Interpelacja w sprawie sytuacji rolników indywidualnych z gm. Kruszwica w kontekście gospodarowania gruntami przez KOWR
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8750
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie sytuacji rolników indywidualnych z gm. Kruszwica w kontekście gospodarowania gruntami przez KOWR
Zgłaszający: Anna Gembicka
Data wpływu: 19-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na prośbę rolników indywidualnych z gminy Kruszwica kieruję do Pana interpelację w sprawie gospodarowania gruntami przez KOWR.
Jak wynika z wykazu numer BYD.WKUZ.NA.4240.257.2024.MD.13 Oddziału Terenowy Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2024 r., niezabudowana nieruchomość rolna, położona w województwie kujawsko-pomorskim, powiat inowrocławski, gmina Kruszwica, obręb Karsk (0017), oznaczona jako działka nr 20 o powierzchni 40,5200 ha (w tym użytki i ich klasy wg danych z ewidencji gruntów: RII-21,7700 ha, RIIIa-4,2200 ha, RIIIb-6,2400 ha, RIVa-5,0500 ha, RIVb-2,1000 ha, PsIII-0,4500 ha, N-0,6900 ha), zapisana w księdze wieczystej KW nr BY1I/00048774/8 prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Inowrocławiu, przeznaczona została do sprzedaży w trybie bezprzetargowym na rzecz obecnego dzierżawcy za cenę 3 400 000,00 zł, tj. w cenie 83 909,18 zł/ha.
Mając powyższe na uwadze, ze względu na ustanowiony w art. 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 507) zakaz sprzedaży nieruchomości rolnych o powierzchni powyżej 2 ha oraz wynikającą z art. 2 ust. 2 powołanej ustawy możliwość odstępstwa od przedmiotowego zakazu wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, uzasadnionych względami społeczno-gospodarczymi, za zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, zwracam się z prośbą o wydanie opinii na temat ww. sprzedaży oraz udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy okoliczność, że nieruchomość rolna wchodząca w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oddana jest w dzierżawę od 2017 r., a dzierżawca jest rolnikiem indywidualnym posiadającym status młodego rolnika, stanowi wystarczające uzasadnienie względów społecznych pozwalających na sprzedaż w trybie bezprzetargowym nieruchomości objętej zakazem sprzedaży w sytuacji, gdy ten dzierżawca nie jest jedynym rolnikiem indywidualnym w gminie, gdzie położone są grunty objęte umową dzierżawy lub w gminie z nią graniczącej?
2. Czy potrzeba przeprowadzenia rekultywacji nieużytków stanowiących 1,70% ww. nieruchomości o powierzchni 40,5200 ha (powierzchnia działki to 40,5200 ha, z czego nieużytki zajmują 0,6900 ha) oraz naprawa lub poprowadzenie nowej melioracji stanowią wystarczające uzasadnienie przesłanek gospodarczych pozwalających na sprzedaż w trybie bezprzetargowym nieruchomości objętej zakazem sprzedaży? Pomijając fakt, że kwestie realizacji i rozliczania nakładów inwestycyjnych w trakcie dzierżawy powinny być uregulowane między stronami w umowie dzierżawy, stwierdzenie potrzeby naprawy lub wykonania nowej melioracji, jako rozwiązań alternatywnych, może świadczyć o pozorności przesłanki.
3. Jaka jest normatywna podstawa procedowania sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na wniosek dzierżawcy, skoro w myśl art. 29 ust. 1 pkt 3 oraz art. 29 ust. 1c i ust. 1d ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 589, 1089 i 1230) to Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, w przypadku gdy przeznacza nieruchomość do sprzedaży, powinien zawiadomić na piśmie dzierżawcę, który po otrzymaniu takiego zawiadomienia, z uwagi na przysługujące mu pierwszeństwo, ma prawo do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na jej nabycie po cenie określonej w zawiadomieniu?
4. Czy wynikająca z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 589, 1089 i 1230) zasada oddawania nieruchomości rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w pierwszej kolejności w dzierżawę służy ochronie interesów wszystkich rolników indywidualnych mających miejsce zamieszkania w gminie, gdzie położone są grunty objęte umową dzierżawy, oraz w gminie z nią graniczącej, zapewniając tym samym rolnikom równy dostęp na konkurencyjnych warunkach do państwowej ziemi, umożliwiający rozwój prowadzonej przez nich działalności rolniczej? Jeżeli tak, to czy oddanie nieruchomości rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w dzierżawę na czas oznaczony obliguje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa do opracowania koncepcji ponownego rozdysponowania nieruchomości, z uwzględnieniem zapotrzebowania na grunty ze strony rolników indywidualnych mających miejsce zamieszkania w gminie, gdzie położone są grunty objęte umową dzierżawy, lub w gminie z nią graniczącej?
5. Czy cena, za którą nieruchomość rolna o bardzo dobrej klasie bonitacyjnej (grunty II i III klasy bonitacyjnej stanowią ponad połowę działki, tj. 25,99 ha), tj. 83 909,18 zł za 1 ha, nie jest zaniżona, skoro jak wynika z operatu szacunkowego z dnia 7 października 2024 r., zapotrzebowanie na grunty rolne w województwie kujawsko-pomorskim jest znaczne, a stawka za 1 ha ziemi RII-RIII już w maju 2023 r. oscylowała na poziomie 126 454,00 zł? Cena ustalona przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa i zaakceptowana przez Pana Ministra jest niższa nawet od średniej ceny za 1 ha ziemi rolnej, wyliczonej przez rzeczoznawcę majątkowego w oparciu o najwyższą i najniższą cenę transakcji przeprowadzonych w województwie kujawsko-pomorskim, tj. kwoty 90 714 zł/ha. W kontekście powyższego uzasadnione są wątpliwości, czy tłumaczenie, że jest to najwyższa cena sprzedaży za 1 ha ziemi rolnej w historii Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Bydgoszczy, wystarcza do uznania, że nie zachodzi potrzeba jej zweryfikowania z uwzględnieniem obecnych cen rynkowych.
6. Z jakich przyczyn Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zlekceważyło wynikającą z art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadę, w myśl której organy administracji publicznej pełnią służebną rolę wobec państwa i jego obywateli, prezentując kierunkowe nastawienie do rolników indywidualnych z gminy Kruszwica? Zawiadomienie o sposobie załatwienia złożonej przez nich skargi, sporządzone w dniu 13 lutego 2025 r., znak sprawy: DNI.mr.051.1.2025, jest sarkastyczne, złośliwe i świadczy o braku poszanowania obywateli. Czy Pan Minister może zapewnić wykonywanie zadań podległych Panu Ministrowi służb z poszanowaniem godności ludzkiej?
7. Kiedy ma nastąpić sprzedaż ww. nieruchomości? Jeżeli do sprzedaży doszło, to w jakiej dacie i na jakich warunkach została zawarta umowa przenosząca własność ww. majątku publicznego na rzecz podmiotu prywatnego?
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9096 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 10 kwietnia 2025 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.6.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 8750 Pani Poseł Anny Gembickiej
„w sprawie sytuacji rolników indywidualnych z gm. Kruszwica w kontekście
gospodarowania gruntami przez KOWR”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 589, z późn. zm.),
Skarb Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa
(powoływanemu dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw
rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej
ustawy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, KOWR, obejmując we władanie
powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa
i obowiązki z nimi związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym
imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne.
Podmiotem uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie mienia
wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (powoływanego
dalej jako „ZWRSP”), jest zatem KOWR.
W celu udzielenia odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju
Wsi wystąpiło zatem również do Centrali KOWR o przekazanie szczegółowych
-- 1 of 5 --
informacji. Odnosząc się do zawartych w interpelacji pytań, uprzejmie informuję,
co następuje.
Ad 1) Posiadanie przez nabywcę statusu młodego rolnika prowadzącego
gospodarstwo indywidualne mieści się w katalogu względów społecznych
uzasadniających wystąpienie do Ministra Rolnictwa o wyrażenie zgody na sprzedaż
w trybie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży
nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych
ustaw. Ponadto pamiętać należy, że również opinia lokalnej izby rolniczej oraz opinia
rady społecznej działającej przy dyrektorze oddziału terenowego KOWR stanowi
potwierdzenie względów społecznych przemawiających za danym sposobem
rozdysponowania nieruchomości.
Ad 2) Potrzeba przeprowadzenia rekultywacji gruntów dotyczy faktycznej
powierzchni około 1,35 ha (tj. około 3,3% całej powierzchni) dotyczy ona zarówno
konturu oznaczonego jako N (nieużytek) ale i użytków PsIII położonych w zachodniej
części działki. Dodatkowo część gruntów klasy IIIa w wyniku niedziałającej
odpowiednio melioracji również nie jest możliwa do użytkowania (wschodnia część
działki). Prace związane z rekultywacją i naprawą lub wykonaniem nowej melioracji
wiążą się z dużymi kosztami i są problematyczne do rozliczenia jako inwestycja, gdyż
znaczna część tych nakładów to prace ziemne trudne do oszacowania i późniejszej
weryfikacji poniesionych kosztów, a które łatwiej jest ponieść właścicielowi
nieruchomości niż dzierżawcy.
Ad 3) W przypadku każdej sprzedaży bezprzetargowej w trybie pierwszeństwa na
rzecz dotychczasowego dzierżawcy, procedura sprzedaży inicjowana jest wnioskiem
dzierżawcy, na podstawie którego Oddział dokonuje wstępnej analizy występowania
przesłanek społeczno–gospodarczych, zbiera niezbędne opinie (miedzy innymi Izby
Rolniczej oraz Rady Społecznej działającej przy Dyrektorze Oddziału) i dopiero
po podjęciu decyzji o sprzedaży przesyła wniosek do Dyrektora Generalnego KOWR,
który po jego analizie przesyła go dalej do MRiRW. Dopiero po uzyskaniu zgody
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Oddział wszczyna procedurę, o której pisze Pani
Poseł w pkt. 3 interpelacji.
-- 2 of 5 --
Ad 4) Przedmiotowa nieruchomość została w 2017 r. wydzierżawiona w ramach
przeprowadzonego przetargu ograniczonego dla rolników indywidualnych z terenu
gminy Kruszwica i gmin graniczących, zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia
19 października 1991 r. Wywoławczy czynsz dzierżawny wynosił 357,00 dt.
W przetargu tym aktywny udział brało 5 rolników i wyniku licytacji, przy
zaoferowanym czynszu wynoszącym 1.244 dt (30,7 dt/ha) Pan Szmyt został
wyłoniony na dzierżawcę. W grudniu 2022 r. tj. po prawie 6 latach trwania umowy
dzierżawy dzierżawca złożył wniosek o nabycie w pierwszeństwie.
W styczniu 2023 r. uzupełnił wniosek o informacje o prowadzonym gospodarstwie,
załączył ponadto pozytywne opinie Sołtysa Sołectwa Karsk oraz Burmistrza Gminy
Kruszwica. W lutym 2023 r. Oddział uzyskał również pozytywną opinię Kujawsko–
Pomorskiej Izby Rolniczej, dotyczącą sprzedaży tej działki w drodze pierwszeństwa.
W ocenie KOWR ww. pozytywne opinie podważają również zarzut o „utrzymywaniu
w tajemnicy przed rolnikami indywidualnymi zamieszkałymi w gminie Kruszwica”
zamiaru sprzedaży. W marcu 2023 r. Rada Społeczna działająca przy Dyrektorze
Oddziału Terenowego w Bydgoszczy (składająca się instytucji związanych z
rolnictwem) jednogłośnie zaopiniowała sprzedaż przedmiotowej działki w
pierwszeństwie na rzecz obecnego dzierżawcy (13 osób głosujących).
Zgodnie z art. 29 ust.1 pkt. 3 ww. pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości Zasobu
przysługuje dzierżawcy zbywanej nieruchomości, jeżeli dzierżawa trwała faktycznie
przez okres co najmniej trzech lat. Zaznaczenia wymaga, że określona w art. 24 ust. 1
pkt 1 zasada wydzierżawiania nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu
Państwa w pierwszej kolejności na powiększenie lub utworzenie gospodarstw
rodzinnych nie wyłącza możliwości sprzedaży nieruchomości w trybie pierwszeństwa
w nabyciu na rzecz obecnego dzierżawcy.
