Interpelacja w sprawie działań na rzecz zwiększenia ochrony prawnej medyków i zapewnienia nieuchronności kar za ataki na personel medyczny
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8714
do ministra sprawiedliwości
w sprawie działań na rzecz zwiększenia ochrony prawnej medyków i zapewnienia nieuchronności kar za ataki na personel medyczny
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 17-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
narastająca liczba agresywnych ataków wobec medyków, w tym niedawny atak na SOR Szpitala Uniwersyteckiego w Zielonej Górze, gdzie 29-latek pobił ratownika z powodu oczekiwania w kolejce, wywołuje poważne zaniepokojenie. Sprawca oczekuje obecnie na przesłuchanie, a Policja prowadzi postępowanie w kierunku czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego, za co grozi mu kara do 10 lat pozbawienia wolności.
W związku z zaistniałą sytuacją radni Zielonej Góry, 25 lutego 2025 roku, przyjęli uchwałę, w której zaapelowali do prezesa Rady Ministrów o podjęcie działań mających na celu przeciwdziałanie atakom na medyków. Wskazali, że kluczowe jest zapewnienie nieuchronności kar oraz szybkie i surowe orzekanie przez sądy w takich sprawach, zamiast stosowania kar zastępczych, jak prace społeczne.
Problem agresji wobec medyków nie jest nowy – tragiczne wydarzenia, takie jak śmiertelny atak na ratownika medycznego w Siedlcach, skłoniły Radę Ministrów do przyjęcia w dniu 18 lutego 2025 roku projektu nowelizacji ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Projekt wprowadza m.in. szkolenia z samoobrony dla medyków, dostęp do pomocy psychologicznej oraz możliwość stosowania obrony koniecznej w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia. Niemniej jednak, same zmiany w prawie administracyjnym mogą okazać się niewystarczające, jeśli nie zostaną wsparte skutecznym egzekwowaniem odpowiedzialności karnej wobec sprawców.
W związku z powyższym kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
Jakie działania Ministerstwo Sprawiedliwości podejmuje lub planuje podjąć w celu zapewnienia nieuchronności kar za ataki na personel medyczny, zgodnie z apelem radnych Zielonej Góry?
Czy resort rozważa wprowadzenie wytycznych dla prokuratorów i sędziów, aby w sprawach dotyczących napaści na medyków priorytetowo traktować szybkie prowadzenie postępowań oraz orzekanie surowych kar pozbawienia wolności?
Czy ministerstwo analizuje przypadki umorzeń postępowań lub łagodnych wyroków w sprawach ataków na medyków? Jeśli tak, jakie wnioski płyną z tych analiz?
Jakie kroki Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza podjąć we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, aby kompleksowo przeciwdziałać problemowi agresji wobec personelu medycznego?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8762 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.128.2025
Warszawa, 29 kwietnia 2025r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8714 w sprawie działań na rzecz zwiększenia ochrony
prawnej medyków i zapewnienia nieuchronności kar za ataki na personel medyczny Pana
posła Janusza Cieszyńskiego, poniższej przedstawiam stosowne informacje w odniesieniu
do zadanych pytań.
Ad 1 – 2
Na wstępie przede wszystkim należy zauważyć, że na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia
8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2025 r. poz. 91),
osoba udzielająca pierwszej pomocy albo kwalifikowanej pierwszej pomocy, osoba
wchodząca w skład zespołu ratownictwa medycznego oraz inne związane z ratownictwem
osoby korzystają z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks
karny (Dz.U. z 2024 r. poz. 17, 1228, 1907 i 1965) dla funkcjonariuszy publicznych. Także
art. 37 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz
o samorządzie medycznym (Dz. U. z 2023 r. poz. 2187) przewiduje dla ratownika
medycznego podczas wykonywanych przez niego czynności oraz w związku z nimi ochronę
taką jak dla funkcjonariuszy publicznych na podstawie przepisów Kodeksu karnego.
Analogiczne przepisy zawiera również ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza
-- 1 of 5 --
2
i lekarza dentysty (Dz.U. z 2024 r. poz. 1287) – art. 44 oraz ustawa z dnia 15 lipca 2015 r.
o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 814) – art. 11.
W konsekwencji powyższego na podstawie art. 223 § 1 KK penalizowana jest czynna
napaść na taką osobę, a grożąca kara pozbawienia wolności może być wymierzona
w wysokości do 10 lat pozbawienia wolności. Natomiast jeżeli w wyniku czynnej napaści
nastąpił skutek w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, sprawca, na podstawie art.
223 § 2 KK, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15. Dalej, zgodnie z art. 224
§ 2 KK, penalizowane jest również stosowanie przemocy lub groźby bezprawnej w celu
zmuszenia funkcjonariusza publicznego do przedsięwzięcia lub zaniechania prawnej
czynności służbowej. Czyn ten jest zagrożony karą do 3 lat pozbawienia wolności, a jeżeli
następstwem jest skutek w postaci uszczerbku na zdrowiu, orzeka się karę od 3 miesięcy
do 5 lat. Następnie, penalizowane jest naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza
publicznego podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych. Artykuł 222 § 1
KK przewiduje wówczas grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności
do lat 3. Nadto, na podstawie art. 226 § 1 KK podobną karę przewidziano za znieważenie
funkcjonariusza. Jeżeli wymienione przestępstwa mają charakter chuligański
w rozumieniu art. 115 § 21 KK, to sąd może orzec karę w wysokości nie niższej niż dolna
granica zagrożenia ustawowego zwiększonego o połowę oraz orzeka nawiązkę, chyba
że orzeka obowiązek naprawienia szkody lub obowiązek zadośćuczynienia za doznaną
krzywdę. Wobec sprawcy występku o charakterze chuligańskim sąd może warunkowo
zawiesić wykonanie kary jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Wreszcie
w sytuacji, gdy sprawca powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu określony w art. 156 § 1
KK, podlega on karze pozbawienia wolności od lat 3 do 20. Jeżeli następstwem tego czynu
jest śmierć człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy
od lat 5 albo karze dożywotniego pozbawienia wolności. W przypadku zabójstwa
na podstawie art. 148 § 1 KK sprawca podlega karze pozbawienia wolności na czas nie
krótszy od lat 10 albo karze dożywotniego pozbawienia wolności. Natomiast, zgodnie
z art. 148 § 3 KK sprawca zabójstwa funkcjonariusza publicznego popełnionego podczas
lub w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych związanych z ochroną
bezpieczeństwa ludzi lub ochroną bezpieczeństwa lub porządku publicznego podlega
-- 2 of 5 --
3
karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 15 albo karze dożywotniego
pozbawienia wolności.
Niezależnie jednak od tego, że przywołane przepisy dają podstawy do efektywnego
karania sprawców, mając na względzie wzmocnienie ochrony prawnokarnej
funkcjonariuszy publicznych, w tym ratowników medycznych, lekarzy i pielęgniarek
w resorcie sprawiedliwości wszczęto stosowne prace legislacyjne. W szczególności
przewidziano wprowadzenie nowych typów kwalifikowanych przestępstw polegających
na naruszeniu nietykalności cielesnej funkcjonariuszy publicznych oraz osób
odpierających bezprawne zamachy na jakiekolwiek dobra prawne. W myśl
projektowanych przepisów jeżeli sprawca naraża pokrzywdzonego na bezpośrednie
niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze
pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 (art. 217a i art. 222 KK).
Minister Sprawiedliwości 31 marca 2025 r. skierował do Przewodniczącego Zespołu
do spraw Programowania Prac Rządu wniosek o wpis do Wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny.
Zgodnie z decyzją Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu z 14 kwietnia 2025 r. ww.
projekt ustawy został wpisany do wykazu, o którym mowa powyżej, pod poz. UD223.
Obecnie prace legislacyjne dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny
są kontynuowane w resorcie sprawiedliwości, zgodnie z przepisami zarządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie prowadzenia prac legislacyjnych
w Ministerstwie Sprawiedliwości (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 196, z późn. zm.).
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy--kodeks-karny4
W zakresie pytania odnoszącego się do sądów, to z uwagi na zasadę niezawisłości sędziów,
brak jest podstaw do wydania wytycznych.
Ad 3
Dane statystyczne, które posiada Ministerstwo Sprawiedliwości dotyczą prawomocnych
skazań osób dorosłych na podstawie wybranych artykułów kodeksu karnego dot.
-- 3 of 5 --
4
funkcjonariuszy publicznych – rodzaj i wymiar kary oraz skazań w I instancji sądów
rejonowych i okręgowych na podstawie wybranych artykułów kodeksu karnego dot.
funkcjonariuszy publicznych - rodzaj i wymiar kary. Należy podkreślić, że nie ma
możliwości wyodrębnienia danych odnoszących się tylko i wyłącznie do ratowników
medycznych.
Ad 4
31 stycznia 2025 roku odbyło się spotkanie zespołu złożonego z przedstawicieli
Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Administracji i Spraw
Wewnętrznych, Policji oraz reprezentacji ratowników medycznych. Celem zespołu jest
opracowanie rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo ratowników medycznych m.in.
w oparciu o postulaty ich środowiska. Zespół podjął decyzję m.in. o zakupie kamizelek
nożoodpornych dla członków zespołów ratownictwa medycznego, organizacji szkoleń
samoobrony prowadzonych przez Policję, podjęciu kroków legislacyjnych w zakresie
wsparcia psychologicznego dla ratowników medycznych, przeprowadzeniu społecznej
kampanii edukacyjnej promującej szacunek dla ratowników medycznych.
Ministerstwo Sprawiedliwości jest otwarte na przeprowadzenie wraz z Ministerstwem
Zdrowia kampanii społecznej promującej szacunek dla Ratowników Medycznych.
Ponadto, jak wskazała Ministra Zdrowia Izabela Leszczyna: jednym z najszybciej
zrealizowanych postulatów będą szkolenia umiejętności samoobrony i tego, jak
skutecznie reagować na agresywne zachowania. W planach są szkolenia przygotowane we
współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji i Policją. Również
w ramach Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego wdrożone będą
obowiązkowe kursy doskonalące, które będzie musiał przejść każdy ratownik. Ratownicy
będą mieć także zapewnione większe wsparcie psychologiczne. Dodać należy, że ww.
szkolenia dla ratowników medycznych są już organizowane. Poinformowała o tym m.in.
podlaska policja, która 4 lutego 2025 r. wraz z Wojewódzką Stacją Pogotowia
Ratunkowego zorganizowała kolejną edycję tego typu zajęć. Policyjni instruktorzy taktyk i
technik interwencji z Komendy Wojewódzkiej Policji w Białymstoku uczyli, jak należy
bronić się przed atakiem agresywnego pacjenta.
-- 4 of 5 --
5
Mając na względzie poruszone w interpelacji zagadnienia, należy stwierdzić, że pozostają
w żywym zainteresowaniu kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości. Biorąc pod uwagę
powstanie zespołu złożonego z przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa
Sprawiedliwości, Ministerstwa Administracji i Spraw Wewnętrznych, Policji oraz
reprezentacji ratowników medycznych, należy podkreślić Ministerstwo Sprawiedliwości
włącza się w jego prace, w zakresie jego właściwości kompetencyjnej.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --