Interpelacja w sprawie bilansu finansowego świadczeń i składek od imigrantów w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8686
do ministra finansów, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie bilansu finansowego świadczeń i składek od imigrantów w Polsce
Zgłaszający: Ewa Schädler, Izabela Bodnar, Piotr Górnikiewicz, Bożenna Hołownia, Łukasz Osmalak, Kamil Wnuk, Paweł Zalewski
Data wpływu: 17-03-2025
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w publicznym dyskursie można usłyszeć wiele wątpliwości na temat bilansu finansowego świadczeń i składek cudzoziemców, którzy w ostatnich latach w większej liczbie osiedlają się w Polsce. Z pewnością ważnym czynnikiem migracyjnym był wybuch wojny w Ukrainie w 2022 roku. Oprócz tej grupy na polskim rynku pracy funkcjonują również imigranci ekonomiczni z innych państw.
Cudzoziemcy płacą składki na ubezpieczenia społeczne, podatki dochodowe oraz podatek VAT. Z drugiej natomiast strony korzystają ze świadczeń socjalnych, co rodzi pytania o faktyczny bilans ekonomiczny obecności imigrantów w Polsce, który budzi też wiele wątpliwości wśród Polek i Polaków.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie kwoty zostały wypłacone w ramach świadczeń socjalnych (np. 800+, zasiłki dla bezrobotnych itp.) cudzoziemcom przebywającym w Polsce w latach 2022-2024?
2. Jakie są wpływy do budżetu państwa z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz podatków dochodowych płaconych przez cudzoziemców, w tym Ukraińców i innych migrantów?
3. Jaki procent budżetu państwa przeznaczany jest na świadczenia dla cudzoziemców?
4. Czy istnieją mechanizmy kontrolne, które mają na celu zapobieganie nadużyciom w zakresie pobierania świadczeń przez cudzoziemców?
Polki i Polacy mają prawo do rzetelnej informacji na temat wpływu migracji na budżet państwa zwłaszcza w związku z szerzącą się dezinformacją w tej kwestii. Przedstawienie danych z pewnością rozwieje wszelkie wątpliwości.
Z poważaniem
Ewa Schädler
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Marcin Łoboda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 18 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (22)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwe” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
20074 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 4 kwietnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 8686 w sprawie bilansu finansowego świadczeń i
składek od imigrantów w Polsce
Znak sprawy: DPP8.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
w odpowiedzi na interpelację nr 8686 Posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Pani Ewy Schädler, Pani Izabeli Bodnar, Pana Piotra Górnikiewicza, Pani Bożenny
Hołowni, Pana Łukasza Osmalaka, Pana Kamila Wnuka i Pana Pawła Zalewskiego
w sprawie bilansu finansowego świadczeń i składek od imigrantów w Polsce,
przedkładam poniższe informacje.
Pyt. 1 Jakie kwoty zostały wypłacone w ramach świadczeń socjalnych (np. 800+,
zasiłki dla bezrobotnych itp.) cudzoziemcom przebywającym w Polsce w latach
2022-2024?
Ministerstwo Finansów nie dysponuje danymi w zakresie wypłaconych świadczeń
społecznych/socjalnych.
Pyt. 2 Jakie są wpływy do budżetu państwa z tytułu składek na ubezpieczenia
społeczne i zdrowotne oraz podatków dochodowych płaconych przez
cudzoziemców, w tym Ukraińców i innych migrantów?
Ministerstwo Finansów nie dysponuje danymi dot. wpływów z tytułu składek na
ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Składki te są odprowadzane do Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych.
Odnośnie drugiej części pytania w zakresie podatków dochodowych płaconych
przez cudzoziemców, na wstępie pragnę zaznaczyć, że systemy podatkowe, które
wykorzystywane są przez administrację podatkową, nie dają pełnej możliwości
-- 1 of 2 --
2/2
wyselekcjonowania wpływów budżetowych z wyodrębnieniem obywatelstwa
podatników. W związku z tym, przekazane dane są jedynie danymi szacunkowymi,
które mogą być obarczone pewnym marginesem błędu.
