Interpelacja w sprawie zmiany zasad finansowania inwestycji w obszarze gospodarki wodno-ściekowej dla gmin poza aglomeracjami ujętymi w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8752
do ministra infrastruktury
w sprawie zmiany zasad finansowania inwestycji w obszarze gospodarki wodno-ściekowej dla gmin poza aglomeracjami ujętymi w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK)
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 19-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w nawiązaniu do uchwały nr XIV/92/25 Rady Miejskiej w Strzeleczkach z dnia 27 lutego 2025 r., dotyczącej apelu o pilne podjęcie działań zmierzających do zmiany zasad finansowania inwestycji w obszarze gospodarki wodno-ściekowej na obszarach leżących poza aglomeracjami wyznaczonymi w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych, zwracam się z uprzejmą prośbą o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych postulatów.
Zgodnie z treścią apelu obecne zasady przyznawania dofinansowania w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO) znaczną część gmin, takich jak gmina Strzeleczki, stawiają w niekorzystnej sytuacji.
Główne problemy to:
- niska rzeczywista wartość dofinansowania, oscylująca pomiędzy 45% a 55% kosztów niezbędnych do realizacji inwestycji, mimo deklarowanej możliwości pokrycia do 100% kosztów kwalifikowanych;
- kryteria preferujące inwestycje w terenach o zwartej zabudowie, co praktycznie wyklucza gminy o rozproszonej zabudowie i miejscowościach oddalonych od siebie;
- zbyt niska alokacja środków na poziomie wojewódzkim w stosunku do realnych potrzeb inwestycyjnych gmin.
W świetle powyższego uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury dostrzega potrzebę zmiany zasad finansowania inwestycji w gospodarkę wodno-ściekową w celu wyrównania szans gmin o rozproszonej zabudowie leżących poza aglomeracjami wyznaczonymi w KPOŚK?
Czy planowane jest utworzenie dedykowanych programów wsparcia dla gmin, które nie są objęte aglomeracjami KPOŚK, aby umożliwić im realizację niezbędnych inwestycji w zakresie gospodarki wodno-ściekowej?
Czy ministerstwo przewiduje możliwość zwiększenia środków przeznaczonych na dofinansowanie takich inwestycji na poziomie województwa opolskiego, a także dostosowanie kryteriów oceny projektów do specyfiki gmin o rozproszonej zabudowie?
Czy prowadzone były analizy dotyczące barier w dostępie do funduszy dla gmin znajdujących się poza aglomeracjami KPOŚK, a jeśli tak, jakie wnioski z nich wynikają?
Czy ministerstwo planuje konsultacje z samorządami, aby wypracować bardziej sprawiedliwe i dostosowane do lokalnych realiów zasady wspierania inwestycji wodno-ściekowych?
Czy planowane są zmiany legislacyjne lub regulacyjne, które mogłyby uwzględnić postulaty zgłaszane przez Radę Miejską w Strzeleczkach oraz inne podobne gminy?
W obliczu wyzwań związanych z zapewnieniem mieszkańcom dostępu do bezpiecznej i nowoczesnej infrastruktury wodno-ściekowej, uwzględniając normy środowiskowe, do czego zobowiązuje Polskę prawo unijne, szczególnie istotne wydaje się podjęcie działań zmierzających do stworzenia bardziej elastycznych i dostosowanych do lokalnych uwarunkowań programów wsparcia finansowego. Niezbędne jest przygotowanie rozwiązań dla takich gmin jak Strzeleczki, gdyż gmin z tymi problemami jest znacznie więcej.
Uprzejmie proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych kwestii oraz przedstawienie planów ministerstwa w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5708 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-5.054.1.2025
Warszawa, 09 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8752 z dnia 25 marca 2025 r., Poseł na Sejm RP,
Pani Danuty Jazłowieckiej, w sprawie zmiany zasad finansowania inwestycji w obszarze
gospodarki wodno-ściekowej dla gmin poza aglomeracjami ujętymi w Krajowym
programie oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK), przekazuję poniżej stosowne
informacje.
Uchwała Nr XIV/92/25 Rady Miejskiej w Strzeleczkach z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie
przyjęcia „Apelu Rady Miejskiej w Strzeleczkach o pilne podjęcie działań mających na celu
zmianę zasad finansowania inwestycji w obszarze gospodarki wodno-ściekowej
na obszarach leżących poza aglomeracjami wyznaczonymi w Krajowym Programie
Oczyszczania Ścieków Komunalnych” odnosi się do zasad udzielania dofinansowania
do inwestycji w gospodarce wodno-ściekowej w ramach Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności, dalej: KPO.
Należy zauważyć, że jednostką zarządzającą komponentem inwestycyjnym KPO B3.1.1.
Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na terenach wiejskich oraz
reformy KPO B3.1. Wsparcie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na terenach
wiejskich, do których odnosi się ww. uchwała jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Przedmiotowa uchwała została skierowana przez Burmistrza Strzeleczek do Prezesa Rady
Ministrów przy piśmie z dnia 5 marca 2025 r., znak: RM.033.5.2025.KL. Kancelaria Prezesa
Rady Ministrów przekazała ww. pismo zgodnie z właściwością do Ministerstwa Rolnictwa
i Rozwoju Wsi przy piśmie z dnia 11 marca 2025 r., znak: BPRM.506.3.6.2025.
Mając powyższe na uwadze w zakresie szczegółowych informacji dotyczących zasad
realizacji inwestycji w gospodarce ściekowej ze środków KPO według właściwości udzielić
może Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Jednocześnie odnosząc się do kwestii finansowania gospodarki ściekowej informuję,
że Ministerstwo Infrastruktury nie jest jednostką zarządzającą dla żadnego
z funkcjonujących obecnie mechanizmów finansowania tego sektora, jak również
nie posiada funduszy umożliwiających uruchomienie dodatkowego mechanizmu wsparcia
samorządów w tym zakresie.
Należy jednak wskazać, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
dalej: NFOŚiGW, planuje uruchomienie programu priorytetowego „Gospodarka wodno-
-- 1 of 3 --
2
ściekowa poza granicami aglomeracji”, dalej: program. Celem programu jest poprawa
stanu gospodarki wodno-ściekowej poza granicami aglomeracji ujętych w Krajowym
programie oczyszczania ścieków komunalnych, dalej: KPOŚK. Zgodnie z założeniami
NFOŚiGW program, z przewidzianym budżetem w wysokości 100 mln zł, realizowany
będzie w latach 2025-2030. Program był przedmiotem konsultacji społecznych1)
trwających od 19 lutego do 12 marca 2025 r. Szczegółów dotyczących projektowanego
programu oraz wyniku konsultacji społecznych może udzielić NFOŚiGW lub Minister
Klimatu i Środowiska, który nadzoruje NFOŚiGW.
Ponadto informuję, że inwestycje w gospodarce ściekowej, oprócz finansowania
ze środków własnych gminy, mogą być także finansowane z różnych źródeł publicznych –
zarówno krajowych i zagranicznych – jak i ze środków prywatnych. Istniejące mechanizmy
finansowe przewidują możliwość finansowania zamierzeń inwestycyjnych zarówno
w aglomeracjach ujętych w KPOŚK, jak i na obszarach poza aglomeracjami.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą korzystać z następujących źródeł finansowania
dedykowanych gospodarce ściekowej.
1. Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
(aglomeracje o RLM co najmniej 15 000);
2. Programy Regionalne 2021-2027 (aglomeracje o RLM od co najmniej 2 000 RLM
do poniżej 15 000 RLM);
3. Program Priorytetowy NFOŚiGW 1.1 Gospodarka wodno-ściekowa
w aglomeracjach;
4. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (na obszarach poza granicami
aglomeracji);
5. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (na obszarach
poza granicami aglomeracji);
6. Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności:
Inwestycja B3.1.1. Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-
ściekową na terenach wiejskich;
Inwestycja B3.4.1. Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast;
7. Wsparcie z budżetu państwa na podstawie ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego;
8. Partnerstwo Publiczno-Prywatne;
9. Programy Interreg (Południowy Bałtyk, Polska–Ukraina, Litwa–Polska, Europa
Środkowa, Region Morza Bałtyckiego);
10. Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast;
11. Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych
na lata 2024-2030;
12. PFR Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZAN;
13. Samorządowy Fundusz Pożyczkowy;
14. Międzynarodowe Instytucje Finansowe (Europejski Bank Inwestycyjny,
Bank Rozwoju Rady Europy, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju).
1) Konsultacje społeczne programu priorytetowego „Gospodarka wodno-ściekowa poza granicami aglomeracji” zostały
ogłoszone na stronie internetowej NFOŚiGW pod adresem https://www.gov.pl/web/nfosigw/konsultacje-programu-
gospodarka-wodno-sciekowa-poza-granicami-aglomeracji.
-- 2 of 3 --
3
Syntetyczna informacja o źródłach finansowania gospodarki ściekowej, zarówno
w aglomeracjach ujętych w KPOŚK, jak i na obszarach poza aglomeracjami, została
zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury pod adresem
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-gospodarki-sciekowej.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
dokument podpisany elektronicznie przez:
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --