Interpelacja w sprawie problemów z terminową wypłatą wynagrodzenia za wykonaną pracę
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8728
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie problemów z terminową wypłatą wynagrodzenia za wykonaną pracę
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 18-03-2025
Szanowna Pani Minister,
jednym z fundamentów godnego życia obywateli oraz stabilności społeczno-gospodarczej jest terminowa wypłata wynagrodzenia za wykonaną pracę. Wypłata pensji w ustalonym terminie stanowi nie tylko zobowiązanie pracodawcy wobec pracownika, ale także podstawowy filar zaufania społecznego oraz szacunku dla pracy. Opóźnienia w wypłatach wynagrodzeń mogą prowadzić do trudnych sytuacji życiowych pracowników, generując problemy finansowe, wzrost zadłużenia, a nawet negatywne skutki psychologiczne i zdrowotne.
W ostatnich latach sytuacja pracowników w Polsce ulegała poprawie, w szczególności dzięki systematycznemu wzrostowi płacy minimalnej, co przyczyniło się do zwiększenia poziomu życia osób zatrudnionych na najmniej wynagradzanych stanowiskach. Wzrost płacy minimalnej miał również pozytywny wpływ na ogólne wynagrodzenia w gospodarce, ponieważ przyczynił się do wzrostu wynagrodzeń w innych sektorach. Jednak pomimo tych pozytywnych zmian, problem nieterminowego wypłacania wynagrodzeń nadal pozostaje istotnym zagadnieniem wymagającym szczególnej uwagi i skutecznych działań ze strony państwa.
Jak wynika z najnowszych informacji opublikowanych w mediach, w 2024 r. problemy w wypłatach pensji osiągnęły kwotę 270 mln zł. To o 100% więcej niż w 2023 r., kiedy zaległości wyniosły 135 mln zł. Skala tego zjawiska, jak również wzrost liczby zgłoszeń do Państwowej Inspekcji Pracy, pokazuje, że problem wciąż pozostaje poważny.
Biorąc pod uwagę znaczenie tego zagadnienia dla setek tysięcy polskich pracowników, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Jakie są dostępne dane dotyczące skali niewypłaconych na czas wynagrodzeń w Polsce w latach 2005-2025, w tym:
Jakie były roczne kwoty opóźnionych wypłat wynagrodzeń?
Ilu pracowników rocznie dotykał ten problem?
Jakie były średnie opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń w poszczególnych latach?
Jakie zmiany legislacyjne i działania podjęto w latach 2005-2025 w celu poprawy terminowości wypłat wynagrodzeń oraz zwiększenia ochrony pracowników?
Jakie dodatkowe działania kontrolne lub prewencyjne są planowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w celu ograniczenia skali problemu nieterminowego wypłacania wynagrodzeń?
Czy rozważane są zmiany w przepisach prawa, które skuteczniej zobowiązywałyby pracodawców do terminowego wypłacania wynagrodzeń, np. zaostrzenie sankcji dla nieuczciwych pracodawców?
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące tego, jakie branże są szczególnie narażone na problem nieterminowych wypłat pensji, oraz jakie działania podejmowane są w celu przeciwdziałania naruszeniom prawa w tych sektorach?
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4070 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.148.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8728 z 25 marca 2025 r. Pana Posła Jarosława Sachajki
i Pani Posłanki Anny Gembickiej w sprawie problemów z terminową wypłatą wynagrodzenia
za wykonaną pracę, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Kwestia terminowego wypłacania wynagrodzenia pracownikom ma znaczenie
fundamentalne. Zasady ustalania i terminowego wypłacania należnego pracownikowi
wynagrodzenia za pracę są przedmiotem regulacji zawartych w Kodeksie pracy. Regulacje
te obowiązują bezwzględnie.
Stosownie do art. 94 pkt 5 k.p. terminowe wypłacanie pracownikom wynagrodzeń jest
podstawowym obowiązkiem pracodawcy. Na podstawie art. 85 k.p. wypłaty wynagrodzenia
dokonuje się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie.
Sytuacja niewypłacania przez pracodawcę wynagrodzenia należnego pracownikowi
za świadczoną przez niego pracę stanowi, na gruncie przepisów kodeksu pracy, wykroczenie
przeciwko prawom pracownika. Art. 282 § 1 k.p., stanowi, że niewypłacanie w ustalonym
terminie wynagrodzenia za pracę lub innego przysługującego pracownikowi świadczenia ze
stosunku pracy jest zagrożone karą grzywny od 1000 do 30000 zł. Wysokość kary istotnie
podniesiono 1 lipca 2007 r. (poprzednio wynosiła od 20 do 5000 zł ).
Organem powołanym i uprawnionym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania
przepisów prawa pracy jest Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Organ podlega Sejmowi,
a nadzór nad nim, w zakresie ustalonym ustawą, sprawuje Rada Ochrony Pracy. Zgodnie
z art. 10 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
(Dz.U. z 2024 r., poz. 1712) do zadań PIP należy m.in. ściganie wykroczeń przeciwko prawom
pracowników określonym w Kodeksie pracy. W takich sprawach, w postępowaniu
mandatowym, inspektor pracy może nałożyć grzywnę w wysokości do 2000 zł. (od 1 lipca
2007 r. – wcześniej jej wysokość wynosiła do 1000 zł ), a w warunkach recydywy do 5 000 zł.
Ponadto, w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika, inspektor pracy może
występować w charakterze oskarżyciela publicznego (art. 17 § 2 i art. 96 § 1a i § 1b Kodeksu
postępowania w sprawach o wykroczenia).
Właściwe organy PIP są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego
wynagrodzenia, a także innych świadczeń ze stosunku pracy (art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw.
z art. 11 pkt 7 ww. ustawy). Nakaz podlega natychmiastowemu wykonaniu. Kontroli
Państwowej Inspekcji Pracy podlega każdy pracodawca, bez względu na liczbę
zatrudnianych przez siebie pracowników czy formę organizacyjnoprawną, w jakiej prowadzi
działalność.
Jeżeli naruszenie przez pracodawcę prawa (np. poprzez niewypłacanie pracownikowi
wynagrodzenia) ma charakter ciągły i powtarzający się, może być poddane ocenie pod kątem
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
wypełniania znamion przestępstwa przeciwko prawom pracownika, określonym w art. 218
§ 1 Kodeksu karnego. Z przywołanego przepisu wynika, że kto wykonując czynności
w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie
narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Dane na temat skali zjawisk związanych z nieprzestrzeganiem przez pracodawców
przepisów prawa pracy (w tym niewypłacania pracownikom wynagrodzeń) pozyskuje,
na użytek i w ramach realizowania zadań ustawowych, Państwowa Inspekcja Pracy.
Na szczegółowe pytania Państwa Posłów w tym przedmiocie, zgodnie ze swoją właściwością
i na podstawie posiadanych dokumentów, dopowiedzieć mogą przedstawiciele organu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --