+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska - Bluszcz
BK-VII.0520.133.2025
Warszawa, 25 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 8749, skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana Posła Jacka Tomczaka w sprawie Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego,
organu działającego przy Ministrze Sprawiedliwości, pracującej nad nowelizacją Kodeksu
rodzinnego i opiekuńczego.
Ad 1
Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego (w dalszej treści: „Komisja Kodyfikacyjna”
lub „Komisja”) już przedstawiła projekty zmian w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
Projekty aktów normatywnych opracowanych przez Komisję znajdują się na stronie
Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego.
Są to w szczególności:
 projekt ustawy z 2 października 2024 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania
cywilnego, którego celem jest przywrócenie zgodności polskiego prawa
z postanowieniami Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia
dziecka za granicę, sporządzonej w Hadze dnia 25 października 1980 r.;
 projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, dotyczący
nowelizacji art. 1121 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, którego celem jest
dostosowanie do potrzeb dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej zasad

-- 1 of 8 --

2
współdzielenia między rodziców oraz osoby sprawujące pieczę zastępczą
obowiązków i praw wynikających z władzy rodzicielskiej.
Komisja Kodyfikacyjna opracowała też między innymi założenia do reformy
funkcjonowania opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów (OZSS) oraz założenia
do reformy przepisów postępowania wykonawczego w sprawach rodzinnych
i opiekuńczych, a także liczne opinie do projektów zmian w prawie rodzinnym.
Z efektami prac Komisji można się zapoznać pod tym adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2
Warto zaznaczyć, że Komisja, działając w kilku zespołach problemowych, opracowuje
kolejne niezbędne, rozległe projekty nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
(znajdujące się na różnych etapach), a rezultaty tych działań sukcesywnie umieszczane są
na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości pod ww. adresem.
Ad 2
Przewodnicząca Komisji Kodyfikacyjnej, dr hab. prof. UW Magdalena Szafranek wraz
z Dyrekcją Departamentu Spraw Rodzinnych i Nieletnich w Ministerstwie Sprawiedliwości
(DSRiN) kilkukrotnie (16 października 2024 r., 5 grudnia 2024 r. oraz 5 marca 2025 r.,
zaś 26 marca 2025 r. – wyłącznie Dyrekcja DSRiN) organizowała i uczestniczyła
w spotkaniach z przedstawicielami organizacji rodzicielskich (z przedstawicielami Strajku
Ojców oraz przedstawicielkami organizacji matek samodzielnie wychowujących dzieci).
Również członkowie Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości spotkali się
z przedstawicielami organizacji rodzicielskich. Odbyłam takie spotkania w kwietniu
i wrześniu 2024 r. Natomiast Dyrektor Generalny Urzędu Pan Wojciech Kutyła 16 maja
2024 r. spotkał się z protestującymi ojcami.

-- 2 of 8 --

3
Warto podkreślić, że Komisja Kodyfikacyjna w trakcie prac nie prowadzi konsultacji
społecznych w rozumieniu konsultacji publicznych przeprowadzanych w toku rządowego
procesu legislacyjnego. Komisja zapoznaje się natomiast na bieżąco z kierowanymi do niej
wnioskami i postulatami legislacyjnymi.
Informacja o możliwości bezpośredniego kierowania korespondencji do Komisji znajduje
się pod adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2
Zamieszczane na wskazanej stronie przez Komisję dokumenty w postaci projektów aktów
prawnych, opinii, stanowisk czy założeń mogą, a wręcz powinny, stanowić asumpt
do publicznej dyskusji o kierunkach rozwiązań proponowanych przez Komisję.
Ad 3
Skład Komisji Kodyfikacyjnej został podany pod wskazanym adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2
Ad 4
Komisja Kodyfikacyjna 17 grudnia 2024 roku powołała Zespół problemowy do spraw
pieczy współdzielonej, którego zadaniem jest dokonanie analizy aktualnego stanu
prawnego w zakresie przepisów o władzy rodzicielskiej oraz przedstawienie propozycji
dotyczących wprowadzenia unormowań regulujących pieczę współdzieloną.
Zdefiniowanie tego sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej przez oboje rodziców
da sądom rodzinnym i rozwodowym bezpośrednią podstawę prawną do jej stosowania
i orzekania.
Stanowisko kierunkowe Komisji Kodyfikacyjnej w tej sprawie wraz z propozycją przepisów
ją normujących zostało opublikowane:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/stanowiska-komisji-kodyfikacyjnej-prawa-
rodzinnego

