Interpelacja w sprawie remontu budowli przeciwpowodziowych w gminie Strzeleczki i w biegu rzeki Osobłogi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8566
do ministra infrastruktury
w sprawie remontu budowli przeciwpowodziowych w gminie Strzeleczki i w biegu rzeki Osobłogi
Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Adrian Zandberg, Paulina Matysiak
Data wpływu: 07-03-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Powódź, która zeszłej jesieni pustoszyła wsie i miasta w województwie opolskim uwidoczniła wiele potrzeb związanych z budową i remontem infrastruktury przeciwpowodziowej. Zwrócił się do mnie burmistrz gminy Strzeleczki położonej w powiecie krapkowickim. Wskazuje, że remontu wymagają budowle przeciwpowodziowe w ciągu rzeki Osobłoga między innymi wały i zapora przeciwpowodziowa w Komornikach. Konieczna jest też naprawa przerwanych wałów przeciwpowodziowych, regulacja koryta rzeki, uprzątnięcie konarów, gałęzi drzew, które tamują przepływ wody i zawieszają się na zaporze wodnej. Ze względu na ograniczone środki samorząd gminny nie jest w stanie udźwignąć kosztów tych inwestycji. Wskazuje również, że urządzenia i nieruchomości mają często nieuregulowany stan prawny. Jako rozwiązanie Pan Burmistrz proponuje przejęcie budowli i urządzeń przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania w biegu rzeki Osobłogi podejmie Ministerstwo Infrastruktury i Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie?
Czy Pan Minister rozważy przejęcie przez RZGW w Gliwicach wałów i urządzeń przeciwpowodziowych w biegu Osobłogi, w tym zwłaszcza zapory w Komornikach?
Jakie programy i środki skierowane do samorządów na cele odbudowy i remontów infrastruktury przeciwpowodziowej realizuje lub planuje zrealizować Ministerstwo Infrastruktury obecnie i w najbliższym czasie?
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6887 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.29.2025
Warszawa, 26 sierpnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8566 Poseł na Sejm RP, Pani Marceliny Zawiszy, wraz
z grupą Posłów, w sprawie remontu budowli przeciwpowodziowych w gminie Strzeleczki
i w biegu rzeki Osobłogi, przedstawiam poniższe informacje.
Zgodnie z informacją przekazaną przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
(PGW WP) koryto rzeki Osobłoga niemal nie podlegało sztucznym regulacjom, co
przekłada się na naturalny charakter cieku i jego otoczenia. W ocenie PGW WP w celu
zachowania zrównoważonego stanu środowiska naturalnego oraz minimalizacji presji
wynikającej z podejmowanych robót, wskazane jest realizowanie prac, takich jak koszenie
i oczyszczanie koryta tego cieku w konkretnych lokalizacjach. Ponadto, PGW WP wskazuje,
że realizuje również prace mające charakter interwencyjny, ze względu na powstawanie
zatorów lub wyrw i na bieżąco monitoruje stan cieku. Wymaga podkreślenia, że rzeka
Osobłoga jest stosunkowo niewielkim ciekiem, co przy ponadnormatywnej ilości wody
podczas intensywnych opadów, przekłada się na ograniczoną możliwość jej spływu
podczas występowania wezbrań.
Bez względu na powyższe PGW WP przekazało, że podejmowało działania utrzymaniowe
na cieku Osobłoga. Ze względu na ryzyko powstawania zatorów, prace polegały na
usunięciu 21 drzew obumarłych lub niebezpiecznie pochylonych w stronę koryta. Ponadto
były wykonywane prace interwencyjne, polegające na likwidacji zatorów rzecznych oraz
usuwaniu powalonych drzew zalegających w sąsiedztwie rzeki w rejonie miejscowości
Komorniki.
Z wyjaśnień przekazanych przez PGW WP wynika, że Wody Polskie nie pełną funkcji
administratora wobec wałów przeciwpowodziowych na terenie gminy Strzeleczki czy
innych obiektów hydrotechnicznych (poza jazem w km 9+000 na rzece Osobłoga), a także
nie dysponują dokumentacją wskazującą na istnienie takich obiektów. PGW WP
podejmując decyzję w sprawie przejęcia w administrowanie budowli hydrotechnicznych
musi przeprowadzić dokładne analizy ekonomiczne takiego przedsięwzięcia oraz
zabezpieczyć środki finansowe, w tym na pokrycie kosztów sporządzenia odpowiedniej
dokumentacji, pokrycie kosztów ewentualnego wywłaszczenia czy nabycia gruntów,
koszty administracyjne, koszty planowanych robót oraz zabezpieczenie funduszy na
utrzymanie obiektów.
-- 1 of 3 --
2
Kwestia przejęcia w zarząd obiektów wskazywanych przez Burmistrza Gminy Strzeleczki
oraz omówienie uwarunkowań i przepisów prawa umożliwiających taki proces stanowiły
przedmiot zapytania, przesłanego bezpośrednio do PGW WP przez Posła na Sejm RP Pana
Tomasza Kostusia. Szczegółową odpowiedź PGW WP udzieloną Panu Posłowi, przekazuję
w załączeniu.
Odnosząc się do ww. jazu PGW WP poinformowało, że co roku dokonuje konserwacji
urządzenia piętrzącego jazu w km 9+000, pozostającego w administracji PGW Wody
Polskie. W 2024 r. prace utrzymaniowe wobec niniejszego urządzenia wodnego
obejmowały: konserwację urządzeń wyciągowych budowli piętrzącej, uzupełnienie
ubytków, konserwację elementów metalowych, wykoszenie porostów i zakrzaczeń
w obrębie budowli oraz usuwanie zatorów z konstrukcji budowli. Okresowa kontrola
stanu technicznego przeprowadzona w 2024 r. wykazała, że jaz nadaje się do dalszego
użytkowania i jest w dobrym stanie technicznym. Obecnie jaz prowadzi piętrzenie stałe,
a w przypadkach wymagających jego regulacji, czynności są wykonywane przez
pracowników Wód Polskich lub członków Ochotniczej Straży Pożarnej, po uzgodnieniu
z PGW WP.
PGW Wody Polskie po powodzi we wrześniu 2024 r. podjęło działania mające na celu
zidentyfikowanie powstałych uszkodzeń administrowanych obiektów hydrotechnicznych
oraz koryt cieków, aby zapewnić jak najszybsze naprawy szkód powodziowych. PGW WP
poinformowało, że przegląd cieków miał miejsce bezpośrednio po powrocie wód
poszczególnych rzek do ich koryt (wrzesień – październik 2024 r.). Wytypowano miejsca,
w których doszło do zniszczeń obiektów będących w administracji PGW Wody Polskie.
Stanowiło to podstawę do opracowania planu działań na rzecz naprawy powstałych szkód.
Bezpośrednio po powodzi dokonano udrożnienia wytypowanych punktów koryta rzeki
Osobłoga, jej dopływów oraz zabudowano awaryjnie wyrwy zagrażające bezpośrednio
budynkom mieszkalnym oraz infrastrukturze transportowej i komunalnej.
PGW WP przekazało, że w najbliższym czasie planuje rozpoczęcie odbudowy koryta rzek
w górze dorzecza Odry, tj. Złotego Potoku i Potoku Bystry, gdzie wystąpiły największe
szkody na terenie administrowanym przez PGW WP. W kolejnych zaplanowano likwidację
kolejnych uszkodzeń na Złotym Potoku oraz w korytach rzek Prudnik i Osobłoga, w miarę
dostępności środków finansowych na ten cel.
Ponadto w związku z powodzią, która wystąpiła w 2024 r. na obszarze południowej Polski,
instytucje podległe Ministerstwu Infrastruktury przygotowały plany określające działania
mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa powodziowego obszarów szczególnie
dotkniętych jej skutkami, w tym również obejmujące zlewnię rzeki Osobłogi. Dążąc do
zmniejszenia ryzyka powodziowego w przyszłości, PGW WP, we współpracy z Instytutem
Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowym Instytutem Badawczym, opracowało
projekt Programu Redukcji Ryzyka Powodziowego dla zlewni rzeki Osobłogi.
-- 2 of 3 --
3
Projekt Programu był przedmiotem spotkania konsultacyjnego, które odbyło się 17 lipca
2025 r. w siedzibie Krapkowickiego Domu Kultury. W trakcie konsultacji autorzy
opracowania dyskutowali z uczestnikami o metodach redukcji ryzyka przyszłych powodzi,
narzędziach i rozwiązaniach, za sprawą których możliwe będzie skuteczne
przeciwdziałanie skutkom żywiołu. Jednym z głównych tematów były również planowane
inwestycje, które pomogą osiągnąć maksymalne bezpieczeństwo przeciwpowodziowe.
Podczas konsultacji przedstawiono również założenia inwestycyjne, jakie PGW WP
planuje zrealizować w ramach tego Programu oraz oczekiwane efekty tych działań.
Omówiono również genezę powodzi w zlewni rzeki Osobłogi, a także zinwentaryzowane
szkody wraz z szacunkową ich wartością.
Uczestnicy spotkania skupili się także na rozmowie o metodach nietechnicznych, które
mogą ograniczać skutki powodzi. Rozpatrywano m. in. odbudowę i renaturyzację dolin
rzecznych, retencję leśną i przeciwdziałanie erozji, retencję rolniczą wraz z ograniczeniem
spływu powierzchniowego, a także zielono-błękitną infrastrukturę na terenie powiatów.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Załączniki:
Pismo PGW WP z dnia 02.04.2025 r. przesłane do Pana Posła Tomasza Kostusia dot.
budowli hydrotechnicznych w gminie Strzeleczki.
-- 3 of 3 --