Interpelacja w sprawie sytuacji związanej z waloryzacją stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8621
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie sytuacji związanej z waloryzacją stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 14-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana w związku z sygnałami płynącymi ze środowiska akademickiego, dotyczącymi sytuacji związanej z waloryzacją stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym.
Do mojego biura poselskiego wpłynęła prośba od Pana (...), reprezentującego organizację „Doktoranci dla przyszłości“, dotycząca uzyskania informacji w tej sprawie. Z informacji przekazywanych przez środowisko akademickie wynika, że pod koniec stycznia Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiedziało podwyżkę stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym o 5% od 1 stycznia 2025 roku, z wyrównaniem.
Z informacji podanych przez Ministerstwo Finansów wynika, że budżet na naukę i szkolnictwo wyższe został zwiększony o 5%, z przeznaczeniem na podwyżki. Jak wynika z komunikatów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, środki te mają zostać rozdysponowane przez rektorów, jednak ich faktyczna realizacja może wymagać nowelizacji rozporządzenia dotyczącego minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, co stanowi podstawę do ustalania zarówno stypendiów doktoranckich, jak i wynagrodzeń akademickich.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje wdrożenie waloryzacji stypendiów doktoranckich oraz wynagrodzeń akademickich w 2025 roku?
Czy rozważana jest nowelizacja rozporządzenia o minimalnym wynagrodzeniu zasadniczym profesora w celu uregulowania kwestii podwyżek?
Jakie działania ministerstwo podejmuje w zakresie poprawy sytuacji finansowej doktorantów i pracowników akademickich?
Czy istnieje możliwość nowelizacji rozporządzenia z mocą wsteczną, aby zapewnić wyrównanie wynagrodzeń od 1 stycznia 2025 roku, zgodnie z praktyką stosowaną w innych obszarach sfery budżetowej?
Będę wdzięczna za przedstawienie stanowiska ministerstwa w tej sprawie oraz za wszelkie informacje dotyczące dalszych działań planowanych w zakresie wsparcia środowiska akademickiego. Wierzę, że kontynuacja dialogu i współpracy pozwoli na wypracowanie rozwiązań odpowiadających na potrzeby doktorantów i pracowników naukowych.
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7040 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.3.2025.1.PK
Warszawa, 28 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8621
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanki na Sejm RP Pani Iwony Marii
Kozłowskiej w sprawie sytuacji związanej z waloryzacją stypendiów doktoranckich oraz
wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym.
Szanowna Pani Posłanko,
w odpowiedzi na interpelację pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń
w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które
skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków
finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą
PSWN”, został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które
przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie
i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem
na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym
przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki skarbowe papiery
wartościowe o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów
strategicznych. Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich
zaległości w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. Minister Nauki dokonał zwiększenia
wysokości subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk, w łącznej wysokości 100 mln zł.
W ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka
(z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł,
co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy
budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Odnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1407),
informuję, że obecnie nie toczą się prace legislacyjne w tym kierunku. Ewentualna zmiana
decyzji w tym zakresie jest uwarunkowana zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego
przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest Minister
Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów
nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W zakresie możliwości wprowadzenia nowych rozwiązań systemowych, które mogłyby
wesprzeć doktorantów, uprzejmie wyjaśniam, że szkoły doktorskie są formą kształcenia
doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie. Szkoły doktorskie
rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października 2019 r. i są prowadzone na podstawie
ustawy PSWN.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów wprowadzono powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą PSWN. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSWN wysokość stypendium
doktoranckiego określa jego poziom minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską
może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. Wskazuję również, iż ustawa
PSWN przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
określonych w Kodeksie pracy. A okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza
się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto
wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Wskazuję ponadto, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz
zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich
oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym. Należy jednak wskazać, że determinantem
kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie finansowania kosztów z budżetu
państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie muszą uwzględniać stanowisko
Ministerstwa Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --