Interpelacja nr 8606
Interpelacja w sprawie zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii prawa do całodobowego pobytu przy dziecku
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii prawa do całodobowego pobytu przy dziecku
Interpelacja nr 8606
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii prawa do całodobowego pobytu przy dziecku
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 13-03-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich dniach media nagłośniły dramatyczną sytuację rodziców dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii, którym w wielu szpitalach w Polsce ogranicza się możliwość przebywania przy swoich dzieciach. Sprawa 7-letniego Franciszka z Poznania, którego rodzice mogli jedynie oglądać przez szybę, jest przykładem systemowego problemu, który wymaga pilnych działań legislacyjnych i organizacyjnych.
Obecnie w Polsce brak jest jednolitych przepisów dotyczących prawa rodziców do stałej obecności przy dziecku hospitalizowanym na oddziale intensywnej terapii. Zasady odwiedzin ustalane są indywidualnie przez kierownictwo placówek, co prowadzi do nierównego traktowania pacjentów i ich rodzin. W jednym szpitalu rodzic może przebywać z dzieckiem całą dobę, w innym czas ten jest ograniczany do kilku godzin dziennie, bez jasnych i spójnych podstaw prawnych.
Eksperci podkreślają, że obecność rodzica na oddziale intensywnej terapii ma kluczowe znaczenie dla procesu leczenia. Dzieci czują się bezpieczniej, łatwiej akceptują procedury medyczne, a stres związany z hospitalizacją ulega zmniejszeniu. W niektórych krajach europejskich standardem jest zapewnienie rodzicom możliwości stałego pobytu przy dziecku, a także odpowiednich warunków socjalnych, takich jak miejsce do odpoczynku czy dostęp do sanitariatów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie jednolitych regulacji gwarantujących rodzicom prawo do całodobowego pobytu przy dziecku na oddziale intensywnej terapii?
2. W jakim terminie Ministerstwo Zdrowia zamierza opracować zapowiadane przez rzecznika resortu wytyczne w tej sprawie?
3. Czy planowane regulacje będą miały charakter wiążący dla wszystkich szpitali, czy pozostaną jedynie zaleceniami?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wsparcie finansowe dla szpitali w celu dostosowania infrastruktury do potrzeb rodziców (np. stworzenie miejsc odpoczynku, dostęp do sanitariatów)?
5. Jakie działania podejmie Ministerstwo Zdrowia w celu egzekwowania przestrzegania praw pacjenta w zakresie kontaktu dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii z rodzicami?
Sprawa ta budzi ogromne społeczne emocje, czego dowodem jest petycja podpisana już przez ponad 30 tysięcy osób. Rodzice dzieci hospitalizowanych na OIT nie mogą być zdani na arbitralne decyzje poszczególnych placówek. Należy pilnie podjąć działania legislacyjne, które zagwarantują jednolite standardy w całym kraju i zapewnią każdemu dziecku prawo do obecności najbliższych w trudnym czasie hospitalizacji.
Z poważaniem
Michał Woś
Interpelacja nr 8606
do ministra zdrowia
w sprawie zapewnienia rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii prawa do całodobowego pobytu przy dziecku
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 13-03-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich dniach media nagłośniły dramatyczną sytuację rodziców dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii, którym w wielu szpitalach w Polsce ogranicza się możliwość przebywania przy swoich dzieciach. Sprawa 7-letniego Franciszka z Poznania, którego rodzice mogli jedynie oglądać przez szybę, jest przykładem systemowego problemu, który wymaga pilnych działań legislacyjnych i organizacyjnych.
Obecnie w Polsce brak jest jednolitych przepisów dotyczących prawa rodziców do stałej obecności przy dziecku hospitalizowanym na oddziale intensywnej terapii. Zasady odwiedzin ustalane są indywidualnie przez kierownictwo placówek, co prowadzi do nierównego traktowania pacjentów i ich rodzin. W jednym szpitalu rodzic może przebywać z dzieckiem całą dobę, w innym czas ten jest ograniczany do kilku godzin dziennie, bez jasnych i spójnych podstaw prawnych.
Eksperci podkreślają, że obecność rodzica na oddziale intensywnej terapii ma kluczowe znaczenie dla procesu leczenia. Dzieci czują się bezpieczniej, łatwiej akceptują procedury medyczne, a stres związany z hospitalizacją ulega zmniejszeniu. W niektórych krajach europejskich standardem jest zapewnienie rodzicom możliwości stałego pobytu przy dziecku, a także odpowiednich warunków socjalnych, takich jak miejsce do odpoczynku czy dostęp do sanitariatów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie jednolitych regulacji gwarantujących rodzicom prawo do całodobowego pobytu przy dziecku na oddziale intensywnej terapii?
2. W jakim terminie Ministerstwo Zdrowia zamierza opracować zapowiadane przez rzecznika resortu wytyczne w tej sprawie?
3. Czy planowane regulacje będą miały charakter wiążący dla wszystkich szpitali, czy pozostaną jedynie zaleceniami?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wsparcie finansowe dla szpitali w celu dostosowania infrastruktury do potrzeb rodziców (np. stworzenie miejsc odpoczynku, dostęp do sanitariatów)?
5. Jakie działania podejmie Ministerstwo Zdrowia w celu egzekwowania przestrzegania praw pacjenta w zakresie kontaktu dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii z rodzicami?
Sprawa ta budzi ogromne społeczne emocje, czego dowodem jest petycja podpisana już przez ponad 30 tysięcy osób. Rodzice dzieci hospitalizowanych na OIT nie mogą być zdani na arbitralne decyzje poszczególnych placówek. Należy pilnie podjąć działania legislacyjne, które zagwarantują jednolite standardy w całym kraju i zapewnią każdemu dziecku prawo do obecności najbliższych w trudnym czasie hospitalizacji.
Z poważaniem
Michał Woś
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6593 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.6.2025.PJ
Warszawa, 08 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8606 Pana Posła Michała Wosia „w sprawie zapewnienia
rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii prawa do
całodobowego pobytu przy dziecku” przekazuję poniższe informacje.
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z
2024 r. poz. 581) gwarantuje pacjentowi prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej. Przez
dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się opiekę, która nie polega na udzielaniu
świadczeń zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad pacjentem małoletnim albo
posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 34 ust. 2).
Opiekę taką może sprawować dowolnie wskazana przez pacjenta osoba, która nie musi
posiadać do tego fachowych kwalifikacji. Ustawodawca gwarantuje każdemu pacjentowi
prawo skorzystania z realizacji prawa do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej względem
opieki, do której jest zobowiązany szpital czy inny stacjonarny podmiot leczniczy,
sprawowanej przez zatrudniony tam personel.
Ponadto art. 21 ustawy określa, że na życzenie pacjenta przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych może być obecna osoba bliska. Wyłączenie tego prawa zostało ograniczone
do niezbędnego minimum przepisem stanowiącym, że osoba wykonująca zawód medyczny
udzielająca świadczeń zdrowotnych pacjentowi może odmówić obecności osoby bliskiej
przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych jedynie w przypadku istnienia
prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na
bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta. Odmowę taką osoby odpowiedzialne zobowiązane są
odnotować w dokumentacji medycznej.
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku
Praw Pacjenta kierownik podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych lub upoważniony
przez niego lekarz może ograniczyć korzystanie z praw pacjenta w przypadku wystąpienia
zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów.
Jedynie w przypadku praw, o których mowa w art. 33 ust. 1 (prawo do kontaktu osobistego
z innymi osobami), ograniczenie korzystania z praw pacjenta może wystąpić także ze
względu na możliwości organizacyjne podmiotu.
Opiekę pielęgnacyjną w odniesieniu do pacjenta małoletniego lub posiadającego orzeczenie
o znacznym stopniu niepełnosprawności rozumie się również jako prawo do pobytu wraz z
nim przedstawiciela ustawowego albo opiekuna faktycznego (art. 34 ust. 3) podczas
hospitalizacji,
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zastosowanie w tym zakresie mają przepisy zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim
powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność
leczniczą (Dz.U. z 2022 r. poz. 402), cz. V (Oddział dziecięcy) ust. 8, zgodnie z którymi w
pokojach dzieci lub w odrębnym pomieszczeniu zapewnia się dodatkowe łóżka lub fotele
wypoczynkowe wraz z pościelą, umożliwiające nocleg dla rodziców lub opiekunów dziecka.
Przy czym zwrot „oddział dziecięcy” należy rozumieć szeroko i celowościowo (w kontekście
przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta)
jako każdą komórkę organizacyjną szpitala oraz odpowiednio innego zakładu leczniczego, w
którym są udzielane stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, w której
przebywają dzieci, niezależnie od jej nazwy oraz zakresu i profilu udzielanych świadczeń.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia ograniczenie prawa pobytu rodziców lub opiekunów
hospitalizowanego dziecka może więc być uzasadnione wyłącznie wystąpieniem zagrożenia
epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, np. w przypadku
hospitalizacji w oddziale zakaźnym (z uwagi na ryzyko zakażeń). Ograniczenia takie nie
mogą być tożsame z bezwzględnym limitowaniem w regulaminach organizacyjnych
podmiotów leczniczych możliwości odwiedzania pacjentów czy realizowania prawa do
dodatkowej opieki pielęgnacyjnej jedynie do określonego zakresu czasowego. Ograniczenia
nie mogą bowiem oznaczać całkowitego wyłączenia wskazanych praw. Należy przy tym
podkreślić, że realizacja prawa pacjenta do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej powinna być
zorganizowana w sposób nienaruszający praw innych pacjentów (np. prawa do
poszanowania intymności i godności).
Konsultant Krajowy w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii w swojej opinii
wskazała, że „w
praktyce klinicznej obecność rodzica lub opiekuna przy dziecku
hospitalizowanym w oddziale intensywnej terapii pełni istotną funkcję terapeutyczną.
Dotyczy to nie tylko aspektu emocjonalnego, ale również wsparcia w procesie leczenia.
Bliskość rodzica redukuje lęk dziecka, sprzyja stabilizacji psychicznej oraz ogranicza
potrzebę interwencji farmakologicznych, w tym sedacji wynikającej z reakcji stresowych
czy objawów separacyjnych.”
Konsultant Krajowa wskazała przy tym, że obowiązujące przepisy ustawy statuują już
prawo pacjenta do obecności przy nim przedstawiciela ustawowego lub opiekuna
faktycznego (w tym do obecności przy pacjencie - dziecku w trakcie hospitalizacji, również
w oddziale intensywnej terapii), zaznaczając przy tym konieczność uwzględnienia
niezbędnych środków ostrożności i zaleceń epidemiologicznych. Jak zostało to określone
w opinii: „
Ograniczenie prawa do obecności osoby bliskiej przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego
lub konieczności ochrony zdrowia lub bezpieczeństwa pacjenta. W przypadkach, w których
obecność osoby bliskiej jest ograniczana, decyzja ta powinna być każdorazowo uzasadniona
i odnotowana w dokumentacji medycznej pacjenta.”
Ministerstwo Zdrowia będzie pracować nad kwestią praktycznego wykonywania przez
podmioty lecznicze omawianego prawa pacjenta przy udziale środowiska medycznego oraz
Rzecznika Praw Pacjenta. W toku tych prac będą brane pod uwagę spostrzeżenia i wnioski
zgłoszone w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży w dniu 3
kwietnia br., którego jednym z tematów była
Informacja na temat prawa dziecka
przebywającego na oddziale intensywnej terapii do obecności rodziców/opiekunów
prawnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DSW.050.6.2025.PJ
Warszawa, 08 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 8606 Pana Posła Michała Wosia „w sprawie zapewnienia
rodzicom dzieci hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii prawa do
całodobowego pobytu przy dziecku” przekazuję poniższe informacje.
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z
2024 r. poz. 581) gwarantuje pacjentowi prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej. Przez
dodatkową opiekę pielęgnacyjną rozumie się opiekę, która nie polega na udzielaniu
świadczeń zdrowotnych, w tym także opiekę sprawowaną nad pacjentem małoletnim albo
posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 34 ust. 2).
Opiekę taką może sprawować dowolnie wskazana przez pacjenta osoba, która nie musi
posiadać do tego fachowych kwalifikacji. Ustawodawca gwarantuje każdemu pacjentowi
prawo skorzystania z realizacji prawa do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej względem
opieki, do której jest zobowiązany szpital czy inny stacjonarny podmiot leczniczy,
sprawowanej przez zatrudniony tam personel.
Ponadto art. 21 ustawy określa, że na życzenie pacjenta przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych może być obecna osoba bliska. Wyłączenie tego prawa zostało ograniczone
do niezbędnego minimum przepisem stanowiącym, że osoba wykonująca zawód medyczny
udzielająca świadczeń zdrowotnych pacjentowi może odmówić obecności osoby bliskiej
przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych jedynie w przypadku istnienia
prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na
bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta. Odmowę taką osoby odpowiedzialne zobowiązane są
odnotować w dokumentacji medycznej.
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku
Praw Pacjenta kierownik podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych lub upoważniony
przez niego lekarz może ograniczyć korzystanie z praw pacjenta w przypadku wystąpienia
zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów.
Jedynie w przypadku praw, o których mowa w art. 33 ust. 1 (prawo do kontaktu osobistego
z innymi osobami), ograniczenie korzystania z praw pacjenta może wystąpić także ze
względu na możliwości organizacyjne podmiotu.
Opiekę pielęgnacyjną w odniesieniu do pacjenta małoletniego lub posiadającego orzeczenie
o znacznym stopniu niepełnosprawności rozumie się również jako prawo do pobytu wraz z
nim przedstawiciela ustawowego albo opiekuna faktycznego (art. 34 ust. 3) podczas
hospitalizacji,
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Zastosowanie w tym zakresie mają przepisy zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia
Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim
powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność
leczniczą (Dz.U. z 2022 r. poz. 402), cz. V (Oddział dziecięcy) ust. 8, zgodnie z którymi w
pokojach dzieci lub w odrębnym pomieszczeniu zapewnia się dodatkowe łóżka lub fotele
wypoczynkowe wraz z pościelą, umożliwiające nocleg dla rodziców lub opiekunów dziecka.
Przy czym zwrot „oddział dziecięcy” należy rozumieć szeroko i celowościowo (w kontekście
przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta)
jako każdą komórkę organizacyjną szpitala oraz odpowiednio innego zakładu leczniczego, w
którym są udzielane stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, w której
przebywają dzieci, niezależnie od jej nazwy oraz zakresu i profilu udzielanych świadczeń.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia ograniczenie prawa pobytu rodziców lub opiekunów
hospitalizowanego dziecka może więc być uzasadnione wyłącznie wystąpieniem zagrożenia
epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, np. w przypadku
hospitalizacji w oddziale zakaźnym (z uwagi na ryzyko zakażeń). Ograniczenia takie nie
mogą być tożsame z bezwzględnym limitowaniem w regulaminach organizacyjnych
podmiotów leczniczych możliwości odwiedzania pacjentów czy realizowania prawa do
dodatkowej opieki pielęgnacyjnej jedynie do określonego zakresu czasowego. Ograniczenia
nie mogą bowiem oznaczać całkowitego wyłączenia wskazanych praw. Należy przy tym
podkreślić, że realizacja prawa pacjenta do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej powinna być
zorganizowana w sposób nienaruszający praw innych pacjentów (np. prawa do
poszanowania intymności i godności).
Konsultant Krajowy w dziedzinie anestezjologii i intensywnej terapii w swojej opinii
wskazała, że „w
praktyce klinicznej obecność rodzica lub opiekuna przy dziecku
hospitalizowanym w oddziale intensywnej terapii pełni istotną funkcję terapeutyczną.
Dotyczy to nie tylko aspektu emocjonalnego, ale również wsparcia w procesie leczenia.
Bliskość rodzica redukuje lęk dziecka, sprzyja stabilizacji psychicznej oraz ogranicza
potrzebę interwencji farmakologicznych, w tym sedacji wynikającej z reakcji stresowych
czy objawów separacyjnych.”
Konsultant Krajowa wskazała przy tym, że obowiązujące przepisy ustawy statuują już
prawo pacjenta do obecności przy nim przedstawiciela ustawowego lub opiekuna
faktycznego (w tym do obecności przy pacjencie - dziecku w trakcie hospitalizacji, również
w oddziale intensywnej terapii), zaznaczając przy tym konieczność uwzględnienia
niezbędnych środków ostrożności i zaleceń epidemiologicznych. Jak zostało to określone
w opinii: „
Ograniczenie prawa do obecności osoby bliskiej przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia zagrożenia epidemicznego
lub konieczności ochrony zdrowia lub bezpieczeństwa pacjenta. W przypadkach, w których
obecność osoby bliskiej jest ograniczana, decyzja ta powinna być każdorazowo uzasadniona
i odnotowana w dokumentacji medycznej pacjenta.”
Ministerstwo Zdrowia będzie pracować nad kwestią praktycznego wykonywania przez
podmioty lecznicze omawianego prawa pacjenta przy udziale środowiska medycznego oraz
Rzecznika Praw Pacjenta. W toku tych prac będą brane pod uwagę spostrzeżenia i wnioski
zgłoszone w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży w dniu 3
kwietnia br., którego jednym z tematów była
Informacja na temat prawa dziecka
przebywającego na oddziale intensywnej terapii do obecności rodziców/opiekunów
prawnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --