Interpelacja w sprawie najnowszych informacji w zakresie prac legislacyjnych dotyczących między innymi podwyższenia minimalnej wysokości miesięcznego stypendium doktoranckiego w 2025 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8584
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie najnowszych informacji w zakresie prac legislacyjnych dotyczących między innymi podwyższenia minimalnej wysokości miesięcznego stypendium doktoranckiego w 2025 r.
Zgłaszający: Stanisław Tomczyszyn
Data wpływu: 10-03-2025
Szanowny Panie Ministrze,
społeczność doktorantów nie ustaje w apelach i działaniach w zakresie polepszenia ich sytuacji bytowej, poprzez podniesienie minimalnych wysokości stypendiów doktoranckich, które ustalane są w relacji do wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej.
W odpowiedzi z dnia 23 grudnia 2024 roku na moją interpelację w tej sprawie, Pan Maciej Gdula, ówczesny podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego informował, że kwestia wysokości stypendium doktoranckiego jest brana pod uwagę w kontekście planowanych prac legislacyjnych. Trwają analizy możliwych rozwiązań […].
W drugiej połowie lutego br. w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje, że prowadzone wcześniej prace legislacyjne w tym zakresie zostały zaniechane.
W związku z tym proszę Pana Ministra o odpowiedź na poniższe pytania:
Jakie efekty przyniosły prowadzone w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego analizy możliwych rozwiązań w zakresie wzrostu wysokości stypendiów doktoranckich?
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi konsultacje z Ministerstwem Finansów w zakresie możliwości finansowych państwa dotyczących podwyższenia jeszcze w 2025 roku minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej, a tym samym minimalnej wysokości stypendiów doktoranckich?
Czy w Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi dialog w powyższej sprawie z reprezentatywnymi organizacjami zrzeszającymi doktorantów? Jakie inicjatywy w tym zakresie podjęto w bieżącym roku? Jakie są efekty tych działań?
Z poważaniem Stanisław Tomczyszyn
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje w stałym kontakcie” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7798 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.055.4.2025.1.PK
Warszawa, 28 marca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 8584
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Stanisława
Tomczyszyna w sprawie najnowszych informacji w zakresie prac legislacyjnych dotyczących
między innymi podwyższenia minimalnej wysokości miesięcznego stypendium doktoranckiego
w 2025 r.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na interpelację pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń
w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które
skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków
finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą
PSWN”, został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które
przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie
i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem
na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym
przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki skarbowe papiery
wartościowe o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów
strategicznych. Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
zaległości w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. Minister Nauki dokonał zwiększenia
wysokości subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk, w łącznej wysokości 100 mln zł.
W ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka
(z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł,
co stanowi realny wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy
budżetowej na 2024 r. o 5,08%.
Odnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1407),
informuję, że obecnie nie toczą się prace legislacyjne w tym kierunku. Ewentualna zmiana
decyzji w tym zakresie jest uwarunkowana zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego
przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – nauka i szkolnictwo wyższe, której dysponentem jest Minister
Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów
nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W zakresie możliwości wprowadzenia nowych rozwiązań systemowych, które mogłyby
wesprzeć doktorantów, uprzejmie wyjaśniam, że szkoły doktorskie są formą kształcenia
doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe studia doktoranckie. Szkoły doktorskie
rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października 2019 r. i są prowadzone na podstawie
ustawy PSWN.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów wprowadzono powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą PSWN. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSWN wysokość stypendium
doktoranckiego określa jego poziom minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską
może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. Wskazuję również, iż ustawa
PSWN przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
określonych w Kodeksie pracy. A okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza
się do łącznego 4 letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Wskazuję ponadto, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz
zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Pozwalam sobie poinformować, że analizy dotyczące wysokości stypendium doktoranckiego
w kontekście planowanych prac legislacyjnych są przedmiotem bieżącej aktywności
w ramach prac Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Informuję, że na ten moment
nie zapadła decyzja w sprawie. Informuję również, że resort pozostaje w stałym kontakcie
ze środowiskiem doktorantów. Wszystkie sygnały kierowane przez Krajową Reprezentację
Doktorantów („KRD”) są analizowane i w sytuacji ich akceptacji – realizowane. W lutym br.
KRD przekazała do ministerstwa katalog postulatów – wśród nich ten dotyczący
podniesienia wysokości stypendium doktoranckiego. Jak wskazano, na ten moment decyzja
w sprawie nie zapadła.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich
oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym. Należy jednak wskazać, że determinantem
kolejnych podwyżek w tym zakresie, jest zapewnienie finansowania kosztów z budżetu
państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie muszą uwzględniać stanowisko
Ministerstwa Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --