Interpelacja nr 8651
Interpelacja w sprawie utrudnień dla związków sakramentalnych przy przyznawaniu premii w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie utrudnień dla związków sakramentalnych przy przyznawaniu premii w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej
Interpelacja nr 8651
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie utrudnień dla związków sakramentalnych przy przyznawaniu premii w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 15-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą przepisów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) i zasad przyznawania pomocy młodym rolnikom w kontekście osób, które zamierzają zawrzeć małżeństwo, w szczególności zawierając związek sakramentalny w Kościele katolickim. Przepisy, zgodnie z którymi tylko jedno z małżonków może otrzymać pomoc w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”, stanowią poważny problem dla młodych rolników. Zgłaszają się oni do mojego biura poselskiego z pytaniami, które wskazują na liczne trudności związane z koniecznością wyboru pomiędzy zawarciem małżeństwa a otrzymaniem pomocy.
Wiele młodych par rolniczych pragnie założyć rodzinę, a zawarcie małżeństwa w Kościele katolickim, mimo że ma głęboki wymiar duchowy i moralny, staje się trudne do pogodzenia z obowiązującymi regulacjami. Małżonkowie, którzy prowadzą odrębne gospodarstwa rolne, są zmuszeni do wyboru pomiędzy małżeństwem a pomocą, co stoi w sprzeczności z podstawową ideą wspólnoty rodzinnej i rolniczej.
Argumenty dotyczące szkodliwości przepisów:
1. Uderzenie w osoby, które chcą założyć rodzinę: Obecne przepisy uderzają w osoby, które pragną założyć rodzinę w tradycyjny sposób, w tym w małżonków zawierających związek sakramentalny. Zgodnie z przepisami, jedna z osób w małżeństwie nie może otrzymać premii, jeśli drugi małżonek już skorzystał z pomocy, co może skutkować rezygnacją z zawarcia małżeństwa lub z koniecznością zwrotu pomocy, co jest sytuacją nieakceptowalną.
2. Tradycyjny model rodziny: Model rodziny w Polsce oparty jest na związkach formalnych, w tym małżeństwach kościelnych. Wprowadzenie tak restrykcyjnych zasad w obszarze przyznawania pomocy dla młodych rolników sprawia, że młodsze pokolenia zaczynają odchodzić od tradycyjnych wartości, rezygnując z małżeństw kościelnych. Jest to przejaw lewicowej polityki, która osłabia fundamenty rodzinne, zmieniając postawy młodych ludzi względem zawierania małżeństw, a szczególnie małżeństw sakramentalnych.
3. Zniechęcanie do zawierania małżeństw kościelnych: Przepisy te stawiają młodych ludzi przed wyborem, który nie powinien być konieczny. Chęć zawarcia małżeństwa w Kościele katolickim, zgodnie z tradycyjnymi wartościami rodzinnymi, nie powinna kolidować z możliwością uzyskania wsparcia finansowego na rozwój działalności rolniczej. Wydaje się, że obecna polityka jest elementem długofalowego działania, które ma na celu zniszczenie chęci młodych rolników do zawierania związków sakramentalnych, co jest sprzeczne z interesem społecznym i tradycyjnym modelem rodziny.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Pan Minister zna skalę problemu?
Proszę o przedstawienie szczegółowych danych dotyczących liczby osób, które zrezygnowały z zawarcia małżeństwa lub zostały zmuszone do zwrotu pomocy w związku z opisanymi przepisami. Proszę o przedstawienie tych danych w formie tabelarycznej, z podziałem na lata oraz województwa, uwzględniając zwroty premii wynikające z omawianej sytuacji.
Czy zawarcie ślubu w Kościele katolickim, bez skutków cywilnych, mogłoby umożliwić przyznanie pomocy młodym rolnikom, prowadzącym dwa odrębne gospodarstwa?
Zastanawiam się, czy wprowadzenie zmian w przepisach, które pozwalałyby młodym rolnikom zawrzeć związek sakramentalny w Kościele katolickim bez negatywnych skutków cywilnych, mogłoby umożliwić parom rolniczym, prowadzącym oddzielne gospodarstwa, uzyskanie pomocy.
Jakie rozwiązania ministerstwo zamierza wdrożyć, aby zminimalizować negatywne skutki obecnych przepisów?
Proszę o informację na temat planowanych zmian w przepisach dotyczących przyznawania pomocy dla młodych rolników, które mogłyby ułatwić młodym parom rolniczym prowadzenie działalności rolnej, nie zmuszając ich do rezygnacji z wartości rodzinnych, w tym z zawarcia małżeństwa sakramentalnego.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań, które umożliwiłyby młodym rolnikom prowadzenie wspólnych gospodarstw w ramach jednej rodziny, przy zachowaniu możliwości ubiegania się o pomoc finansową przez obydwoje małżonków?
Proszę o przedstawienie propozycji reform, które umożliwiłyby młodym rolnikom ubieganie się o pomoc finansową w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” przy jednoczesnym zachowaniu możliwości zarządzania wspólnym gospodarstwem przez oboje małżonków, bez konieczności rezygnowania z pomocy.
Obecne przepisy dotyczące przyznawania pomocy młodym rolnikom w ramach PROW, szczególnie w kontekście małżeństw, wymagają pilnej analizy i reformy. Istnieje konieczność dostosowania regulacji do współczesnych warunków społecznych i rodzinnych, aby nie utrudniać młodym rolnikom zakładania rodzin i rozwijania działalności rolniczej. Wprowadzenie bardziej elastycznych przepisów, które będą wspierały młode pary, niezależnie od wyborów dotyczących małżeństwa, będzie krokiem w stronę wzmocnienia tradycyjnych wartości rodzinnych i poprawy sytuacji młodych rolników.
Interpelacja nr 8651
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie utrudnień dla związków sakramentalnych przy przyznawaniu premii w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 15-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją dotyczącą przepisów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) i zasad przyznawania pomocy młodym rolnikom w kontekście osób, które zamierzają zawrzeć małżeństwo, w szczególności zawierając związek sakramentalny w Kościele katolickim. Przepisy, zgodnie z którymi tylko jedno z małżonków może otrzymać pomoc w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom”, stanowią poważny problem dla młodych rolników. Zgłaszają się oni do mojego biura poselskiego z pytaniami, które wskazują na liczne trudności związane z koniecznością wyboru pomiędzy zawarciem małżeństwa a otrzymaniem pomocy.
Wiele młodych par rolniczych pragnie założyć rodzinę, a zawarcie małżeństwa w Kościele katolickim, mimo że ma głęboki wymiar duchowy i moralny, staje się trudne do pogodzenia z obowiązującymi regulacjami. Małżonkowie, którzy prowadzą odrębne gospodarstwa rolne, są zmuszeni do wyboru pomiędzy małżeństwem a pomocą, co stoi w sprzeczności z podstawową ideą wspólnoty rodzinnej i rolniczej.
Argumenty dotyczące szkodliwości przepisów:
1. Uderzenie w osoby, które chcą założyć rodzinę: Obecne przepisy uderzają w osoby, które pragną założyć rodzinę w tradycyjny sposób, w tym w małżonków zawierających związek sakramentalny. Zgodnie z przepisami, jedna z osób w małżeństwie nie może otrzymać premii, jeśli drugi małżonek już skorzystał z pomocy, co może skutkować rezygnacją z zawarcia małżeństwa lub z koniecznością zwrotu pomocy, co jest sytuacją nieakceptowalną.
2. Tradycyjny model rodziny: Model rodziny w Polsce oparty jest na związkach formalnych, w tym małżeństwach kościelnych. Wprowadzenie tak restrykcyjnych zasad w obszarze przyznawania pomocy dla młodych rolników sprawia, że młodsze pokolenia zaczynają odchodzić od tradycyjnych wartości, rezygnując z małżeństw kościelnych. Jest to przejaw lewicowej polityki, która osłabia fundamenty rodzinne, zmieniając postawy młodych ludzi względem zawierania małżeństw, a szczególnie małżeństw sakramentalnych.
3. Zniechęcanie do zawierania małżeństw kościelnych: Przepisy te stawiają młodych ludzi przed wyborem, który nie powinien być konieczny. Chęć zawarcia małżeństwa w Kościele katolickim, zgodnie z tradycyjnymi wartościami rodzinnymi, nie powinna kolidować z możliwością uzyskania wsparcia finansowego na rozwój działalności rolniczej. Wydaje się, że obecna polityka jest elementem długofalowego działania, które ma na celu zniszczenie chęci młodych rolników do zawierania związków sakramentalnych, co jest sprzeczne z interesem społecznym i tradycyjnym modelem rodziny.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Pan Minister zna skalę problemu?
Proszę o przedstawienie szczegółowych danych dotyczących liczby osób, które zrezygnowały z zawarcia małżeństwa lub zostały zmuszone do zwrotu pomocy w związku z opisanymi przepisami. Proszę o przedstawienie tych danych w formie tabelarycznej, z podziałem na lata oraz województwa, uwzględniając zwroty premii wynikające z omawianej sytuacji.
Czy zawarcie ślubu w Kościele katolickim, bez skutków cywilnych, mogłoby umożliwić przyznanie pomocy młodym rolnikom, prowadzącym dwa odrębne gospodarstwa?
Zastanawiam się, czy wprowadzenie zmian w przepisach, które pozwalałyby młodym rolnikom zawrzeć związek sakramentalny w Kościele katolickim bez negatywnych skutków cywilnych, mogłoby umożliwić parom rolniczym, prowadzącym oddzielne gospodarstwa, uzyskanie pomocy.
Jakie rozwiązania ministerstwo zamierza wdrożyć, aby zminimalizować negatywne skutki obecnych przepisów?
Proszę o informację na temat planowanych zmian w przepisach dotyczących przyznawania pomocy dla młodych rolników, które mogłyby ułatwić młodym parom rolniczym prowadzenie działalności rolnej, nie zmuszając ich do rezygnacji z wartości rodzinnych, w tym z zawarcia małżeństwa sakramentalnego.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań, które umożliwiłyby młodym rolnikom prowadzenie wspólnych gospodarstw w ramach jednej rodziny, przy zachowaniu możliwości ubiegania się o pomoc finansową przez obydwoje małżonków?
Proszę o przedstawienie propozycji reform, które umożliwiłyby młodym rolnikom ubieganie się o pomoc finansową w ramach działania „Ułatwianie startu młodym rolnikom” przy jednoczesnym zachowaniu możliwości zarządzania wspólnym gospodarstwem przez oboje małżonków, bez konieczności rezygnowania z pomocy.
Obecne przepisy dotyczące przyznawania pomocy młodym rolnikom w ramach PROW, szczególnie w kontekście małżeństw, wymagają pilnej analizy i reformy. Istnieje konieczność dostosowania regulacji do współczesnych warunków społecznych i rodzinnych, aby nie utrudniać młodym rolnikom zakładania rodzin i rozwijania działalności rolniczej. Wprowadzenie bardziej elastycznych przepisów, które będą wspierały młode pary, niezależnie od wyborów dotyczących małżeństwa, będzie krokiem w stronę wzmocnienia tradycyjnych wartości rodzinnych i poprawy sytuacji młodych rolników.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.4 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12271 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 08 kwietnia 2025 r.
znak sprawy: WPR.wrg.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 8651 w sprawie utrudnień dla związków sakramentalnych
przy przyznawaniu premii w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Jarosława Sachajko informuję, że pomoc
finansowa dla młodych rolników, jak każda pomoc współfinansowana przez Unię
Europejską ze środków II filara Wspólnej Polityki Rolnej, powinna być odpowiednio
ukierunkowana. Oznacza to skierowanie pomocy do grupy docelowej, zdefiniowanej
przez konkretne warunki przyznawania i wypłaty tej pomocy. Odpowiednie
ukierunkowanie pomocy pozwala nie tylko osiągnąć cele danego instrumentu
wsparcia, ale także pogodzić zainteresowanie potencjalnych beneficjentów
uzyskaniem wsparcia w ramach tego instrumentu z wysokością środków
finansowych przeznaczonych na jego realizację.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia 2021/2115 (1) państwa członkowskie mogą
przyznawać wsparcie na rozpoczynanie działalności przez młodych rolników na
warunkach określonych w przepisach tego rozporządzenia i doprecyzowanych w ich
planach strategicznych WPR, aby przyczynić się do osiągnięcia celu szczegółowego
dotyczącego przyciągania i utrzymania młodych rolników.
Warunki przyznania i wypłaty pomocy w ramach interwencji „Premie dla młodych
rolników” są więc określone w PS WPR 2023–2027 (2) na podstawie prawa UE,
-- 1 of 6 --
analizy SWOT i oceny ex–ante, konsultacji publicznych, uzgodnień
międzyresortowych, negocjacji z Komisją Europejską oraz doświadczeń z wdrażania
tego instrumentu wsparcia w poprzednich okresach programowania.
Ze względu na to, że państwa członkowskie mają obowiązek zapobiegać tworzeniu
sztucznych warunków do uzyskania wsparcia, a dominującą formą prowadzenia
działalności rolniczej w Polsce są gospodarstwa rodzinne, w interwencji „Premie dla
młodych rolników”:
− niektóre z kryteriów przyznawania pomocy dotyczą także małżonka
wnioskodawcy;
− premia dla młodych rolników może być przyznana jednemu z małżonków.
Dzięki temu zapewniony jest równy dostęp to premii dla młodych rolników, gdyż
przy ograniczonym budżecie interwencji do jednego gospodarstwa kierowana jest
jedna premia dla młodych rolników (jedna premia na gospodarstwo). Po drugie,
również ze względu na ograniczony budżet interwencji, przysługuje jedna premia na
małżeństwo. Nie oznacza to jednak, że drugi z małżonków nie może ubiegać się
o inne formy pomocy.
W ten sposób zapobiega się także sytuacjom, w których rolnik nie spełniający
kryteriów przyznania pomocy dla młodych rolników (np. mający powyżej 40 lat, nie
posiadający kwalifikacji rolniczych lub prowadzący gospodarstwo dłużej niż przez
maksymalny okres) „przekazuje” prowadzenie gospodarstwa młodszemu
małżonkowi, spełniającemu te kryteria, wyłącznie w celu uzyskania wsparcia.
Powyższe założenia zostały odzwierciedlone w PS WPR 2023–2027, zgodnie
z którym beneficjent prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie jako jedyny
kierujący. W przypadku małżonków premię może otrzymać tylko jedno z nich,
niezależnie od tego, czy prowadzą wspólne gospodarstwo, czy odrębne
gospodarstwa.
Wsparcia nie przyznaje się również, jeżeli małżonek młodego rolnika:
− otrzymał premię dla młodych rolników w ramach PROW 2014-2020 (3) lub
wsparcie na ułatwianie startu młodym rolnikom w ramach PROW 2007-2013 (4) lub
SPO 2004-2006 (5) lub
-- 2 of 6 --
− rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej (w gospodarstwie rolnym)
wcześniej niż w okresie 24 miesięcy przed dniem złożenia przez młodego
rolnika wniosku o przyznanie pomocy.
Powyższe zapisy PS WPR 2023–2027 zostały następnie odzwierciedlone
w wytycznych szczegółowych dla „Premii dla młodych rolników” (6) oraz regulaminie
naboru wniosków o przyznanie pomocy w omawianej interwencji.
Podobne warunki przyznawania pomocy dotyczące małżonka młodego rolnika
obowiązywały w poprzednich edycjach wsparcia dla młodych rolników w postaci
premii. W każdym z programów rozwoju obszarów wiejskich pomoc finansowa
w postaci premii była przyznawana jednemu z małżonków. Ponadto, drugi
z małżonków nie mógł uzyskać wcześniej takiej pomocy ani prowadzić działalności
rolniczej w gospodarstwie dłużej niż przez maksymalny okres.
W interwencji „Premie dla młodych rolników” PS WPR 2023–2027 (beneficjent
powinien prowadzić działalność rolniczą w gospodarstwie jako jedyny kierujący,
a użytki rolne (UR) wchodzące w skład gospodarstwa powinny stanowić przedmiot
jego wyłącznej własności lub wyłącznego posiadania (np. dzierżawy). Wyjątkiem są
UR będące przedmiotem małżeńskiej wspólności majątkowej lub wspólnego
z małżonkiem posiadania. Nie jest zatem wykluczone prowadzenie gospodarstwa
przez beneficjenta wspólnie z małżonkiem. Dotyczy to zarówno małżeństw
sakramentalnych, jak i cywilnych.
Podczas oceny, czy wniosek spełnia kryteria opisane powyżej, Agencja
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) bierze pod uwagę stan faktyczny
istniejący w dniu przyznania pomocy dla młodych rolników (tj. w dniu podpisania
umowy o przyznaniu pomocy w ramach interwencji „Premie dla młodych rolników”
pomiędzy beneficjentem a ARiMR). Jeśli stan cywilny beneficjenta lub beneficjentki
ulegnie zmianie w późniejszym okresie, to fakt ten pozostaje bez wpływu na
przyznanie oraz wypłatę pomocy, o ile beneficjent realizuje zobowiązania, w tym
obowiązek zgodnego z założeniami biznesplanu prowadzenia działalności rolniczej
w gospodarstwie jako kierujący co najmniej przez okres 5 lat od dnia wypłaty
pierwszej raty pomocy.
-- 3 of 6 --
Odnosząc się do pytania dotyczącego skali problemu, informuję, że MRiRW i ARiMR
nie monitorują liczby osób, które zrezygnowały z zawarcia związku małżeńskiego
w celu uzyskania premii dla młodych rolników. Niezależnie od tego informuję, że nie
miały miejsca zwroty pomocy związanych z zawarciem, po przyznaniu pomocy,
związku małżeńskiego, gdyż warunki dotyczące małżonka młodego rolnika, jak
wspomniano wyżej, są oceniane na etapie przyznania pomocy, a nie na etapie
wypłaty pierwszej i drugiej raty pomocy czy na etapie realizacji zobowiązań w okresie
związania celem.
Odpowiadając na pytanie „Czy zawarcie ślubu Kościele katolickim, bez skutków
cywilnych, mogłoby umożliwić przyznanie pomocy młodym rolnikom, prowadzącym dwa
odrębne gospodarstwa?” przekazuję następujące informacje.
Zawarcie małżeństwa zgodnie z prawem polskim reguluje Kodeks rodzinny
i opiekuńczy (7). W myśl przepisów tego Kodeksu, małżeństwo zostaje zawarte, gdy
mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu
cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. Małżeństwo
zostaje zawarte również wtedy, gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek
małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku
wyznaniowego w obecności duchownego, oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia
małżeństwa podlegającego prawu polskiemu i kierownik urzędu stanu cywilnego
sporządzi następnie akt małżeństwa na podstawie zaświadczenia sporządzonego
przez tego duchownego, i przekazanego przezeń do tego urzędu przed upływem
5 dni od zawarcia małżeństwa (8).
Na podstawie Konkordatu zawartego między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą
Polską (9), od chwili zawarcia małżeństwo kanoniczne wywołuje takie skutki, jakie
pociąga za sobą zawarcie małżeństwa zgodnie z prawem polskim, jeżeli: między
nupturientami nie istnieją przeszkody wynikające z prawa polskiego, złożą oni przy
zawieraniu małżeństwa zgodne oświadczenie woli dotyczące wywarcia takich
skutków i zawarcie małżeństwa zostało wpisane w aktach stanu cywilnego na
wniosek przekazany urzędowi stanu cywilnego w ciągu 5 dni od zawarcia
małżeństwa, przy czym termin ten ulega przedłużeniu, jeżeli nie został dotrzymany
z powodu siły wyższej, do czasu ustania tej przyczyny.
-- 4 of 6 --
Ponadto, w ustawie o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej
Polskiej (10) zawarto postanowienie, że małżeństwo zawarte w formie przewidzianej
przez prawo kanoniczne wywiera takie skutki, jak małżeństwo zawarte przed
kierownikiem urzędu stanu cywilnego, jeżeli zostały spełnione wymagania określone
w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
Dopóki nie zostaną więc spełnione wszystkie przesłanki określone w Kodeksie
rodzinnym i opiekuńczym, dopóty oświadczenia woli nupturientów nie wywołują
skutków prawnych w zakresie prawa cywilnego. Sporządzenie aktu małżeństwa jest
niezbędną przesłanką zawarcia małżeństwa w formie wyznaniowej, podlegającego
prawu polskiemu, zwłaszcza że jego sporządzenie następuje na podstawie
zaświadczenia kierownika urzędu stanu cywilnego o nieistnieniu okoliczności
wyłączających zawarcie małżeństwa oraz przekazanego w określonym terminie przez
duchownego zaświadczenia o zawarciu małżeństwa wyznaniowego ze skutkami
cywilnymi.
Dlatego warunki przyznania pomocy dotyczące małżonka mają zastosowanie
w przypadku młodego rolnika, który zawarł małżeństwo zgodnie z prawem polskim.
Należy podkreślić, że budżet interwencji „Premie dla młodych rolników” PS WPR
2023–2027 jest adekwatny do zainteresowania uzyskaniem tej formy wsparcia.
Pula środków finansowych przeznaczonych na realizację interwencji pozwala na
przyznanie pomocy 12 750 beneficjentom. Średnio w ramach każdego z czterech
naborów wniosków o przyznanie pomocy w latach 2023–2026 można przyznać ok.
3 200 premii.
Zgodnie z danymi ARiMR, w ramach naboru przeprowadzonego w 2024 r. i 2023
złożono odpowiednio 3 005 oraz 3 918 wniosków o przyznanie pomocy. W sumie
osoby zainteresowane uzyskaniem tej formy wsparcia złożyły już 6 923 wniosków
o przyznanie pomocy w ramach interwencji „Premie dla młodych rolników” PS WPR
2023–2027. Dla porównania, w ramach operacji typu „Premie dla młodych rolników”
PROW 2014–2020 w latach 2015–2022 młodzi rolnicy składali rocznie średnio
4 455 wniosków o przyznanie pomocy. W PROW 2014–2020 większy był jednak
budżet tego instrumentu wsparcia.
-- 5 of 6 --
Ze względu na ograniczony budżet interwencji na tym etapie wdrażania PS WPR
2023–2027 nie przewiduje się rezygnacji z zasady, że przysługuje jedna premia na
małżeństwo. Nie przewiduje się także zmian warunków dotyczących małżonka
młodego rolnika, polegających na wykluczeniu z możliwości uzyskania wsparcia
przez osobę, której małżonek skorzystał wcześniej z premii dla młodych rolników lub
prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie dłużej niż przez maksymalny okres.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2
grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów
strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej
polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego
Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na
rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia
(UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 1)
(2) Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027
(3) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020
(4) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013
(5) Sektorowy Program Operacyjny ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora
żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004–2006''
(6) Wytyczne szczegółowe w zakresie przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy
finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027 dla interwencji I.11 Premie dla młodych rolników
(7) Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz.U. z 2020 r. poz.1359,
z późn. zm.)
(8) art. 87 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego
(Dz.U. z 2022 r., poz. 1681, z późn. zm.)
(9) art. 10 Konkordatu zawartego między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą
Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz.U. z 1998 r. Nr 51,
poz. 318, z późn. zm.)
(10)art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r., poz.1347, z późn. zm.)
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 08 kwietnia 2025 r.
znak sprawy: WPR.wrg.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 8651 w sprawie utrudnień dla związków sakramentalnych
przy przyznawaniu premii w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki
Rolnej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Jarosława Sachajko informuję, że pomoc
finansowa dla młodych rolników, jak każda pomoc współfinansowana przez Unię
Europejską ze środków II filara Wspólnej Polityki Rolnej, powinna być odpowiednio
ukierunkowana. Oznacza to skierowanie pomocy do grupy docelowej, zdefiniowanej
przez konkretne warunki przyznawania i wypłaty tej pomocy. Odpowiednie
ukierunkowanie pomocy pozwala nie tylko osiągnąć cele danego instrumentu
wsparcia, ale także pogodzić zainteresowanie potencjalnych beneficjentów
uzyskaniem wsparcia w ramach tego instrumentu z wysokością środków
finansowych przeznaczonych na jego realizację.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia 2021/2115 (1) państwa członkowskie mogą
przyznawać wsparcie na rozpoczynanie działalności przez młodych rolników na
warunkach określonych w przepisach tego rozporządzenia i doprecyzowanych w ich
planach strategicznych WPR, aby przyczynić się do osiągnięcia celu szczegółowego
dotyczącego przyciągania i utrzymania młodych rolników.
Warunki przyznania i wypłaty pomocy w ramach interwencji „Premie dla młodych
rolników” są więc określone w PS WPR 2023–2027 (2) na podstawie prawa UE,
-- 1 of 6 --
analizy SWOT i oceny ex–ante, konsultacji publicznych, uzgodnień
międzyresortowych, negocjacji z Komisją Europejską oraz doświadczeń z wdrażania
tego instrumentu wsparcia w poprzednich okresach programowania.
Ze względu na to, że państwa członkowskie mają obowiązek zapobiegać tworzeniu
sztucznych warunków do uzyskania wsparcia, a dominującą formą prowadzenia
działalności rolniczej w Polsce są gospodarstwa rodzinne, w interwencji „Premie dla
młodych rolników”:
− niektóre z kryteriów przyznawania pomocy dotyczą także małżonka
wnioskodawcy;
− premia dla młodych rolników może być przyznana jednemu z małżonków.
Dzięki temu zapewniony jest równy dostęp to premii dla młodych rolników, gdyż
przy ograniczonym budżecie interwencji do jednego gospodarstwa kierowana jest
jedna premia dla młodych rolników (jedna premia na gospodarstwo). Po drugie,
również ze względu na ograniczony budżet interwencji, przysługuje jedna premia na
małżeństwo. Nie oznacza to jednak, że drugi z małżonków nie może ubiegać się
o inne formy pomocy.
W ten sposób zapobiega się także sytuacjom, w których rolnik nie spełniający
kryteriów przyznania pomocy dla młodych rolników (np. mający powyżej 40 lat, nie
posiadający kwalifikacji rolniczych lub prowadzący gospodarstwo dłużej niż przez
maksymalny okres) „przekazuje” prowadzenie gospodarstwa młodszemu
małżonkowi, spełniającemu te kryteria, wyłącznie w celu uzyskania wsparcia.
Powyższe założenia zostały odzwierciedlone w PS WPR 2023–2027, zgodnie
z którym beneficjent prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie jako jedyny
kierujący. W przypadku małżonków premię może otrzymać tylko jedno z nich,
niezależnie od tego, czy prowadzą wspólne gospodarstwo, czy odrębne
gospodarstwa.
Wsparcia nie przyznaje się również, jeżeli małżonek młodego rolnika:
− otrzymał premię dla młodych rolników w ramach PROW 2014-2020 (3) lub
wsparcie na ułatwianie startu młodym rolnikom w ramach PROW 2007-2013 (4) lub
SPO 2004-2006 (5) lub
-- 2 of 6 --
− rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej (w gospodarstwie rolnym)
wcześniej niż w okresie 24 miesięcy przed dniem złożenia przez młodego
rolnika wniosku o przyznanie pomocy.
Powyższe zapisy PS WPR 2023–2027 zostały następnie odzwierciedlone
w wytycznych szczegółowych dla „Premii dla młodych rolników” (6) oraz regulaminie
naboru wniosków o przyznanie pomocy w omawianej interwencji.
Podobne warunki przyznawania pomocy dotyczące małżonka młodego rolnika
obowiązywały w poprzednich edycjach wsparcia dla młodych rolników w postaci
premii. W każdym z programów rozwoju obszarów wiejskich pomoc finansowa
w postaci premii była przyznawana jednemu z małżonków. Ponadto, drugi
z małżonków nie mógł uzyskać wcześniej takiej pomocy ani prowadzić działalności
rolniczej w gospodarstwie dłużej niż przez maksymalny okres.
W interwencji „Premie dla młodych rolników” PS WPR 2023–2027 (beneficjent
powinien prowadzić działalność rolniczą w gospodarstwie jako jedyny kierujący,
a użytki rolne (UR) wchodzące w skład gospodarstwa powinny stanowić przedmiot
jego wyłącznej własności lub wyłącznego posiadania (np. dzierżawy). Wyjątkiem są
UR będące przedmiotem małżeńskiej wspólności majątkowej lub wspólnego
z małżonkiem posiadania. Nie jest zatem wykluczone prowadzenie gospodarstwa
przez beneficjenta wspólnie z małżonkiem. Dotyczy to zarówno małżeństw
sakramentalnych, jak i cywilnych.
Podczas oceny, czy wniosek spełnia kryteria opisane powyżej, Agencja
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) bierze pod uwagę stan faktyczny
istniejący w dniu przyznania pomocy dla młodych rolników (tj. w dniu podpisania
umowy o przyznaniu pomocy w ramach interwencji „Premie dla młodych rolników”
pomiędzy beneficjentem a ARiMR). Jeśli stan cywilny beneficjenta lub beneficjentki
ulegnie zmianie w późniejszym okresie, to fakt ten pozostaje bez wpływu na
przyznanie oraz wypłatę pomocy, o ile beneficjent realizuje zobowiązania, w tym
obowiązek zgodnego z założeniami biznesplanu prowadzenia działalności rolniczej
w gospodarstwie jako kierujący co najmniej przez okres 5 lat od dnia wypłaty
pierwszej raty pomocy.
-- 3 of 6 --
Odnosząc się do pytania dotyczącego skali problemu, informuję, że MRiRW i ARiMR
nie monitorują liczby osób, które zrezygnowały z zawarcia związku małżeńskiego
w celu uzyskania premii dla młodych rolników. Niezależnie od tego informuję, że nie
miały miejsca zwroty pomocy związanych z zawarciem, po przyznaniu pomocy,
związku małżeńskiego, gdyż warunki dotyczące małżonka młodego rolnika, jak
wspomniano wyżej, są oceniane na etapie przyznania pomocy, a nie na etapie
wypłaty pierwszej i drugiej raty pomocy czy na etapie realizacji zobowiązań w okresie
związania celem.
Odpowiadając na pytanie „Czy zawarcie ślubu Kościele katolickim, bez skutków
cywilnych, mogłoby umożliwić przyznanie pomocy młodym rolnikom, prowadzącym dwa
odrębne gospodarstwa?” przekazuję następujące informacje.
Zawarcie małżeństwa zgodnie z prawem polskim reguluje Kodeks rodzinny
i opiekuńczy (7). W myśl przepisów tego Kodeksu, małżeństwo zostaje zawarte, gdy
mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu
cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. Małżeństwo
zostaje zawarte również wtedy, gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek
małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku
wyznaniowego w obecności duchownego, oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia
małżeństwa podlegającego prawu polskiemu i kierownik urzędu stanu cywilnego
sporządzi następnie akt małżeństwa na podstawie zaświadczenia sporządzonego
przez tego duchownego, i przekazanego przezeń do tego urzędu przed upływem
5 dni od zawarcia małżeństwa (8).
Na podstawie Konkordatu zawartego między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą
Polską (9), od chwili zawarcia małżeństwo kanoniczne wywołuje takie skutki, jakie
pociąga za sobą zawarcie małżeństwa zgodnie z prawem polskim, jeżeli: między
nupturientami nie istnieją przeszkody wynikające z prawa polskiego, złożą oni przy
zawieraniu małżeństwa zgodne oświadczenie woli dotyczące wywarcia takich
skutków i zawarcie małżeństwa zostało wpisane w aktach stanu cywilnego na
wniosek przekazany urzędowi stanu cywilnego w ciągu 5 dni od zawarcia
małżeństwa, przy czym termin ten ulega przedłużeniu, jeżeli nie został dotrzymany
z powodu siły wyższej, do czasu ustania tej przyczyny.
-- 4 of 6 --
Ponadto, w ustawie o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej
Polskiej (10) zawarto postanowienie, że małżeństwo zawarte w formie przewidzianej
przez prawo kanoniczne wywiera takie skutki, jak małżeństwo zawarte przed
kierownikiem urzędu stanu cywilnego, jeżeli zostały spełnione wymagania określone
w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
Dopóki nie zostaną więc spełnione wszystkie przesłanki określone w Kodeksie
rodzinnym i opiekuńczym, dopóty oświadczenia woli nupturientów nie wywołują
skutków prawnych w zakresie prawa cywilnego. Sporządzenie aktu małżeństwa jest
niezbędną przesłanką zawarcia małżeństwa w formie wyznaniowej, podlegającego
prawu polskiemu, zwłaszcza że jego sporządzenie następuje na podstawie
zaświadczenia kierownika urzędu stanu cywilnego o nieistnieniu okoliczności
wyłączających zawarcie małżeństwa oraz przekazanego w określonym terminie przez
duchownego zaświadczenia o zawarciu małżeństwa wyznaniowego ze skutkami
cywilnymi.
Dlatego warunki przyznania pomocy dotyczące małżonka mają zastosowanie
w przypadku młodego rolnika, który zawarł małżeństwo zgodnie z prawem polskim.
Należy podkreślić, że budżet interwencji „Premie dla młodych rolników” PS WPR
2023–2027 jest adekwatny do zainteresowania uzyskaniem tej formy wsparcia.
Pula środków finansowych przeznaczonych na realizację interwencji pozwala na
przyznanie pomocy 12 750 beneficjentom. Średnio w ramach każdego z czterech
naborów wniosków o przyznanie pomocy w latach 2023–2026 można przyznać ok.
3 200 premii.
Zgodnie z danymi ARiMR, w ramach naboru przeprowadzonego w 2024 r. i 2023
złożono odpowiednio 3 005 oraz 3 918 wniosków o przyznanie pomocy. W sumie
osoby zainteresowane uzyskaniem tej formy wsparcia złożyły już 6 923 wniosków
o przyznanie pomocy w ramach interwencji „Premie dla młodych rolników” PS WPR
2023–2027. Dla porównania, w ramach operacji typu „Premie dla młodych rolników”
PROW 2014–2020 w latach 2015–2022 młodzi rolnicy składali rocznie średnio
4 455 wniosków o przyznanie pomocy. W PROW 2014–2020 większy był jednak
budżet tego instrumentu wsparcia.
-- 5 of 6 --
Ze względu na ograniczony budżet interwencji na tym etapie wdrażania PS WPR
2023–2027 nie przewiduje się rezygnacji z zasady, że przysługuje jedna premia na
małżeństwo. Nie przewiduje się także zmian warunków dotyczących małżonka
młodego rolnika, polegających na wykluczeniu z możliwości uzyskania wsparcia
przez osobę, której małżonek skorzystał wcześniej z premii dla młodych rolników lub
prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie dłużej niż przez maksymalny okres.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2
grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów
strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej
polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego
Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na
rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia
(UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 1)
(2) Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027
(3) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020
(4) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013
(5) Sektorowy Program Operacyjny ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora
żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004–2006''
(6) Wytyczne szczegółowe w zakresie przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy
finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027 dla interwencji I.11 Premie dla młodych rolników
(7) Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz.U. z 2020 r. poz.1359,
z późn. zm.)
(8) art. 87 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego
(Dz.U. z 2022 r., poz. 1681, z późn. zm.)
(9) art. 10 Konkordatu zawartego między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą
Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz.U. z 1998 r. Nr 51,
poz. 318, z późn. zm.)
(10)art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła
Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r., poz.1347, z późn. zm.)
-- 6 of 6 --