Interpelacja w sprawie leczenia pacjentek cierpiących na lipodemię
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8692
do ministra zdrowia
w sprawie leczenia pacjentek cierpiących na lipodemię
Zgłaszający: Katarzyna Stachowicz
Data wpływu: 17-03-2025
Lipodemia to schorzenie, na które według niektórych szacunków może cierpieć 10% kobiet. Wśród czynników mogących ją powodować wymienia się między innymi predyspozycje genetyczne.
Ze względu na swoje objawy lipodemia często pozostaje niezdiagnozowana lub jest diagnozowana błędnie, a chore są odsyłane do kolejnych specjalistów lub – co gorsza – pozostawiane same sobie. Obrzęk tłuszczowy ud, nóg i ramion to nie tylko źródło cierpienia wynikającego z defektu o charakterze kosmetycznym. To także – w miarę postępu choroby – ból i uczucie zmęczenia oraz obrzęk limfatyczny z groźnymi dla zdrowia następstwami.
W Polsce brakuje lekarzy specjalizujących się w leczeniu tego, jak widać po statystykach, dość powszechnego schorzenia, gdy tymczasem specjaliści zalecają, by rozpocząć je jak najwcześniej. Tylko wtedy bowiem możliwe jest przeciwdziałanie narastaniu obrzęku, a w konsekwencji wydatne poprawienie komfortu życia pacjentek.
Bez wątpienia w Polsce brakuje specjalistycznej ścieżki leczenia i jasnych wytycznych dla lekarzy w zakresie leczenia i rehabilitacji pacjentek z lipodemią, czego skutkiem jest częsta marginalizacja problemu i pozostawienie ich bez realnej pomocy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia może rozważyć wpisanie lipodemii na listę chorób wymagających systemowego leczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?
Czy możliwe jest nadanie specjalistom z zakresu flebologii uprawnień do wystawiania refundowanych recept na odzież kompresyjną już na wczesnym etapie rozwoju choroby?
Czy Ministerstwo Zdrowia może w swoich planach uwzględnić wprowadzenie jasnych i jednolitych wytycznych dla lekarzy i placówek ochrony zdrowia w zakresie diagnostyki i leczenia lipodemii?
Podsekretarz stanu Marek Kos
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6109 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.54.2025.MK
Warszawa, 18 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 8692) z 19 marca 2025r., Pani Poseł Katarzyny Stachowicz
w sprawie leczenia pacjentek cierpiących na lipodemię, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
1. Czy Ministerstwo Zdrowia może rozważyć wpisanie lipodemii na listę chorób
wymagających systemowego leczenia w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia?
Termin „leczenie systemowe” stosowany jest w odniesieniu do leczenia nowotworów i może
obejmować chemioterapię, hormonoterapię, terapię celowaną. Lipodemia nie jest chorobą
nowotworową, z posiadanych informacji wynika, że może być wynikiem kilku czynników.
Jeśli Pani Poseł chodziło o listę chorób leczonych farmakologicznie uprzejmie informuję, że
istnieje wykaz refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia
żywieniowego oraz wyrobów medycznych
(https://www.gov.pl/web/zdrowie/obwieszczenia-ministra-zdrowia-lista-lekow-
refundowanych).
W zależności od stanu zdrowia pacjenta lekarz w oparciu o aktualną wiedzę medyczną
decyduje o zastosowaniu konkretnego leku. Szersze informacje dotyczące recepty, ww.
wykazu i procesu refundacyjnego w odpowiedzi na pytanie 2.
2. Czy możliwe jest nadanie specjalistom z zakresu flebologii uprawnień do
wystawiania refundowanych recept na odzież kompresyjną już na wczesnym etapie
rozwoju choroby?
Termin „odzież kompresyjna” to pojęcie szerokie, obejmujące swoim zakresem szeroką gamę
produktów. Mogą to być produkty o różnym statusie, o rożnym stopniu profesjonalizmu ich
przygotowania/ przeznaczenia do zastosowań medycznych. Do wyobrażenia jest „odzież
kompresyjna” dająca się zakwalifikować jedynie jako pewnego rodzaju produkt sportowy.
Innymi słowy, różny może być stopień faktycznego odpowiadania takiego produktu na
określone problemy zdrowotne związane z chorobami żył. Nie każdy produkt określany
mianem „odzieży kompresyjnej” może być kwalifikowany jako wyrób medyczny, a tym
samym finansowany albo współfinansowany pacjentom ze środków publicznych.
W kwestii ustalenia, czy możliwa jest refundacja odzieży kompresyjnej będącej wyrobem
medycznym w ten sposób, że dostępna byłaby na podstawie recepty, należy mieć na uwadze,
że proces obejmowania wyrobów medycznych refundacją jest skomplikowany i zależny od
szeregu trudnych do przewidzenia okoliczności. Niemożliwe jest, bez złożenia
odpowiedniego wniosku, udzielenie wiążącej odpowiedzi na hipotetyczne pytanie czy dany
wyrób mógłby być objęty refundacją w analizowanym trybie.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy refundacyjnej, określającym
wykaz wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie, ujęto szereg wyrobów medycznych
dających się kwalifikować jako pewien element „odzieży kompresyjnej”.
W przypadku części z tych wyrobów, zlecenia na nie, jak wyraźne wskazano w omawianych
przepisach, mogą być wystawiane m.in. przez lekarzy specjalistów w dziedzinie angiologii.
Zakres dostępnych w tym trybie wyrobów oraz kryteria wystawiania na nie zleceń, są
ustalane w uzgodnieniu z odpowiednimi konsultantami w ochronie zdrowia i potencjalnie
mogą podlegać zmianom w przyszłości, również w zakresie przypadków, w których wyroby
te przysługują.
Ministerstwo Zdrowia nie widzi podstaw do zmiany obecnego trybu dostępności do
omawianych wyrobów i wprowadzenie dostępności tożsamych wyrobów w trybie na
receptę.
Gdyby jednak przyjąć, że możliwa byłaby do nich dostępność na podstawie recept (mowa tu
o dostępności w wymiarze refundacyjnym – ekonomicznym, gdyż w przypadku wyrobów
medycznych recepta nie warunkuje możliwość wydania, a jedynie możliwość uzyskania
refundacji – w przypadku wyrobów innych niż wymagające zlecenia, wydanie wyrobu zawsze
może nastąpić bez recepty pełnopłatnie), to należy zwrócić uwagę, że wystawianie recept nie
tylko na wyroby medyczne, ale recept w ogóle, nie jest zawężone w przypadku lekarzy
asortymentowo.
Lekarz, niezależnie od posiadanej specjalizacji, jest „osobą uprawnioną” w rozumieniu art. 2
pkt 14 ustawy refundacyjnej, i jako taki każdy z nich ma prawo ordynacji wyrobów
medycznych przez wystawianie na nie recept, w tym z uwzględnieniem refundacji. Wykaz
refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego
oraz wyrobów medycznych nie zawęża możliwości refundacji przez wzgląd na specjalizację
wystawiającego. Uzależnia ją od kwestii tego, czy recepta wystawiana jest w związku ze
schorzeniem/stanem medycznym (wskazaniem do refundacji), w którym wykaz ten
refundację faktycznie przewiduje.
Inną kwestią jest natomiast to, czy dany lekarz może te wskazania samodzielnie stwierdzić,
czy też nie i wówczas – chcąc wystawić receptę uwzględniającą refundację, musi te
wskazania potwierdzać u innego lekarza specjalisty.
Ponadto należy wskazać, że refundacja na podstawie recept odbywa się jedynie przy
wydawaniu danego asortymentu z aptek ogólnodostępnych albo punktów aptecznych (tylko
bowiem w stosunku do nich możliwa jest umowa z NFZ o realizacje recept refundowanych),
podczas gdy często pacjenci zaopatrują się w wyroby medyczne, w tym potencjalnie w
omawianą odzież kompresyjną, np. w kanale pozaaptecznym, w tym np. w sklepach
specjalistycznych zaopatrzenia medycznego, w których recept nie realizuje się.
3. Czy Ministerstwo Zdrowia może w swoich planach uwzględnić wprowadzenie
jasnych i jednolitych wytycznych dla lekarzy i placówek ochrony zdrowia w zakresie
diagnostyki i leczenia lipodemii?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są zgodnie
z aktualną wiedzą medyczną. Wskaźnikami aktualnej wiedzy medycznej są m.in. wytyczne
towarzystw naukowych. Jednocześnie Minister Zdrowia nie posiada prerogatyw do
wydawania wytycznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --