwo w celu poprawy organizacji pracy WZON, aby uniknąć dalszego wydłużania procedur i zapewnić skuteczniejszą obsługę osób z niepełnosprawnościami?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4916 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.151.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8755 Pani Posłanki Małgorzaty Pępek w sprawie usunięcia
luki prawnej dotyczącej świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnościami oraz
przewlekłości w wydawaniu decyzji przez WZON, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 6b4 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, ze zm.) wnioski
o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia rozpatrywane są w terminie nie
dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania
o niepełnosprawności. Na podstawie art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego
do terminów określonych w przepisach nie wlicza się tych przewidzianych w przepisach
prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem
publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r.
o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1045, ze zm.), okresów zawieszenia
postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy
strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Sytuacje przekroczenia terminu do rozpatrzenia przez wojewódzkie zespoły do spraw
orzekania o niepełnosprawności wniosku w postępowaniu o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia mają charakter wieloaspektowy.
Podkreślić należy, że większość wniosków o wydanie decyzji ustalających poziom potrzeby
wsparcia wpłynęła do Wojewódzkich Zespołów bezpośrednio po dniu wejścia w życie
ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.
Na czas przeprowadzania poszczególnych czynności w postępowaniu wpływa również to, że
większość osób niepełnosprawnych i ich opiekunów ustawowych składa wniosek o wydanie
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia za pośrednictwem operatora pocztowego albo
bezpośrednio do organu wydającego decyzję, a nie drogą elektroniczną.
Kolejnym aspektem związanym z oczekiwaniem na wydanie decyzji ustalającej poziom
potrzeby wsparcia jest fakt, że część wniosków nie spełnia wymogów formalnych lub
wniesione zostały przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej do zainicjowania
postępowania o jej wydanie. Prowadzi to do wydłużenia okresu oczekiwania przez osobę
niepełnosprawną na wydanie decyzji bez winy wojewódzkiego zespołu orzekającego,
natomiast skutkuje to koniecznością skierowania do wnioskodawców wezwań
do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Stale podejmowane są działania mające na celu zwiększenie zasobów kadrowych
i podniesienie efektywności organizacyjnej organów orzekających. Służy temu zatrudnianie
pracowników do obsługi administracyjnej spraw z wniosku o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia (w tym w delegaturach urzędu wojewódzkiego), stażystów oraz
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
osób wykonujących pomocnicze prace administracyjne związane z obsługą wniosków
i infolinii. Powoływani są ponadto kolejni członkowie zespołów ustalających poziom
potrzeby wsparcia, organizowane są też kolejne posiedzenia składów w dni wolne od pracy,
pozyskuje się i wyposażana kolejne pomieszczenia do obsługi administracyjnej. Warto w tym
miejscu podkreślić, że w budżecie państwa na rok 2025 r. zabezpieczono środki na
obsadzenie dodatkowych 173 etatów, co pozwoli na dalsze usprawnienie procesu
wydawania decyzji. Działania te nie powinny być pomijane przy ocenie realizowania zadań
orzeczniczych przez wojewódzkie zespoły orzekające, w szczególności na etapie wdrażania
przepisów wprowadzających do obrotu prawnego nowy instrument prawny.
W celu monitorowania procesu wydawania decyzji w sprawie ustalania poziomu potrzeby
wsparcia, Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej współpracuje
zarówno z wojewodami, jak i przewodniczącymi wojewódzkich zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności, udziela wyjaśnień w zakresie stosowania przepisów, organizuje też
szkolenia i spotkania, w trakcie których omawiane są bieżące trudności.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, zgodnie z art. 69 ustawy
o świadczeniu wspierającym, przygotowuje przegląd stosowania przepisów tego aktu. Po
zakończeniu prac zostanie on, wraz z rekomendacjami, przekazany do akceptacji Rady
Ministrów. Problem czasu oczekiwania na wydanie decyzji o ustalenie poziomu potrzeby
wsparcia jest w ramach przeglądu analizowany.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --