telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4510.7.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8673 w sprawie bezpłatnej komunikacji miejskiej, poseł
Agnieszki Ścigaj oraz grupy posłów proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Regulacje związane z bezpłatnymi przejazdami komunikacją miejską dla osób starszych
są praktykowane od lat w wielu polskich miastach, m.in. w Warszawie, Krakowie,
Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu czy Lublinie.
Rozwiązanie to ma na celu przede wszystkim ułatwienie codziennego funkcjonowania
tej grupy osób, dostęp do usług publicznych czy udział w życiu społecznym. Decyzja o
jego wdrożeniu pozostaje we właściwości gmin.
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/

-- 1 of 1 --

Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-2-1.054.7.2025
Warszawa, 05 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8673 Poseł na Sejm RP Pani Agnieszki Ścigaj wraz z grupą
Posłów w sprawie bezpłatnej komunikacji miejskiej, przedstawiam następujące
informacje.
Na wstępie należy wskazać, że zasady organizacji i funkcjonowania regularnego przewozu
osób w publicznym transporcie zbiorowym, w tym komunikacji miejskiej, realizowanego
na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz w strefie transgranicznej między innymi
w transporcie drogowym, regulują przepisy ustawy z dnia16 grudnia 2010 r. o publicznym
transporcie zbiorowym1.
Organizatorem publicznego transportu zbiorowego, w transporcie autobusowym,
właściwym ze względu na obszar działania lub zasięg przewozów, zgodnie z art. 7 ustawy
o publicznym transporcie zbiorowym, są jednostki samorządu terytorialnego oraz ich
związki na poziomie gminy, związku międzygminnego, powiatu, związku powiatów,
związku powiatowo – gminnego, związku metropolitarnego lub województwa.
Przewozy w ramach komunikacji miejskiej są przewozami gminnymi wykonywanymi
„na zlecenie” właściwego organizatora szczebla gminnego, czyli przewozami
o charakterze użyteczności publicznej, w celu realizacji zadania własnego polegającego na
zaspokojeniu potrzeb w zakresie lokalnego transportu zbiorowego, o których mowa
w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym2.
Do zadań organizatorów publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z art. 8 ustawy
o publicznym transporcie zbiorowym, należy między innymi: planowanie rozwoju
transportu, organizowanie i zarządzanie publicznym transportem zbiorowym.
Jednocześnie należy wskazać, że organizator publicznego transportu zbiorowego przy
zamawianiu usług o charakterze użyteczności publicznej powinien przede wszystkim
kierować się potrzebą zaspokojenia oczekiwań przewozowych mieszkańców swojego
obszaru administracyjnego. Minister właściwy do spraw transportu nie jest organizatorem
publicznego transportu zbiorowego w transporcie autobusowym.
Minister właściwy do spraw transportu ma za zadanie stworzyć ramy prawne dla
funkcjonowania autobusowego publicznego transportu zbiorowego, tak aby dostęp do
transportu zbiorowego był zapewniony dla jak największej liczby pasażerów. Natomiast
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 285
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.

-- 1 of 4 --

2
za organizację autobusowego transportu publicznego odpowiadają jednostki samorządu
terytorialnego jako organizatorzy publicznego transportu zbiorowego.
Zasady finansowania przewozów o charakterze użyteczności publicznej zostały natomiast
określone w art. 50 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Zgodnie z tym przepisem
finansowanie przewozów o charakterze użyteczności publicznej może polegać
w szczególności na:
1) pobieraniu przez operatora lub organizatora opłat w związku z realizacją usług
świadczonych w zakresie publicznego transportu zbiorowego, lub
2) przekazaniu operatorowi rekompensaty z tytułu:
a) utraconych przychodów w związku ze stosowaniem ustawowych
uprawnień do ulgowych przejazdów w publicznym transporcie
zbiorowym, lub
b) utraconych przychodów w związku ze stosowaniem uprawnień do
ulgowych przejazdów w publicznym transporcie zbiorowym
ustanowionych na obszarze właściwości danego organizatora, o ile
zostały ustanowione, lub
c) poniesionych kosztów w związku ze świadczeniem przez operatora usług
w zakresie publicznego transportu zbiorowego, lub
3) udostępnianiu operatorowi przez organizatora środków transportu na realizację
przewozów w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
W odniesieniu do komunikacji miejskiej, na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy o publicznym
transporcie zbiorowym, rada gminy może ustalać ceny za usługi przewozowe
w publicznym transporcie zbiorowym w zakresie zadania o charakterze użyteczności
publicznej w właściwej dla niej rodzaju przewozów pasażerskich.
Stosownie do art. 51 ust. 1 ww. ustawy, źródłem finansowania przewozów o charakterze
użyteczności publicznej mogą być w szczególności:
1) środki własne jednostki samorządu terytorialnego będącej organizatorem;
2) środki z budżetu państwa.
Do źródeł finansowania, o których mowa w ust. 1, należą również wpływy ze sprzedaży
biletów oraz wpływy z opłat dodatkowych pobieranych od pasażerów, zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe3.
W myśl art. 52 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, operatorowi
przysługuje rekompensata, jeżeli wykaże, że podstawą poniesionej straty z tytułu realizacji
usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego są utracone przychody i poniesione
koszty, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2, proporcjonalnie do poniesionej straty.
Natomiast zgodnie z art. 52 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, w ramach
rekompensaty, w części, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. c, operatorowi przysługuje
rozsądny zysk, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia (WE) 1370/2007
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącym usług
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 1262

-- 2 of 4 --

3
publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz
uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/704.
Przewozy komunikacji miejskiej są przewozami o charakterze użyteczności publicznej,
które nie są finansowane z budżetu państwa. Jednostka samorządu terytorialnego
organizująca m.in. komunikację miejską, za pośrednictwem organów stanowiących tę
jednostkę (np. Radę Gminy lub Radę Miasta) w drodze uchwały kształtuje politykę
transportową na swoim obszarze, w tym m.in. ceny biletów, zakres uprawnień pasażerów
do ulg i wymiar tych ulg, w tym o ustanowieniu bezpłatnej komunikacji. Jednocześnie
utracone przez przedsiębiorstwa świadczące na rzecz tej jednostki usługi przewozu osób
przychody z tytułu honorowania określonych ulg przysługujących pasażerom w
komunikacji miejskiej, w tym bezpłatnej komunikacji, pokrywane są w całości ze środków
budżetowych tych jednostek.
Decyzje o ustanowieniu bezpłatnej komunikacji dla mieszkańców są podejmowane
indywidualnie przez jednostki samorządu terytorialnego w ramach prowadzonej przez te
jednostki lokalnej polityki transportowej i zamożności poszczególnych samorządów.
Administracja rządowa nie określa zasad ani nie finansuje z budżetu państwa przewozów
w ramach komunikacji miejskiej. Ze względu na powyższe, Ministerstwo Infrastruktury nie
prowadzi analiz ekonomicznych dotyczących wprowadzania bezpłatnej komunikacji
miejskiej przez organizatorów publicznego transportu zbiorowego.
Odnosząc się do kwestii dostosowania systemów publicznego transportu do potrzeb osób
starszych oraz innych grup wykluczonych cyfrowo, aby zapewnić im równy dostęp do
usług transportowych, należy wskazać, że już obecnie na podstawie obowiązujących
przepisów ustawy o publicznym transporcie zbiorowym organizator, planując
i organizując przewozy o charakterze użyteczności publicznej, powinien uwzględnić
potrzeby tej grupy osób.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym przy
udzielaniu zamówienia publicznego na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego,
w dokumentach zamówienia organizator może uwzględnić w szczególności normy jakości
i powszechną dostępność świadczonych usług, w tym między innymi rozwiązania
techniczne zastosowane w środkach transportu służące dogodnej obsłudze pasażerów
oraz standard wyposażenia środków transportu.
Natomiast stosownie do art. 21 ust. 1a ww. ustawy przy udzielaniu zamówienia
publicznego na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego organizator jest
zobowiązany do uwzględnienia konieczności zapewnienia w środkach transportu
rozwiązań technicznych służących zapewnieniu ich dostępności dla osób
niepełnosprawnych i osób o ograniczonej zdolności ruchowej.
Jednocześnie Ministerstwo Infrastruktury zwraca uwagę na informacje wynikające
z bezpośrednio stosowanych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2024/1679 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących
rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej.
Rozporządzenie w art. 41 nakłada na węzły miejskie szereg wymogów, w szczególności
realizację w terminie do dnia 31 grudnia 2027 r. następujących obowiązków:
4 Dz. Urz. UE L 315 z 03.12.2007, str. 1, z późn. zm.

-- 3 of 4 --

4
 przyjęcie i monitorowanie planu zrównoważonej mobilności miejskiej (SUMP) dla
każdego węzła miejskiego, który to plan obejmuje między innymi środki mające
na celu integrację różnych rodzajów transportu i przejście na zrównoważoną
mobilność, promowanie efektywnej mobilności bezemisyjnej i niskoemisyjnej,
w tym logistyki miejskiej, zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza
i zanieczyszczenia hałasem, a także w stosownych przypadkach ocenę
dostępności transportu dla użytkownika oraz
 gromadzenie i przedkładanie Komisji danych dotyczących mobilności w miastach
w podziale na węzły miejskie, w obszarze zrównoważoności, bezpieczeństwa
i dostępności.
Należy podkreślić, że Gorzów Wielkopolski jest węzłem miejskim sieci TEN-T,
wymienionym w załączniku II do ww. rozporządzenia. W przyjętym przez Gorzów
Wielkopolski SUMP-ie uwzględniono utworzenie (do 2030 r.) systemu obejmującego cały
Miejski Obszar Funkcjonalny Gorzowa Wielkopolskiego (MOF), w ramach którego
zintegrowane zostaną usługi transportu publicznego. W ramach MOF działać ma jeden
bilet zintegrowany, obejmujący połączenia kolejowe, tramwajowe oraz autobusowe
(miejskie i podmiejskie). Docelowo wypracowana zostanie także wspólna taryfa biletowa,
oparta o model strefowy z wykorzystaniem elektronicznych metod płatności w pojazdach.
Zgodnie z wytycznymi dla węzłów miejskich sieci TEN-T dotyczącymi planowania
zrównoważonej mobilności miejskiej, o których mowa w załączniku V do rozporządzenia,
głównym celem SUMP powinna być poprawa dostępności miejskiego obszaru
funkcjonalnego dla wszystkich użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami lub
o ograniczonej możliwości poruszania się oraz zapewnienie bezpiecznej i zrównoważonej
mobilności niskoemisyjnej z uwzględnieniem roli transportu publicznego i mobilności
aktywnej.
Wypełnienie tych wymagań powinno być zweryfikowane przez węzły miejskie w ramach
realizacji postanowień rozporządzenia, zgodnie z treścią art. 41 ust.2, który stanowi:
„2.Przyjmując i monitorując SUMP, organy lokalne, w stosownych przypadkach we
współpracy z organami krajowymi, dokładają wszelkich możliwych starań w celu
zapewnienia, aby SUMP były zgodne z wytycznymi zawartymi w załączniku V, przy
jednoczesnym uwzględnieniu transeuropejskich przepływów transportowych na duże
odległości.”
Monitorowanie realizacji SUMP powinno być oparte o wskaźniki skuteczności działania.
SUMP powinien zawierać cele, wartości docelowe i wskaźniki determinujące obecną
i przyszłą skuteczność systemu transportu miejskiego.
Aktualnie trwają prace na forum unijnym dotyczące przygotowania projektu aktu
wykonawczego dotyczącego ww. wskaźników. Komisja Europejska ma przyjąć powyższy
akt nie później niż dnia 19 lipca 2025 r.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu

-- 4 of 4 --