Poniżej prezentowane dane dotyczą szacunkowego wykonania kasowego (wpłaty
minus zwroty) w danym roku, w zakresie podatku dochodowego CIT i PIT,
dla wyodrębnionych z systemów informatycznych resortu obcokrajowców ogółem
oraz odrębnie dla obywateli Ukrainy.
Poniższe dane nie uwzględniają pomniejszenia o udziały przekazywane na rzecz
Jednostek Samorządu Terytorialnego.
Wpływy (wykonanie per saldo)
Rok Wpływy brutto CIT i PIT od
obcokrajowców ogółem
Wpływy brutto CIT i PIT od
obywateli Ukrainy
2024 4 884 300 tys. zł 1 649 936 tys. zł
2023 3 608 926 tys. zł 1 001 502 tys. zł
2022 4 108 774 tys. zł 803 801 tys. zł
Pyt. 3 Jaki procent budżetu państwa przeznaczany jest na świadczenia dla
cudzoziemców?
Ministerstwo Finansów nie jest płatnikiem świadczeń socjalnych i nie dysponuje
danymi w zakresie wypłaconych świadczeń dla cudzoziemców.
Pyt. 4 Czy istnieją mechanizmy kontrolne, które mają na celu zapobieganie
nadużyciom w zakresie pobierania świadczeń przez cudzoziemców?
Ministerstwo Finansów nie jest właściwe do udzielenia odpowiedzi na powyższe
pytanie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
-- 2 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.140.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8686 Pani Posłanki Ewy Schädler wraz z grupą posłów,
w sprawie bilansu finansowego świadczeń i składek imigrantów w Polsce, proszę przyjąć
wyjaśnienia pozostające we właściwości Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
W kwestii świadczeń na rzecz rodziny, takich jak program „Rodzina 800+”, program „Dobry
start”, świadczenia wprowadzone ustawą Aktywny rodzic czy inne świadczenia rodzinne,
należy wskazać, że co do zasady, cudzoziemcy zamieszkujący na terytorium Rzeczpospolitej
Polskiej mają do nich dostęp na ogólnych, niezmienionych od lat zasadach, określonych
w odpowiednich aktach prawnych.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa
w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r., poz. 1576) prawo do świadczenia wychowawczego
przysługuje cudzoziemcom:
do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;
jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską dwustronnych umów
międzynarodowych o zabezpieczeniu społecznym;
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na
pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art.
127 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2024 r. poz. 769 i 1222),
jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują
z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw
trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na
okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu
podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają
prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy;
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: na podstawie zezwolenia na
pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12
grudnia 2013 r. o cudzoziemcach; w związku z korzystaniem z mobilności
krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika
odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach
określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach; jeżeli
zamieszkują z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem
cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający
dziewięciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym
stanowią inaczej;
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: na podstawie zezwolenia na
pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013
r. o cudzoziemcach; na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych
lub prac rozwojowych; w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej
-- 1 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013
r. o cudzoziemcach - z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy,
chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne
umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej;
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom Zjednoczonego
Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz członkom ich rodzin, o których
mowa w art. 10 ust. 1 lit. b, d, e lub f umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa
Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii
Atomowej (Dz. Urz. UE L 29 z 31.01.2020, str. 7, z późn. zm.1)).
Analogiczne regulacje dotyczące katalogu cudzoziemców uprawnionych do świadczeń
znajdują się w ustawie z dnia 15 maja 2024 o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej
oraz w wychowaniu dziecka - „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. 858), ustawie z dnia 28 listopada
2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2024 r., 323 z późn. zm.) oraz rozporządzeniu
Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji
rządowego programu „Dobry Start” (Dz. U. z 201 r. poz. 1092).
Odrębną grupę cudzoziemców uprawnionych do świadczeń na rzecz rodziny stanowią
obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 23 lutego 2022 r. w związku z rosyjską
agresją i których pobyt został uznany za legalny na mocy ustawy z dnia 12 marca 2022 r.
o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego
państwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 167, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą pomocową”, którzy na
podstawie przepisów szczególnych (art. 26 ustawy) i po spełnieniu przesłanek zawartych
w tym akcie są uprawnieni do otrzymywania wsparcia finansowego w postaci świadczeń na
rzecz rodziny, w tym świadczenia wychowawczego z programu „Rodzina 800+”.
Z danych przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika, że dla
wnioskodawców posiadających obywatelstwo inne niż polskie:
w 2022 r.: w ramach programu „Rodzina 800+” kwota wypłat wyniosła 2077,1 mln zł;
w ramach programu „Dobry start” kwota wypłat wyniosła 57,8 mln zł, w ramach
rodzinnego kapitału opiekuńczego kwota wypłat wyniosła 136,1 mln zł, w ramach
dofinansowania opieki w żłobku kwota wypłat wyniosła 10,3 mln zł,
w 2023 r.: w ramach programu „Rodzina 800+” kwota wypłat wyniosła 2133,9 mln zł;
w ramach programu „Dobry start” kwota wypłat wyniosła 54,5 mln zł; w ramach
rodzinnego kapitału opiekuńczego kwota wypłat wyniosła 97,4 mln zł; w ramach
dofinansowania opieki w żłobku kwota wypłat wyniosła 18,2 mln zł,
w 2024 r.: w ramach programu „Rodzina 800+” kwota wypłat wyniosła 3413,2 mln zł;
w ramach programu „Dobry start” kwota wypłat wyniosła 58,8 mln zł; w ramach
rodzinnego kapitału opiekuńczego kwota wypłat wyniosła 83,9 mln zł; w ramach
dofinansowania opieki w żłobku kwota wypłat wyniosła 17,3 mln zł.
Na mocy przepisów ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia
(Dz. U. poz. 620), zwanej dalej „ustawą o rynku pracy”, w przypadku obcokrajowca status
bezrobotnego oraz zakres przysługujących mu świadczeń z tytułu bezrobocia stanowi
konsekwencję tytułu pobytowego, na podstawie którego cudzoziemiec przebywa na
terytorium RP. Cudzoziemcy, którzy utracili pracę mają prawo zarejestrować się
w powiatowym urzędzie pracy jako osoby bezrobotne, jeżeli posiadają jeden ze wskazanych
w art. 2 pkt 1 ustawy o rynku pracy tytułów pobytowych oraz spełnią warunki określone
w ustawie. Regulacje te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom
administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w przedmiocie statusu
osoby bezrobotnej. Aby zyskać uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych, cudzoziemcy
muszą spełnić warunki takie same jak obywatele polscy. Z treści art. 218 ustawy o rynku
-- 2 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
pracy wynika, że zasiłek dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień
kalendarzowy od dnia zarejestrowania, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio
poprzedzających dzień rejestracji udokumentował on co najmniej 365 dni okresów
zaliczanych, enumeratywnie wymienionych w powyższym artykule. Z przepisów wynika, że
podstawowym warunkiem do uzyskania prawa do zasiłku jest: pozostawanie w zatrudnieniu
przez wyznaczony w ustawie okres, osiąganie w tym czasie wynagrodzenia w odpowiedniej
wysokości (tj. w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę) i opłacanie
składek na Fundusz Pracy. Osoba bezrobotna (niezależnie od posiadanego obywatelstwa),
która otrzyma zasiłek dla bezrobotnych bezprawnie - np. na przedstawiając nieprawdziwe
oświadczenia, sfałszowane dokumenty lub wprowadzając w błąd urzędników powiatowego
urzędu pracy - jest obowiązana do zwrotu świadczenia (art. 246 ust. 2 pkt 2).
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie dysponuje danymi statystycznymi
dotyczącymi poszczególnych grup osób pobierających zasiłki dla bezrobotnych, w tym także
cudzoziemców. Natomiast zgodnie ze sprawozdaniem MRiPS-02 o przychodach i wydatkach
Funduszu Pracy na zasiłki dla wszystkich bezrobotnych w skali kraju przeznaczono:
w 2022 r. : 1 949 728 663,21 zł,
w 2023 r.: 2 207 264 113,80 zł,
w 2024 r.: 2 528 403 426,78 zł.
Odnośnie wsparcia osób z niepełnosprawnościami:
liczba cudzoziemców uprawnionych do świadczenia wspierającego dla osób
niepełnosprawnych w 2024 r. wyniosła 61 osób;
liczba cudzoziemców, którym wypłacono rentę socjalną wyniosła: w grudniu 2023 r. –
105 osób; w grudniu 2024 r. – 138 osób; w lutym 2025 r. – 148 osób;
liczba cudzoziemców, którym wypłacono świadczenie uzupełniające dla osób
niezdolnych do samodzielnej egzystencji wyniosła: w grudniu 2023 r. – 430 osób;
w grudniu 2024 r. – 596 osób; w lutym 2025 r. – 662 osób;
liczba cudzoziemców, którym wypłacono zasiłki pogrzebowe wyniosła: w 2022 r. – 1,9
tys. osób; w 2023 r. – 2,1 tys. osób; w 2024 r. – 2,1 tys. osób.
Ponadto, zgodnie z przepisami ustawy pomocowej, obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej był uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1
i który został wpisany do rejestru PESEL przysługiwały:
jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości 300 zł na osobę i obsługę zadania (art.
31);
bezpłatna pomoc psychologiczna (art. 32);
zadania wynikające z art. 29 i 30 ww. ustawy, czyli świadczeń przyznawanych na
zasadach i w trybie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1283, z późn. zm.).
Ustawą z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku
z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
854) od 1 lipca 2024 r. wprowadzono zmiany w zakresie niektórych zadań, skutkujące
uchyleniem art. 30 i 31 specustawy oraz wprowadzeniem art. 18, 19 i 20 przepisów
przejściowych. Powyższe zadania mogły być finansowane w ramach planu finansowego
Funduszu Pomocy z pozycji i w wysokości:
1.2.1 wypłata jednorazowego świadczenia pieniężnego: w 2022 r. – 492 389 tys. zł;
w 2023 r. – 45 000 tys. zł; w 2024 r. – 10 814 tys. zł.
1.2.2 świadczenia z pomocy społecznej: w 2022 r. – 137 411 tys. zł; w 2023 r. – 55
000 tys. zł; w 2024 r. – 52 650 tys. zł.
1.2.3 pozostałe zadania realizowane i koordynowane przez ministra właściwego do
spraw zabezpieczenia społecznego w ramach ustawy o pomocy obywatelom
-- 3 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa – w zakresie
bezpłatnej pomocy psychologicznej: w 2022 r. – 24 800 tys. zł; w 2023 r. – 7 000 tys.
zł; w 2024 r. – 5 355 tys. zł.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) przypis
składek za cudzoziemców w 2024 r. wyniósł:
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe 18 483,9 mln zł, w tym za obywateli Ukrainy –
11 468,9 mln zł,
na ubezpieczenie chorobowe 1 400,5 mln zł, w tym za obywateli Ukrainy – 813,7 mln zł,
na ubezpieczenie wypadkowe 783,4 mln zł, w tym za obywateli Ukrainy – 490,2 mln zł.
W kwestii mechanizmów kontrolnych mających na celu zapobieganie nadużyciom w zakresie
pobierania świadczeń przez cudzoziemców należy wskazać, że akty prawne regulujące
poszczególne świadczenia na rzecz rodzin posiadają odpowiednie regulacje w tym zakresie.
W przypadku świadczenia wychowawczego, zgodnie z regulacjami ogólnymi zawartymi
w art. 23 ust. 1 a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ZUS dysponuje
narzędziami pozwalającymi zweryfikować, czy dana osoba faktycznie zamieszkuje na
terytorium RP i w przypadku wątpliwości dotyczących spełniania warunków do
otrzymywania świadczenia wychowawczego, w szczególności warunku zamieszkiwania na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wezwać osobę ubiegającą się lub otrzymującą
świadczenie wychowawcze do osobistego udzielenia wyjaśnień w przedmiocie okoliczności
mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Jeżeli odmówi ona udzielenia
wyjaśnień lub nie udzieli ich w wyznaczonym terminie, uniemożliwi przeprowadzenie
wywiadu lub nie udzieli w jego trakcie odpowiedzi na zadane pytania, wypłata świadczenia
wychowawczego zostanie wstrzymana. Należy podkreślić, że mechanizm jest stosowany
przede wszystkim w stosunku do cudzoziemców pobierających świadczenie wychowawcze
na zasadach ogólnych.
W odniesieniu do obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z działaniami
wojennymi ustawa pomocowa przewiduje szczególne rozwiązania pozwalające na
weryfikację, czy osoba ubiegająca się o świadczenia na rzecz rodzin lub pobierająca je –
dotyczy to również świadczenia wychowawczego - przebywa na terytorium Polski. ZUS lub
gminny organ właściwy mogą wzywać obywatela Ukrainy ubiegającego się o świadczenie lub
już je otrzymującego i przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego
pobyt na terytorium RP jest legalny, do osobistego stawiennictwa we wskazanej w wezwaniu
jednostce organizacyjnej w terminie 3 dni roboczych, celem złożenia wyjaśnień. Jeżeli
obywatel Ukrainy, który został wezwany do osobistego stawiennictwa nie stawi się
w jednostce organizacyjnej w wyznaczonym terminie, jego wniosek o ustalenie prawa do
świadczeń jest pozostawiany bez rozpatrzenia, a jeśli świadczenia są już mu wypłacane,
ich wypłata podlega wstrzymaniu.
Ponadto, zgodnie z art. 26 ust. 1 ww. ustawy, podstawowym warunkiem przysługiwania
świadczeń obywatelowi Ukrainy ze statusem UKR, przebywającemu w Polsce, jest
okoliczność, że jego pobyt na terytorium RP jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust.
1 ustawy pomocowej. Przepis ten wskazuje, że pobyt obywatela Ukrainy w Polsce uznaje się
za legalny do 30 września 2025 r., jeżeli przybył on legalnie na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej w okresie od 24 lutego 2022 r. i deklaruje zamiar pozostania na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy pomocowej wyjazd
obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni pozbawia
go prawa do legalnego tytułu pobytowego wskazanego w art. 2 ust. 1 ustawy pomocowej
i tym samym do wsparcia w Polsce, w tym m.in. do świadczeń. Należy zauważyć, że ZUS oraz
gminne organy właściwe weryfikują warunek pobytu w Polsce obywateli Ukrainy zarówno
na etapie przyznawania świadczeń, jak i w dowolnym momencie w trakcie okresu
-- 4 of 5 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
zasiłkowego/świadczeniowego, w oparciu o udostępniane im rejestry państwowe
i publiczne, w tym dane z rejestru prowadzonego przez Komendanta Straży Granicznej.
W 2024 r. uchwalono ustawę z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom
Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych
innych ustaw, wprowadzająca zmianę zasad przysługiwania świadczeń wychowawczych
i świadczeń dobry start dla obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku
z konfliktem zbrojnym. Zgodnie ze znowelizowanym art. 26 ustawy pomocowej dla
obywateli Ukrainy wprowadzono warunek nauki w przedszkolu lub szkole należących do
polskiego systemu oświaty. Oznacza to, że dziecko obywatela Ukrainy, na które ubiega się on
o świadczenie wychowawcze lub świadczenie na dobry start, musi realizować obowiązek
rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny albo obowiązek nauki.
Warunek ten nie dotyczy tych dzieci, które ze względu na wiek albo odroczenie nie realizują
wspomnianych obowiązków. Dodano również przepis proceduralny zobowiązujący Zakład
Ubezpieczeń Społecznych do wstrzymania przyznanych wcześniej świadczeń, jeśli
w systemie informacji oświatowej nie zostanie potwierdzony fakt pobierania nauki w szkole
przez dziecko, na które świadczenia przyznano. ZUS będzie weryfikował w każdym miesiącu
przed wypłatą świadczeń, czy w systemie informacji oświatowej potwierdzono pobieranie
przez dziecko nauki w szkole. Nowe przepisy i zasady dotyczące ww. świadczeń zaczną
obowiązywać:
w zakresie świadczenia wychowawczego od okresu świadczeniowego rozpoczynającego
się 1 czerwca 2025 r. (czyli jeszcze w trakcie obecnego roku szkolnego 2024/2025 ale od
1 czerwca 2025),
w zakresie świadczenia dobry start od nowego roku szkolnego 2025/2026 ( świadczenie
to jest wypłacane jednorazowo co roku we wrześniu w związku z nowym rokiem
szkolnym).
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 5 of 5 --