Ad 5) Trudno zgodzić się ze stwierdzeniem, iż już w maju 2023 r. cena gruntów klas
RII-RIIIa oscylowała na poziomie 126.454,00 zł. Cena ta świadczy jedynie
o jednorazowym wystąpieniu takiej ceny w przyjętym zbiorze i dodatkowo jest
to cena maksymalna. O jej wysokości poza klasyfikacją gruntów, może świadczyć
bardzo dobra lokalizacja (bezpośrednie sąsiedztwo drogi krajowej DK 62 Kruszwica –
Strzelno, oddalona w linii prostej około 1,5 km od Miasta Kruszwica), ukształtowanie
terenu itp. Na wartość oszacowanej działki w Karsku wpływ ma nie tylko jej
klasyfikacja gruntów, ale również lokalizacja oraz kształt działki wraz z utrudnieniami.
-- 3 of 5 --
Działka jest nieforemna, znajdują się na niej 3 duże słupy kratownicowe wysokiego
napięcia oraz 8 słupów niskiego napięcia co w połączeniu z występującymi
nieużytkami stanowi utrudnienia w uprawie. Również nie bez znaczenia pozostaje
lokalizacja w oddaleniu od głównych skupisk siedlisk rolniczych lub zabudowy
wiejskiej i dojazd drogą gminną nieutwardzoną. Operat szacunkowy został
sporządzony, przez uprawnionego do tego rzeczoznawcę majątkowego,
posiadającego kwalifikacje i nadane przez odpowiedni organ uprawnienia.
Dodatkowo operat został zweryfikowany przez Komisję ds. opiniowania operatów
szacunkowych pod względem merytorycznym, która nie dopatrzyła się żadnych
uwag w opiniowanym operacie szacunkowym. Przyjęta baza danych jest bazą
lokalną, nie starszą niż wymagane 2 lata. Ponadto zgodnie z procedurą sprzedaży
nieruchomości Zasobu, operat wraz z analizą cen został przesłany do weryfikacji,
wraz z wnioskiem o uzgodnienie przedmiotu sprzedaży do Centrali KOWR w dniu
8 listopada 2024 r., który nie wniósł uwag do jego przyjęcia. Zaznaczyć należy, że
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraża zgodę na sprzedaż nieruchomości biorąc
pod uwagę zasadność samej sprzedaży, a nie wyraża zgody na określoną przez
rzeczoznawcę majątkowego ostateczną cenę sprzedaży, która była ustalona zresztą
po wyrażeniu zgody.
Ad 6) Odnosząc się do zawiadomienia z dnia 13 lutego 2025 r., o znaku:
DNI.mr.051.1.2025, o sposobie załatwienia skargi uprzejmie informuję, że nie
podzielam zdania Pani Poseł wyrażonego w interpelacji. Skarga została
merytorycznie rozpatrzona, a jej uzasadnienie zawiera szeroko udokumentowane
fakty i przedstawienie stanu prawnego. To, że stan faktyczny i prawny sprawy nie
pozwalał na rozpatrzenie skargi zgodnie z oczekiwaniami wnioskodawców, w żaden
sposób nie świadczy o tym, że została ona załatwiona w sposób „sarkastyczny,
złośliwy i świadczący o braku poszanowania obywateli”. Określenia te nie stanowią
faktów, a są jedynie subiektywnymi ocenami.
Ad 7) Na chwilę obecną umowa sprzedaży ww. nieruchomości nie została zawarta.
Zgodnie z prowadzoną procedurą, na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu
sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i ich części
składowych, warunków obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości wpisanej
-- 4 of 5 --
do rejestru zabytków oraz stawek szacunkowych gruntów (Dz. U. 2021, poz. 2092
z późn. zm.), OT KOWR w Bydgoszczy wysłał w dniu 20 marca 2025 r.
do dzierżawcy zawiadomienie o przysługującym prawie pierwszeństwa nabycia
dzierżawionej nieruchomości. Dzierżawca otrzymał zawiadomienie w dniu 24 marca
2025 r.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --