Interpelacja w sprawie ochrony pacjentów używających konopi medycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8618
do ministra zdrowia
w sprawie ochrony pacjentów używających konopi medycznych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 13-03-2025
Szanowna Pani Minister,
w Polsce od 2017 roku dzięki inicjatywie Klubu Poselskiego Kukiz'15 obowiązuje ustawa umożliwiająca legalne wykorzystywanie konopi medycznych w celach leczniczych. Niestety aktualne rozwiązania prawne w zakresie oceny dopuszczalnych poziomów THC we krwi są nieprecyzyjne, powodując istotne problemy dla pacjentów stosujących legalnie przepisane medyczne konopie. Brak jasnych przepisów rozróżniających użycie marihuany rekreacyjnej od legalnego, terapeutycznego stosowania konopi medycznych prowadzi do sytuacji, w których pacjenci są niesłusznie traktowani na równi z osobami zażywającymi marihuanę rekreacyjnie.
Obecnie obowiązujące regulacje nie uwzględniają faktu, że obecność minimalnych ilości THC we krwi pacjenta, nawet wiele godzin po zastosowaniu legalnie zakupionego preparatu, nie oznacza upośledzenia zdolności psychomotorycznych. Pacjenci zażywający legalnie konopie medyczne są tym samym narażeni na konsekwencje prawne, takie jak utrata prawa jazdy czy zarzuty karne, mimo że nie znajdują się w stanie upośledzenia psychoruchowego.
Warto zauważyć, że w innych krajach Europy Zachodniej istnieją jasno określone limity THC we krwi, które różnicują marihuanę medyczną od rekreacyjnej. Rozwiązania takie funkcjonują na przykład w Niemczech, gdzie osoby stosujące konopie medyczne chronione są specjalnymi przepisami, które odróżniają terapeutyczne stosowanie od użycia rekreacyjnego.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o szczegółową odpowiedź na poniższe pytania:
Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów prawnych tak, by wyraźnie odróżniały one osoby używające legalnych konopi medycznych od użytkowników marihuany rekreacyjnej?
Czy są prowadzone prace nad określeniem jasnych limitów zawartości THC we krwi dla osób korzystających z medycznych konopi na wzór limitów obowiązujących np. w Niemczech lub Szwajcarii?
Jakie działania legislacyjne podejmie ministerstwo w celu ochrony pacjentów przed nieuzasadnionymi zarzutami karnymi oraz utratą prawa jazdy w sytuacji, gdy nie doszło do upośledzenia ich zdolności psychoruchowych?
Czy ministerstwo planuje uruchomienie kampanii informacyjnej, zarówno dla pacjentów korzystających z konopi medycznych, jak i dla organów ścigania, wyjaśniającej różnice między medycznym a rekreacyjnym stosowaniem konopi oraz skutki prawne z tym związane?
Czy są analizowane praktyki i rozwiązania legislacyjne innych państw UE, a jeżeli tak, to jakie wnioski zostały z tych analiz wyciągnięte?
Proszę również o wskazanie przewidywanego harmonogramu wprowadzenia odpowiednich zmian legislacyjnych, które pozwolą rozwiązać opisane problemy i zapewnią odpowiednią ochronę prawną pacjentom stosującym konopie medyczne w Polsce.
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8636 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLD.050.14.2025.AD
Warszawa, 02 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację numer 8618 Pana Jarosława Sachajki, Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie ochrony pacjentów używających konopi medycznych,
Minister Zdrowia uprzejmie przekazuje poniższe informacje.
1. Czy Ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów prawnych tak, by wyraźnie
odróżniały one osoby używające legalnych konopi medycznych od użytkowników
marihuany rekreacyjnej?
W odpowiedzi na powyższe pytanie Minister Zdrowia uprzejmie informuje, że nowelizacja
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1939),
zwana dalej „ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii”, umożliwiła wykorzystanie ziela konopi
innych niż włókniste oraz wyciągów, nalewek farmaceutycznych, a także wszystkich innych
wyciągów z konopi innych niż włókniste oraz żywicy konopi innych niż włókniste, o których
mowa w załączniku nr 1 do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, jako surowca
farmaceutycznego, o którym mowa w art. 2 pkt 40 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo
farmaceutyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 686, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą Prawo
farmaceutyczne, przeznaczonego do sporządzania leków recepturowych, o których mowa
w art. 3 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Należy zauważyć, że surowiec farmaceutyczny w postaci ziela konopi innych niż włókniste
zawiera w swoim składzie THC – substancję mającą działanie odurzające, podobną do
działania leków odurzających lub psychotropowych, które mogą wpływać między innymi na
koncentrację, senność oraz powodować zawroty głowy. Jednakże sam fakt stosowania
określonej procedury medycznej, zgodnie z zaleceniami lekarza, nie stanowi podstawy
podjęcia przez organy ścigania czynności wobec osoby, która daną procedurę (leczenie)
stosuje. Należy zauważyć, że leki odurzające oraz psychotropowe, tak jak konopie medyczne,
mogą być zażywane poza wskazaniami stricte medycznymi. Powodem podjęcia czynności
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przez organy ścigania jest bowiem określona podstawa faktyczna i prawna i następuje ona
po ocenie danego przypadku.
W oparciu o powyższe, Minister Zdrowia nie planuje doprecyzowywania przepisów
mających na celu odróżnianie osób stosujących tylko i wyłączenie konopie medyczne od
użytkowników w celach rekreacyjnych.
2. Czy prowadzone są prace nad określeniem jasnych limitów zawartości THC we
krwi dla osób korzystających z medycznych konopi, na wzór limitów
obowiązujących np. w Niemczech lub Szwajcarii?
W kwestiach dotyczących określenia jasnych limitów zawartości THC we krwi dla osób
korzystających z medycznych konopi, na wzór limitów obowiązujących w innych państwach,
Minister Zdrowia informuje, iż nie prowadzi procesów legislacyjnych w przedmiotowej
sprawie.
Aktualny stan prawny wyrażany przepisami oraz orzeczeniami Sądu Najwyższego, z racji
braku progów zawartości substancji, wiąże się z potrzebą indywidualnego podejścia, z uwagi
na konieczność udowodnienia stanu upośledzającego aktywności i funkcje życiowe danej
osoby.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Instytut Ekspertyz Sądowych im. im. Prof. dra J.
Sehna w Krakowie, dla uporządkowania i wypracowania jednolitego podejścia środowisko
polskich toksykologów sądowych już od 2012 r. stosuje w przypadku THC progi stężeniowe,
posiłkując się nimi podczas opiniowania w sprawach o prowadzenie pojazdów przy obecności
we krwi środków podobnie działających do alkoholu.
Odpowiednio dla „stanu po użyciu” zakres stężeń wynosi 1 ng/ml – 2,5 ng/ml, a dla „stanu pod
wpływem” przyjęto wartość powyżej 2,5 ng/ml. Prawidłowość przyjętych wartości progów
(nie mających umocowania w prawie, o czym biegli zawsze powinni informować)
potwierdzono podczas Konferencji Toksykologów Sądowych w Augustowie w 2013 r. oraz
w Zamościu w 2022 r. Ustalenia te przytoczono także m.in. w książce pt. „Ekspertyza
Sądowa” (praca zbiorowa pod redakcją M.Kała, D.Wilk, J.Wójcikiewicz, D.Zuba, wyd. 4,
Wolters Kluwer, 2023). Odnosząc się do proponowanych progów, w szczególności THC,
dokonano porównań udziału (procentu) wywoływanych zaburzeń, które uzyskano w testach
sprawności dla wielu osób z udziałem (procentem) analogicznych zaburzeń wywoływanych
przez alkohol etylowy. W ramach badań eksperymentalnych oraz metaanalizy wielu
wyników badań, a prowadzonych w projekcie DRUID i przeliczeniu na krew pełną ustalono,
że THC o stężeniu 2,1±0,4 ng/ml (1,7 – 2,5 ng/ml) zaburzał sprawność psychomotoryczną
podobnie jak alkohol o stężeniu 0,5‰.
Ponadto wskazać należy na § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2014
r. w sprawie wykazu środków działających podobnie do alkoholu oraz warunków i sposobu
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przeprowadzania badań na ich obecność w organizmie (Dz.U. z 2014 r. poz. 948), zgodnie z
którym środkami działającymi podobnie do alkoholu są tetrahydrokanabinole.
3. Jakie działania legislacyjne podejmie Ministerstwo w celu ochrony pacjentów przed
nieuzasadnionymi zarzutami karnymi oraz utratą prawa jazdy, w sytuacji gdy nie
doszło do upośledzenia ich zdolności psychoruchowych?
Minister Zdrowia informuje, że jazda pod wpływem jakiegokolwiek środka odurzającego, w
tym leków oraz konopi medycznych, jest czynem prawnie zabronionym, ze względu na
możliwe negatywne następstwa.
W celu zakwalifikowania danego zachowania jako przestępstwo albo wykroczenie,
konieczna jest każdorazowa ocena realnego wpływu środka odurzającego na sprawność
psychosomatyczną kierowcy w stopniu podobnym, jak w sytuacji znajdowania się pod
wpływem alkoholu.
Taka ocena często dokonywana jest w odniesieniu do każdego sprawcy indywidualnie, przy
uwzględnieniu jego właściwości osobistych.
Należy zauważyć, że zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów
Zdrowotnych ICD-11 6C41.3, intoksykacja konopiami to klinicznie istotny stan przejściowy,
który rozwija się w trakcie lub wkrótce po zażyciu konopi innych niż włókniste i
charakteryzuje się zaburzeniami świadomości, funkcji poznawczych, percepcji, afektu,
zachowania lub koordynacji. Zaburzenia te są spowodowane działaniem farmakologicznym
konopi, a ich intensywność jest ściśle powiązana z ilością spożytej substancji. Zaburzenia te
są ograniczone czasowo i ustępują w miarę usuwania konopi z organizmu.
Efekty te wywołane są psychoaktywnymi składnikami, głównie ∆9-THC. Te same związki
występują w tzw. „medycznej marihuanie”, która jest konfekcjonowana do postaci preparatu
farmaceutycznego oraz ma zdefiniowaną zawartość psychoaktywnego składnika.
Jednak w obu przypadkach mamy do czynienia ze środkiem odurzającym w zawartości
wystarczająco wysokiej, by osoba przyjmująca uzyskała stan odurzenia i tym samym może to
skutkować zaburzeniem sprawności psychomotorycznej, stanowiącej zagrożenie w ruchu
drogowym, zarówno dla pacjenta jak i innych uczestników ruchu.
Należy zaznaczyć, że fakt medycznego zażywania THC nie zwalnia z konieczności
odstąpienia od prowadzenia pojazdów, jak w przypadku przyjmowania wielu produktów
leczniczych, których przyjmowanie ogranicza zdolności motoryczne i kognitywne.
4. Czy Ministerstwo planuje uruchomienie kampanii informacyjnej, zarówno dla
pacjentów korzystających z konopi medycznych, jak i dla organów ścigania,
wyjaśniającej różnice między medycznym a rekreacyjnym stosowaniem konopi
oraz skutki prawne z tym związane?
Ministerstwo Zdrowia nie planuje uruchomienia kampanii informacyjnej, zarówno dla
pacjentów korzystających z konopi medycznych, jak i dla organów ścigania, wyjaśniającej
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
różnice między medycznym a rekreacyjnym stosowaniem konopi oraz jakie są skutki prawne
z tym związane.
5. Czy analizowane są praktyki i rozwiązania legislacyjne innych państw UE, a jeżeli tak,
to jakie wnioski zostały z tych analiz wyciągnięte?
Na dzień dzisiejszy nie są prowadzone żadne analizy dotyczące praktyk i rozwiązań
legislacyjnych innych państw Unii Europejskiej.
Jednocześnie Minister Zdrowia informuje, że w chwili obecnej nie jest opracowywany żaden
harmonogram prac legislacyjnych do powyższych kwestii.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --