Interpelacja w sprawie szkód wywołanych przez nutrie w miejscowości Rudy (woj. śląskie) i konieczności działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8609
do ministra infrastruktury
w sprawie szkód wywołanych przez nutrie w miejscowości Rudy (woj. śląskie) i konieczności działań Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 13-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na terenie miejscowości Rudy w gminie Kuźnia Raciborska (woj. śląskie) zaobserwowano wzrost populacji nutrii amerykańskiej (Myocastor coypus), inwazyjnego gatunku obcego uznanego za zagrożenie dla rodzimej fauny i flory na podstawie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1718). Zwierzęta te drążą nory w wałach, groblach i skarpach rzek, osłabiając ich strukturę i prowadząc do erozji brzegów oraz destabilizacji skarp.
Z informacji przekazanych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach wynika, że problem został zgłoszony przez mieszkańców i podjęto wstępne działania kontrolne wspólnie z regionalną dyrekcją ochrony środowiska. Zidentyfikowanie skali problemu oraz wdrożenie skutecznych metod przeciwdziałania dalszemu rozprzestrzenianiu się nutrii wymaga jednak konkretnych działań ze strony Wód Polskich jako instytucji odpowiedzialnej za gospodarkę wodną i utrzymanie koryt rzek.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie posiada procedury i środki dotyczące kontroli oraz ograniczenia populacji nutrii w rejonach, gdzie ich działalność zagraża stabilności skarp i infrastruktury hydrotechnicznej?
2. Jakie działania podjęto dotychczas w celu ochrony brzegów rzeki Rudy w związku z zagrożeniem powodowanym przez nutrie?
3. Czy w planach Wód Polskich przewidziano długofalowe działania w zakresie monitoringu i ewentualnego ograniczania populacji nutrii, aby zapobiec dalszym szkodom w dolinach rzek?
4. Czy w przypadku stwierdzenia znacznych zniszczeń w wałach i skarpach rzeki Rudy Wody Polskie przewidują dodatkowe środki finansowe na naprawę infrastruktury hydrotechnicznej?
5. Czy ministerstwo rozważa zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które ułatwiłyby skuteczne reagowanie na zagrożenia powodowane przez inwazyjne gatunki obce, takie jak nutria?
Problem destabilizacji skarp i erozji brzegów rzeki Rudy wymaga pilnych działań, aby uniknąć poważniejszych skutków dla gospodarki wodnej oraz bezpieczeństwa przeciwpowodziowego w regionie. Proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w tej sprawie.
Z poważaniem
Michał Woś
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4268 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.28.2025
Warszawa, 26 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8609 Posła na Sejm RP, Pana Michała Wosia, w sprawie
szkód wywołanych przez nutrie w miejscowości Rudy (woj. śląskie) i konieczności działań
Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, że zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2024 poz. 1112 z późn. zm.) za kwestie
dot. „wykonywania zadań związanych z zapobieganiem wprowadzaniu do środowiska
i przeciwdziałaniem rozprzestrzenianiu się w środowisku inwazyjnych gatunków obcych
stwarzających zagrożenie dla Unii, inwazyjnych gatunków obcych stwarzających
zagrożenie dla Polski oraz inwazyjnych gatunków obcych, które prawdopodobnie
spełniają kryteria uznania ich za stwarzające zagrożenie dla Unii”, odpowiada Generalny
Dyrektor Ochrony Środowiska, który zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach
administracji rządowej (Dz.U. 2024 poz. 1370 z późn. zm.) podlega pod Ministra
właściwego do spraw środowiska. Dział administracji środowisko jest obecnie przypisany
do Ministra Klimatu i Środowiska, co reguluje Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów
z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu
i Środowiska (Dz.U. 2025 poz. 995). Kwestie legislacyjne odnoszące się do gatunków
inwazyjnych jak i plany dot. ew. ich ograniczania znajdują się więc w zakresie kompetencji
Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
Nutria amerykańska (Myocastor coypus) zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów
z dnia 9 grudnia 2022 r. w sprawie listy inwazyjnych gatunków obcych stwarzających
zagrożenie dla Unii i listy inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla
Polski, działań zaradczych oraz środków mających na celu przywrócenie naturalnego stanu
ekosystemów (Dz.U. 2022 poz. 2649) została uznana za inwazyjny gatunek obcy
stwarzający zagrożenie dla Unii Europejskiej, podlegający szybkiej eliminacji.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) poinformowało, że nie
posiada jeszcze wdrożonej do stosowania procedury dot. kontroli oraz ograniczenia nutrii
amerykańskiej. Populacja tych gryzoni została w ostatnim czasie odnotowana przez
PGW WP na odcinku rzeki przepływającej przez miejscowość Rudy (w ocenie PGW WP
-- 1 of 2 --
2
wcześniej występowały one wyłącznie w Rybniku). PGW WP przekazało również,
że w zależności od dostępności środków, prowadzi prace zabezpieczające skarpy rzeki
Rudy w miejscach ich uszkodzenia, natomiast ze względu na Park Krajobrazowy Cysterskie
Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich, nie jest możliwe zabezpieczenie całych
kilometrów brzegów rzeki, w szczególności narzutem kamiennym.
PGW WP wskazało, że na obszarze dot. przedmiotu interpelacji zrealizowało w 2023 r.
poniższe zadania utrzymaniowe:
1) „Prace utrzymaniowe koryta rzeki Rudy w km 0+000-53+250 m. Kuźnia Raciborska,
Rybnik, Żory oraz cieku Rudka (Kanał Ulgi rzeki Rudy) w km 0+000-1+650 m. Kuźnia
Raciborska”. Zakres zadania obejmował w szczególności likwidację zatorów, likwidacja
nor w skarpach rzeki, zabudowę wyrw, rozplantowanie materiału z plantowaniem;
2) „Prace utrzymaniowe koryta rzeki Nacyna od km 0+000-17+295, odcinkowo,
m. Rydułtowy, m. Rybnik”. Zakres zadania obejmował w szczególności wykonanie koszy
z siatki stalowej, zasypywanie wykopów liniowych, ręczne formowanie nasypów,
plantowanie z obsianiem skarp.
PGW WP poinformowało również, że na bieżąco gromadzi informacje (pozyskane
w ramach wizji terenowych czy też przekazane przez lokalną społeczność) dotyczące
występowania nutrii amerykańskiej, a następnie przesyła je do właściwej Regionalnej
Dyrekcji Ochrony Środowiska.
W przypadku wystąpienia zagrożenia, PGW WP przewiduje przeznaczenie środków
finansowych w ramach robót awaryjnych.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --