Interpelacja w sprawie dalszego postępu realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8716
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie dalszego postępu realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 17-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Polska Strategia Kosmiczna zakłada ambitne cele do 2030 roku, takie jak osiągnięcie przez polski sektor kosmiczny poziomu 3% obrotów europejskiego rynku kosmicznego, pełne wykorzystanie danych satelitarnych przez administrację publiczną oraz zapewnienie dostępu do infrastruktury satelitarnej na potrzeby gospodarki i bezpieczeństwa państwa. Kluczowymi instrumentami realizacji tych założeń są współpraca z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA), rozwój infrastruktury takiej jak Narodowy System Informacji Satelitarnej (NSIS) oraz projekty wspierające bezpieczeństwo i obronność, np. Satelitarny System Obserwacji Ziemi MikroGlob.
W ostatnich latach Polska zwiększyła swoje zaangażowanie w programy ESA, deklarując środki w wysokości 360 mln EUR na lata 2023-2025, co obejmuje m.in. budowę konstelacji satelitów obserwacyjnych i misję astronautyczną. Jednakże proces wdrażania kluczowych narzędzi PSK, takich jak Krajowy Program Kosmiczny (KPK) na lata 2023-2027 czy ustawa o działalności kosmicznej, nadal pozostaje w toku. Dodatkowo, marcowy cyberatak na Polską Agencję Kosmiczną (POLSA) w 2025 roku uwypuklił kwestie związane z bezpieczeństwem infrastruktury sektora kosmicznego, co może wpływać na realizację strategicznych celów.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra Rozwoju i Technologii następujące pytania:
Jakie są postępy w realizacji celów Polskiej Strategii Kosmicznej, w szczególności w zakresie zwiększenia konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego na rynku europejskim?
Na jakim etapie znajduje się procedowanie Krajowego Programu Kosmicznego na lata 2023-2027 i kiedy można spodziewać się jego przyjęcia przez Radę Ministrów?
Jakie kroki zostały podjęte w celu zabezpieczenia infrastruktury sektora kosmicznego po cyberataku na Polską Agencję Kosmiczną w marcu 2025 roku, aby zapewnić ciągłość realizacji PSK?
Jakie nowe projekty lub inwestycje zostały zainicjowane w latach 2024-2025 we współpracy z ESA lub innymi partnerami międzynarodowymi, aby wzmocnić pozycję Polski w sektorze kosmicznym?
Jakie konkretne sukcesy polski program kosmiczny osiągnął w latach 2024-2025, w tym w projektach takich jak rakieta ILR-33 Bursztyn 2K, konstelacje satelitarne czy misja IGNIS planowana na 2025 rok?
W jaki sposób rząd wspiera rozwój kadr dla sektora kosmicznego, w tym poprzez programy edukacyjne i stażowe, aby sprostać potrzebom branży do 2030 roku?
Czy w obliczu rosnących wyzwań geopolitycznych i technologicznych planowana jest aktualizacja Polskiej Strategii Kosmicznej, aby lepiej odpowiadać na bieżące potrzeby gospodarki i bezpieczeństwa państwa?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 11 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
32775 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPO-III.054.3.2024
Warszawa, 08 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy: Interpelacji nr 8716 Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pana Janusza
Cieszyńskiego, w sprawie dalszego postępu realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej.
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 193 ust. 1 i 2 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej1
przedstawiam odpowiedzi na pytania Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pana
Janusza Cieszyńskiego zawarte w interpelacji nr 8716 z 19 marca 2025 r., w sprawie
dalszego postępu realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej.
1. Jakie są postępy w realizacji celów Polskiej Strategii Kosmicznej, w szczególności w
zakresie zwiększenia konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego na rynku
europejskim?
Polska Agencja Kosmiczna, na wniosek MRiT, dokonała ewaluacji Polskiej Strategii
Kosmicznej. Ogólna ocena stopnia realizacji Polskiej Strategii Kosmicznej jest pozytywna.
Wszystkie cele szczegółowe i kierunki interwencji są realizowane.
Obserwuje się widoczny wzrost konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego. Polskie
podmioty odnoszą sukcesy w projektach Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), Unii
Europejskiej (UE), EUMETSAT, a także na rynkach komercyjnych, w tym New Space.
W latach 2017-2023 nastąpił gwałtowny rozwój aplikacji satelitarnych, zwłaszcza
w obszarze obserwacji Ziemi. Powołano narodowego operatora Collaborative Ground
Segment dla programu Copernicus. Polskie podmioty utworzyły sprawnie działający jeden
z czterech w Europie tzw. Copernicus Data and Information Access Service (DIAS), a także
z powodzeniem realizują kontrakty dla EUMETSAT oraz innych europejskich agencji
kosmicznych. Obserwuje się potrzebę koordynacji tych wszystkich inicjatyw poprzez
rozwijany w POLSA Narodowy System Informacji Satelitarnej (NSIS).
Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi działania na rzecz tworzenia sprzyjających
warunków dla zwiększenia konkurencyjności krajowego sektora kosmicznego. Utworzony
został inkubator przedsiębiorczości ESA (ESA BIC). Polska Agencja Kosmiczna (POLSA)
regularnie organizuje zagraniczne misje gospodarcze polskich podmiotów oraz stoiska
podczas najważniejszych wydarzeń targowo-wystawienniczych. Państwowe fundusze
kapitałowe inwestują w polski sektor kosmiczny. Coraz więcej polskich firm tego sektora
obecnych jest na giełdzie papierów wartościowych.
1 Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(M. P. z 2022 r. poz. 990 z poźn.zm. ).
-- 1 of 11 --
2
Wpływ na wzrost konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego i zwiększenie jego
udziału w obrotach europejskiego sektora kosmicznego (czyli Cel szczegółowy nr 1 PSK),
ma wysokość polskiej składki do ESA. Wzrasta ona przez cały okres od przyjęcia PSK
w 2017 roku. W ciągu 13 lat członkostwa Polski w ESA (2012 r.) polskie firmy i instytuty
naukowo-badawcze uczestniczyły w prawie 700 projektach kosmicznych o łącznej
wartości przekraczającej 320 mln EUR, zdobywając cenne doświadczenie i umacniając
swoją pozycję na międzynarodowym rynku technologii kosmicznych. W 2023 roku,
z inicjatywy Ministra Rozwoju i Technologii, Polska znacząco zwiększyła swój udział
w programach ESA w łącznej kwocie 360 mln EUR. Środki te zostały zaalokowane na
następujące działania:
zwiększenie wkładu Ministra Rozwoju i Technologii (MRiT) do programów
opcjonalnych ESA (200 mln EUR zadeklarowane na lata 2023-2025);
drugi w historii Polak w kosmosie – polski astronauta będzie testował zaawansowane
technologie polskich firm, realizował eksperymenty i program edukacyjny dla uczniów
(65 mln EUR);
budowa satelitów obserwacji Ziemi – 2 do 3 satelitów optycznych i/lub radarowych
(85 mln EUR);
rozwój polskich technologii kosmicznych – wzrost poziomu technologicznego polskich
podmiotów (7 mln EUR na lata 2023-2025);
staże polskich absolwentów w ESA – możliwość zdobycia unikalnej wiedzy,
kształcenie kadr (3 mln EUR na lata 2023-2025).
Zwiększenie zaangażowania Polski w działalność ESA przynosi wymierne korzyści
gospodarcze. Większa składka przekłada się na większą liczbę kontraktów dla polskich
podmiotów. Tak duży wzrost finansowania wpływa na zwiększenie możliwości udziału
polskim przedsiębiorcom w strategicznych projektach ESA. Tylko w 2024 roku polskie
podmioty uzyskały 153 kontrakty o wartości blisko 87 mln EUR.
Dzisiejsza pozycja Polski w branży kosmicznej nie jest jeszcze tak silna jak wiodących
państw, lecz obserwowany dynamiczny rozwój pozwala z optymizmem patrzeć na
przyszłość oraz docelowe osiągnięcie celu 3% udziału w europejskim sektorze
kosmicznym zdefiniowanego w Polskiej Strategii Kosmicznej.
2. Na jakim etapie znajduje się procedowanie Krajowego Programu Kosmicznego na
lata 2023 - 2027 i kiedy można spodziewać się jego przyjęcia przez Radę Ministrów?
Obecnie procedowany jest projekt wniosku o wpis do Wykazu prac programowych Rady
Ministrów projektu Krajowego Programu Kosmicznego. W toku uzgodnień
wewnątrzresortowych została zgłoszona duża liczba uwag, w szczególności natury
finansowej. W świetle tych uwag, projekt programu powinien zostać zaktualizowany na
lata 2026-2030. Zadanie to będzie wykonywać Polska Agencja Kosmiczna.
Biorąc pod uwagę konieczność zaktualizowania projektu KPK na lata 2026-2030,
zgłoszenie tego programu do Wykazu prac Rady Ministrów planowane jest na II półrocze
2025 r. Po dokonaniu wpisu do Wykazu prac, będzie możliwe określenie terminu
przyjęcia dokumentu przez Radę Ministrów.
3. Jakie kroki zostały podjęte w celu zabezpieczenia infrastruktury sektora
kosmicznego po cyberataku na Polską Agencję Kosmiczną w marcu 2025 roku, aby
zapewnić ciągłość realizacji PSK?
-- 2 of 11 --
3
Polska Agencja Kosmiczna, we współpracy z ekspertami ds. cyberbezpieczeństwa CSIRT
NASK oraz CSIRT MON DKWOC i ABW, realizuje zalecenia związane z odtwarzaniem
infrastruktury teleinformatycznej polegającym na wykonaniu w całości w formule budowy
nowego, czystego, środowiska IT. Prowadzony jest audyt systemu bezpieczeństwa
informacji, którego celem jest diagnoza i wypracowanie poprawy systemu bezpieczeństwa
informacji związanego z dyrektywą NIS2.
Planowane jest wzmocnienie zasobów kadrowych Polskiej Agencji Kosmicznej
(2 dodatkowe osoby, w tym 1 ds. cyberbezpieczeństwa) związanych z utrzymaniem
i monitorowaniem systemu informatycznego. POLSA pozyskała środki z Ministerstwa
Cyfryzacji na dodatki teleinformatyczne dla pracowników zajmujących się utrzymaniem
środowiska informatycznego. POLSA realizuje także szkolenia dla wszystkich
pracowników z zakresu zagrożeń w cyberprzestrzeni. Ostatnie szkolenie POLSA
przeprowadziła w 26 czerwca 2024 r.
4. Jakie nowe projekty lub inwestycje zostały zainicjowane w latach 2024-2025 we
współpracy z ESA lub innymi partnerami międzynarodowymi, aby wzmocnić pozycję
Polski w sektorze kosmicznym?
W latach 2024-2025 największy wpływ na wzmocnienie pozycji Polski w sektorze
kosmicznym mają kontrakty ESA. W 2024 r. polskie podmioty uzyskały 153 kontrakty
o wartości blisko 87 mln EUR, z czego 44 kontrakty pochodziły z programów
obowiązkowych (Basic Activities oraz Scientific Programmes), a pozostałe 109
z programów opcjonalnych.
W ramach programów opcjonalnych polskie podmioty sektora kosmicznego uzyskały
najwięcej kontraktów z następujących programów:
Obserwacji Ziemi: Future Earth Observation Programme - 19
Bezpieczeństwa Kosmicznego: Space Safety Programme - 14
Program przygotowawczy przyszłych rakiet kosmicznych: FLPP - Technology
Disruptors and Space Logistics Element - 14
Program Technologiczny ESA: General Support Technology Programme - 11
Program Eksploracyjny ESA: European Exploration Envelope Programme - 9.
Ponadto w Polskiej Agencji Kosmicznej od 2024 roku realizowany jest projekt
GEXTRECS (GOVSATCOM Extreme Events Civil Security Service) w ramach programu
Horyzont Europa. Jego celem jest przygotowanie innowacyjnych scenariuszy oraz
realizacja demonstracji dotyczących sytuacji kryzysowych przy wykorzystaniu usług
bezpiecznej łączności satelitarnej dla użytkowników rządowych, czyli GOVSATCOM.
W ramach projektu powstanie prototyp narzędzia do dynamicznego, zoptymalizowanego
planowania alokacji zasobów satelitarnej oraz moduł do równoważenia obciążenia ruchu
sieciowego, wspierających istniejące systemy satelitarne. Realizacja projektu trwa od
lutego 2024 do stycznia 2026, a jego wartość wynosi 1,5 mln EUR.
W ramach budowania kompetencji Polski w zakresie bezpieczeństwa kosmicznego,
podmioty polskiego sektora kosmicznego w latach 2024-2025 realizowały nw. misje
i projekty w programie ESA „Space Safety”:
-- 3 of 11 --
4
1) Komponent COSMIC programu Bezpieczeństwa Kosmicznego
Udział w misji AURORA- D: projekt: AURORA Consolidation Phase, (KP Labs Sp.
z.o o.).
Czysta Przestrzeń Kosmiczna: Clean Space: projekt: Close Proximity Operations
Control Unit Development and Qualification (CRIMSON) (Arobs Polska Sp. z o.o.,
Creotech Instruments S.A.).
Obrona Kosmiczna: Planetary Defence: projekt: Observational Support from
Collaborating Observatories (6Roads Sp. z o.o.), oraz projekt: Software
Maintenance (Sybilla Technologies Sp. z o. o.).
Śmieci Kosmiczne: Space Debris: projekt: Ground-Based Observation Strategies
and Sensor Design For Cis-Lunar Space Monitoring And Tracking Support -
Expro+ (6Roads, Uniwersytet Adama Mickiewicza, GMV Innovation Solutions Sp.
z o.o.).
Pogoda Kosmiczna: Space Weather: projekt: Space Weather Service Network
Development And Pre-Operation Part 1 (Centrum Badań Kosmicznych PAN) oraz
projekt: Space Weather Nanosatellites System Enhancement Phase 0/A (ITTI Sp
z o.o.)
Satelity monitorujące Pogodę Kosmiczną: Space Weather Nanosatellites: projekt:
Space Weather Nanosatellites System Enhancement Phase 0/A) (Creotech
Instruments S.A.) – jest to projekt mający na celu przygotowanie i następnie
realizacje polskiej misji pogody kosmicznej.
Misja VISDOMS (Verification of In-Situ Debris Optical Monitoring from Space):
projekt: Space Based Observations Mission (SBOM) Feasibility Study (Creotech
Instruments S.A., GMV Innovation Solutions Sp. z o.o. ) oraz projekt: Space-Based
Optical Component: Further Development Of A Hosted Optical Payload, Ground
Segment Preparation, And Streak Detection Algorithm Finalisation (KP Labs Sp.
z. o o.).
Misja RAMSES (Rapid Apophis Mission for Space Safety): projekt z zakresu IT
w ramach oprogramowania misji RAMSES (N7 Space).
Segment konkurencyjności w zakresie bezpieczeństwa kosmicznego:
Competitiveness Segment: projekt: NOS-Network Observation Service (6Roads,
ITTI Sp. z o.o.). oraz projekt: Global European Optical Network – Platform (Sybilla
Technologies Sp. z o. o.).
2) Udział polskich podmiotów w misji HERA (obecnie w przestrzeni kosmicznej od
7.10.2024 r.): projekt: Hera Implementation Phase B2S2/C/D/E1 (N7 Space,
Astronika Sp. z o. o.).
W 2024 roku POLSA zakończyła realizację zadań inwestycyjnych rozbudowy sieci
obserwatoriów optycznych POLSA pn. POLON w USA (Utach i Hawaje). Zadanie zostało
wykonane w drodze PZP przez podmioty polskiego sektora kosmicznego. Zadanie zostało
sfinansowane ze środków UE w ramach grantów dla Partnerstwa EUSST oraz z budżetu
MRiT. W wyniku realizacji zadania 2022-2024 utworzono i uruchomiono operacyjnie
globalną sieć 5 obserwatoriów POLON rozmieszczonych na 5 kontynentach. Siecią
zawiaduje Polska Agencja Kosmiczna w ramach zadań Departamentu Bezpieczeństwa
Kosmicznego centrum operacyjnego SSAC-PL. POLSA jako członek Partnerstwa EUSST
kontynuuje w 2025 r. zadania operacyjne.
-- 4 of 11 --
5
Poczyniono również znaczne postępy w budowie Narodowego Systemu Informacji
Satelitarnej (NSIS). Jest to projekt krajowy, realizowany przez POLSA w ramach dotacji
celowych finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności w
ramach inwestycji A2.6.1. Rozbudowa krajowego systemu serwisów monitoringowych,
produktów, narzędzi analitycznych i usług i towarzyszącej infrastruktury wykorzystującej
dane satelitarne. Projekt realizowany jest w oparciu o kompetencje polskiego sektora
kosmicznego w drodze zleceń realizowanych zgodnie z prawem zamówień publicznych.
W 2024 roku uruchomiono operacyjnie dwa serwisy monitoringowe z 6 zaplanowanych
dla rolnictwa i zagospodarowani przestrzeni, prowadząc jednocześnie równolegle analizy
i kompletowanie produktów dla pozostałych serwisów w zakresie leśnictwa, zarządzania
kryzysowego, gospodarki wodnej, środowiska.
Zasoby NSIS cieszą się dużym zainteresowaniem. Liczba użytkowników otwierających
stronę lub portal Platformy NSIS w okresie od 27.06.2023 do 16.01.2025 to 20 489 osób.
Na Platformie dostępnych jest ponad 20 rodzajów produktów przygotowanych na
zlecenie POLSA, z tego Użytkownicy pobrali 305 GB danych. Komplementarnie do danych
POLSA dołączono 61 usług sieciowych innych instytucji. W 2024 roku 110 pracowników
administracji publicznej uczestniczyło w szkoleniach dot. wykorzystania danych
satelitarnych, a w Forum Obserwacji Ziemi, spotkaniu łączącym Użytkowników
i dostawców usług, uczestniczyło 264 osób, a w 2024 odnotowano ponad 24 000
wyświetleń.
17 lutego 2025 roku podpisano umowę na realizację kolejnego komponentu NSIS CLOUD.
Przedmiotem Umowy jest wykonanie i uruchomienie platformy dostępu do danych
satelitarnych i środowiska przetwarzania danych pochodzących z programów obserwacji
Ziemi, w tym programu Copernicus, programów narodowych, programów komercyjnych
i krajowych po ich uruchomieniu (dane satelitarne, aplikacje, usługi i produkty),
w technologii chmury obliczeniowej wraz z integracją z istniejącą Platformą NSIS GIS,
niezbędnym oprogramowaniem, portalem dostępu, szkoleniami, usługą obsługi,
administracji i wsparcia Użytkowników.
5. Jakie konkretne sukcesy polski program kosmiczny osiągnął w latach 2024-2025, w
tym w projektach takich jak rakieta ILR-33 Bursztyn 2K, konstelacje satelitarne czy
misja IGNIS planowana na 2025 rok?
Rakieta ILR-33 Bursztyn 2K
W projekcie rakiety ILR-33 BURSZTYN 2K we wskazanym okresie osiągnięto następujące
wyniki:
sfinalizowano rozwój, kwalifikację i przeprowadzono kompletny test systemu na
poligonie – zrealizowano udany lot kosmiczny rakiety ILR-33 BURSZTYN 2K, będący
kluczowym zwieńczeniem wieloletniego projektu: rakieta uzyskała pułap 101 km,
realizując przy tym 3 eksperymenty technologiczne, które znajdowały się na jej
pokładzie; dodatkowo, udowodniono, po raz pierwszy na świecie, że można
zrealizować lot kosmiczny wykorzystując jako materiał pędny nadtlenek wodoru
o stężeniu 98%, co stanowi polską innowację; udana misja suborbitalna w roku 2024
potwierdziła zasadność ponad 10 udokumentowanych patentów i zgłoszeń
patentowych,
rozbudowano łańcuch poddostawców pod kątem projektów dotyczących technologii
rakietowych do ponad 500 polskich podmiotów, gdzie znaczna większość to krajowe
MŚP,
-- 5 of 11 --
6
wyniki projektu BURSZTYN pozwoliły na pozyskanie i uruchomienie szeregu
projektów europejskich dotyczących ekologicznych napędów kosmicznych, w tym
z Europejskiej Agencji Kosmicznej i Europejskiego Funduszu Obronnego; w latach
2024-2025 rozpoczęto następujące projekty zewnętrzne bazujące na
doświadczeniach z rozwojem systemów rakietowych i ekologicznych systemów
napędowych,
technologia separacji modułów rakiety BURSZTYN jest aplikowana w europejskim
projekcie European Hypersonic Defence Interceptor w ramach Europejskiego
Funduszu Obronnego,
rozwinięto mobilną infrastrukturę startową, która może wesprzeć inne krajowe
projekty rakietowe,
zbudowano w Łukasiewicz – Instytucie Lotnictwa ponad 150-osobowy zespół
inżynierski, który może być wykorzystany pod kątem krajowych i europejskich
projektów B+R, a w szczególności może być bazą do rozwoju zaawansowanych
systemów rakietowych do zastosowań obronnych,
opracowano wizję możliwego dalszego rozwoju technologii, w tym opracowanie
krajowej rakiety do wynoszenia satelitów na orbitę, co w kolejnych dekadach
będzie stanowić istotną potrzebę operacyjną ze względu na rozbudowywany
segment satelitarny pod kątem zobrazowania dla Sił Zbrojnych,
realizowane są dalsze prace rozwojowe systemu, w tym w ramach zakontraktowanych
już prac dla krajowego przemysłu; uruchomiono projekt Narodowego Centrum Badań
i Rozwoju „Satelitarny system detekcji i komunikacji dla rakiet suborbitalnych – faza 2”
w ramach środków FENG.01.01-IP.01-004/23, zapewniając wdrożenie systemu
BURSZTYN w ramach realizacji potrzeb polskiej spółki Thorium Space,
trwają rozmowy o włączeniu polskich komponentów i podsystemów w systemy
europejskich rakiet nowej generacji do wynoszenia satelitów na orbitę – polskie
rozwiązania bazują między innymi na zwalidowanej w projekcie BURSZTYN
technologii wysoko stężonego nadtlenku wodoru oraz zaworów,
uzyskano szereg nagród, w tym m.in. w 2024 roku: "Wyróżnienie Specjalne Ministra
Obrony Narodowej 2024 na targach MSPO, nagrodę Skrzydlatej Polski „Błękitne
Skrzydła 2024”, tytuł kosmicznego wydarzenia roku, nagrodę Bursztyn Polskiej
Gospodarki 2024,
zacieśniono współpracę polskich firm rakietowych (ILOT i Space Forest), które razem
wystąpiły w przetargu POLSA na lot rakiety, w ramach którego ILR-33 osiągnęła
umowną linię kosmosu (rakieta Perun firmy Space Forest pełniła funkcję rezerwowej).
Osiągnięty rezultat stanowi wstąpienie Polski do elitarnego grona krajów, które potrafią
wysłać rakietę w kosmos. Rakieta ILR-33 BURSZTYN 2K stała się nową, dotychczas
nieobecną, platformą/usługą badawczą na polskim rynku, z której mogą skorzystać
zarówno jednostki badawcze jak i przemysł. Loty suborbitalne mogą być wykorzystywane
m. in. do testów urządzeń przeznaczonych do pracy w kosmosie lub na pokładzie rakiet
czy do badań wysokich partii atmosfery.
POLSA wypracowała też mechanizm przetargowy w ramach PZP, zgodnie z którym co
roku organizowany będzie demonstracyjny lot rakiety suborbitalnej z ładunkiem
użytecznym (technologie innych firm, pragnących przetestować je w warunkach
mikrograwitacji).
-- 6 of 11 --
7
Należy podkreślić, że przekroczenie przez rakietę ILR-33 Bursztyn 2K pokazało dojrzałość
polskich technologii rakietowych, co znacznie ułatwia pozyskiwanie partnerów oraz udział
w konsorcjach międzynarodowych, które mogą być zainteresowane komponentami
i systemami z polskich rakiet.
Konstelacje satelitarne
W ramach porozumienia bilateralnego z ESA realizowany jest projekt polskiej konstelacji
satelitów CAMILA. Konstelacja ma składać się z 2 lub 3 małych satelitów w tym jednego
typu SAR. 19 czerwca 2024 r. zostało ogłoszone przez Europejską Agencję Kosmiczną
postępowanie na realizację konstelacji CAMILA. W 2024 roku trwały prace związane z
wyborem najkorzystniejszej oferty w postępowaniu.
POLSA opracowała dokument pn.: Wymagania Użytkowników dla konstelacji CAMILA
oraz brała udział w uzgodnieniu Planu Wdrożenia Projektu (Project Implementation Plan).
Zapewnione zostało także aktywne wsparcie merytoryczne ze strony MRIT w ocenie ofert
w zamówieniu ESA oraz w realizacji innych towarzyszących działań.
W drugim kwartale 2025 roku planowane jest podpisanie umowy na realizację konstelacji
CAMILA.
Znaczne postępy poczyniono również przy budowie konstelacji MikroGlob. Jest to
planowany polski system satelitarnej obserwacji Ziemi, mający na celu dostarczanie
obrazów dla wsparcia sektora obronności, bezpieczeństwa oraz administracji publicznej.
Segment kosmiczny obejmuje cztery mikrosatelity oparte na platformie HyperSat,
wyposażone w instrumenty optyczne działające w pasmach bliskiej podczerwieni oraz
światła widzialnego. Wartość zamówienia na dostawę systemu wynosi około 556,7 mln zł
brutto. Wyniesienie satelitów na niską orbitę heliosynchroniczną (SSO) planowane jest do
2027 roku.
Misja IGNIS
Na rozwój i wzrost konkurencyjności polskiego sektora kosmicznego ma też wpływ
pierwsza polska misja technologiczno-naukowa IGNIS na Międzynarodową Stację
Kosmiczną (ISS), zaplanowana na 2025 r. Jest ona realizowana z udziałem polskiego
astronauty, który w kosmos poleci jako Astronauta Projektowy ESA. To wydarzenie będzie
miało ogromne znaczenie dla polskiego sektora kosmicznego dając możliwość realizacji
szerokiego spektrum badań naukowych i technologicznych na pokładzie ISS. W ramach
misji IGNIS zaplanowano realizację trzynastu eksperymentów przygotowanych przez
polskie instytucje naukowe i przemysłowe. Badania będą koncentrować się na takich
dziedzinach jak inżynieria materiałowa, biologia, medycyna oraz nowe technologie.
Wybrane eksperymenty obejmują m.in.: badania nad zachowaniem materiałów
w warunkach mikrograwitacji, analizę wpływu promieniowania kosmicznego na organizmy
żywe oraz testowanie innowacyjnych urządzeń i metod technologicznych, które mogą
znaleźć zastosowanie w przyszłych misjach kosmicznych. Każdy z eksperymentów został
zaprojektowany z myślą o wniesieniu wymiernego wkładu w rozwój nauki oraz technologii
kosmicznych. Misja IGNIS będzie miała również wymiar edukacyjny, który ma inspirować
kolejne pokolenia do zainteresowania kosmosem.
-- 7 of 11 --
8
6. W jaki sposób rząd wspiera rozwój kadr dla sektora kosmicznego, w tym poprzez
programy edukacyjne i stażowe, aby sprostać potrzebom branży do 2030 roku?
Przybywa w Polsce specjalistów znających branżę kosmiczną. Coraz więcej Polaków
pracuje w instytucjach międzynarodowych, w tym przede wszystkim ESA i Komisji
Europejskiej. Powstały nowe kierunki kształcenia wyższego, które już „wypuszczają” na
rynek swoich absolwentów. Rozwijają się programy staży i praktyk. Regularnie ogłaszane
są konkursy na projekty studentów i uczniów różnych szczebli edukacji. MRiT podpisał
w 2023 r. porozumienie z ESA umożliwiające odbycie staży w ESA przez polskich
absolwentów szkół wyższych.
Polski Narodowy Program Stażowy w strukturach ESA oferuje zdobycie cennego
doświadczenia w zakresie opracowywania i obsługi misji kosmicznych. Jest to również
okazja do zdobycia szerokich kompetencji zawodowych w międzynarodowym środowisku.
Oddziały ESA znajdują się w takich krajach jak Niemcy, Francja, Włochy, Wielka Brytania
i Holandia.
Możliwość odbycia stażu obejmuje różnorodne obszary tematyczne, takie jak:
zarządzanie misją,
inżynieria systemowa,
inżynieria kontroli jakości,
gospodarka kosmiczna, komercjalizacja i innowacja.
Na mocy ww. porozumienia MRiT – ESA, Polska Agencja Kosmiczna, w ramach
pierwszego naboru zorganizowanego przez POLSA wyłoniono 14 uczestników, z których
pierwsi rozpoczęli staże 1 kwietnia 2024 r.
Program NTP w ESA jest niezwykle wartościowy dla polskiego sektora kosmicznego.
Umożliwia on stażystom zdobycie unikalnych doświadczeń i umiejętności
w międzynarodowym środowisku, co przyczynia się do rozwoju ich kariery zawodowej
oraz wzmacnia pozycję Polski w dziedzinie badań kosmicznych. Współpraca z ESA
pozwala również na wymianę wiedzy i najlepszych praktyk, co jest nieocenione dla
dalszego rozwoju polskiego sektora kosmicznego.
POLSA prowadzi szereg działań mających na celu zachęcenie dzieci w wieku
przedszkolnym, szkolnym i studentów do nauki o kosmosie oraz podejmowania wyzwań
inżynieryjnych. Do takich działań zaliczyć można organizację konkursów popularyzujących
tematykę związaną z kosmosem, organizację, współorganizację i uczestnictwo
w wydarzeniach popularnonaukowych i edukacyjnych, a także spotkania edukacyjne
z dziećmi i młodzieżą. Do stałych działań edukacyjnych realizowanych przez POLSA
należą:
Konkurs artystyczny „Moje kosmiczne wakacje” (5 edycji),
Konkurs o Nagrodę Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej za najlepszą pracę
dyplomową z dziedziny badań kosmicznych (6 edycji),
Spotkania edukacyjne pracowników POLSA z dziećmi i młodzieżą w szkołach,
przedszkolach i na uczelniach (kilkadziesiąt każdego roku),
Rada Studentów przy Prezesie POLSA - działania na rzecz Radnych -
wyselekcjonowanych studentów, mające na celu wsparcie ich karier. Radni także
wykonują działania edukacyjne na rzecz społeczności studenckich w kraju, a także
uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych,
-- 8 of 11 --
9
Organizacja konferencji studenckiej UP!,
Zaangażowanie i współorganizacja wydarzeń popularyzacyjnych:
o European Rover Challenge (największe stanowisko edukacyjne w strefie
piknikowej, wykłady, zaangażowanie w prace jurorów ERC),
o World Space Week Wrocław (wykłady, stanowisko edukacyjno-informacyjne
Rady studentów),
o Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik (stanowisko
edukacyjne).
W roku 2023 POLSA we współpracy z Targami Kielce oraz Endeavour Scholarsip
Foundation przeprowadziła konkurs na wybór drużyny reprezentującej Polskę
w programie stypendialnym Al Worden Endeavour Scholarship. W ramach stypendium
polska drużyna, składająca się z 4 osób oraz nauczycielki wzięła udział w 5 dniowym Space
Camp - U.S. Space & Rocket Center w Huntsville (Alabama).
W ramach polskiej misji technologiczno-naukowej na Międzynarodową Stację
Kosmiczną, realizowany będzie ogólnopolski program edukacyjny, w którego skład
wchodzą:
projekt „Zostań kosmicznym inżynierem”
o projekt „Klucz do Kosmosu” – 10 000 szkół w Polsce otrzyma zestawy
edukacyjne do własnego montażu,
o warsztaty inżynieryjne dla młodzieży – 40 cykli warsztatów, po 10 z każdego
tematu: - komunikacja radiowa w kosmosie, nauka lutowania i podstaw
elektroniki, projektowanie i druk 3D, bioinżynieria,
o działania krótkofalarskie: 2 misje stratosferyczne z emisją obrazków metodą
SSTV, scenariusze i propozycje aktywności krótkofalarskich o tematyce
kosmicznej,
projekt „Lekcje z Orbity” – przygotowanie bogatego zbioru scenariuszy lekcji, filmów
oraz instrukcji doświadczeń do szerokiej tematyki podejmowanej podczas misji IGNIS.
Sławosz Uznański-Wiśniewski będzie wykonywał przygotowane doświadczenia
edukacyjne podczas misji: ok 20 demonstracji, a także nagrywał filmy – lekcje
teoretyczne, ok. 20 tematów
konkursy (Prosty eksperyment, Kosmiczni Detektywi, Zapytaj astronautę, Konkursy
EO: „Z góry widać więcej”, „Barwy Ziemi”, Kosmiczne gry)
wydarzenia podczas misji
o 2 x edukacyjne połączenie na żywo z astronautą na ISS
o 2 x połączenia edukacyjne ARISS
o Akcja związana z obserwowaniem przelotu ISS nad polskim niebem
o Akcja propagująca aktywność fizyczną poprzez różne dziedziny sportu
szkolenia dla nauczycieli
o 4 szkolenia dla nauczycieli (100 nauczycieli i edukatorów zostanie
przeszkolona w zakresie wdrażania tematyki kosmicznej do realizacji
podstawy programowej)
o konferencja dla nauczycieli „Kosmos w szkole” (ESERO Polska)
-- 9 of 11 --
10
strona edukacyjna www: edukacyjna strona będzie częścią oficjalnej strony www
dedykowanej misji IGNIS. Zostaną na niej zebrane i zaprezentowane wszystkie
działania edukacyjne, a także zasoby stworzone na potrzeby działań programów
edukacyjnych.
7. Czy w obliczu rosnących wyzwań geopolitycznych i technologicznych planowana jest
aktualizacja Polskiej Strategii Kosmicznej, aby lepiej odpowiadać na bieżące potrzeby
gospodarki i bezpieczeństwa państwa?
Polska Strategia Kosmiczna (PSK) określa cele strategiczne i szczegółowe polskiej
polityki kosmicznej, które powinny być zrealizowane do 2030 r. Realizacja PSK jest
w toku.
Realizacja celów oraz interwencji odpowiadających na bieżące potrzeby gospodarki
i bezpieczeństwa państwa, może być prowadzona na podstawie obecnego brzmienia
Polskiej Strategii Kosmicznej. Dotychczasowa realizacja PSK wykazała, że cele w niej
określone zostały ustalone w sposób pozwalający na elastyczne dostosowywanie
polskiej polityki kosmicznej do rosnących wyzwań geopolitycznych i technologicznych
w tym w zakresie gospodarki i bezpieczeństwa państwa.
W ramach Polskiej Strategii Kosmicznej, rozbudowywane są zdolności w obszarze
bezpieczeństwa i obronności państwa z wykorzystaniem technologii kosmicznych
i technik satelitarnych. Działania Ministerstwa Obrony Narodowej koordynuje
Pełnomocnik ds. przestrzeni kosmicznej. POLSA koordynuje prace związane
z operacyjnym funkcjonowaniem i dalszą rozbudową systemu świadomości
sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej.
W 2023 roku, Polska dokonała zasadniczego zwiększenia finansowego
zaangażowania w projekty realizowane wspólnie z ESA, w tym odpowiadające nowym
wyzwaniom technologicznym (sztuczna inteligencja, technologie kwantowe).
Zwiększenie składki do programów opcjonalnych ESA wynika z przyjętej Polskiej
Strategii Kosmicznej i powinno być kontynuowane na jej podstawie.
W opinii MRIT finansowanie konkretnych zadań w zakresie polityki kosmicznej, które
będą odpowiedzią na bieżące potrzeby gospodarki i bezpieczeństwa państwa
w obliczu rosnących wyzwań geopolitycznych i technologicznych planowane jest
w ramach przygotowywanego Krajowego Programu Kosmicznego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Podstawa prawna
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990 ze zm.).
-- 10 of 11 --
11
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z
późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii z siedzibą w
Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48
222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych:
AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu
Przemysłu Obronnego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych w
MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z
2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju i Technologii (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie – w
przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju i
Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 11 of 11 --