Interpelacja w sprawie zmian w Narodowym Programie Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8706
do ministra zdrowia
w sprawie zmian w Narodowym Programie Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 17-03-2025
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 2002 nr 23 poz. 398, 2003 nr 23 poz. 337, 2004 nr 12 poz. 182, 2005 nr 16 poz. 263, nr 42 poz. 556, nr 66 poz. 912, nr 76 poz. 1062, 2006 nr 15 poz. 194 oraz 2007 nr 23 poz. 253) kieruję do Pani Minister interpelację w sprawie zmian w Narodowym Programie Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne.
Hemofilia i pokrewne skazy krwotoczne (przede wszystkim wrodzone i nabyte niedobory czynników krzepnięcia, immunokoagulopatie i trombocytopatie) należą do chorób rzadko występujących. Chorujące na nie osoby wymagają stałego dostępu do koncentratów czynników, których wysokie koszty zakupu, nawet przy stosunkowo małej grupie chorych, sprawiają, że kwestia prawidłowego leczenia osób chorych na hemofilię i pokrewne skazy krwotoczne urasta do rangi problemu społecznego. Stąd też od roku 2005 Ministerstwo Zdrowia prowadzi kolejne edycje programu polityki zdrowotnej pn.: Narodowy Program Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne. Głównym celem programu jest zapewnienie opieki i poprawa standardu leczenia chorych na hemofilię i pokrewne skazy krwotoczne. Pośród celów pobocznych program ma na celu między innymi poprawę jakości życia osób chorych na hemofilię i pokrewne skazy krwotoczne oraz zaopatrzenie w leki niezbędne dla chorych. Niestety, jak podkreślają rodzice dzieci cierpiących na tę chorobę, program wymaga zmian, a także rodzi wątpliwości dotyczące gospodarności oraz celowości wydatkowania środków publicznych.
Działania w tej sprawie od dłuższego czasu prowadzi Fundacja Sanguis, której celem jest pomoc chorym na hemofilię i inne skazy krwotoczne, w szczególności w zakresie opieki medycznej, rehabilitacji, pomocy społecznej i pomocy prawnej. Jak podnoszą osoby zrzeszone w fundacji, w ostatnich latach pojawiły się innowacyjne leki podskórne, które znacząco poprawiają jakość życia pacjentów, minimalizując ból związany z podaniami dożylnymi oraz umożliwiając łatwiejsze i bardziej komfortowe leczenie w warunkach domowych. Częstotliwość podaży jest ustalana przez lekarza – najczęściej jest to raz na jeden, dwa lub cztery tygodnie. Ograniczenie liczby wkłuć i wizyt w gabinetach lekarskich jest ważne dla wszystkich pacjentów, ale ma szczególne znaczenie w przypadku dzieci, dla których dotychczasowe leczenie nierzadko wiąże się z traumatycznymi przeżyciami. W tym kontekście rodzice dzieci chorych na hemofilię podnoszą, iż w ramach programu brakuje realnego dostępu do czynników długo działających, które są nieosiągalne prawdopodobnie przez nieodpowiednio przygotowane kryteria przetargowe. Dzieci muszą korzystać z krótko działających czynników, które trzeba przyjmować kilka razy w tygodniu. Konieczność przyjmowania tak częstych iniekcji wiąże się z kolei z występowaniem licznych powikłań.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwu znane jest stanowisko rodziców dzieci chorujących na hemofilię i pokrewne skazy krwotoczne?
Jakie są powody braku udostępniania czynników długo działających dla dzieci zmagających się z hemofilią?
Jakie działania ma zamiar podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu poprawy działalności Narodowego Programu Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne w kierunku realizacji sugestii rodziców w celu wypełnienia jednego z celów programu, jakim jest poprawa jakości życia osób chorych na hemofilię i pokrewne skazy krwotoczne oraz zaopatrzenia w leki niezbędne dla chorych?
Z poważaniem
Wojciech Szarama
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7937 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.16.2025.AM
Warszawa, 18 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8706 Posła Wojciecha Szaramy, w sprawie zmian
w Narodowym Programie Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Leczenie hemofilii w Polsce realizowane jest w ramach kilku kluczowych programów.
Jednym z nich jest program pediatryczny „Zapobieganie krwawieniom u dzieci z hemofilią A
i B”, zapewniający profilaktyczne leczenie dzieciom do 18. roku życia. Drugi to program
polityki zdrowotnej Ministra Zdrowia pn. „Narodowy Program Leczenia Chorych na
Hemofilię Pokrewne Skazy Krwotoczne”, który zapewnia leczenie dorosłych pacjentów,
a także leczenie krwawień u dzieci do 18. roku życia.
Na wstępie warto nadmienić, że leczenie profilaktyczne dzieci chorych na hemofilię nie jest
częścią Narodowego Programu Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy
Krwotoczne, lecz jest realizowane w ramach programu „Zapobieganie krwawieniom
u dzieci z hemofilią A i B”.
Narodowy Program Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne
gwarantuje, że zakupy produktów leczniczych są dokonywane w ramach postępowań
przetargowych realizowanych za pośrednictwem Zakładu Zamówień Publicznych przy
Ministrze Zdrowia. Zakupy są dokonywane w ramach przetargów nieograniczonych, które
gwarantują otwarty i nieograniczony dostęp do zamówienia wszystkim podmiotom
mogącym to zamówienia zrealizować. Stosowane kryteria oceny ofert, uwzględniające
koszt całkowity (cenę oferty), nie wykluczają udziału w postępowaniu podmiotom
oferującym czynniki długodziałające, a jednocześnie są najbardziej korzystne z punktu
widzenia wydatkowania środków publicznych. Zarówno w roku ubiegłym, jak i w roku
bieżącym w ramach ww. Programu zakupione zostały leki o przedłużonym działaniu
stosowane do leczenia pacjentów chorych na hemofilię.
Jeżeli natomiast chodzi o kwestie związane z refundacją to reguluje je ustawa o refundacji
leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
medycznych1, zwana dalej: „ustawą o refundacji”. W myśl zapisów ustawy o refundacji,
objęcie refundacją produktu leczniczego jest dokonywane w drodze decyzji
administracyjnej, wydawanej przez Ministra Zdrowia, w oparciu o wniosek przedłożony
przez podmiot odpowiedzialny (producenta leku, jego przedstawiciela lub importera).
Złożony do Ministerstwa Zdrowia wniosek musi zawierać wszystkie elementy, określone
w art. 25. ustawy o refundacji. Wniosek o objęcie refundacją nowej substancji czynnej lub
nowego wskazania dla danej substancji czynnej podlega ocenie przez Agencję Oceny
Technologii Medycznych i Taryfikacji. W kolejnym etapie postępowania całość
dokumentacji przekazywana jest Komisji Ekonomicznej, która prowadzi z wnioskodawcą
negocjacje w zakresie ustalenia ceny zbytu netto oraz wskazania, w którym produkt ma być
refundowany. Dopiero dysponując rekomendacją Prezesa Agencji oraz stanowiskiem
Komisji Ekonomicznej, uwzględniając kryteria ujęte w art. 12 ustawy o refundacji, Minister
Zdrowia podejmuje decyzję o objęciu bądź odmowie objęcia refundacją produktu we
wnioskowanym wskazaniu.
Zgodnie z treścią obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych
leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów
medycznych2, refundacją objęto cztery czynniki krzepnięcia o przedłużonym działaniu:
Elocta (czynnik krzepnięcia VIII),
Adynovi (czynnik krzepnięcia VIII),
Idelvion (czynnik krzepnięcia IX),
Alprolix (czynnik krzepnięcia IX).
Zakup czynników krzepnięcia w ramach programu lekowego B.15 Zapobieganie
krwawieniom u dzieci z hemofilią A i B (ICD-10 D 66, D 67) odbywa się w ramach przetargu
centralnego. Przywołując postępowanie przetargowe na zakup czynnika krzepnięcia VIII,
zgodnie ze specyfikacją warunków zamówienia postępowania ZZP.ZP.411.11.2024,
przedmiotem zamówienia był zakup koncentratu rekombinowanego czynnika krzepnięcia
VIII minimum II generacji wraz z sukcesywnymi dostawami do centrów leczenia hemofilii
oraz do regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa oraz miejsc zamieszkania
pacjentów:
zakup produktu leczniczego na lata 2024 - 2026 w ramach realizacji przez Instytut
Matki i Dziecka programu lekowego Narodowego Funduszu Zdrowia pn.
„Zapobieganie krwawieniom u dzieci z hemofilią A i B”,
zakup produktu leczniczego na lata 2024 - 2025 w ramach realizacji przez
Narodowe Centrum Krwi programu zdrowotnego Ministra Zdrowia pn. „Narodowy
Program Leczenia Chorych na Hemofilię i Pokrewne Skazy Krwotoczne na lata
2024-2028”.
W postępowaniu przetargowym w ramach zamówienia wyodrębniono dwa zadania:
Zadanie 1: Koncentrat rekombinowanego czynnika krzepnięcia VIII minimum II generacji
wraz z sukcesywnymi dostawami do Centrów Leczenia Hemofilii – w ramach programu
NFZ.
Zadanie 2: Koncentrat rekombinowanego czynnika krzepnięcia VIII minimum II generacji
wraz z sukcesywnymi dostawami do Regionalnych Centrów Krwiodawstwa
i Krwiolecznictwa – w ramach programu MZ. Ponadto w ww. postępowaniu Zamawiający
wymaga, aby Wykonawca złożył jedną ofertę na obydwa ww. zadania stanowiące
1 Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 930)
2 Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 19 marca 2025 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków
spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 kwietnia 2025 r.,
https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenie-ministra-zdrowia-z-dnia-19-marca-2025-r-w-sprawie-wykazu-
refundowanych-lekow-srodkow-spozywczych-specjalnego-przeznaczenia-zywieniowego-oraz-wyrobow-
medycznych-na-1-kwietnia-2025-r
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przedmiot zamówienia. Zakup wspólny ma na celu zapewnienie zgodności stosowanych
leków w obydwu ww. programach - Zamawiający wymaga, aby w ramach obu zadań
Wykonawca zaoferował ten sam rodzaj koncentratu rekombinowanego czynnika
krzepnięcia VIII minimum II generacji.
Opublikowany opis przedmiotu zamówienia nie wskazywał na ograniczenie możliwości
przystąpienia do przetargu wykonawców, w tym także podmiotów odpowiedzialnych
oferujących czynniki krzepnięcia o przedłużonym działaniu. Do ostatnio ogłoszonego
postępowania przetargowego przystąpił jedynie podmiot Takeda Pharma Sp. z o.o.
We wcześniejszym postępowaniu na lata 2022-2023 (ZZP-79/21) do postępowania
złożone zostały 3 oferty: Novo Nordisk Pharmaceutical Services Sp. z o.o., Takeda Pharma
Sp. z o.o. oraz Komtur Polska SP. z o.o.
Od rozpoczęcia refundacji czynników długodziałających, aby pozwolić na równą
konkurencję czynników krótko- i długo- działających, wprowadzono w ocenie ofert
kryterium kosztu 28 dniowego leczenia 1 kg masy ciała pacjenta zamiast ceny 1 j.m.
czynnika krzepnięcia. W prowadzonych postępowaniach przetargowych modyfikowano
kryteria oceny ofert i wag punktowych, aby koszt terapii był najważniejszym kryterium.
W ostatnim postępowaniu przetargowym na zakup czynników krzepnięcia IX
wprowadzono dodatkowe punkty za częstotliwość podawania czynników podczas
profilaktyki. Aktualnie Departament Polityki Lekowej i Farmacji MZ, odpowiedzialny za
ww. program lekowy prowadzi rozmowy, które mają na celu wypracowanie jak
najkorzystniejszego rozwiązania, by zachęcić uczestników przetargu do składania ofert
oraz zwiększenia szansy na wygraną czynników krzepnięcia o przedłużonym działaniu.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --