Interpelacja w sprawie poprawienia zgłaszalności kobiet do programu przesiewowego w kierunku raka piersi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8597
do ministra zdrowia
w sprawie poprawienia zgłaszalności kobiet do programu przesiewowego w kierunku raka piersi
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 12-03-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z danymi Ministerstwa Zdrowia rak piersi jest jednym z najczęstszych nowotworów występujących wśród kobiet w Polsce. Mimo postępów w diagnostyce i leczeniu, jak alarmuje Fundacja OnkoCafe, wciąż odsetek kobiet zgłaszających się do badań przesiewowych w kierunku raka piersi jest niski, co ma niebagatelny wpływ na wykrywalność choroby we wczesnych stadiach oraz skuteczność leczenia.
Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że zgłaszalność do programu dramatycznie spada - w przypadku mammografii to spadek z 41 proc. w roku 2016 do 31,61 proc. w roku 2025. Oznacza to, że mniej niż połowa uprawnionych kobiet korzysta z bezpłatnych badań mammograficznych oferowanych w ramach tego programu.
Na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r. (Dz. U. 2018 poz. 1799) kieruję następujące pytania: 1. Jakie jest stanowisko MZ wobec następujących postulatów:
- przywrócenie spersonalizowanych zaproszeń na mammografię, w ramach populacyjnego programu wczesnego wykrywania raka piersi – w mieszanym formacie (elektroniczne – SMS/IKP i zaproszenia papierowe),
- uwzględnienie mammografii w pakiecie badań medycyny pracy wraz z odpowiednią zachętą do jej wykonania – np. możliwość zapisania się na wykonanie badania od razu podczas wizyty czy możliwość płatnej nieobecności w pracy na czas wykonania badania?
2. Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje w celu zwiększenia świadomości kobiet na temat korzyści płynących z uczestnictwa w badaniach przesiewowych w kierunku raka piersi?
3. Czy w planach jest wdrożenie nowych programów edukacyjnych mających na celu zmniejszenie barier związanych z przystąpieniem do badań, takich jak lęk, brak czasu czy niedostateczna wiedza na temat profilaktyki raka piersi?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia monitorują zaangażowanie realizatorów programu profilaktyki raka piersi oraz raka szyjki macicy pod kątem akcji promocyjnych czy zachęcania kobiet do skorzystania z bezpłatnych badań?
Z wyrazami szacunku Joanna Wicha
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9965 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.51.2025.EM
Warszawa, 08 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8597 z 19 marca 2024 r. Pani Joanny Wichy, Poseł na Sejm
RP w sprawie poprawienia zgłaszalności kobiet do programu przesiewowego w kierunku
raka piersi, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji w odpowiedzi na pytania:
1) Przywrócenie spersonalizowanych zaproszeń́ na mammografię
, w ramach
populacyjnego programu wczesnego wykrywania raka piersi – w mieszanym
formacie (elektroniczne – SMS / IKP i zaproszenia papierowe).
Ministerstwo Zdrowia pracuje nad zmianą rozporządzeń w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych. Mamy na uwadze kwestie dotyczące
ewentualnego powrotu do zaproszeń na badania przesiewowe realizowane w ramach
programów zdrowotnych, niemniej obecnie nie prowadzimy prac w tym zakresie. Należy
również dodać, że jednym z celów realizowanej Narodowej Strategii Onkologicznej na lata
2020-2030 jest zwiększenie poziomu zgłaszalności na badania przesiewowe.
Nadmieniam, że w celu przypomnienia kobietom o konieczności wykonania badań
przesiewowych oraz przypomnienia o wizycie, Ministerstwo Zdrowia wykorzystuje
nowoczesne narzędzia, takie jak SMSy i komunikaty w moje IKP.
Z okazji Dnia Kobiet w aplikacji moje IKP zostały wysłane komunikaty przypominające
o konieczności wykonania badań przesiewowych. Kobiety, które kwalifikują się na takie
badanie mogą umówić się na nie poprzez centralną e-rejestrację (taka funkcjonalność jest
dostępna dla Pacjentek w IKP i moje IKP). Ministerstwo Zdrowia powtarza cyklicznie takie
komunikaty.
Natomiast funkcjonalność przypominania o umówionym badaniu jest realizowana w
Ramach centralnej e-rejestracji. Kobiety, które umówiły się na badanie cytologiczne lub
mammografię poprzez centralną e-rejestrację otrzymują SMS-em informację z
przypomnieniem o wizycie. Takie komunikaty są wysyłane 7 dni i 1 dzień przed badaniem.
2) Uwzględ
nienie mammografii w pakiecie badań medycyny pracy wraz z
odpowiednią
zachęt
ą dla jej wykonania – np. możl
iwość́ zapisania się na
wykonanie badania od razu podczas wizyty czy możl
iwość́ płatnej nieobecności w
pracy na czas wykonania badania.
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac nad rozszerzeniem zakresu badań medycyny
pracy o badanie mammografii. Wskazać należy, że badania profilaktyczne znajdują się w
zakresie zainteresowania medycyny pracy. Zgodnie z § 6(1) Kodeksu pracy, w przypadku
gdy pracownik skierowany na wstępne, okresowe albo kontrolne badania lekarskie spełnia
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
warunki objęcia programem zdrowotnym lub programem polityki zdrowotnej, lekarz
przeprowadzający wstępne, okresowe albo kontrolne badania lekarskie kieruje
pracownika, za jego zgodą, do udziału w programie zdrowotnym lub programie polityki
zdrowotnej. Uwzględniając powyższe aktualnie lekarz medycyny pracy może skierować
pracownika, za jego zgodą, na profilaktyczne badania np. mammografię, dostępne w
ramach programów zdrowotnych np. Programu profilaktyki raka piersi, lub w ramach
programu polityki zdrowotnej.
3) Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje w celu zwiększenia świadomości
kobiet na temat korzyści płynących z uczestnictwa w badaniach przesiewowych w
kierunku raka piersi?
4) Czy w planach jest wdrożenie nowych programów edukacyjnych, mających na celu
zmniejszenie barier związanych z przystąpieniem do badań, takich jak lęk, brak
czasu czy niedostateczna wiedza na temat profilaktyki raka piersi?
Ministerstwo Zdrowia prowadzi działania informacyjne, edukacyjne i promocyjne
dotyczące profilaktyki przeciwnowotworowej, w tym raka piersi. Wszystkie te działania
prowadzone są i finansowane w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) na lata
2020-2030. Strategia ta została przyjęta przez Radę Ministrów w drodze uchwały. NSO to
tzw. cancer plan, czyli kompleksowy program walki z rakiem, również poprzez
uświadamianie społeczeństwa o tym, jak ważna jest codzienna profilaktyka. W ramach
Narodowej Strategii Onkologicznej Ministerstwo Zdrowia prowadzi kampanię
informacyjno-edukacyjną „Planuję Długie Życie” oraz podejmuje różnego rodzaju działania
skierowane do różnych grup docelowych. Kampania „Planuję długie życie” dedykowana jest
poszczególnym obszarom onkologicznym. W szczególności rakowi płuca, rakowi jelita
grubego, rakowi złośliwemu skóry, rakowi prostaty, rakowi piersi, rakowi szyjki macicy. W
celu dotarcia do licznych i zróżnicowanych odbiorców, kampania społeczna „Planuję długie
życie” realizowana jest w oparciu o telewizję, radio, prasę, internet. Działania prowadzone
w ramach kampanii dotyczące profilaktyki raka piersi, w tym zachęcenia kobiet do badań
mammograficznych, realizowane są m.in. głównie poprzez:
emisję spotów telewizyjnych oraz radiowych w stacjach o zasięgu ogólnopolskim,
publikację artykułów opracowanych przez ekspertów z Narodowego Instytutu
Onkologii PIB na stronie www.planujedlugiezycie.pl oraz na stronie pacjent.gov.pl
przy wsparciu ich promocji w mediach społecznościowych typu Facebook i
Instagram,
prowadzenie dedykowanej kampanii strony www.planujedlugiezycie.pl, na której
znajdują się artykuły, spoty, filmy z ekspertami, a także informacje na temat
bezpłatnych badań, z adresami miejsc, w których można wykonać badanie,
emitowanie filmów z udziałem ekspertów z dziedziny onkologii oraz zakresu
dietetyki na temat m.in. profilaktyki przeciwnowotworowej oraz zdrowego
odżywiania, które opublikowane zostały na stronie www.planujedlugiezycie.pl,
kanale YouTube oraz w mediach społecznościowych Ministerstwa Zdrowia,
realizację cyklu audycji promujących profilaktykę przeciwnowotworową, w tym
zachęcających do wykonywania badań przesiewowych, realizowanych wspólnie z
największymi ogólnopolskimi stacjami telewizyjnymi oraz radiowymi.
W 2024 r. profilaktyka raka piersi była także przedmiotem działań promocyjnych podczas
Poland Rock Festiwal - Strefa Pomorza Zachodniego – Czaplinek. Na stoisku Ministerstwa
Zdrowia udzielano porad profilaktycznych oraz instruktażu samobadania piersi na
fantomie.
Ponadto, 3 marca 2024 r. do kobiet w wieku od 18 roku życia wysłano wiadomość PUSH za
pośrednictwem IKP zachęcającą do badań profilaktycznych. Analogiczna wiadomość PUSH
nakłaniającą do zrobienia mammografii lub usg piersi została również wysłana pod koniec
października 2024 r.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Październik uznawany jest na całym świecie za miesiąc świadomości raka piersi. W tym
czasie Ministerstwo Zdrowia skupia się w szczególny sposób na działaniach informacyjno-
promocyjnych skierowanych do kobiet, w tym właśnie na profilaktyce nowotworów piersi.
Dlatego na przykład w 2024 r. w terminie od 7-31 października zostały wyemitowane spoty
telewizyjne i radiowe zachęcające do badań mammograficznych. Kampania prowadzona
była również w audycjach telewizyjnych- poprzez rzeczywiste historie bohaterek
przekazaliśmy treści edukacyjne. Wyemitowane audycje telewizyjne skupiły się na
prezentacji prawdziwych historii kobiet, które stoczyły walkę z nowotworem piersi.
Ponadto wyprodukowaliśmy i wyemitowaliśmy audycje radiowe, które miały formę
rozmów z ekspertami. W terminie 11.10.-09.11.2024 r. została przeprowadzona także
szeroka kampania promocyjna w internecie (banery, spoty i reklama tekstowa) na portalach
i serwisach internetowych. Kampania realizowana była pod wymownym hasłem „Badaj się,
by żyć!” i zachęcała kobiety do regularnego badania piersi. Kampania promowała badania
mammograficzne, które dla kobiet w przedziale wieku 45-74 lata są bezpłatne. Ponadto, w
terminie 1-31 października emitowany był 20-sekundowy spot na nośnikach DOOH
(Digital Out-Of-Home–czyli cyfrowe nośniki reklamy zewnętrznej) w całej Polsce.
Działania promocyjne dotyczące profilaktyki raka piersi są także prowadzone na profilach
MZ w mediach społecznościowych.
W prowadzonych działaniach Ministerstwo Zdrowia wykorzystuje także poszczególne
święta (np. Dzień Kobiet) i dni tematyczne (np. Światowy Dzień Walki z Rakiem Piersi –
przypadający 15 października), jako okazje do wzmożonej aktywności i zachęcania
społeczeństwa do badań profilaktycznych – zarówno w mediach, stronie internetowej, jak
ina kanałach MZ w SM.
Tak jak wspomniano na początku, wszystkie działania prowadzone i finansowane są w
ramach Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) na lata 2020-2030. Co roku publikowane
są sprawozdania z realizacji NSO. Zachęcamy do zapoznania się z nimi:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/narodowa-strategiaonkologiczna-nso.
Jednocześnie informuję, że działania promocyjne dotyczące badań profilaktycznych w
kierunku raka piersi będą kontynuowane również w roku bieżącym.
5) Czy Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia monitorują
zaangażowanie realizatorów Programu Raka Piersi oraz Raka Szyjki Macicy pod
kątem akcji promocyjnych czy zachęcania kobiet do skorzystania z bezpłatnych
badań?
Bieżący monitoring umów na realizację świadczeń opieki zdrowotnych zawartych w ramach
programów zdrowotnych prowadzony jest przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Okresowe tj.
półroczne i roczne sprawozdania z realizacji programów są przekazywane do Ministerstwa
Zdrowia. Dane dotyczące objęcia populacji np. programem profilaktyki raka piersi i raka
szyjki macicy są publikowane w cyklu miesięcznym na stronie https://www.nfz.gov.pl/dla-
pacjenta/programy-profilaktyczne/dane-o-realizacji-programow/. Dane służą np.
realizatorom programu profilaktyki raka piersi (mammobusom) do planowania postojów w
tych regionach Polski, w których to objęcie jest najniższe.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --