tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 31 marca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 8713
Znak sprawy: DD3.054.15.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie ulg podatkowych
dla pracujących matek wychowujących dzieci w Polsce , uprzejmie wyjaśniam.
Główny strumień pomocy wsparcia dla rodzin w Polsce realizowany jest w ramach
działu administracji rządowej, którym kieruje minister rodziny, pracy i polityki
społecznej, i który – zgodnie z prośbą Pana posła – udzieli szczegółowych wyjaśnień
w swoim zakresie.
Dopełnieniem rozwiązań prorodzinnych funkcjonujących w obszarach:
zabezpieczenia społecznego, rodziny i pracy, są preferencje podatkowe
obowiązujące w podatku dochodowym od osób fizycznych. Ich zastosowanie
powoduje obniżenie podstawy opodatkowania lub wysokości podatku,
i w konsekwencji obniżenie zobowiązania podatkowego.
Najpopularniejszą preferencją podatkową jest wspólne opodatkowania dochodów
małżonków. Mogą z niej korzystać małżonkowie, między którymi istnieje wspólność
majątkowa. Małżonkowie, którzy na swój wniosek wybrali ten sposób
opodatkowania uzyskanych dochodów, ustalają podatek w podwójnej wysokości
podatku obliczonego według skali od połowy łącznych dochodów małżonków.
Możliwość ta istnieje od początku obowiązywania przepisów ustawy PIT1, przy czym
1 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r.
poz. 163, ze zm.).

-- 1 of 6 --

2/6
z 1 stycznia 2022 r. została rozszerzona o małżonków, którzy związek małżeński
zawarli w trakcie roku i nie rozwiązali go przed jego zakończeniem.
Na zasadach przewidzianych dla małżonków (z wyłączeniem warunku istnienia
całorocznej wspólności majątkowej) mogą opodatkowywać swoje dochody również
wdowy i wdowcy.
W rozliczeniu rocznym za 2023 r. z możliwości wspólnego opodatkowania
dochodów małżonków (w tym przez wdowy i wdowców) skorzystało 8 667 900
podatników, tj. 33,97% ogółu podatników, którzy rozliczyli swoje dochody przy
zastosowaniu skali podatkowej (tych było 25 515 292).
Dla osób, które nie mają małżonka (albo pozostając w związku małżeńskim mają
orzeczoną separację, ich małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub
odbywa karę pozbawienia wolności) oraz samotnie wychowują dzieci (małoletnie,
dorosłe z niepełnosprawnością lub pełnoletnie do 25. roku życia, które uczą się
i spełniają kryterium dochodowe) ustawodawca przewidział odrębną preferencję.
Osoby te mogą obliczyć podatek w podwójnej wysokości podatku obliczonego
od połowy swoich dochodów.
W rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2023 r. z możliwości
preferencyjnego opodatkowania dochodów, jako osoba samotnie wychowująca
dzieci, skorzystało 567 270 podatników.
Szczególne zasady opodatkowania przewidziane dla małżonków oraz osób samotnie
wychowujących dzieci mogą być łączone z innymi preferencjami podatkowymi,
np. z ulgą na dzieci, która polega na odliczeniu od podatku.
Ulga ta adresowana jest do każdego podatnika podatku dochodowego od osób
fizycznych, który oblicza podatek według skali, oraz który w roku podatkowym,
w stosunku do dziecka małoletniego wykonywał władzę rodzicielską, pełnił funkcję
opiekuna prawnego mieszkającego z dzieckiem lub sprawował opiekę w ramach
rodziny zastępczej, a w przypadku dziecka pełnoletniego (dorosłego
z niepełnosprawnością lub pełnoletniego do 25. roku życia, które uczy się i spełnia
kryterium dochodowe) wykonywał ciążący na nim obowiązek alimentacyjny lub
funkcję rodziny zastępczej.
Jeśli podatnik ma prawo do ulgi na dzieci za cały rok podatkowy może odliczyć
od podatku kwotę w wysokości:
 po 1 112,04 zł na pierwsze i drugie dziecko (miesięcznie po 92,67 zł),
 2 000,04 zł na trzecie dziecko (miesięcznie 166,67 zł),
 po 2 700 zł na czwarte i każde kolejne dziecko (miesięcznie po 225 zł).
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców pod warunkiem, że oboje spełniają
kryteria do jego zastosowania. Można o nich przeczytać między innymi na stronie:
www.podatki.gov.pl
Za 2023 r. z ulgi na dzieci skorzystało 4 683 964 podatników, otrzymując w sumie

-- 2 of 6 --

3/6
wsparcie w wysokości ok. 7,2 mld zł.
Od 2022 r. rodziny wielodzietne mogą także korzystać z tzw. ulgi dla rodzin 4+. Ulga
ta polega na zwolnieniu od podatku przychodów z:
 pracy na etacie,
 osobiście wykonywanej działalności na podstawie umowy zlecenia,
 pozarolniczej działalności gospodarczej innej niż opodatkowanej kartą
podatkową,
 zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca
1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa2,
osiągniętych przez podatników, mających co najmniej czworo dzieci.
Limit zwolnienia wynosi 85 528 zł rocznie. Limit ten przysługuje odrębnie każdemu
rodzicowi lub opiekunowi. Oznacza to, że może z niego korzystać zarówno pracująca
mama, jak i pracujący tata, a w przypadku zbiegu uprawnień do tej preferencji roczne
dochody, od których rodzice nie zapłacą podatku wynoszą aż 171 056 zł rocznie.
Na wniosek podatnika ulga dla rodzin 4+ może być realizowana już na etapie poboru
zaliczek na podatek. Nie trzeba zatem czekać do akcji składania zeznań
podatkowych. Ze szczegółowymi warunkami jakie należy spełnić, aby skorzystać
z tej formy wsparcia można przeczytać między innymi na stronie:
www.podatki.gov.pl
Ulga dla rodzin 4+ nie jest jedynym zwolnieniem od podatku dochodowego
adresowanym do rodzin. Wolne od podatku są także:
 świadczenie 800+,
 świadczenia rodzinne trzymane na podstawie przepisów o świadczeniach
rodzinnych, w tym: zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego,
zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne,
 zasiłki dla opiekunów otrzymane na podstawie przepisów o ustaleniu
i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jednorazowa zapomoga z tytułu
urodzenia dziecka, świadczenie rodzicielskie,
 świadczenia pieniężne otrzymane w przypadku bezskuteczności egzekucji
alimentów,
 zasiłki porodowe,
 jednorazowe świadczenie otrzymane na podstawie ustawy o wsparciu
kobiet w ciąży i rodzin ,,Za życiem'',
 świadczenie wspierające, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r.
o świadczeniu wspierającym3,
 świadczenia „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia 15 maja
2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 2780, ze zm.
3 Dz. U. poz. 1429, ze zm.

-- 3 of 6 --

4/6
wychowaniu dziecka - „Aktywny rodzic”4,
 jednorazowe zasiłki z tytułu urodzenia dziecka, wypłacane z funduszów
związków zawodowych,
 dodatki do rent rodzinnych dla sierot zupełnych,
 świadczenia z ZFŚS związane z pobytem dzieci w żłobkach, klubach
dziecięcych lub przedszkolach,
 dopłaty do wypoczynku dzieci małoletnich z ZFŚS.
Przytoczone zwolnienia mają wyłącznie charakter poglądowy i nie wyczerpują
całego katalogu zwolnień z jakich mogą korzystać podatnicy podatku dochodowego
od osób fizycznych, w tym posiadający dzieci. Dotyczy to zarówno pracujących mam
oraz pracujących ojców.
Omawiając preferencje podatkowe, nie sposób nie wspomnieć o rozwiązaniach
przyjętych w podatku od towarów i usług, którego regulacje, szczególnie dotyczące
preferencyjnych stawek, czy też zwolnień od podatku, również wpisują się w system
wsparcia dla rodzin.
System stawek obniżonych VAT na gruncie prawa krajowego dotyczącego tego
podatku5 został skonstruowany w taki sposób, że obejmuje szeroki wachlarz
towarów i usług, w tym przede wszystkim zaspokajających podstawowe potrzeby
człowieka, a więc m.in. produkty spożywcze (w tym produkty pierwszej potrzeby),
książki i prasę, towary i usługi związane z ochroną zdrowia, usługi transportu
pasażerskiego, usługi gastronomiczne, usługi związane z zakwaterowaniem, usługi
związane z kulturą, rekreacją i sportem, usługi użyteczności publicznej (np. dostawa
wody, świadczenie usług związanych z oczyszczaniem ulic, zbieranie śmieci
i przetwarzanie odpadów) i inne.
Wśród kategorii produktów dla dzieci i niemowląt, stawką obniżoną w wysokości 5%
objęte są niektóre artykuły żywnościowe przeznaczone dla niemowląt i małych
dzieci, smoczki, pieluchy, czy foteliki do przewozu dzieci w samochodach.
Przepisy w zakresie VAT przewidują również zwolnienia od tego podatku dla
określonych usług (przy zachowaniu wskazanych szczegółowo w przepisach
warunków), wśród których można przykładowo wymienić:
 usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą6,
 usługi w zakresie kształcenia i wychowania7
 usługi w zakresie opieki zdrowotnej8
 określone usługi pomocy społecznej i usługi opieki nad osobami
4 Dz. U. poz. 858.
5 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361, ze zm.); dalej
„ustawa o VAT” oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy.
6 Art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT.
7 Art. 43 ust. 1 pkt 26, 27, 28 ustawy o VAT.
8 Art. 43 ust. 1 pkt 14, 18 i 19 ustawy o VAT.

-- 4 of 6 --

5/6
niepełnosprawnymi czy przewlekle chorymi9, i inne.
Wskazane zwolnienia od VAT zgodne są z regulacjami unijnymi10 wprowadzającymi
zwolnienia dla określonych czynności wykonywanych w interesie publicznym.
Celem zaś tych zwolnień jest obniżenie kosztów i zwiększenie dostępności tych
usług dla odbiorców.
W tym miejscu – w ślad za debatą sejmową podczas pierwszego czytania poselskiego
projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (druk
nr 824) – ponownie odniosę się do sondażu IBRiS-u dla „Rzeczpospolitej” z jesieni
2024 r. W odpowiedzi na pytanie „co jest najlepszą zachętą do posiadania dzieci”
30% Polaków wskazało, że jest nią łatwiejszy dostęp do mieszkań mógłby znacząco
wpłynąć na decyzję o posiadaniu dzieci. To główny czynnik zdaniem respondentów.
Kolejnym równie ważnym jest stabilność zatrudnienia dla młodych ludzi – tak uważa
22,2% badanych. Natomiast dla 17% ankietowanych istotne jest stworzenie
przyjaznego rynku pracy dla kobiet.
Nie pojawił się natomiast postulat wprowadzenia kolejnej ulgi podatkowej, jako
czynnika, który mógłby przekonać Polaków do powiększenia rodziny.
Ponadto z ekonomicznego punktu widzenia trudno jest uzasadnić kolejne
preferencje podatkowe dla rodzin z dziećmi. Polska już teraz należy do krajów OECD
o jednych z najwyższych preferencji podatkowych dla takich rodzin, co oznacza, że
ich obciążenie podatkowe jest znacząco niższe niż w przypadku tzw. singli. W 2023
roku modelowy singiel miał klin podatkowy o 18,5 punktu procentowego wyższy niż
modelowa rodzina z dwójką dzieci i jednym pracującym rodzicem. Był to trzeci
najwyższy poziom preferencji wśród krajów OECD11.
Węgierskie rozwiązania, takie jak dożywotnie zwolnienie z podatku dochodowego
dla wszystkich matek wychowujących troje lub więcej dzieci, w polskich realiach
mogą okazać się nieefektywne i niesprawiedliwe. Według analizy przeprowadzonej
przy użyciu modelu mikrosymulacyjnego Ministerstwa Finansów, objęcie takim
zwolnieniem wyłącznie matek rozliczających się według skali podatkowej
skutkowałoby w 2026 roku zmniejszeniem dochodów z PIT o 2,83 mld zł. Co więcej,
aż 67% korzyści trafiłoby do kobiet z grupy 10% najlepiej zarabiających podatników
na skali, podczas gdy tylko około 3% do kobiet z dolnej połowy rozkładu
9 Art. 43 ust.1 pkt 22 i 23 ustawy o VAT.
10 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku
od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, ze zm.).
11 OECD, Taxing Wages 2024: Tax and Gender through the Lens of the Second Earner, OECD
Publishing, Paris, 2024, https://doi.org/10.1787/dbcbac85-en, s. 30.

-- 5 of 6 --

6/6
dochodów12. Ponadto trudno uzasadnić takie rozwiązanie z perspektywy
konstytucyjnych zasad równości i sprawiedliwości podatkowej. W szczególności
wątpliwości w tym zakresie budzi kryterium płci – w tej formule ojcowie
wychowujący troje lub więcej dzieci byliby wykluczeni z reformy. Z kolei objęcie ich
zwolnieniem na skali podatkowej w 2026 roku zwiększyłoby koszt reformy o kolejne
2,97 mld zł, co jeszcze bardziej obciążyłoby budżet państwa13.
Z powyższych względów - a także dlatego, że Polska objęta jest unijną procedurą
nadmiernego deficytu - Ministerstwo Finansów nie znajduje uzasadnienia do
zainicjowania prac mających na celu wprowadzenie opisanego rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
12 Obliczenia wykonano w modelu mikrosymulacyjnym Ministerstwa Finansów przy użyciu rejestrów
indywidualnych danych podatników PIT oraz ubezpieczonych w ZUS w 2023 roku. Dane
zwaloryzowano na 2026 rok przy użyciu wytycznych Ministra Finansów dotyczących użycia
wskaźników makroekonomicznych: https://www.gov.pl/web/finanse/wytyczne-sytuacja-
makroekonomiczna.
13 Ibidem.

-- 6 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.137.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8713 Pana Posła Jana Cieszyńskiego „w sprawie ulg
podatkowych dla pracujących matek wychowujących dzieci w Polsce”, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Od 1 października 2024 r. rodzice dzieci w wieku od 12 do 35 miesiąca życia mogą ubiegać
się o świadczenia z programu „Aktywny rodzic”, będącego elementem kompleksowej
reformy systemu wspierania opieki nad dziećmi do lat 3. Ustawa z dnia 15 maja 2024 r.
o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - „Aktywny
rodzic” wprowadziła do systemu prawnego trzy nowe świadczenia, które wspierają rodziców
i opiekunów w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dzieci. Są to:
 świadczenie „Aktywni rodzice w pracy”,
 świadczenie „Aktywnie w żłobku”,
 świadczenie „Aktywnie w domu” .
„Aktywni rodzice w pracy” kierowane jest do czynnych zawodowo rodziców bądź
opiekunów dziecka w wieku od 12. do 35. miesiąca życia. Ustawa definiuje aktywność
zawodową, której rodzaj i poziom uprawnia do otrzymywania świadczenia, przysługującego
w wysokości 1500 zł miesięcznie (lub 1900 zł miesięcznie w przypadku dziecka
z niepełnosprawnościami) przez okres 24 miesięcy od pierwszego dnia miesiąca, w którym
dziecko skończyło 12 miesiąc, do ostatniego dnia miesiąca przed tym, w którym ukończy 36
miesiąc życia. Świadczenie nie przysługuje, jeśli dziecko uczęszcza do żłobka, przedszkola,
klubu dziecięcego lub jest pod opieką dziennego opiekuna.
„Aktywnie w żłobku” kierowane jest do rodziców dzieci uczęszczających do żłobka, klubu
dziecięcego albo dziennego opiekuna. Świadczenie przysługuje w wysokości do 1500 zł
miesięcznie na dziecko lub do 1900 zł miesięcznie na dziecko niepełnosprawne, jednak nie
przekraczającej opłaty ponoszonej przez rodzica za pobyt dziecka w instytucji opieki.
Przekazywane jest bezpośrednio do żłobka, który o jego kwotę obniża opłatę za pobyt
dziecka w instytucji. „Aktywnie żłobku” zastąpiło uprzednio funkcjonujące i mniej korzystne
dofinansowanie opłaty za pobyt dziecka w instytucji opieki, które przysługiwało
w wysokości do maksymalnie 400 zł miesięcznie.
„Aktywnie w domu” przysługuje na każde dziecko w rodzinie od pierwszego dnia miesiąca,
w którym skończyło ono 12. miesiąc życia, do ostatniego dnia miesiąca przed tym, w którym
ukończy 36. miesiąc. Wypłacane jest w wysokości 500 zł miesięcznie przez 24 miesiące, bez
względu na dochód rodziny. Świadczenie kierowane jest do tych rodziców bądź opiekunów
dzieci, którzy nie są uprawnieni lub nie zdecydują się na korzystanie z dwóch pozostałych
świadczeń, oferowanych w ramach programu. „Aktywnie w domu” zastąpiło rodzinny kapitał
opiekuńczy.

-- 1 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W ramach programu „Aktywny rodzic” rodzice/opiekunowie za dany miesiąc i na dane
dziecko mogą otrzymywać tylko jedno świadczenie, jednak dopuszczalna jest, nawet
wielokrotna, zmiana rodzaju otrzymywanego świadczenia.
Poza wsparciem z programu „Aktywny rodzic”, rodziny z dziećmi na utrzymaniu mogą
korzystać z pomocy państwa w postaci następujących świadczeń pieniężnych, wypłacanych
na podstawie:
 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (świadczenie wychowawcze
z programu „Rodzina 800+”),
 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu
„Dobry start” (świadczenie dobry start z programu „Dobry start”),
 ustawy o świadczeniach rodzinnych (świadczenia rodzinne),
 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (świadczenia z funduszu
alimentacyjnego),
 ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (jednorazowe świadczenie „Za
życiem”).
Podstawową formę wsparcia osób wychowujących dzieci stanowi program „Rodzina 800+”.
W jego ramach rodzinom z dziećmi na utrzymaniu, niezależnie od wysokości ich dochodu,
przysługuje świadczenie wychowawcze na dziecko, które nie ukończyło18. roku życia.
Wspomnieć należy również o programie „Dobry start”. Jest to 300 zł wypłacane raz w roku
z myślą o uczniach rozpoczynających rok szkolny, bez względu na dochód osiągany przez
rodzinę. Świadczenie przysługuje na dziecko uczące się w szkole, aż do ukończenia przez nie
20. roku życia, zaś na dziecko niepełnosprawne, uczące się w szkole, do ukończenia przez nie
24. roku życia.
Rodziny o najniższych dochodach, z dziećmi na utrzymaniu, uzyskać mogą wsparcie
realizowane na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych,
czyli zasiłek rodzinny. Przysługuje on do ukończenia przez dziecko: 18. roku życia lub nauki
w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 21. roku życia albo 24. roku życia,
jeżeli kontynuuje ono naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem
o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Warunkiem uzyskania prawa
do pobierania zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodowego, które obecnie
wynosi 674 zł miesięcznie na osobę w rodzinie lub 764 zł, jeśli członkiem rodziny jest dziecko
z niepełnosprawnościami.
Przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego obowiązuje tzw. mechanizm „złotówka za
złotówkę”. Zgodnie z obowiązującymi zasadami przekroczenie progu dochodowego
uprawniającego do świadczeń rodzinnych przez rodzinę ubiegającą się o zasiłek rodzinny
wraz z dodatkami nie oznacza wykluczenia jej z systemu świadczeń rodzinnych, ale taka
rodzina może otrzymać świadczenia pomniejszone o kwotę przekroczenia kryterium
dochodowego. Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:
 95 zł na dziecko poniżej 5 roku życia,
 124 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia i poniżej 18 roku życia,
 135 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia, do przez nie ukończenia 24 roku życia.
Osoby, którym przyznano prawo do pobierania zasiłku rodzinnego, mogą ubiegać się także
o następujące dodatki do zasiłku rodzinnego:
 dodatek z tytułu urodzenia dziecka - 1000 zł jednorazowo,
 dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej - 95 zł miesięcznie,

-- 2 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
 dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka (193 zł miesięcznie na dziecko,
nie więcej niż 386 zł na wszystkie dzieci, w przypadku dzieci niepełnosprawnych kwotę
dodatku zwiększa się o 80 zł, nie więcej niż o 160 zł na wszystkie dzieci),
 dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego -
400 zł miesięcznie,
 dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego - 90 zł
miesięcznie na dziecko do ukończenia 5. roku życia lub 110 zł miesięcznie na dziecko
pomiędzy 5. a 24. rokiem życia,
 dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - 100 zł na dziecko raz w roku szkolnym,
 dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania – 113 zł
miesięcznie w związku z zamieszkiwaniem dziecka w miejscowości, w której znajduje się
szkoła lub 69 zł miesięcznie w związku z dojazdem dziecka do szkoły.
Świadczeniami niezależnymi od zasiłku rodzinnego są:
 jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka, tzw. becikowe – przysługuje
jednorazowo w wysokości 1000 zł na nowo narodzone dziecko. Uzależniona jest od
spełnienia kryterium dochodowego, które wynosi 1922 zł netto na osobę w rodzinie.
Jednorazowa zapomoga przysługuje, jeżeli matka dziecka pozostawała pod opieką
medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu;
 świadczenie rodzicielskie. Przysługuje osobom sprawującym opiekę nad dzieckiem,
które z powodu swojej sytuacji zawodowej nie mogą skorzystać z zasiłku
macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego. Ze wsparcia tego mogą skorzystać
na przykład osoby bezrobotne, studenci czy pracujący na umowę o dzieło. Aby objąć
wsparciem jak największą grupę osób i zapewnić rodzinom jak największe wsparcie
materialne w pierwszym okresie życia dziecka, świadczenie rodzicielskie w wysokości
1000 zł miesięcznie nie jest uzależnione od kryterium dochodowego.
Ponadto, na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, istnieje możliwość uzyskania
świadczeń opiekuńczych na osoby z niepełnosprawnościami, tj.:
 zasiłku pielęgnacyjnego przysługującego dziecku z niepełnosprawnościami do
ukończenia 16. roku życia, legitymującemu się orzeczeniem o niepełnosprawności,
osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się
orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osobie niepełnosprawnej
w wieku powyżej 16. roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu
niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21.
roku życia, a także osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek przysługuje pod warunkiem
nieotrzymywania dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 215, 84 zł miesięcznie;
 świadczenia pielęgnacyjnego, od 1 stycznia 2024 r. kierowanego do opiekunów osób
z niepełnosprawnościami w wieku poniżej 18. roku życia, legitymujących się
orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub
długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną
możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności codziennego, stałego udziału
opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (takie orzeczenie
zawiera informację w punktach 7. i 8. o treści: „wymaga”) albo orzeczeniem o znacznym
stopniu niepełnosprawności. Prawo do świadczenia nie jest uzależnione od kryterium
dochodowego.
Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w 2025 r. wynosi 3287 zł miesięcznie i podlega
procesowi corocznej waloryzacji o wskaźnik wzrostu płacy minimalnej.

-- 3 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W przypadku, gdy opiekun otrzymujący świadczenie pielęgnacyjne sprawuje opiekę nad
więcej niż jedną osobą w wieku poniżej 18. roku życia, legitymującą się odpowiednim
orzeczeniem o niepełnosprawności, wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jest
podwyższana o 100% na drugą i każdą kolejną osobę, nad którą sprawowana jest opieka.
Dodatkowo, za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, wójt, burmistrz lub prezydent
miasta opłaca składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie emerytalne i rentowe
przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego),
odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę.
Na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do
alimentów, osobie uprawnionej do alimentów od rodzica w przypadku nieskuteczności
egzekucji przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przysługują świadczenia z funduszu
alimentacyjnego. Jednym z podstawowych warunków przyznania prawa do pochodzących
z niego świadczeń jest spełnienie kryterium dochodowego, wynoszącego 1209 zł netto na
osobę w rodzinie.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych
alimentów, jednak nie wyższej niż 1000 zł miesięcznie. Osobie uprawnionej świadczenie
przysługuje do ukończenia 18. roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole
wyższej, do ukończenia 25. roku życia lub - w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym
stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego obowiązuje wspomniany wcześniej mechanizm „złotówka za złotówkę”.
Dodatkowe wsparcie rodzin, które pomimo wykorzystania własnych uprawnień, zasobów
i możliwości nie są w stanie samodzielnie przezwyciężyć problemów życiowych stanowią
świadczenia z pomocy społecznej, których zasady i tryb przyznawania reguluje ustawa z dnia
12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.1 Ustawa wymienia kilka rodzajów świadczeń
pieniężnych, których przyznanie uzależnione jest od spełniania określonych przesłanek.
Prawo do świadczeń pieniężnych ustala się przez porównanie dochodu rodziny z kryterium
dochodowym, które dla osoby w rodzinie wynosi 823 zł. Obok kryterium dochodowego
powinien wystąpić co najmniej jeden z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy, np.
niepełnosprawność, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności i inne.
Jedną z form pomocy dla rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej jest zasiłek
celowy, który może być przyznany celem zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej,
w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia,
ogrzewania, w tym opału czy odzieży. O zasiłek celowy mogą ubiegać się rodziny spełniające
określone ustawowo warunki. Jednym z nich jest posiadanie dochodu niższego od kryterium
dochodowego.
Przepisy ustawy o pomocy społecznej przewidują też, w szczególnie uzasadnionych
przypadkach, możliwość udzielenia pomocy (w formie bezzwrotnego specjalnego zasiłku
celowego lub innych świadczeń na zasadach zwrotnych) rodzinom o dochodach
przekraczających kryterium dochodowe. Udzielenie takiej pomocy wymaga wyjątkowych
okoliczności. Do organu pomocy społecznej należy rozważenie, czy w okolicznościach
sprawy nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający daną osobę do
otrzymania świadczenia. Pomoc tego rodzaju nie ma charakteru obligatoryjnego. Jej
1 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.).

-- 4 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
udzielenie warunkuje nie tylko szczególna sytuacja rodziny wnioskującej o pomoc, ale też
możliwości finansowe ośrodka.
Ośrodki pomocy społecznej udzielają też wsparcia rodzinom w ramach wieloletniego
rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028. Jednym z jego założeń
jest zapewnienie pomocy dzieciom, które wychowują się w rodzinach znajdujących się
w trudnej sytuacji. Wsparcie z programu (w formie posiłku przygotowanego w stołówce
szkolnej, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia
rzeczowego w postaci produktów żywnościowych) przysługuje dzieciom do czasu podjęcia
nauki w szkole podstawowej i uczniom do momentu ukończenia szkoły ponadpodstawowej,
przy dochodzie nie przekraczającym 200% kryterium dochodowego (1646 zł – dla osoby
w rodzinie).
Świadczenia z pomocy społecznej udzielane są na wniosek osoby zainteresowanej. Sytuacja
każdej rodziny wymagającej wsparcia rozpatrywana jest indywidualnie. Rodzaj, forma
i wymiar świadczenia winny odpowiadać okolicznościom uzasadniającym udzielenie
pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione,
jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
O tym czy dana rodzina kwalifikuje się do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej (oraz
o ich zakresie i formie) decyduje dyrektor ośrodka pomocy społecznej, po zbadaniu sytuacji
danej rodziny przez pracownika socjalnego w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego.
Osobie niezadowolonej z podjętej decyzji przysługuje prawo odwołania do samorządowego
kolegium odwoławczego (SKO) w ciągu 14 dni od daty doręczenia decyzji, zgodnie
z pouczeniem w niej zawartym. Na decyzję SKO przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego.
Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej mogą ubiegać się też o wsparcie
z Programu Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową 2021-2027 (FEPŻ),
współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+). Do
pomocy z programu uprawnia dochód nieprzekraczający 265% kryterium dochodowego,
określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej (dla osoby w rodzinie - 2180,95 zł) oraz
przynajmniej jedna z przesłanek trudnej sytuacji życiowej, o których mowa w art. 7 ustawy.
Ośrodki pomocy społecznej są odpowiedzialne za kwalifikowanie odbiorców końcowych do
udziału w programie poprzez wydawanie skierowań osobom uprawnionym. Formalny
obowiązek informowania o realizacji projektu w ramach FEPŻ spoczywa na organizacjach
partnerskich, które odpowiadają za dystrybucję żywności. Dystrybucja żywności w ramach
bieżącej edycji FEPŻ rozpoczęła się w lutym 2025 r. i potrwa do września 2025 r.
Ulgi podatkowe dla rodzin z dziećmi i/lub na koszty opieki nad dziećmi funkcjonują
w większości krajów Unii Europejskiej (UE). Pomimo tego, w 2023 r. w UE urodziło się 3,67
mln dzieci, wobec 3,88 mln w 2022 r. Oznacza to rekordowy spadek liczby urodzeń rok do
roku o 5,4% (najwyższy roczny spadek od 1961 r.). Warto przy tym zauważyć, że w krajach
UE, które nie oferują specjalnych ulg podatkowych rodzinom z dziećmi np. w Irlandii, Danii
czy Szwecji wartość współczynnika dzietności przekroczyła w 2023 r. 1,45 (odpowiednio
1,502, 1,497 oraz 1,453). Ulgi podatkowe stanowią jedynie jeden z elementów
prorodzinnych polityk publicznych, na które składają się m.in. korzystne urlopy rodzicielskie,
dostępność placówek opieki nad małymi dziećmi, elastyczne formy zatrudnienia dla
rodziców małych dzieci, świadczenia rodzinne zapewniające bezpieczeństwo finansowe
rodzinom, czy korzystne rozwiązania mieszkaniowe dla młodych. Nie należy rozpatrywać

-- 5 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
skuteczności jednego instrumentu polityki rodzinnej w całkowitym oderwaniu od innych
współtowarzyszących ją rozwiązań oraz nie uwzględniając szerszego kontekstu społeczno-
gospodarczego.
Należy dodać, że Ministrem właściwym w zakresie kształtowania polityki podatkowej, w tym
ulg podatkowych dla rodzin, jest Minister Finansów.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 6 of 6 --