Interpelacja w sprawie zwiększenia dostępności gruntów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8671
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie zwiększenia dostępności gruntów
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Marcin Ociepa, Anna Dąbrowska-Banaszek, Krzysztof Ciecióra, Łukasz Kmita, Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data wpływu: 17-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z opublikowanym projektem ustawy mającej na celu zwiększenie dostępności gruntów pod zabudowę mieszkaniową pragnę przedstawić najistotniejsze problemy zgłaszane przez ekspertów oraz ich postulaty, a także zapytać o możliwość uwzględnienia tych sugestii w projekcie ustawy.
1. Opłata planistyczna
Eksperci zwracają uwagę na czasowe zwolnienie z opłaty planistycznej dla nieruchomości sprzedawanych w ciągu dwóch lat od wejścia w życie ustawy. Obawiają się, że takie rozwiązanie może prowadzić do zniechęcenia gmin do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, co w dłuższej perspektywie może ograniczyć kontrolę nad rozwojem przestrzennym i jakością inwestycji.
2. Użytkowanie wieczyste
Projekt ustawy przewiduje możliwość sprzedaży gruntów w użytkowaniu wieczystym. Eksperci podkreślają, że takie rozwiązanie może prowadzić do niepewności prawnej oraz komplikacji w procesie inwestycyjnym, szczególnie w kontekście ewentualnych roszczeń osób trzecich.
3. Kompetencje gmin
Projekt ustawy koncentruje się na przekazaniu szerokich kompetencji gminom w zakresie sprzedaży gruntów. Eksperci obawiają się, że brak jednolitych kryteriów i procedur może prowadzić do nierówności w dostępie do gruntów oraz potencjalnych nadużyć.
4. Procedury administracyjne
Chociaż projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych, eksperci zauważają, że brak szczegółowych regulacji może prowadzić do niejednoznaczności i opóźnień w procesie inwestycyjnym.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych regulacji mających na celu zrównoważenie interesów gmin i inwestorów, szczególnie w kontekście opłaty planistycznej i użytkowania wieczystego?
2. Jakie konkretne działania ministerstwo podejmie w celu zapewnienia jednolitych kryteriów i procedur w sprzedaży gruntów przez gminy, aby uniknąć potencjalnych nierówności i nadużyć?
3. Czy ministerstwo przewiduje dodatkowe konsultacje z ekspertami oraz organizacjami branżowymi w celu doprecyzowania zapisów ustawy i uwzględnienia zgłaszanych postulatów?
4. Jakie kroki ministerstwo podejmie w celu uproszczenia procedur administracyjnych związanych z obrotem gruntami, zapewniając jednocześnie ich przejrzystość i efektywność?
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10829 znakówWarszawa, 08 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 8671 Pani Poseł Agnieszki Ścigaj i Anny Dąbrowskiej-Banaszek oraz
Panów Posłów Marcina Ociepy, Krzysztofa Ciecióry, Łukasza Kmity i Norberta Jakuba
Kaczmarczyka z 19 marca 2025 r. w sprawie zwiększenia dostępności gruntów
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8671 Pani Poseł Agnieszki Ścigaj i Anny Dąbrowskiej-
Banaszek oraz Panów Posłów Marcina Ociepy, Krzysztofa Ciecióry, Łukasza Kmity
i Norberta Jakuba Kaczmarczyka z 19 marca 2025 r. w sprawie zwiększenia dostępności
gruntów, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Ad 1. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych regulacji mających na celu
zrównoważenie interesów gmin i inwestorów, szczególnie w kontekście opłaty
planistycznej i użytkowania wieczystego?
W projekcie ustawy o zwiększeniu dostępności gruntów pod budownictwo mieszkaniowe,
wpisanym do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod pozycją
UA10 zaproponowano m.in. wprowadzenie moratorium na pobieranie opłat planistycznych
w odniesieniu do nieruchomości stanowiących przedmiot transakcji zawartych w okresie
dwóch lat od dnia wejścia w życie projektowanego przepisu. Zgodnie z raportami
Najwyższej Izby Kontroli (P/22/023, P/12/147) obowiązujący mechanizm pobierania
opłaty planistycznej jest nieskuteczny i nie kompensuje kosztów ponoszonych przez gminy
w związku z uchwaleniem i realizacją ustaleń planów miejscowych. Na podstawie
przebadanego wpływu proponowanego moratorium na budżety gmin oraz dostępność
gruntów na rynku nieruchomości dokonana zostanie ocena możliwości wprowadzenia
docelowych rozwiązań mających na celu optymalizację systemu finansowania działań
planistycznych ponoszonych przez gminy oraz skutków tych działań.
Na ograniczenie ewentualnych negatywnych skutków finansowych dla budżetów jednostek
samorządu terytorialnego z tytułu wprowadzenia moratorium na pobieranie opłat
planistycznych mogą wpłynąć inne rozwiązania przewidziane w projektowanej ustawie,
w tym m.in. zniesienie generalnego zakazu ustanawiania użytkowania wieczystego na cele
mieszkaniowe. Tym samym można spodziewać się wzrostu dochodów z gospodarowania
mieniem w budżetach jednostek samorządu terytorialnego oraz Skarbu Państwa,
w szczególności z tytułu pierwszej opłaty oraz z opłat rocznych za użytkowanie wieczyste.
Ponadto Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego będą mogły zachować
kontrolę nad realizacją przedsięwzięcia, a inwestorzy uzyskają trwałe i stabilne prawo do
-- 1 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
gruntu na preferencyjnych warunkach. W dalszym ciągu Skarb Państwa i jednostki
samorządu terytorialnego będą mogły decydować, czy trwale wyzbywać się nieruchomości,
czy też oddawać je w użytkowanie wieczyste, zapewniając sobie możliwość weryfikacji
realizowanego przez inwestora celu oraz stały dochód z opłat rocznych.
Ad 2. Jakie konkretne działania Ministerstwo podejmie w celu zapewnienia jednolitych
kryteriów i procedur w sprzedaży gruntów przez gminy, aby uniknąć potencjalnych
nierówności i nadużyć?
Projekt przewiduje m.in. zniesienie generalnego zakazu ustanawiania użytkowania
wieczystego na cele mieszkaniowe oraz wprowadzenie dodatkowego terminu do
skorzystania przez użytkowników wieczystych z roszczenia o sprzedaż gruntu.
Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, z późn. zm.), nieruchomości są
sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Z przepisów
przywołanej ustawy wynika więc, że nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu pod
warunkiem zastosowania przez właściwy organ wskazanego trybu postępowania, w tym
przede wszystkim przeprowadzenia przetargu, poprzedzającego zawarcie umów.
Natomiast wprowadzenie dodatkowego terminu do skorzystania przez użytkowników
wieczystych z roszczenia o sprzedaż gruntu ma na celu umożliwienie wystąpienia
z żądaniem sprzedaży nieruchomości, o którym mowa w art. 198g ustawy o gospodarce
nieruchomościami, również w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie projektowanej
ustawy. Na podstawie ww. przepisu analogiczne uprawnienie mogło być realizowane do
dnia 31 sierpnia 2024 r. Rozwiązanie to jest dedykowane wszystkim użytkownikom
wieczystym, którzy spełniają określone w ustawie przesłanki do nabycia nieruchomości bez
konieczności udzielania zgody przez właściwy organ. Spełnienie warunków przewidzianych
w przepisach art. 198g i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami ma dla publicznego
właściciela gruntu charakter wiążący, a tym samym uwzględnienie roszczenia użytkownika
wieczystego nie podlega uznaniu organów.
Ad 3. Czy Ministerstwo przewiduje dodatkowe konsultacje z ekspertami oraz
organizacjami branżowymi w celu doprecyzowania zapisów ustawy i uwzględnienia
zgłaszanych postulatów?
Projekt ustawy o rozwiązaniach służących zwiększeniu dostępności gruntów pod
budownictwo mieszkaniowe został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych
Rady Ministrów w dniu 2 grudnia 2024 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami proces
legislacyjny obejmuje m.in. etap uzgodnień międzyresortowych, opiniowania oraz
konsultacji publicznych. Aktualnie projekt jest przedmiotem uzgodnień międzyresortowych.
Do czasu zakończenia tych prac nie można przesądzić o ostatecznym kształcie projektu.
Ad 4. Jakie kroki Ministerstwo podejmie w celu uproszczenia procedur administracyjnych
związanych z obrotem gruntami, zapewniając jednocześnie ich przejrzystość
i efektywność?
Obrót gruntami publicznymi, tj. Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego,
w sposób systemowy i spójny regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego mogą być
przedmiotem obrotu pod warunkiem zastosowania przez właściwy organ wskazanego trybu
-- 2 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
postępowania, w tym przede wszystkim przeprowadzenia przetargu poprzedzającego
zawarcie umów.
Projekt zakłada natomiast ułatwienia w obrocie prywatnymi gruntami rolnymi w miastach,
jednak decyzja o „wprowadzeniu gruntów do obrotu” pozostawać będzie w gestii właścicieli
tych gruntów. Przepisy nie mogą bowiem narzucać właścicielom prywatnym, jakim
podmiotom i na jakie cele będą sprzedawać swoje grunty. Sprzedaż odbywać się będzie na
zasadach rynkowych oraz w ramach swobody kontraktowej.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
-- 3 of 5 --
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Gospodarki
Nieruchomościami.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj.
w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały
Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady
Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P.
z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju
i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu
ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane,
a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca
1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze
zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
-- 4 of 5 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 5 of 5 --