Interpelacja w sprawie budowy drogi S16, na odcinku Mrągowo-Orzysz-Ełk
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8719
do ministra infrastruktury
w sprawie budowy drogi S16, na odcinku Mrągowo-Orzysz-Ełk
Zgłaszający: Stanisław Gorczyca
Data wpływu: 18-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
od dłuższego czasu wiele emocji, zarówno wśród społeczności lokalnej, władz samorządowych, jak i ekologów wzbudza planowanie przebudowy drogi ekspresowej S16 przez Mazury, na odcinku od Mrągowa do Ełku.
Biorąc pod uwagę bezpieczeństwo podróżujących, komfort jazdy czy przepustowość, modernizacja tej części wspomnianej drogi to absolutna konieczność. Pozwoliłaby ona na istotną poprawę dostępności komunikacyjnej zarówno tej części Mazur, jak i całego regionu, a także doprowadziłaby do podniesienia atrakcyjności turystycznej miejscowości leżących na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich.
Problem polega na tym, że ten 74 kilometrowy odcinek kluczowej dla rozwoju województwa warmińsko-mazurskiego trasy biegnie przez tereny o unikalnych walorach przyrodniczych.
Do tej pory każdy z trzech wariantów przebiegu tej trasy – wariant A, B i C, opracowany przez drogowców, był oprotestowywany przez ekologów i środowiska sprzeciwiające się degradacji krajobrazu naturalnego i kulturowego Mazur. Słowa niezadowolenia z przebiegu przyszłej trasy, w różnym czasie i w zależności od wariantu, płynęły także za strony samorządów.
Wariant A został szybko odrzucony z racji niekorzystnego wpływu na obszar Natura 2000.
Inwestor, czyli Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad skłaniała się, aby budować drogę w wariancie zbliżonym do obecnego przebiegu tej trasy, tj. przez Baranowo–Mikołajki–Woźnice (wariant B). Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie (RDOŚ), po blisko trzy lata trwających analizach, uznała, że w tym wariancie, pomimo zastosowania działań zabezpieczających i ochronnych, nie da się uniknąć znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko. W szczególności chodziło o siedliska i miejsca hibernacji żółwia błotnego, które na skutek wytyczenia drogi uległyby zniszczeniu.
Tym sposobem, w chwili obecnej „w grze“ pozostaje wariant C, biegnący poniżej Rynu, centralnie przecinający krainę Wielkich Jezior Mazurskich.
W listopadzie ubiegłego roku RDOŚ w Olsztynie wezwała drogowców do zaktualizowania raportu oddziaływania tak wytyczonej trasy na środowisko, bo dokumenty, które otrzymała ta instytucja pochodzą z 2020 roku. RDOŚ oczekuje więc weryfikacji danych, m.in. odnośnie do obecnego zagospodarowania terenu, oddziaływania akustycznego itp., w terminie do 31 lipca br.
Niestety również ten wariant wywołał falę protestów, zwłaszcza społeczników z Rynu i okolic oraz ekologów. Ci ostatni zwracają m.in. uwagę na niebezpieczeństwo związane z budową mostu nad jeziorem Tałty, która może skutkować zanieczyszczeniem wód, zarówno w trakcie realizacji inwestycji, jak i podczas eksploatacji drogi. Ponadto, ich zdaniem, budowa drogi wiąże się ze zniszczeniem lasów wodochronnych, co może zakłócić retencję wodną. Wariant ten podobno niesie też poważne zagrożenie dla licznych, chronionych prawem polskim i unijnym, gatunków ssaków i ptaków.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury dysponuje własną, aktualną oceną wpływu planowanej modernizacji drogi S16 na środowisko?
Czy resort rozważał alternatywę w postaci przebudowy omawianego odcinka trasy S16 w standardzie niższym niż droga ekspresowa, tj. w standardzie drogi głównej ruchu przyspieszonego (GP), zwłaszcza w odniesieniu do odcinka Baranowo – Woźnice? Jeśli tak, to czy były sporządzane symulacje, dotyczące płynności ruchu, emisji zanieczyszczeń etc.?
Czy ministerstwo analizowało możliwość wykorzystania transportu kolejowego, w tym rewitalizacji linii kolejowej nr 223 jako sposobu rozładowania ruchu samochodowego w regionie, zwłaszcza tranzytowego oraz związanego z potrzebami wojska w kontekście bliskości obszarów poligonowych?
Czy i jak obecna sytuacja geopolityczna wpływa na prognozowany ruch towarowy na planowanej trasie? Czy były sporządzane w tym zakresie analizy i jakie wyciągnięto z nich wnioski?
Z poważaniem Stanisław Gorczyca
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10665 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-2.054.44.2025
Warszawa, 27 kwietnia 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8719 Posła na Sejm RP Pana Stanisława Gorczycy
dotycząca problematyki przygotowania i realizacji zadania polegającego na budowie
drogi ekspresowej S16 Mrągowo - Orzysz - Ełk, przedstawiam poniżej informacje
w sprawie.
Uprzejmie informuję, że obecnie realizowany jest Rządowy Program Budowy Dróg
Krajowych do 2030 r. (z perspektywą do 2033 r.), który określa priorytety inwestycyjne
w zakresie budowy dróg. Zadanie polegające na budowie drogi ekspresowej S16 na
wschód od Mrągowa (Mrągowo - Orzysz - Ełk) ujęte zostało w przedmiotowym
Programie.
Należy wskazać, że niskie parametry techniczne drogi krajowej nr 16 na odcinku
Mrągowo - Orzysz obniżają przepustowość drogi oraz poziom bezpieczeństwa ruchu
drogowego oraz stanowią kluczowa przeszkodę jak dla podnoszenia parametrów
technicznych tej drogi w obecnym przebiegu. Główna trasa alternatywna dla drogi
krajowej nr 16, czyli droga krajowa nr 58 przebiega bowiem przez środek jednego
z największych i najcenniejszych obszarów Natura 2000, Puszczę Piską. Zgodnie z
przeprowadzonymi analizami ruchu w ramach Generalnego Pomiaru Ruchu
2020/2021 prognozowane natężeniu ruchu na przedmiotowej drodze ekspresowej
będzie wynosiło łącznie (w obu kierunkach) 9-12 tys. pojazdów na dobę w 2025 r.,
a w 2055 r. 18-24 tys. pojazdów na dobę, z czego około 25-30% będzie stanowił ruch
ciężki. Z uwagi na powyższe prowadzone są prace przygotowawcze dla przedmiotowej
inwestycji.
Dodatkowo informuję, że GDDKiA opracowała w ostatnim czasie analizę dla sieci
drogowej terenów Polski północno-wschodniej (woj. warmińsko-mazurskie i
podlaskie). Jej wyniki w sposób jednoznaczny wskazały, że połączeniem
priorytetowym w tym rejonie Polski powinno być połączenie drogi ekspresowej S16
Mrągowo – Orzysz - Ełk. I to ten ciąg drogowy w najbliższej perspektywie powinien
być jak najszybciej zrealizowany, ponieważ ma ogromne znaczenie dla całości układu
dróg w tym rejonie, w szczególności w kontekście przenoszenia ruchu, jego rozkładu i
ewentualnych natężeń na całej sieci drogowej w regionie.
Obecnie dla ciągu drogi ekspresowej S16 Mrągowo - Orzysz - Ełk prowadzone są prace
przygotowawcze, których celem jest wyznaczenie przebiegu drogi. Opracowana
została dokumentacja w stadium studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego
wraz z materiałami do złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych
-- 1 of 4 --
2
uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, w tym w szczególności raportem
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W ramach prac przygotowawczych opracowany został szereg dokumentów oraz
wykonano analizy, wynikiem czego było powstanie 3 podstawowych możliwych
wariantów przebiegu drogi ekspresowej S16. Warianty te zostały poddane analizie
wielokryterialnej, w ramach której każdy z nich został zbadany i oceniony z
wykorzystaniem takich samych kryteriów: środowiskowego, ekonomicznego,
technicznego i społecznego. Ostatecznym wynikiem przeprowadzonych prac było
złożenie do odpowiedniego organu ochrony środowiska, w tym przypadku
Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiskowa w Olsztynie (RDOŚ), wniosku o
określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Należy wskazać, że w przedmiotowym przypadku RDOŚ w wydanym w grudniu 2023 r.
postanowieniu wskazał, że ze względów środowiskowych nie może wydać decyzji
administracyjnej ustalającej przebieg drogi zgodnie z wariantem rekomendowanym
przez GDDKiA we wniosku, czyli wariantem B przebiegu drogi. Jako podstawową
i najważniejszą przesłankę organ wskazał znaczące negatywne oddziaływanie drogi na
środowisko naturalne, w tym w szczególności na siedliska żółwia Błotnego objętego
ochroną poprzez ustanowienie w tym rejonie obszaru Natura 2000, i to pomimo
zastosowania działań ochronnych i zabezpieczających. Jednocześnie organ ten jako
wariant przebiegu drogi możliwy do realizacji w jego ocenie wskazał wariant C.
Uwarunkowania wskazane w postanowieniu RDOŚ zostały przeanalizowane przez
inwestora zadania (GDDKiA) i w sierpniu br. przekazane zostało do RDOŚ w Olsztynie
stanowisko, w którym poprowadzenie drogi ekspresowej S16 w alternatywnym
wariancie przebiegu wskazanym przez organ zostało zaakceptowane.
W tym miejscu należy wskazać, że zmiana w zakresie preferencji co do wariantu
przebiegu drogi ekspresowej S16 nastąpiła w wyniku stanowiska organu ochrony
środowiska jakim jest RDOŚ, po przeanalizowaniu całości złożonej dokumentacji, w
tym w szczególności wskazanego powyżej raportu oddziaływania przedsięwzięcia na
środowisko.
Jednocześnie należy wskazać, że w październiku 2024 r. RDOŚ w Olsztynie wezwał
inwestora zadania (GDDKiA) do weryfikacji i zaktualizowania danych (w zakresie, m.in.
obecnego zagospodarowania terenu, oddziaływania akustycznego i na środowisko
przyrodnicze), będących podstawą do przeprowadzonych w raporcie o oddziaływaniu
przedsięwzięcia na środowisko analiz i obliczeń, a następnie zweryfikowania ww.
dokumentu, uwzględniając ewentualne zmiany, nakładając termin przedstawienia
zaktualizowanej dokumentacji do lipca 2025 r.
Odnosząc się do problematyki wpływu i oddziaływania przedmiotowej drogi na
środowisko naturalne informuję, że w ramach prac przygotowawczych dla każdego
wariantu przebiegu drogi S16 opracowana została analiza jej oddziaływania na
środowisko naturalne, która została ujęta w raporcie oddziaływania na środowisko.
Takie podejście jest standardem i obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa,
realizowanym dla każdej nowej inwestycji. Również w przedmiotowym przypadku taka
analiza została sporządzona i złożono do RDOŚ, jako jeden z załączników wniosku o
wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
-- 2 of 4 --
3
W tym miejscu należy podkreślić, że to organ ochrony środowisko, również po analizie
treści i wniosków raportu oddziaływania na środowisko podjął decyzje opisane
powyżej a dotyczące zmiany rekomendacji przebiegu drogi.
Dodatkowo należy wskazać, że Minister Infrastruktury nie jest stroną postępowania
administracyjnego w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji
przedsięwzięcia. Nie przysługują mu więc z tego tytułu żadne instrumenty prawne
możliwości oddziaływania czy to na sam przebieg postępowania czy też na treść
wydawanych decyzji administracyjnych.
Odnosząc się do kwestii realizowania inwestycji infrastrukturalnych w kontekście
brania pod uwagę kwestii obronnych i militarnych uprzejmie informuję, że zgodnie
z obecnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym w szczególności ustawy z dnia
21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zarządcami dróg są: dla dróg krajowych
– Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), dla dróg wojewódzkich
– zarząd województwa, powiatowych – zarząd powiatu, gminnych – wójt (burmistrz,
prezydent miasta). W granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg
publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta.
Do obowiązków zarządcy drogi należą sprawy wynikające z zakresu planowania,
budowy, przebudowy, utrzymania i ochrony dróg, w tym m.in. opracowywanie
projektów planów finansowania budowy, przebudowy, remontu, utrzymania
i ochrony dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich, pełnienie funkcji inwestora,
utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich,
urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, realizacja
zadań w zakresie inżynierii ruchu jak również przygotowanie infrastruktury drogowej
dla potrzeb obronnych oraz wykonywanie innych zadań na rzecz obronności kraju.
Należy zatem wskazać, że w kompetencji GDDKiA oraz Ministerstwa Infrastruktury
leżą kwestie związane z podejmowaniem i realizacją działań na sieci dróg krajowych.
Chciałbym zauważyć, iż proces budowy dróg to przedsięwzięcie bardzo złożone,
skomplikowane oraz wymagające odpowiedniego czasu do realizacji. Obwarowane
jest wieloma rygorami prawnymi, proceduralnymi oraz standardami
technologicznymi. Pierwszym etapem procesu inwestycyjnego dla realizacji zadania z
zakresu budowy drogi jest etap prac przygotowawczych, w ramach których
przeprowadzane jest wiele analiz i brane jest pod uwagę wiele czynników
determinujących realizację określonego zadania. W trakcie prowadzenia prac
przygotowawczych uzyskiwane są także wymagane przepisami prawa opinie i
uzgodnienia innych podmiotów i organów. Opracowana dokumentacja przekazywana
jest do zaopiniowania m.in. pod względem obronności i bezpieczeństwa narodowego
odpowiednim w tym zakresie organom podległym resortowi obrony narodowej.
W zakresie planów inwestycyjnych na linii kolejowej nr 223 na odcinku Czerwonka
- Orzysz - Ełk, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. prowadzi wewnętrzne analizy i prace
koncepcyjne nad zakresem, harmonogramem i możliwością finansowania studium
wykonalności modernizacji przedmiotowej linii kolejowej.
Jednocześnie, na początku 2025 roku rozpoczęto prace nad projektem Zintegrowanej
Sieci Kolejowej. Przedsięwzięcie to realizowane jest pod patronatem Ministerstwa
Infrastruktury we współpracy: PKP PLK SA, Spółki Centralny Port Komunikacyjny oraz
-- 3 of 4 --
4
Instytutu Rozwoju Miast i Regionów. Efektem wspólnych prac będzie osiągnięcie
długoterminowego, stabilnego planu rozwoju infrastruktury i tras kolejowych w
Polsce.
Działania obejmują kompleksową analizę rozwoju sieci kolejowej i dotyczą zarówno
odcinków dotychczas przygotowywanych poza linią „Y”, jak i nowo proponowanych
korytarzy linii kolejowych, w zakresie m.in. spodziewanej liczby pasażerów, ruchu
pociągów i adekwatności parametrów technicznych. Uwzględniają także prognozy
liczby podróży pomiędzy poszczególnymi obszarami (niezależnie od środka
transportu), położenie odcinków na ciągach europejskich, stopień zaawansowania
projektów oraz możliwość ewentualnych rozwiązań alternatywnych. Pod uwagę brana
jest obsługa ośrodków regionalnych w sposób odpowiedni do spodziewanego
zapotrzebowania na przewozy. Prace są prowadzone przy udziale interesariuszy
branżowych i samorządowych.
Jednocześnie należy podkreślić, że docelowe parametry infrastruktury kolejowej
wynikające z prac nad projektem Zintegrowanej Sieci Kolejowej będą kluczowe dla
decyzji o realizacji i kształcie projektów na liniach kolejowych takich jak m.in. linia
nr 223 na odcinku Czerwonka - Orzysz - Ełk.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 4 of 4 --