Interpelacja w sprawie problemu wykluczenia transportowego w mniejszych miejscowościach, w szczególności woj. warmińsko-mazurskiego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8696
do ministra infrastruktury
w sprawie problemu wykluczenia transportowego w mniejszych miejscowościach, w szczególności woj. warmińsko-mazurskiego
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 17-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą problemu wykluczenia transportowego w mniejszych miejscowościach, zwłaszcza w województwie warmińsko-mazurskim. Mieszkańcy Górowa Iławeckiego zgłaszają brak bezpośrednich połączeń autobusowych z najbliższą stacją kolejową w Pieniężnie, co znacząco ogranicza ich mobilność i dostęp do podstawowych usług, w tym placówek ochrony zdrowia w Olsztynie.
Obecnie ostatnie bezpośrednie połączenie autobusowe umożliwiające przesiadkę na pociąg w kierunku Olsztyna odbywa się przed godziną 17:00, co powoduje trudności w powrocie do miejsca zamieszkania osobom korzystającym z usług medycznych czy pracującym w innych miejscowościach.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje programy wspierające rozwój linii dowozowych do najbliższych przystanków kolejowych w rejonach dotkniętych wykluczeniem transportowym?
Czy istnieje możliwość finansowego wsparcia samorządów w organizacji połączeń autobusowych, które poprawią dostępność komunikacyjną miejscowości takich jak Górowo Iławeckie?
Jakie środki zostały przeznaczone na Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych w 2024 roku w porównaniu do lat ubiegłych? Jakie środki są planowane w 2025 roku? Czy planowane są zmiany w zakresie jego finansowania i dostępności dla samorządów?
Brak odpowiednich połączeń komunikacyjnych wpływa negatywnie na codzienne życie mieszkańców mniejszych miejscowości, ograniczając ich możliwości edukacyjne, zawodowe i społeczne. Dlatego liczę na szczegółową odpowiedź i podjęcie przez ministerstwo realnych działań na rzecz poprawy dostępności transportowej w takich rejonach jak Górowo Iławeckie.
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9543 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.8.2025
Warszawa, 15 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8696 Pana Andrzeja Śliwki, Posła na Sejm RP w sprawie
problemu wykluczenia transportowego w mniejszych miejscowościach, w szczególności
województwa warmińsko-mazurskiego, przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy wskazać, że ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie
zbiorowym1 w art. 7 ust. 1 wskazuje, że organizatorem publicznego transportu
zbiorowego, właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, jest gmina,
związek międzygminny, powiat, związek powiatów, związek powiatowo-gminny, związek
metropolitalny lub województwo.
Minister właściwy do spraw transportu jest organizatorem publicznego transportu
zbiorowego w międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozach pasażerskich w
transporcie kolejowym.
Należy wskazać, że Ministerstwo Infrastruktury dostrzega uciążliwości związane z
utrudnionym dostępem do publicznego transportu zbiorowego na obszarze Polski.
Problem wykluczenia transportowego dotyka zwłaszcza mieszkańców zamieszkujących
obszary oddalone od dużych aglomeracji miejskich. Jest to na pewno zjawisko
niepokojące, które wymaga kompleksowego podejścia do tego problemu.
W celu wsparcia organizatorów publicznego transportu zbiorowego w realizacji ich zadań
w zakresie organizacji przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
w ramach publicznego transportu zbiorowego został utworzony Fundusz rozwoju
przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, zwany dalej:
„Funduszem”.
Przepisy ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej2 określają wsparcie finansowe ze środków
budżetowych dla organizatorów publicznego transportu zbiorowego na uruchamianie
nowych linii komunikacyjnych lub odtworzenie połączeń, które zostały zlikwidowane.
Przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozów realizowanych w ramach komunikacji
miejskiej. Wsparcie jest przekazywane za pośrednictwem wojewodów jako
dofinansowanie przez rząd zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego w
zakresie autobusowej komunikacji publicznej.
Dysponent Funduszu, którym jest minister właściwy do spraw transportu, co roku
dokonuje podziału środków przewidzianych na dany rok budżetowy w planie finansowym
Funduszu na dofinansowanie realizacji zadań własnych organizatorów w zakresie
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 285
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 402
-- 1 of 4 --
2
przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej na poszczególne
województwa. Plan finansowy Funduszu na 2025 rok, uzgodniony z Ministrem Finansów,
zakładał kwotę 1 mld zł na dofinansowanie zadań własnych organizatorów dotyczących
zapewnienia funkcjonowania publicznego transportu zbiorowego w zakresie przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.
Z inicjatywy Ministra Infrastruktury, w dniu 9 stycznia 2025 r., zwiększono budżet
Funduszu o dodatkowe 70 mln zł, w związku z zapotrzebowaniem na środki w niektórych
województwach, w tym m.in. w województwie warmińsko-mazurskim.
Należy wskazać, że Fundusz jest istotnym programem, który wpiera organizatorów
publicznego transportu zbiorowego w realizacji ich zadań własnych w zakresie przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Dopłata do kwoty deficytu
pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej obecnie wynosi nie więcej niż 3,00 zł do 1 wozokilometra przewozu o
charakterze użyteczności publicznej.
Zmniejszenie poziomu wykluczenia komunikacyjnego jest jednym z priorytetowych
działań resortu infrastruktury, dlatego dostrzega się potrzebę dokonania rewizji
przepisów prawnych dotyczących zasad podejmowania i wykonywania publicznego
transportu zbiorowego oraz funkcjonowania Funduszu rozwoju przewozów
autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Z tego względu, z inicjatywy
Ministra Infrastruktury, został powołany Zespół Ekspercki do spraw przeciwdziałania
wykluczeniu komunikacyjnemu, który pracował nad przygotowaniem regulacji prawnych
będących odpowiedzią na aktualne oczekiwania wszystkich podmiotów uczestniczących
w rynku drogowego transportu publicznego, w tym przede wszystkim pasażerów.
Do udziału w pracach Zespołu zaproszeni zostali m.in. przedstawiciele korporacji
samorządowych takich jak: Związek Powiatów Polskich, Związek Województw RP, Związek
Gmin Wiejskich RP, Unia Miasteczek Polskich oraz Związek Miast Polskich.
Informuję, że ww. Zespół, w dniu 31 marca 2025 r, zakończył swoje prace. W wyniku tych
prac przygotowane zostały przez resort infrastruktury rozwiązania legislacyjne
nowelizujące przepisy ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz ustawy o
Funduszu, jak i innych aktów prawnych odnoszących się do publicznego transportu
zbiorowego.
W ramach planowanej reformy systemu funkcjonowania publicznego transportu
zbiorowego, będącej efektem prac Zespołu Eksperckiego, marszałkowie województw
zostaną ustanowieni integratorami przewozów w województwie. Zadaniem integratorów
przewozów będzie tworzenie i koordynowanie sieci przewozów o charakterze
użyteczności publicznej na obszarze województwa. Ponadto integratorzy przewozów
o charakterze użyteczności publicznej w województwie (marszałkowie województw) będą
zobowiązani do opracowania kompleksowego planu zrównoważonego rozwoju
publicznego transportu zbiorowego (planu transportowego) województwa, który będzie
sporządzany na podstawie propozycji od pozostałych jednostek samorządu terytorialnego
z obszaru województwa.
Planowana reforma przewiduje także ustalenie, na poziomie ustawowym, minimalnych
standardów częstotliwości i dostępności przewozów w ramach publicznego transportu
zbiorowego.
Ponadto marszałkowie województw przejmą od wojewodów zadania z zakresu obsługi
Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
w województwie. Marszałkowie będą realizowali dotychczasowe zadania wojewodów
-- 2 of 4 --
3
w zakresie obsługi Funduszu, dysponując środkami przyznanymi na województwo, a
dopłata z Funduszu będzie przyznawana wyłącznie do linii komunikacyjnych w transporcie
autobusowym, które w planie transportowym, zostały określone jako utworzone w celu
walki z wykluczeniem komunikacyjnym.
W ramach planowanych zmian w ustawie o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej przewiduje się także wzmocnienie kontroli
wydatkowania środków Funduszu poprzez poszerzenie zakresu uprawnień inspektorów
Inspekcji Transportu Drogowego, którzy będą kontrolować faktyczne wykonywanie
przewozów na liniach komunikacyjnych objętych dopłatą z Funduszu. W celu
wzmocnienia skuteczności kontroli wykorzystania środków Funduszu wprowadzony
zostanie obowiązek wyposażenia w geolokalizator autobusów, którymi realizowane są
przewozy objęte dopłatą z Funduszu.
W odniesieniu do przepisów dotyczących stawki dopłaty z Funduszu, w ramach
projektowanej nowelizacji, przewiduje się możliwość zróżnicowania wysokości dopłaty
z Funduszu w zależności od obiektywnych kryteriów. Szczegółowy sposób i tryb ustalania
wysokości dopłaty z Funduszu, zostanie określony w rozporządzeniu Ministra
Infrastruktury, z uwzględnieniem wielkości pojazdu, którym wykonywane są przewozy na
linii komunikacyjnej objętej dopłatą i standardów wykonywania przewozów oraz liczby
mieszkańców na obszarze, przez który przebiega ta linia.
W dniu 2 kwietnia 2025 r. Minister Infrastruktury skierował do Zespołu do spraw
Programowania Prac Rządu wniosek o wpisanie projektu ustawy o zmianie ustawy o
publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw do Wykazu prac
legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Rozwiązania zawarte w projekcie będą mieć pozytywny wpływ przede wszystkim na
pasażerów w transporcie publicznym. Reforma funkcjonowania publicznego transportu
zbiorowego oraz nowe zasady działania Funduszu przeciwdziałania wykluczeniu
komunikacyjnemu powinny przyczynić się do zwiększenia dostępności transportu
publicznego dla pasażerów, zwłaszcza na obszarach, na których komunikacja ta obecnie
nie istnieje lub funkcjonuje w wymiarze niezaspokajającym potrzeb pasażerów.
Jednocześnie przedstawiam, w poniższej tabeli nr 1, wykorzystanie środków Funduszu
w województwie warmińsko-mazurskim na podstawie Sprawozdań rocznych z realizacji
zadań Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
za poszczególne lata: 2019 – 2024.
Tabela nr 1.
ROK ŚRODKI PRZYZNANE DLA
WOJEWÓDZTWA
KWOTA DOPŁATY
WYDATKOWANA
2019 22 912 917,13 zł 112 190,62 zł
2020 58 817 753,08 zł 2 733 850,81 zł
2021 63 368 048,78 zł 12 581 560,45 zł
2022 48 376 786,17 zł 30 875 840,34 zł
2023 55 473 184,35 zł 42 105 835,13 zł
2024 61 175 117,60 zł 47 003 149,68 zł
-- 3 of 4 --
4
Informuję, że według stanu na 4 kwietnia 2025 r. kwota środków Funduszu przyznana dla
województwa warmińsko-mazurskiego wynosi łącznie 64 404 617,44 zł. Natomiast kwota
faktycznie wydatkowana przez Wojewodę będzie znana po przekazaniu przez Wojewodę
Warmińsko-Mazurskiego sprawozdania rocznego z realizacji zadań Wojewody w ramach
Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej za
2025 r.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 4 of 4 --