+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-II.054.1.2025
Warszawa, 28 kwietnia 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 8653, Posłów Marii Małgorzaty Janyski, Krystyny Sibińskiej,
Elżbiety Gapińskiej, Zofii Czernow oraz Piotra Głowskiego w sprawie odszkodowania za
nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu z 1955 r.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8653 Posłów Marii Małgorzaty Janyski, Krystyny
Sibińskiej, Elżbiety Gapińskiej, Zofii Czernow oraz Piotra Głowskiego, w sprawie
„odszkodowania za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu
z 1955 r.”, przedstawiam następujące informacje.
Jak można domniemywać z załączonych do interpelacji skanów korespondencji
prowadzonej w tej sprawie z różnymi organami, podstawą prawną przejęcia nieruchomości
na rzecz Skarbu Państwa były przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i
przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych,
dalej jako „dekret”.1
Zgodnie z art. 33 ust. 1 dekretu, wniosek o ustalenie odszkodowania każda ze stron mogła
złożyć do prezydium wojewódzkiej rady narodowej po zgłoszeniu wniosku o wszczęcie
postępowania wywłaszczeniowego. Oznacza to, że skutek w postaci wywłaszczenia
nieruchomości następował niezależnie od rozstrzygnięcia w postępowaniu o
odszkodowanie z tego tytułu. Natomiast ustalenie odszkodowania co do zasady wymagało
złożenia odrębnego wniosku. Co więcej, roszczenia odszkodowawcze ulegały
przedawnieniu po upływie trzech lat od dnia, w którym orzeczenie o wywłaszczeniu stało
się ostateczne w toku instancji.2
Aktualnie obowiązujący ogólny system wywłaszczeń opiera się przede wszystkim o
przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepisy tej
ustawy przewidują natomiast, że ustalenie odszkodowania następuje już w decyzji
wywłaszczeniowej i stanowi jeden z obligatoryjnych elementów rozstrzygnięcia.3
Odmiennie kwestia odszkodowań uregulowana jest w aktach prawnych dedykowanych
realizacji niektórych inwestycji celu publicznego (dróg, kolei, lotnisk), tzw. specustawach.
W ramach wywłaszczeń dokonywanych na podstawie specustaw, zasadą jest odrębność
postępowania wywłaszczeniowego od postępowania w sprawie odszkodowania za
wywłaszczenie. Taka koncepcja uzyskała aprobatę także w świetle obowiązujących
konstytucyjnych gwarancji ochrony własności.
1 Dz.U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31
2 Art. 39 dekretu
3 Art. 119 ust. 1 ugn

-- 1 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Instytucja przedawnienia roszczeń majątkowych jest obecnie regulowana przepisami
Kodeksu cywilnego (art. 117 i następne). Instytucja przedawnienia, która funkcjonuje na
gruncie prawa cywilnego, stabilizuje stosunki prawne i gwarantuje ich pewność.
Dopuszczenie bowiem możliwości realizowania roszczeń bez jakiegokolwiek ograniczenia
w czasie prowadziłoby do sytuacji, w której strony pozostawałyby przez długi czas w
niepewności co do swojej sytuacji prawnej.
W sprawach wywłaszczenia nieruchomości zasada przedawnienia roszczeń, doznaje
jednak ograniczeń ze względu na standardy ochrony własności i dopuszczalności
wywłaszczenia (art. 21 ust. 2 Konstytucji). Niemniej należy zwrócić uwagę na przepis art.
73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące
administrację publiczną4, czyli regulację o charakterze wywłaszczeniowym, która
uchwalona została po transformacji ustrojowej. Regulacja ta wprowadzała także okres
przedawnienia roszczeń o odszkodowanie. Przepis ten z uwagi na czas jego uchwalania
musiał spełniać współczesne konstytucyjne standardy ochrony własności. Orzecznictwo
Trybunału Konstytucyjnego zapadłe na tle badania tej regulacji z Konstytucją, nie
wyklucza możliwości stosowania takich mechanizmów w obecnym prawie
wywłaszczeniowym.
W wyroku z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02, Trybunał Konstytucyjny zajął
stanowisko, że związana z pozbawieniem praw do nieruchomości szczególna konstrukcja
odszkodowania w kontekście odroczenia terminu wypłaty odszkodowania za przejęte z
mocy prawa nieruchomości nie narusza konstytucyjnej zasady słusznego odszkodowania.
Z kolei w wyroku z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt P 33/07, Trybunał Konstytucyjny
potwierdził zgodność art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące
administrację publiczną z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej w zakresie określenia terminu wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez
powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy.
Trybunał wskazał, że kryterium czasowe ograniczające możliwość zgłaszania wniosków
odszkodowawczych, jednakowe dla wszystkich właścicieli wywłaszczonych
nieruchomości, jest racjonalne i odpowiada wymogom wynikającym z konstytucyjnej
zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP).
Również należy zauważyć, że możliwość dochodzenia zwrotu nieruchomość, w przypadku
zbędności takiej nieruchomości na cel wywłaszczenia, została przez ustawodawcę
ograniczona z uwagi na znaczny upływ czasu od wywłaszczenia. Obecnie zgodnie z art.
136 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uprawnienie do zwrotu nieruchomości
wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło
20 lat, a w tym terminie uprawniony (poprzedni właściciel albo jego spadkobierca) nie
złożył wniosku o zwrot. Ustawodawca uznał, że w systemie prawa wywłaszczeniowego
taki okres jest wystarczający, aby uprawiony do zwrotu podmiot zrealizował swoje prawa.
Brak aktywności po stronie uprawnionego w tym okresie pociąga za sobą utratę prawa do
zwrotu nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do kwestii celowości dochodzenia roszczeń przez właścicieli
gruntów wywłaszczonych na podstawie dekretu, należy podkreślić, że – w świetle
przedstawionych materiałów - sprawa od roku 2017 była już przedmiotem prowadzonego
postępowania administracyjnego o odszkodowanie z tytułu przejęcia nieruchomości.
W toku tego postępowania zapadły rozstrzygnięcia właściwych organów, a strony
korzystały z przysługujących im środków zaskarżenia orzeczeń wydanych w jego toku,
4 Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.

-- 2 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zarówno w administracyjnym toku instancji, jak i w postępowaniu przed sądem
administracyjnym.
Niemniej należy podkreślić, że określenie perspektyw uwzględnienia roszczenia o
odszkodowanie za nieruchomość wywłaszczoną na podstawie dekretu pozostaje poza
obszarem kognicji Ministra Rozwoju i Technologii. Ocena prawna konkretnego stanu
faktycznego, a także prawidłowości zapadłych w toku postępowania odszkodowawczego
rozstrzygnięć należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów i sądów
administracyjnych.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i
Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507
Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na
ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-
29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor
Departamentu Gospodarki Nieruchomościami.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.

-- 3 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO
tj. w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na
podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o
wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w
związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -
Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne
lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w
celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa
(np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z
MRiT przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest
Minister Rozwoju i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne,
dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do
realizacji celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały
one zebrane, a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy
ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.
U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują
Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art.
15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w
sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych
Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.

-- 4 of 5 --

+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii

-- 5 of 5 --