-- 3 of 8 --

4
Ad 5
Ministerstwo Sprawiedliwości, dostrzegając problem zagrożenia dobra dziecka w postaci
nadużywania praw przez jednego z rodziców w celu izolacji dziecka od drugiego rodzica,
prowadzi prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania
cywilnego.
Projekt obejmuje nowelizację przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w sprawach
o kontakty z dzieckiem, wykonywanie kontaktów z dzieckiem oraz w sprawach
o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką, w tym
także prowadzonych na podstawie konwencji haskiej dotyczącej cywilnych aspektów
uprowadzenia dziecka za granicę.
Projektowane zmiany mają na celu usprawnienie i przyspieszenie odebrania dziecka
od osoby nieuprawnionej oraz pozyskanie narzędzi umożliwiających bezzwłoczne
i efektywne przymusowe odebranie dziecka, gdy zobowiązany nie wykonuje nałożonego
na niego obowiązku. W szczególności rozważana jest zmiana sankcji z nakazu zapłaty sumy
pieniężnej płaconej na rzecz uprawnionego rodzica na sankcję w postaci grzywny, która
byłaby płacona na rzecz Skarbu Pastwa.
Analizowane jest również wprowadzenie sankcji karnej w związku z uchylaniem się
od wykonania orzeczenia sądowego ustalającego kontakty z dzieckiem, przy tym ta
propozycja została skierowana do Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego w celu wydania
stosownej opinii. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego negatywnie zaopiniowała takie
rozwiązanie.
Ponadto Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego przyjęła założenia reformy dotyczącej
przepisów postępowania wykonawczego w sprawach rodzinnych i opiekuńczych. Celem
założeń jest zaproponowanie przepisów postępowania wykonawczego w sprawach
rodzinnych i opiekuńczych na poziomie ustawowym, a także zmian w obowiązujących
regulacjach prawnych. Zauważono bowiem potrzebę odrębnego i kompleksowego
uregulowania postępowania wykonawczego w sprawach rodzinnych i opiekuńczych, tak

-- 4 of 8 --

5
aby określały one zakres i cele tego postępowania, właściwości rzeczowej sądu, organów
wykonawczych, właściwości miejscowej sądu oraz kuratora jako organu wykonawczego,
przebiegu postępowania wykonawczego z doprecyzowaniem (a czasem ukształtowaniem
na nowo) czynności tego postępowania, kompetencji poszczególnych organów
wykonawczych oraz praw i obowiązków uczestników, czynności kuratora w postępowaniu
wykonawczym, poprzez ich skonkretyzowanie, ujednolicenie i usystematyzowanie
z uwzględnieniem charakteru i celu realizowanych działań i podejmowanych czynności
oraz określenie czynności i przebiegu postępowania wykonawczego charakterystycznych
dla konkretnych kategorii spraw, z uwzględnieniem ich specyfiki i celów.
Projekt przepisów stanowiących założenia do przepisów postępowania wykonawczego
w sprawach rodzinnych i opiekuńczych został udostępniony:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/zalozenia-reformy-dotyczacej-przepisow-
postepowania-wykonawczego-w-sprawach-rodzinnych-i-opiekunczych
W Ministerstwie Sprawiedliwości opracowano wzór bezpiecznej procedury realizacji
przymusowego odebrania dziecka podlegającego władzy rodzicielskiej lub pozostającego
pod opieką. Opracowane wytyczne stanowią efekt ścisłej współpracy różnych resortów i
instytucji, w tym Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, Komendy Głównej Policji i Krajowej Rady Kuratorów.
Czynność przymusowego odebrania dziecka w celu przekazania go osobie uprawnionej
ma na ogół trudny przebieg, wymagający profesjonalnego przygotowania ze strony
kuratora sądowego oraz osób udzielających mu pomocy w realizacji czynności. Stąd
narodziła się potrzeba sporządzenia wytycznych, które bez zmiany obowiązujących
przepisów prawnych wskazują, jak należy przygotować się do tej czynności,
by przeprowadzić ją w sposób bezpieczny dla dziecka i pozostałych osób, które są
zaangażowane w jej realizację.
W wyniku wielostronnych uzgodnień sporządzono dokument – wytyczne dla kuratorów
sądowych i zalecenia dla psychologów, który został podpisany w szerokim gronie
sygnatariuszy w siedzibie Ministerstwa Sprawiedliwości 16 kwietnia 2025 r.

-- 5 of 8 --

6
Ad 6
Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego nie planuje prac legislacyjnych w zakresie
podwyższenia sankcji dla rodzica fałszywie oskarżającego drugiego rodzica.
Ta problematyka pozostaje poza zakresem właściwości Komisji.
Warto dodać, że przestępstwo fałszywego oskarżenia, określone w art. 234 Kodeksu
karnego, jak również złożenie fałszywego zawiadomienia o przestępstwie określone w art.
238 k.k. oraz składanie fałszywych zeznań określone w art. 233 k.k. to czyny zabronione,
które są ścigane z oskarżenia publicznego.
W związku z tym organy postępowania, w przypadku uzyskania informacji
o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia takich czynów zabronionych, są zobowiązane
do wszczęcia postępowania w takiej sprawie z urzędu.
Przestępstwo fałszywego oskarżenia jest zagrożone karą pozbawienia wolności
od 3 miesięcy do 5 lat, przestępstwo złożenia fałszywego zawiadomienia o przestępstwie
grzywną, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat 2, natomiast
za przestępstwo złożenia fałszywych zeznań przewidziana została kara pozbawienia
wolności w granicach od 6 miesięcy do 8 lat.
W rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych
ustaw (UD 153) przewidywana jest racjonalizacja wysokości ustawowego zagrożenia
za przestępstwo złożenia fałszywych zeznań: planowana kara za czyn z art. 233 § 1 k.k.
ma być orzekana w granicach od 3 miesięcy do 5 lat.
Ad 7
Ministerstwo Sprawiedliwości nie planuje wprowadzenia jawności badań Opiniodawczych
Zespołów Sądowych Specjalistów dla stron oraz zobowiązania biegłych do wydawania
indywidualnych opinii. Jednakże w ramach prac prowadzonych przez Komisję
Kodyfikacyjną Prawa Rodzinnego 10 września 2024 roku został powołany Zespół

-- 6 of 8 --

7
problemowy do spraw reformy Opiniodawczych Zespołów Sądowych Specjalistów (dalej:
OZSS). Jego zadaniem jest opracowanie opinii dotyczącej reformy funkcjonowania OZSS,
w szczególności w zakresie zmian w treści ustawy z 5 sierpnia 2015 roku o opiniodawczych
zespołach sądowych specjalistów oraz przedstawienie koncepcji tej reformy i propozycji
normatywnych w tym zakresie. Na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości opublikowane
zostały założenia reformy dotyczące funkcjonowania OZSS:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/zalozenia-reformy-dotyczacej-
funkcjonowania-ozss
Ad 8
Ministerstwo Sprawiedliwości nie planuje wszczęcia prac legislacyjnych w zakresie
wprowadzenia terminów zawitych dla wydania postanowień zabezpieczających,
odnoszących się wyłącznie do stron postępowania. Niezależnie od powyższego, resort
dostrzega opóźnienia sądów związane z rozpoznaniem wniosków o wydanie
zabezpieczenia, które stanowią element obciążeń systemowych sądownictwa rodzinnego.
Aby przyspieszyć rozpoznawanie spraw w sądach rodzinnych, planowane jest chociażby
umożliwienie asesorom orzekania w wydziałach rodzinnych, czy też wprowadzenie
procedury pozasądowych rozwodów przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego
dla małżonków niemających wspólnych małoletnich dzieci.
Ad 9
Informacje statystyczne, dotyczące postępowań sądowych w sprawach rodzinnych
i nieletnich są zbierane za pośrednictwem sprawozdań MS-S16/18 oraz w sprawach
rodzinnych w drugiej instancji za pośrednictwem sprawozdania MS-S1 w sprawach
cywilnych w sądach okręgowych.
Sprawozdanie MS-S16/18 przedstawia bardzo szeroki wolumen informacji na temat
postępowań rodzinnych w sądach powszechnych w zakresie: władzy rodzicielskiej (liczba
spraw załatwionych o pozbawienie, zawieszenie, ograniczenie władzy rodzicielskiej oraz
liczba małoletnich, których sprawa dotyczy, liczba ojców i liczba matek, którzy złożyli
wniosek o powierzenie władzy rodzicielskiej), kontaktów z małoletnim, umieszczenia

-- 7 of 8 --

8
w rodzinie zastępczej, stanu kart Opm, umieszczenia w placówkach opiekuńczo-
wychowawczych, przysposobienia, prawomocnie orzeczonych alimentów.
Ministerstwo Sprawiedliwości cyklicznie (w III kwartale danego roku) przeprowadza
przegląd zawartości merytorycznej formularzy statystycznych (potocznie zwany
„Audytem formularzy statystycznych”), którego celem jest zidentyfikowanie nowych
potrzeb pozyskania informacji statystycznych istotnych z punktu widzenia komórek
merytorycznych, także pod względem potrzeb analitycznych Kierownictwa Resortu.
W ramach ubiegłorocznego przeglądu prowadzono konsultacje m.in. w zakresie wzorów
formularzy oraz pozyskiwania danych do wypełnienia sprawozdania z oceny
Rozporządzenia Rady (UE) 2019/1111 z 25 czerwca 2019 r. w sprawie jurysdykcji,
uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących
odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę, a także
problematyki dotyczącej konieczności kontynuacji gromadzenia danych co do spraw
uprowadzeniowo-opiekuńczych na podstawie Konwencji haskiej z 1980 r.
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 8 of 8 --