Interpelacja nr 8680
Interpelacja w sprawie podjęcia działań prowadzących do wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podjęcia działań prowadzących do wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO)
Interpelacja nr 8680
do ministra zdrowia
w sprawie podjęcia działań prowadzących do wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO)
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 17-03-2025
Na mocy art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją poselską o podjęcie działań prowadzących do wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO), które uwidocznił raport Najwyższej Izby Kontroli (NIK) podsumowujący lata 2019-2023.
Opublikowany w dniu 25 lutego br. raport ujawnia szereg poważnych problemów w realizacji KSO, programu kluczowego dla polskiej onkologii. Program nie został wdrożony w terminie, mimo sześcioletniego okresu pilotażowego i wydatkowania ponad 130 milionów złotych. W efekcie jego start został przesunięty na 1 kwietnia 2025 roku.
Dlaczego tak się stało? NIK wskazuje kilka najważniejszych przyczyn, przede wszystkim nieprzygotowanie placówek onkologicznych do wymagań KSO. Przykładowo, zaledwie 15 proc. placówek chirurgii onkologicznej w Polsce jest w stanie zapewnić pacjentom kompleksową opiekę, posiadając pełen zakres usług czyli endoskopię, radioterapię i poradnię specjalistyczną. Kolejnym ważnym powodem jest brak integracji systemów informatycznych placówek onkologicznych z Krajowym Rejestrem Nowotworów. Systemy połączyło jedynie 3 proc. jednostek, co uniemożliwiło efektywne przekazywanie danych do systemu KSO, a także brak ustandaryzowania procesów diagnostyczno-terapeutycznych, czyli po prostu nierówny dostęp do świadczeń w poszczególnych częściach kraju. Dysproporcje między województwami mierzone wartością zrealizowanych świadczeń onkologicznych na jednego mieszkańca sięgały nawet 50 proc., co uniemożliwiło wprowadzenie spójnego systemu opieki nad pacjentami onkologicznymi w Polsce.
NIK ocenia, że główną przyczyną niepowodzenia wdrożenia KSO był niewystarczający nadzór Ministerstwa Zdrowia, przede wszystkim brak rozporządzeń standaryzujących działania profilaktyczne i lecznicze. Dlatego w Polsce wciąż brakuje kompleksowej opieki nad pacjentami onkologicznymi, nawet mimo realizacji programów, takich jak Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych czy Narodowa Strategia Onkologiczna. We wnioskach pokontrolnych zaleca jak najszybsze przygotowanie całościowej koncepcji reformy lecznictwa onkologicznego gwarantującej równy dostęp do świadczeń i kompleksowego leczenia w całej Polsce, a także m.in. poprawę dostępności badań przesiewowych oraz terminowe udzielanie świadczeń diagnostycznych i leczniczych.
Raport NIK podsumowuje lata 2019-2023, kiedy w Ministerstwie Zdrowia zasiadali nominaci Prawa i Sprawiedliwości. Pani, jako minister zdrowia sprawujący funkcję od końca 2023 roku, w żaden sposób nie odpowiada więc za wieloletnie zaniedbania, które uniemożliwiły wdrożenie KSO. Jednakże, mając na uwadze dobro pacjentów onkologicznych, konieczne są zdecydowane działania naprawcze, o co zwracam się w swojej interpelacji.
Proszę również o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu wdrożenia pokontrolnych zaleceń NIK, w szczególności w zakresie opracowania całościowej koncepcji reformy lecznictwa onkologicznego?
2. Czy ministerstwo przewiduje wsparcie finansowe dla placówek medycznych w celu szybkiego zintegrowania ich systemów informatycznych z Krajowym Rejestrem Nowotworów?
3. Kiedy resort planuje opublikować brakujące rozporządzenia regulujące funkcjonowanie KSO, np. w kwestii standaryzacji opisów badań patomorfologicznych, żeby placówki miały jasne wytyczne do działania?
4. Jakie wskaźniki i metody będą wykorzystane do oceny efektywności KSO po jej wdrożeniu i kiedy będzie przygotowany raport z ewaluacji programu?
5. Jaki budżet zostanie przeznaczony w kolejnych latach na rozwój i utrzymanie KSO, aby zapewnić stabilne funkcjonowanie?
6. Czy resort podejmie działania w celu wyciągnięcia konsekwencji wobec ministrów zdrowia z lat 2019-2023, którzy zgodnie z oceną pokontrolną NIK sprawowali niewystarczający nadzór nad KSO, co w efekcie uniemożliwiło wdrożenie programu w terminie?
Interpelacja nr 8680
do ministra zdrowia
w sprawie podjęcia działań prowadzących do wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO)
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 17-03-2025
Na mocy art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją poselską o podjęcie działań prowadzących do wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO), które uwidocznił raport Najwyższej Izby Kontroli (NIK) podsumowujący lata 2019-2023.
Opublikowany w dniu 25 lutego br. raport ujawnia szereg poważnych problemów w realizacji KSO, programu kluczowego dla polskiej onkologii. Program nie został wdrożony w terminie, mimo sześcioletniego okresu pilotażowego i wydatkowania ponad 130 milionów złotych. W efekcie jego start został przesunięty na 1 kwietnia 2025 roku.
Dlaczego tak się stało? NIK wskazuje kilka najważniejszych przyczyn, przede wszystkim nieprzygotowanie placówek onkologicznych do wymagań KSO. Przykładowo, zaledwie 15 proc. placówek chirurgii onkologicznej w Polsce jest w stanie zapewnić pacjentom kompleksową opiekę, posiadając pełen zakres usług czyli endoskopię, radioterapię i poradnię specjalistyczną. Kolejnym ważnym powodem jest brak integracji systemów informatycznych placówek onkologicznych z Krajowym Rejestrem Nowotworów. Systemy połączyło jedynie 3 proc. jednostek, co uniemożliwiło efektywne przekazywanie danych do systemu KSO, a także brak ustandaryzowania procesów diagnostyczno-terapeutycznych, czyli po prostu nierówny dostęp do świadczeń w poszczególnych częściach kraju. Dysproporcje między województwami mierzone wartością zrealizowanych świadczeń onkologicznych na jednego mieszkańca sięgały nawet 50 proc., co uniemożliwiło wprowadzenie spójnego systemu opieki nad pacjentami onkologicznymi w Polsce.
NIK ocenia, że główną przyczyną niepowodzenia wdrożenia KSO był niewystarczający nadzór Ministerstwa Zdrowia, przede wszystkim brak rozporządzeń standaryzujących działania profilaktyczne i lecznicze. Dlatego w Polsce wciąż brakuje kompleksowej opieki nad pacjentami onkologicznymi, nawet mimo realizacji programów, takich jak Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych czy Narodowa Strategia Onkologiczna. We wnioskach pokontrolnych zaleca jak najszybsze przygotowanie całościowej koncepcji reformy lecznictwa onkologicznego gwarantującej równy dostęp do świadczeń i kompleksowego leczenia w całej Polsce, a także m.in. poprawę dostępności badań przesiewowych oraz terminowe udzielanie świadczeń diagnostycznych i leczniczych.
Raport NIK podsumowuje lata 2019-2023, kiedy w Ministerstwie Zdrowia zasiadali nominaci Prawa i Sprawiedliwości. Pani, jako minister zdrowia sprawujący funkcję od końca 2023 roku, w żaden sposób nie odpowiada więc za wieloletnie zaniedbania, które uniemożliwiły wdrożenie KSO. Jednakże, mając na uwadze dobro pacjentów onkologicznych, konieczne są zdecydowane działania naprawcze, o co zwracam się w swojej interpelacji.
Proszę również o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu wdrożenia pokontrolnych zaleceń NIK, w szczególności w zakresie opracowania całościowej koncepcji reformy lecznictwa onkologicznego?
2. Czy ministerstwo przewiduje wsparcie finansowe dla placówek medycznych w celu szybkiego zintegrowania ich systemów informatycznych z Krajowym Rejestrem Nowotworów?
3. Kiedy resort planuje opublikować brakujące rozporządzenia regulujące funkcjonowanie KSO, np. w kwestii standaryzacji opisów badań patomorfologicznych, żeby placówki miały jasne wytyczne do działania?
4. Jakie wskaźniki i metody będą wykorzystane do oceny efektywności KSO po jej wdrożeniu i kiedy będzie przygotowany raport z ewaluacji programu?
5. Jaki budżet zostanie przeznaczony w kolejnych latach na rozwój i utrzymanie KSO, aby zapewnić stabilne funkcjonowanie?
6. Czy resort podejmie działania w celu wyciągnięcia konsekwencji wobec ministrów zdrowia z lat 2019-2023, którzy zgodnie z oceną pokontrolną NIK sprawowali niewystarczający nadzór nad KSO, co w efekcie uniemożliwiło wdrożenie programu w terminie?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Marek Kos
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
6%
Konkretność
94%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12097 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
OKSO.050.3.2025.DK
Warszawa, 18 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Poseł Urszuli Pasławskiej, nr 8680, przekazanej do Ministerstwa
Zdrowia w dniu 19 marca 2025 r.,
w sprawie podjęcia działań prowadzących do
wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO), uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
Raport NIK „Leczenie onkologiczne” dotyczy okresu 2019-2023. Ministerstwo Zdrowia
wraz z innymi resortami, ekspertami oraz środowiskami pacjenckimi nieustannie pracuje nad
poprawą sytuacji polskich pacjentów onkologicznych. Opracowano szereg narzędzi
i rozwiązań, które zaowocują poprawą skuteczności leczenia i jakości życia pacjentów.
Od 2020 r. realizowana jest Narodowa Strategia Onkologiczna (NSO), która jest
strategicznym, kompleksowym programem, wytyczającym kierunki rozwoju w obszarze
onkologii w Polsce. Aktualnie trwają prace podsumowujące dotychczas zrealizowane
działania, a także prace nad aktualizacją zadań NSO. Kluczowe działania zrealizowane
dotychczas w ramach Strategii:
• Wprowadzono powszechnie dostępne i darmowe szczepienia przeciwko HPV
dziewcząt i chłopców w wieku dojrzewania;
• W trybie ciągłym prowadzona jest kampania społeczna „Planuję Długie Życie”,
której celem jest edukacja prozdrowotna i promocja zdrowego stylu życia, a także
budowanie w społeczeństwie poczucia odpowiedzialności za własne zdrowie;
• Dbając o wysoką skuteczność i dostępność badań przesiewowych, rozszerzono
zakres wieku dla grup docelowych Programu profilaktyki raka piersi (z 50-69 lat na
45-74 lata) oraz Programu profilaktyki raka szyjki macicy (z 25-59 lat na 25-64 lata);
• Sukcesywnie rozszerzany jest wykaz leków refundowanych w terapiach
onkologicznych. Łącznie od 2020 do 2023 r. do refundacji włączonych zostało 169
nowych cząsteczko-wskazań onkologicznych. W 2024 r. refundacją objęto kolejne
35 nowe cząsteczko-wskazania onkologiczne;
• W latach 2020-2024, tylko z tzw. budżetu NSO, przeznaczono około 1,42 mld zł na
zakup sprzętu do diagnostyki i leczenia nowotworów;
• Prowadzone są prace nad utworzeniem i uruchomieniem w najbliższym czasie
Narodowego Portalu Onkologicznego, aby zapewnić pacjentom źródło
wiarygodnych informacji nt. nowotworów złośliwych i systemu opieki zdrowotnej.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jednocześnie proszę o przyjęcie odpowiedzi na poniższe pytania.
1. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu wdrożenia
pokontrolnych zaleceń NIK, w szczególności w zakresie opracowania całościowej
koncepcji reformy lecznictwa onkologicznego?
Istotną zmianą dla systemu opieki zdrowotnej w obszarze onkologii jest wprowadzona
w 2023 r. Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO). To nowy model organizacji i zarządzania opieką
onkologiczną, którego celem jest zapewnienie każdemu pacjentowi, niezależnie od miejsca
zamieszkania, kompleksowej opieki opartej o jednakowe standardy i wysoką jakość. W celu
wdrożenia KSO w Polsce w lipcu 2024 r. przeprowadzono kwalifikację na poszczególne
poziomy zabezpieczenia opieki onkologicznej KSO. Ponadto podejmowane są działania
w następującym zakresie:
• Zapewnienie ciągłości opieki onkologicznej rozumianej jako zaplanowany
proces opieki nad pacjentem - od diagnostyki, przez leczenie, a następnie
rehabilitację, opiekę specjalistyczną i podstawową opiekę zdrowotną.
• Koordynacja opieki onkologicznej. Każdy ośrodek zakwalifikowany do KSO
wyznaczył koordynatora opieki onkologicznej. To koordynatorzy odpowiadają
za ciągłość opieki i mają pomóc pacjentom przejść przez wszystkie etapy
diagnostyki i leczenia, ale także skoordynować późniejszą rehabilitację oraz
opiekę kontrolną. W 2024 r. rozpoczęły się szkolenia dla koordynatorów, które
są kontynuowane w roku bieżącym.
• Standaryzacja opieki onkologicznej. W 2024 r. wydano obwieszczenia
obejmujące „ścieżki pacjenta” dla 18 kluczowych nowotworów złośliwych,
w tym m. in. dla raka piersi, jajnika, gruczołu krokowego, pęcherza moczowego,
nowotworów klatki piersiowej. Standardy te obligują wszystkie podmioty
zakwalifikowane do KSO do zapewnienia pacjentom takiego samego procesu
opieki medycznej, zgodnego z aktualnymi i najlepszymi standardami
europejskimi.
• Wzmocnienie infrastruktury kluczowych ośrodków onkologicznych w ramach
KSO. Realizowany jest program wsparcia dla szpitali zakwalifikowanych do
KSO, finansowany z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), a także ze środków
NSO.
• Wprowadzenie elektronicznej karty e-DiLO, która będzie zawierać pełną
„ścieżkę pacjenta”, co pozwoli na koordynację opieki onkologicznej oraz
umożliwi pomiar jej jakości na każdym etapie.
Na ukończeniu jest nowelizacja ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej, która będzie
przekazana do konsultacji publicznych w ciągu najbliższych tygodni.
2. Czy Ministerstwo przewiduje wsparcie finansowe dla placówek medycznych w celu
szybkiego zintegrowania ich systemów informatycznych z Krajowym Rejestrem
Nowotworów?
W ramach inwestycji D1.1.2 „Przyspieszenie procesów transformacji cyfrowej ochrony
zdrowia poprzez dalszy rozwój usług cyfrowych w ochronie zdrowia” wchodzącej w skład
komponentu D Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), planowany
jest nabór w trybie konkurencyjnym kierowany do 325 szpitali z tzw. sieci szpitali (szpitali
zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki
zdrowotnej). Nabór będzie obejmował zakup sprzętu i usług IT m.in. na potrzeby integracji
i rozbudowy systemów informatycznych szpitali, w szczególności integracji w obszarze 9
nowych rodzajów elektronicznej dokumentacji medycznej, które zostaną opracowane przez
Centrum e-Zdrowia.
Powyższe ma umożliwić szpitalom spełnienie obowiązku prowadzenia i wymiany
elektronicznej dokumentacji medycznej, o której mowa w treści art. 2 pkt 6 ustawy z dnia
28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz.U. z 2023 r. poz. 2465
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
z późn.zm.) zarówno obowiązującej, jak i planowanej do wdrożenia przez Centrum e-
Zdrowia.
3. Kiedy resort planuje opublikować brakujące rozporządzenia regulujące
funkcjonowanie KSO, np. w kwestii standaryzacji opisów badań
patomorfologicznych, żeby placówki miały jasne wytyczne do działania?
Na chwilę obecną zostały wydane następujące akty wykonawcze do ustawy o KSO:
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu
ustalenia wysokości ryczałtu dla Krajowego Ośrodka Monitorującego
i poszczególnych Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących oraz wysokości
współczynników korygujących (Dz. U. z 2023 r. poz. 2801),
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie nadania statutu
Krajowej Radzie Onkologicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1404),
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 lipca 2024 r. w sprawie szczegółowych
kryteriów warunkujących przynależność podmiotu wykonującego działalność
leczniczą do poziomu zabezpieczenia opieki onkologicznej Krajowej Sieci
Onkologicznej Specjalistyczny Ośrodek Leczenia Onkologicznego (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1008),
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 września 2024 r. w sprawie wykazu
Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących (Dz. U. z 2024 r. poz. 1347).
Aktualnie trwają prace na forum Krajowej Rady Onkologicznej nad opracowaniem
projektów pozostałych niewydanych rozporządzeń, tj, w sprawie wskaźników jakości opieki
onkologicznej.
Natomiast w kwestii standaryzacji opisów badań patomorfologicznych w 2024 r. zostały
podjęte prace koncepcyjne na forum Krajowej Rady Onkologicznej, w tym z udziałem
konsultanta krajowego w dziedzinie patomorfologii. W 2025 r. planowane jest opracowanie
standardu opisów patomorfologicznych jako kluczowego zalecenia organizacji opieki
onkologicznej i przyjęcie standardu w formie obwieszczenia Ministra Zdrowia.
4. Jakie wskaźniki i metody będą wykorzystane do oceny efektywności KSO po jej
wdrożeniu i kiedy będzie przygotowany raport z ewaluacji programu?
Wskaźniki jakości opieki onkologicznej umożliwią monitorowanie jakości opieki
onkologicznej w ramach KSO. Wskaźniki jakości opieki onkologicznej mają być
ukierunkowane na monitorowanie procesu od momentu rozpoczęcia postępowania
diagnostycznego i kwalifikacji do kompleksowego leczenia przez wielodyscyplinarny zespół
terapeutyczny, wraz z ustaleniem planu leczenia onkologicznego, do momentu podjęcia
leczenia obejmując m. in. ocenę terminowości realizacji diagnostyki i leczenia
onkologicznego. Wskaźniki mają stanowić niezbędne uzupełnienie oceny jakościowej
ośrodków w poszczególnych obszarach terapeutycznych i dotyczyć konkretnych grup
nowotworów (m. in. piersi, płuca, jelita grubego, jajnika, gruczołu krokowego).
Zgodnie z ustawą o KSO Krajowa Rada Onkologiczna we współpracy z Wojewódzkimi
Ośrodkami Monitorującymi i Narodowym Funduszem Zdrowia ma za zadanie prowadzenie
oceny jakości działania KSO oraz wskaźników jakości opieki onkologicznej. Do zadań Rady
należy weryfikacja osiągnięcia przez podmiot wykonujący działalność leczniczą
zakwalifikowany do KSO odpowiedniego poziomu jakości opieki onkologicznej ocenianego
na podstawie wskaźników jakości opieki onkologicznej.
5. Jaki budżet zostanie przeznaczony w kolejnych latach na rozwój i utrzymanie KSO,
aby zapewnić stabilne funkcjonowanie?
Realizując zadanie polegające na wzmocnieniu infrastruktury kluczowych ośrodków
onkologicznych w ramach KSO uruchomiono program wsparcia dla szpitali
zakwalifikowanych do KSO, finansowany z Krajowego Planu Odbudowy(KPO). Na budowę,
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
przebudowę, modernizację oraz doposażenie infrastruktury leczniczej świadczącej usługi
w zakresie onkologii zostanie przeznaczona kwota 5,2 mld zł.
Ogromne znaczenie ma także dostęp do nowoczesnej infrastruktury, gwarantującej
bezpieczeństwo i wysoką jakość świadczeń opieki zdrowotnej. W 2024 r., tylko z tzw.
budżetu Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO), przeznaczono ponad 413,5 mln zł na
zakup sprzętu do diagnostyki i leczenia nowotworów: akceleratorów, aparatów HDR do
brachyterapii, systemów planowania leczenia, mammografów cyfrowych, sprzętu do
diagnostyki i leczenia raka płuca, sprzętu do diagnostyki i leczenia białaczek oraz chłoniaków
u osób dorosłych i dzieci, a także sprzętu do badań patomorfologicznych. Na realizację zadań
NSO w roku 2025 zaplanowano środki finansowe w wysokości 500.000 tys. zł, w tym m.in.
na wymianę wyeksploatowanych wyrobów medycznych, służących do diagnostyki i leczenia
nowotworów.
6. Czy resort podejmie działania w celu wyciągnięcia konsekwencji wobec ministrów
zdrowia z lat 2019-2023, którzy zgodnie z oceną pokontrolną NIK sprawowali
niewystarczający nadzór nad KSO, co w efekcie uniemożliwiło wdrożenie programu
w terminie?
W związku z faktem że wdrożenie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci
Onkologicznej nie zostało w sposób właściwy i efektywny przygotowane, a także mając na
uwadze związane z tym zagrożenie dla zapewnienia ciągłości opieki nad pacjentami
onkologicznymi, na początku 2024 r. podjęto decyzję o nowelizacji przepisów ww. ustawy,
w taki sposób, który nie będzie zagrażał bezpieczeństwu zdrowotnemu pacjentów
onkologicznych. Nowelizacja, która weszła w życie 31 marca 2024 r., dotyczyła przesunięcia
niektórych terminów wskazanych w ustawie, w tym m.in. terminu pierwszej kwalifikacji
podmiotów leczniczych na poszczególne poziomy Krajowej Sieci Onkologicznej do dnia
31 marca 2025 r. Kwalifikację na poszczególne poziomy KSO udało się jednak przeprowadzić
wcześniej przed tym terminem i lista podmiotów zakwalifikowanych do KSO została
ogłoszona przez NFZ w dniu 25 lipca 2024 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
OKSO.050.3.2025.DK
Warszawa, 18 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Poseł Urszuli Pasławskiej, nr 8680, przekazanej do Ministerstwa
Zdrowia w dniu 19 marca 2025 r.,
w sprawie podjęcia działań prowadzących do
wyeliminowania przeszkód we wdrażaniu Krajowej Sieci Onkologicznej (KSO), uprzejmie
proszę o przyjęcie następujących informacji.
Raport NIK „Leczenie onkologiczne” dotyczy okresu 2019-2023. Ministerstwo Zdrowia
wraz z innymi resortami, ekspertami oraz środowiskami pacjenckimi nieustannie pracuje nad
poprawą sytuacji polskich pacjentów onkologicznych. Opracowano szereg narzędzi
i rozwiązań, które zaowocują poprawą skuteczności leczenia i jakości życia pacjentów.
Od 2020 r. realizowana jest Narodowa Strategia Onkologiczna (NSO), która jest
strategicznym, kompleksowym programem, wytyczającym kierunki rozwoju w obszarze
onkologii w Polsce. Aktualnie trwają prace podsumowujące dotychczas zrealizowane
działania, a także prace nad aktualizacją zadań NSO. Kluczowe działania zrealizowane
dotychczas w ramach Strategii:
• Wprowadzono powszechnie dostępne i darmowe szczepienia przeciwko HPV
dziewcząt i chłopców w wieku dojrzewania;
• W trybie ciągłym prowadzona jest kampania społeczna „Planuję Długie Życie”,
której celem jest edukacja prozdrowotna i promocja zdrowego stylu życia, a także
budowanie w społeczeństwie poczucia odpowiedzialności za własne zdrowie;
• Dbając o wysoką skuteczność i dostępność badań przesiewowych, rozszerzono
zakres wieku dla grup docelowych Programu profilaktyki raka piersi (z 50-69 lat na
45-74 lata) oraz Programu profilaktyki raka szyjki macicy (z 25-59 lat na 25-64 lata);
• Sukcesywnie rozszerzany jest wykaz leków refundowanych w terapiach
onkologicznych. Łącznie od 2020 do 2023 r. do refundacji włączonych zostało 169
nowych cząsteczko-wskazań onkologicznych. W 2024 r. refundacją objęto kolejne
35 nowe cząsteczko-wskazania onkologiczne;
• W latach 2020-2024, tylko z tzw. budżetu NSO, przeznaczono około 1,42 mld zł na
zakup sprzętu do diagnostyki i leczenia nowotworów;
• Prowadzone są prace nad utworzeniem i uruchomieniem w najbliższym czasie
Narodowego Portalu Onkologicznego, aby zapewnić pacjentom źródło
wiarygodnych informacji nt. nowotworów złośliwych i systemu opieki zdrowotnej.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jednocześnie proszę o przyjęcie odpowiedzi na poniższe pytania.
1. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Zdrowia w celu wdrożenia
pokontrolnych zaleceń NIK, w szczególności w zakresie opracowania całościowej
koncepcji reformy lecznictwa onkologicznego?
Istotną zmianą dla systemu opieki zdrowotnej w obszarze onkologii jest wprowadzona
w 2023 r. Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO). To nowy model organizacji i zarządzania opieką
onkologiczną, którego celem jest zapewnienie każdemu pacjentowi, niezależnie od miejsca
zamieszkania, kompleksowej opieki opartej o jednakowe standardy i wysoką jakość. W celu
wdrożenia KSO w Polsce w lipcu 2024 r. przeprowadzono kwalifikację na poszczególne
poziomy zabezpieczenia opieki onkologicznej KSO. Ponadto podejmowane są działania
w następującym zakresie:
• Zapewnienie ciągłości opieki onkologicznej rozumianej jako zaplanowany
proces opieki nad pacjentem - od diagnostyki, przez leczenie, a następnie
rehabilitację, opiekę specjalistyczną i podstawową opiekę zdrowotną.
• Koordynacja opieki onkologicznej. Każdy ośrodek zakwalifikowany do KSO
wyznaczył koordynatora opieki onkologicznej. To koordynatorzy odpowiadają
za ciągłość opieki i mają pomóc pacjentom przejść przez wszystkie etapy
diagnostyki i leczenia, ale także skoordynować późniejszą rehabilitację oraz
opiekę kontrolną. W 2024 r. rozpoczęły się szkolenia dla koordynatorów, które
są kontynuowane w roku bieżącym.
• Standaryzacja opieki onkologicznej. W 2024 r. wydano obwieszczenia
obejmujące „ścieżki pacjenta” dla 18 kluczowych nowotworów złośliwych,
w tym m. in. dla raka piersi, jajnika, gruczołu krokowego, pęcherza moczowego,
nowotworów klatki piersiowej. Standardy te obligują wszystkie podmioty
zakwalifikowane do KSO do zapewnienia pacjentom takiego samego procesu
opieki medycznej, zgodnego z aktualnymi i najlepszymi standardami
europejskimi.
• Wzmocnienie infrastruktury kluczowych ośrodków onkologicznych w ramach
KSO. Realizowany jest program wsparcia dla szpitali zakwalifikowanych do
KSO, finansowany z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), a także ze środków
NSO.
• Wprowadzenie elektronicznej karty e-DiLO, która będzie zawierać pełną
„ścieżkę pacjenta”, co pozwoli na koordynację opieki onkologicznej oraz
umożliwi pomiar jej jakości na każdym etapie.
Na ukończeniu jest nowelizacja ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej, która będzie
przekazana do konsultacji publicznych w ciągu najbliższych tygodni.
2. Czy Ministerstwo przewiduje wsparcie finansowe dla placówek medycznych w celu
szybkiego zintegrowania ich systemów informatycznych z Krajowym Rejestrem
Nowotworów?
W ramach inwestycji D1.1.2 „Przyspieszenie procesów transformacji cyfrowej ochrony
zdrowia poprzez dalszy rozwój usług cyfrowych w ochronie zdrowia” wchodzącej w skład
komponentu D Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), planowany
jest nabór w trybie konkurencyjnym kierowany do 325 szpitali z tzw. sieci szpitali (szpitali
zakwalifikowanych do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki
zdrowotnej). Nabór będzie obejmował zakup sprzętu i usług IT m.in. na potrzeby integracji
i rozbudowy systemów informatycznych szpitali, w szczególności integracji w obszarze 9
nowych rodzajów elektronicznej dokumentacji medycznej, które zostaną opracowane przez
Centrum e-Zdrowia.
Powyższe ma umożliwić szpitalom spełnienie obowiązku prowadzenia i wymiany
elektronicznej dokumentacji medycznej, o której mowa w treści art. 2 pkt 6 ustawy z dnia
28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz.U. z 2023 r. poz. 2465
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
z późn.zm.) zarówno obowiązującej, jak i planowanej do wdrożenia przez Centrum e-
Zdrowia.
3. Kiedy resort planuje opublikować brakujące rozporządzenia regulujące
funkcjonowanie KSO, np. w kwestii standaryzacji opisów badań
patomorfologicznych, żeby placówki miały jasne wytyczne do działania?
Na chwilę obecną zostały wydane następujące akty wykonawcze do ustawy o KSO:
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu
ustalenia wysokości ryczałtu dla Krajowego Ośrodka Monitorującego
i poszczególnych Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących oraz wysokości
współczynników korygujących (Dz. U. z 2023 r. poz. 2801),
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie nadania statutu
Krajowej Radzie Onkologicznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1404),
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 3 lipca 2024 r. w sprawie szczegółowych
kryteriów warunkujących przynależność podmiotu wykonującego działalność
leczniczą do poziomu zabezpieczenia opieki onkologicznej Krajowej Sieci
Onkologicznej Specjalistyczny Ośrodek Leczenia Onkologicznego (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1008),
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 września 2024 r. w sprawie wykazu
Wojewódzkich Ośrodków Monitorujących (Dz. U. z 2024 r. poz. 1347).
Aktualnie trwają prace na forum Krajowej Rady Onkologicznej nad opracowaniem
projektów pozostałych niewydanych rozporządzeń, tj, w sprawie wskaźników jakości opieki
onkologicznej.
Natomiast w kwestii standaryzacji opisów badań patomorfologicznych w 2024 r. zostały
podjęte prace koncepcyjne na forum Krajowej Rady Onkologicznej, w tym z udziałem
konsultanta krajowego w dziedzinie patomorfologii. W 2025 r. planowane jest opracowanie
standardu opisów patomorfologicznych jako kluczowego zalecenia organizacji opieki
onkologicznej i przyjęcie standardu w formie obwieszczenia Ministra Zdrowia.
4. Jakie wskaźniki i metody będą wykorzystane do oceny efektywności KSO po jej
wdrożeniu i kiedy będzie przygotowany raport z ewaluacji programu?
Wskaźniki jakości opieki onkologicznej umożliwią monitorowanie jakości opieki
onkologicznej w ramach KSO. Wskaźniki jakości opieki onkologicznej mają być
ukierunkowane na monitorowanie procesu od momentu rozpoczęcia postępowania
diagnostycznego i kwalifikacji do kompleksowego leczenia przez wielodyscyplinarny zespół
terapeutyczny, wraz z ustaleniem planu leczenia onkologicznego, do momentu podjęcia
leczenia obejmując m. in. ocenę terminowości realizacji diagnostyki i leczenia
onkologicznego. Wskaźniki mają stanowić niezbędne uzupełnienie oceny jakościowej
ośrodków w poszczególnych obszarach terapeutycznych i dotyczyć konkretnych grup
nowotworów (m. in. piersi, płuca, jelita grubego, jajnika, gruczołu krokowego).
Zgodnie z ustawą o KSO Krajowa Rada Onkologiczna we współpracy z Wojewódzkimi
Ośrodkami Monitorującymi i Narodowym Funduszem Zdrowia ma za zadanie prowadzenie
oceny jakości działania KSO oraz wskaźników jakości opieki onkologicznej. Do zadań Rady
należy weryfikacja osiągnięcia przez podmiot wykonujący działalność leczniczą
zakwalifikowany do KSO odpowiedniego poziomu jakości opieki onkologicznej ocenianego
na podstawie wskaźników jakości opieki onkologicznej.
5. Jaki budżet zostanie przeznaczony w kolejnych latach na rozwój i utrzymanie KSO,
aby zapewnić stabilne funkcjonowanie?
Realizując zadanie polegające na wzmocnieniu infrastruktury kluczowych ośrodków
onkologicznych w ramach KSO uruchomiono program wsparcia dla szpitali
zakwalifikowanych do KSO, finansowany z Krajowego Planu Odbudowy(KPO). Na budowę,
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
przebudowę, modernizację oraz doposażenie infrastruktury leczniczej świadczącej usługi
w zakresie onkologii zostanie przeznaczona kwota 5,2 mld zł.
Ogromne znaczenie ma także dostęp do nowoczesnej infrastruktury, gwarantującej
bezpieczeństwo i wysoką jakość świadczeń opieki zdrowotnej. W 2024 r., tylko z tzw.
budżetu Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO), przeznaczono ponad 413,5 mln zł na
zakup sprzętu do diagnostyki i leczenia nowotworów: akceleratorów, aparatów HDR do
brachyterapii, systemów planowania leczenia, mammografów cyfrowych, sprzętu do
diagnostyki i leczenia raka płuca, sprzętu do diagnostyki i leczenia białaczek oraz chłoniaków
u osób dorosłych i dzieci, a także sprzętu do badań patomorfologicznych. Na realizację zadań
NSO w roku 2025 zaplanowano środki finansowe w wysokości 500.000 tys. zł, w tym m.in.
na wymianę wyeksploatowanych wyrobów medycznych, służących do diagnostyki i leczenia
nowotworów.
6. Czy resort podejmie działania w celu wyciągnięcia konsekwencji wobec ministrów
zdrowia z lat 2019-2023, którzy zgodnie z oceną pokontrolną NIK sprawowali
niewystarczający nadzór nad KSO, co w efekcie uniemożliwiło wdrożenie programu
w terminie?
W związku z faktem że wdrożenie ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci
Onkologicznej nie zostało w sposób właściwy i efektywny przygotowane, a także mając na
uwadze związane z tym zagrożenie dla zapewnienia ciągłości opieki nad pacjentami
onkologicznymi, na początku 2024 r. podjęto decyzję o nowelizacji przepisów ww. ustawy,
w taki sposób, który nie będzie zagrażał bezpieczeństwu zdrowotnemu pacjentów
onkologicznych. Nowelizacja, która weszła w życie 31 marca 2024 r., dotyczyła przesunięcia
niektórych terminów wskazanych w ustawie, w tym m.in. terminu pierwszej kwalifikacji
podmiotów leczniczych na poszczególne poziomy Krajowej Sieci Onkologicznej do dnia
31 marca 2025 r. Kwalifikację na poszczególne poziomy KSO udało się jednak przeprowadzić
wcześniej przed tym terminem i lista podmiotów zakwalifikowanych do KSO została
ogłoszona przez NFZ w dniu 25 lipca 2024 r.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --