Interpelacja nr 8557
Interpelacja w sprawie potrzeby przeprowadzenia reformy sądownictwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie potrzeby przeprowadzenia reformy sądownictwa
Interpelacja nr 8557
do ministra sprawiedliwości
w sprawie potrzeby przeprowadzenia reformy sądownictwa
Zgłaszający: Anna Pieczarka
Data wpływu: 07-03-2025
Sędziowie biją na alarm i obecny stan rzeczy nazywają wprost - ich zdaniem wymiar sprawiedliwości pogrążony jest w kryzysie, a polskie sądownictwo potrzebuje realnej reformy, która usprawniłaby jego funkcjonowanie.
Mają na myśli przede wszystkim ograniczenie rozpatrywania spraw sądowych, ale i uproszczenie procedur, kolejno - zabezpieczenie potrzeb kadrowych, czy usprawnienie procesów opiniowania w sprawach przez biegłych (swoją drogą biegłych w sądach brakuje, co, w opinii sędziów, bardzo spowalnia postępowania sądowe).
Nie jest tajemnicą, że sądy są przeciążone, a wiele spośród spraw, które do nich trafiają, mogłoby być rozwiązanych np. w drodze mediacji. Co prawda są one coraz bardziej popularne, lecz wciąż jest ich zbyt mało.
Dla zobrazowania skali pozwalam sobie przytoczyć roczne dane liczbowe opracowane niedawno przez sądy funkcjonujące w okręgu tarnowskim, który reprezentuję. Otóż we wszystkich sądach rejonowych tylko na tym terenie w 2024 roku rozpatrzono około 113 tys. spraw, natomiast w Sądzie Okręgowym w Tarnowie – 11 tysięcy. Rokrocznie, przy malejącej liczbie sędziów (gdyż od ponad roku etaty sędziowskie w Sądzie Okręgowym w Tarnowie są „zamrożone” przez resort sprawiedliwości), jest ich więcej. Porównując ubiegły rok do 2023 r. to wzrost nawet o 6,5%.
W związku z powyższym pozwalam sobie zadać następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje przeprowadzenie kompleksowej reformy sądownictwa?
2. Jeśli tak, to kiedy?
3. Jakie będą główne filary zmian?
Interpelacja nr 8557
do ministra sprawiedliwości
w sprawie potrzeby przeprowadzenia reformy sądownictwa
Zgłaszający: Anna Pieczarka
Data wpływu: 07-03-2025
Sędziowie biją na alarm i obecny stan rzeczy nazywają wprost - ich zdaniem wymiar sprawiedliwości pogrążony jest w kryzysie, a polskie sądownictwo potrzebuje realnej reformy, która usprawniłaby jego funkcjonowanie.
Mają na myśli przede wszystkim ograniczenie rozpatrywania spraw sądowych, ale i uproszczenie procedur, kolejno - zabezpieczenie potrzeb kadrowych, czy usprawnienie procesów opiniowania w sprawach przez biegłych (swoją drogą biegłych w sądach brakuje, co, w opinii sędziów, bardzo spowalnia postępowania sądowe).
Nie jest tajemnicą, że sądy są przeciążone, a wiele spośród spraw, które do nich trafiają, mogłoby być rozwiązanych np. w drodze mediacji. Co prawda są one coraz bardziej popularne, lecz wciąż jest ich zbyt mało.
Dla zobrazowania skali pozwalam sobie przytoczyć roczne dane liczbowe opracowane niedawno przez sądy funkcjonujące w okręgu tarnowskim, który reprezentuję. Otóż we wszystkich sądach rejonowych tylko na tym terenie w 2024 roku rozpatrzono około 113 tys. spraw, natomiast w Sądzie Okręgowym w Tarnowie – 11 tysięcy. Rokrocznie, przy malejącej liczbie sędziów (gdyż od ponad roku etaty sędziowskie w Sądzie Okręgowym w Tarnowie są „zamrożone” przez resort sprawiedliwości), jest ich więcej. Porównując ubiegły rok do 2023 r. to wzrost nawet o 6,5%.
W związku z powyższym pozwalam sobie zadać następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje przeprowadzenie kompleksowej reformy sądownictwa?
2. Jeśli tak, to kiedy?
3. Jakie będą główne filary zmian?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9890 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.122.2025
Warszawa, 23 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 8557 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Panią Posłankę Annę Pieczarkę w sprawie potrzeby przeprowadzenia reformy
sądownictwa.
Ministerstwo Sprawiedliwości pod kierunkiem Ministra Adam Bodnara konsekwentnie
dąży do przeprowadzenia kompleksowej reformy wymiaru sprawiedliwości. Podstawowe,
kierunkowe założenia działań w tym obszarze zostały określone w Planie Działań Polski
ws. przywracania praworządności, który został zaprezentowany przez Ministra
Sprawiedliwości 20 lutego 2024 roku:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/minister-sprawiedliwosci-przedstawil-plan-
dzialan-polski-ws-przywracania-praworzadnosci
W zakresie zmian o charakterze systemowym Minister Sprawiedliwości 22 kwietnia 2025
roku przedstawił projekt ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego
sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej
Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekt-ustawy-o-przywroceniu-ladu-
konstytucyjnego-w-sadownictwie
-- 1 of 6 --
2
Celem projektu jest przywrócenie ładu konstytucyjnego w polskim sądownictwie. Główne
założenia projektu obejmują:
jednoznaczne określenie skutków uchwał podejmowanych przez ukształtowaną
w sprzeczności z Konstytucją RP Krajową Radę Sądownictwa (KRS) w latach 2018-
2025 r. w odniesieniu do wszystkich sędziów, których uchwały te dotyczyły,
z uwzględnieniem warunków i okoliczności dotyczących grup sędziów
wskazanych w tych uchwałach;
uregulowanie zasad ponownych postępowań konkursowych przed prawidłowo
ukształtowaną KRS, po powstaniu na skutek wejścia w życie ustawy wolnych
stanowisk sędziowskich po sędziach, którzy z mocy ustawy zostali przesunięci
na niższe stanowiska bądź pozbawieni statusu sędziowskiego;
wprowadzenie regulacji, które zapewnią prawidłowe funkcjonowanie wymiaru
sprawiedliwości do czasu zakończenia przez prawidłowo ukształtowaną KRS
postępowań dotyczących opróżnionych stanowisk sędziowskich;
uregulowanie systemu uchylania orzeczeń wydawanych z udziałem osób
nieuprawnionych; co do zasady orzeczenia wydane z udziałem nieprawidłowo
powołanych sędziów mają zostać utrzymane w mocy, jednak strony, które
w trakcie postępowania, a następnie w odwołaniu od wyroku konsekwentnie
kwestionowały status nieprawidłowo powołanych sędziów, będą mogły
w terminie 1 miesiąca od wejścia w życie ustawy złożyć wniosek o wznowienie
postępowania; możliwość ta nie będzie dotyczyła orzeczeń o nieodwracalnych
skutkach;
zmiany w zakresie ustrojowych podstaw funkcjonowania sądów powszechnych
i wojskowych, sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, w szczególności
zmiany w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej, przywrócenia
samorządności sędziowskiej, transparentnego systemu wyłaniania organów
sądów, a także likwidacji deliktów wprowadzonych ustawą kagańcową.
Przygotowanie projektu ww. regulacji poprzedziły prace Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju
Sądownictwa i Prokuratury, która działa przy Ministrze Sprawiedliwości. W lutym 2025
-- 2 of 6 --
3
roku Komisja przedstawiła propozycje rozwiązań, które stały się punktem wyjścia
do opracowania finalnej wersji projektu ustawy:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/eksperci-przedlozyli-ministrowi-dwa-projekty-
ustaw-dot-neosedziow
W listopadzie 2024 r. Minister Sprawiedliwości przedstawił także program „Sprawne
sądy”. Są to kluczowe propozycje zmian organizacyjnych, legislacyjnych i kadrowych,
które odpowiadają na potrzeby dotyczące tempa prac i efektywności wymiaru
sprawiedliwości. Założenia programu zostały udostępnione w tym komunikacie:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/10-filarow-ministerialnego-programu-
usprawnienia-dzialalnosci-sadow
W marcu 2025 roku został z kolei zaprezentowany strategiczny program dla wymiaru
sprawiedliwości o nazwie „Cyfrowy Sąd”. Celem programu jest dostosowanie sądów
do wyzwań współczesności oraz optymalizacja ich pracy. Cyfrowe rozwiązania przyspieszą
rozpatrywanie spraw, zmniejszą koszty obsługi i zwiększą przejrzystość postępowań.
Program przewiduje m.in. wdrożenie tzw. Digitalnego Asystenta Sędziego, który usprawni
procedowanie w sprawach frankowych. Projekt przewiduje cztery moduły tego
rozwiązania:
- digitalizacja i umożliwienie robotycznego czytania pism procesowych, następnie
wprowadzanych w sposób automatyczny do systemu repertoryjno-biurowego sądów,
co znacząco odciąży sekretariaty sądów,
- baza wiedzy zawierająca orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
- kalkulator umożliwiający automatyczne rozliczanie świadczeń nieważnej umowy,
- algorytm umożliwiający tworzenie projektów rozstrzygnięć sądowych.
Podstawowe założenia programu zostały zaprezentowane w komunikacie resortu:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-cyfrowy-sad-zmieni-wymiar-
sprawiedliwosci
-- 3 of 6 --
4
Wiele projektów przygotowywanych w Ministerstwie Sprawiedliwości skupia się
na wsparciu poszczególnych grup zawodowych w wymiarze sprawiedliwości.
W Ministerstwie Sprawiedliwości został m.in. przygotowany projekt nowelizacji ustawy
prawo o ustroju sądów powszechnych, który jest odpowiedzią na braki kadrowe wśród
orzeczników. Założeniem zmian jest zachęcenie sędziów pracujących w mniej obciążanych
jednostkach sądownictwa powszechnego, do podjęcia trudu delegacji do ośrodków
borykających się ze znacznym obciążeniem sędziów. Delegacje odbywać się mają
na nowych, transparentnych zasadach. Sejm uchwalił ustawę 6 marca 2025 roku (druk
988), zaś 26 marca 2025 roku Senat podjął uchwałę o przyjęciu ustawy bez poprawek
(druk 285). Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000526
Ww. ustawa ma także na celu wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej z 16 listopada 2021 roku w sprawach połączonych od C-748/19 do C-754/19,
modyfikując dotychczasowy model tzw. delegacji orzeczniczych, wprowadzając
dodatkowe elementy warunkujące dopuszczalność delegowania (i odwołania
z delegowania) oraz towarzyszącą delegowaniu procedurę.
Ustawa doprecyzowuje przesłanki delegowania sędziego do wykonywania obowiązków
orzeczniczych w określonym sądzie, doprecyzowuje zasady wyboru sędziego
do delegowania, wprowadza obowiązek uzasadnienia decyzji o odwołaniu sędziego
z delegowania, jak również w celu zapewnienia transparentności procedur związanych
z delegowaniem wprowadza wymóg ogłaszania w Biuletynie Informacji Publicznej
o każdym dokonanym przez Ministra Sprawiedliwości delegowaniu sędziego oraz
o każdym odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania wraz ze wskazaniem przyczyny
delegowania albo odwołania. Minister Sprawiedliwości będzie zobligowany do dokonania
analizy obciążenia pracą sędziów i asesorów sądu (oraz pionu orzeczniczego), do którego
miałoby nastąpić delegowanie, na tle innych sądów, biorąc przy tym pod uwagę
uwarunkowania dotyczące ich bieżącego funkcjonowania, jak liczba obsadzonych
stanowisk sędziowskich i asesorskich, długotrwałe nieobecności orzeczników oraz
-- 4 of 6 --
5
planowane zwolnienia stanowisk sędziowskich w sądzie, do którego ma nastąpić
delegowanie. Minister Sprawiedliwości będzie musiał również ocenić wpływ delegowania
na pracę sądu, w którym sędzia ma miejsce służbowe. Regulacje te przyczynią się
niewątpliwie do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a w konsekwencji – do
usprawnienia funkcjonowania sądów.
Minister Sprawiedliwości od 13 grudnia 2023 roku powołał 150 prezesów sądów
powszechnych, przy uwzględnieniu głosu środowiska sędziowskiego, to jest po
uruchomieniu procedury wyboru i zaopiniowania co najmniej dwóch kandydatów
do pełnienia tej funkcji przez zgromadzenia ogólne sędziów poszczególnych sądów.
W Ministerstwie Sprawiedliwości została także utworzona grupa robocza, której zadaniem
jest wypracowanie założeń do nowej ustawy o pracownikach sądów. Jej celem jest
poprawa warunków zatrudnienia urzędników sądowych i utworzenie korpusu
stanowiącego wsparcie dla orzeczników. W ramach grupy cyklicznie odbywają się
spotkania ze stroną związkową oraz przedstawicielami władz sądów, na których są
przedstawiane postulaty dotyczące organizacji korpusu. Zakończenie prac nad projektem
ustawy jest planowane na koniec 2025 r.
Ministerstwo Sprawiedliwości wdraża również system rozliczania czasu pracy w sądach
powszechnych. Dodatkowo prowadzi prace nad optymalizacją i automatyzacją obsługi
niektórych procesów kadrowych. Z założenia efektem tych prac ma być zmniejszenie
obciążenia pracowników kadr, digitalizacja procesów, które aktualnie są prowadzone
manualnie albo w innych rozproszonych systemach, ujednolicenie zasad obiegu
wniosków.
Należy również zwrócić uwagę na podejmowane w Ministerstwie Sprawiedliwości
działania mające na celu przywrócenie ławnikom należnego miejsca w wymiarze
sprawiedliwości. W tym celu Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 17 sierpnia
2024 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 253) powołał Pełnomocnika Ministra
Sprawiedliwości do spraw otwartego wymiaru sprawiedliwości a także zarządzeniem
-- 5 of 6 --
6
z 13 marca 2025 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 47) powołał Radę do spraw Ławników,
będącą organem pomocniczym Ministra Sprawiedliwości o charakterze opiniodawczo-
doradczym. Do zadań Rady należy w szczególności:
1) opracowanie rekomendacji zmian w projektach legislacyjnych dotyczących pracy
i statusu ławników;
2) konsultowanie i opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących zagadnień
objętych zakresem prac Rady;
3) przedkładanie projektów zmian legislacyjnych dotyczących pracy i statusu ławników.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.122.2025
Warszawa, 23 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 8557 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Panią Posłankę Annę Pieczarkę w sprawie potrzeby przeprowadzenia reformy
sądownictwa.
Ministerstwo Sprawiedliwości pod kierunkiem Ministra Adam Bodnara konsekwentnie
dąży do przeprowadzenia kompleksowej reformy wymiaru sprawiedliwości. Podstawowe,
kierunkowe założenia działań w tym obszarze zostały określone w Planie Działań Polski
ws. przywracania praworządności, który został zaprezentowany przez Ministra
Sprawiedliwości 20 lutego 2024 roku:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/minister-sprawiedliwosci-przedstawil-plan-
dzialan-polski-ws-przywracania-praworzadnosci
W zakresie zmian o charakterze systemowym Minister Sprawiedliwości 22 kwietnia 2025
roku przedstawił projekt ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego
sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej
Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018-2025:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekt-ustawy-o-przywroceniu-ladu-
konstytucyjnego-w-sadownictwie
-- 1 of 6 --
2
Celem projektu jest przywrócenie ładu konstytucyjnego w polskim sądownictwie. Główne
założenia projektu obejmują:
jednoznaczne określenie skutków uchwał podejmowanych przez ukształtowaną
w sprzeczności z Konstytucją RP Krajową Radę Sądownictwa (KRS) w latach 2018-
2025 r. w odniesieniu do wszystkich sędziów, których uchwały te dotyczyły,
z uwzględnieniem warunków i okoliczności dotyczących grup sędziów
wskazanych w tych uchwałach;
uregulowanie zasad ponownych postępowań konkursowych przed prawidłowo
ukształtowaną KRS, po powstaniu na skutek wejścia w życie ustawy wolnych
stanowisk sędziowskich po sędziach, którzy z mocy ustawy zostali przesunięci
na niższe stanowiska bądź pozbawieni statusu sędziowskiego;
wprowadzenie regulacji, które zapewnią prawidłowe funkcjonowanie wymiaru
sprawiedliwości do czasu zakończenia przez prawidłowo ukształtowaną KRS
postępowań dotyczących opróżnionych stanowisk sędziowskich;
uregulowanie systemu uchylania orzeczeń wydawanych z udziałem osób
nieuprawnionych; co do zasady orzeczenia wydane z udziałem nieprawidłowo
powołanych sędziów mają zostać utrzymane w mocy, jednak strony, które
w trakcie postępowania, a następnie w odwołaniu od wyroku konsekwentnie
kwestionowały status nieprawidłowo powołanych sędziów, będą mogły
w terminie 1 miesiąca od wejścia w życie ustawy złożyć wniosek o wznowienie
postępowania; możliwość ta nie będzie dotyczyła orzeczeń o nieodwracalnych
skutkach;
zmiany w zakresie ustrojowych podstaw funkcjonowania sądów powszechnych
i wojskowych, sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, w szczególności
zmiany w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej, przywrócenia
samorządności sędziowskiej, transparentnego systemu wyłaniania organów
sądów, a także likwidacji deliktów wprowadzonych ustawą kagańcową.
Przygotowanie projektu ww. regulacji poprzedziły prace Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju
Sądownictwa i Prokuratury, która działa przy Ministrze Sprawiedliwości. W lutym 2025
-- 2 of 6 --
3
roku Komisja przedstawiła propozycje rozwiązań, które stały się punktem wyjścia
do opracowania finalnej wersji projektu ustawy:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/eksperci-przedlozyli-ministrowi-dwa-projekty-
ustaw-dot-neosedziow
W listopadzie 2024 r. Minister Sprawiedliwości przedstawił także program „Sprawne
sądy”. Są to kluczowe propozycje zmian organizacyjnych, legislacyjnych i kadrowych,
które odpowiadają na potrzeby dotyczące tempa prac i efektywności wymiaru
sprawiedliwości. Założenia programu zostały udostępnione w tym komunikacie:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/10-filarow-ministerialnego-programu-
usprawnienia-dzialalnosci-sadow
W marcu 2025 roku został z kolei zaprezentowany strategiczny program dla wymiaru
sprawiedliwości o nazwie „Cyfrowy Sąd”. Celem programu jest dostosowanie sądów
do wyzwań współczesności oraz optymalizacja ich pracy. Cyfrowe rozwiązania przyspieszą
rozpatrywanie spraw, zmniejszą koszty obsługi i zwiększą przejrzystość postępowań.
Program przewiduje m.in. wdrożenie tzw. Digitalnego Asystenta Sędziego, który usprawni
procedowanie w sprawach frankowych. Projekt przewiduje cztery moduły tego
rozwiązania:
- digitalizacja i umożliwienie robotycznego czytania pism procesowych, następnie
wprowadzanych w sposób automatyczny do systemu repertoryjno-biurowego sądów,
co znacząco odciąży sekretariaty sądów,
- baza wiedzy zawierająca orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
- kalkulator umożliwiający automatyczne rozliczanie świadczeń nieważnej umowy,
- algorytm umożliwiający tworzenie projektów rozstrzygnięć sądowych.
Podstawowe założenia programu zostały zaprezentowane w komunikacie resortu:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-cyfrowy-sad-zmieni-wymiar-
sprawiedliwosci
-- 3 of 6 --
4
Wiele projektów przygotowywanych w Ministerstwie Sprawiedliwości skupia się
na wsparciu poszczególnych grup zawodowych w wymiarze sprawiedliwości.
W Ministerstwie Sprawiedliwości został m.in. przygotowany projekt nowelizacji ustawy
prawo o ustroju sądów powszechnych, który jest odpowiedzią na braki kadrowe wśród
orzeczników. Założeniem zmian jest zachęcenie sędziów pracujących w mniej obciążanych
jednostkach sądownictwa powszechnego, do podjęcia trudu delegacji do ośrodków
borykających się ze znacznym obciążeniem sędziów. Delegacje odbywać się mają
na nowych, transparentnych zasadach. Sejm uchwalił ustawę 6 marca 2025 roku (druk
988), zaś 26 marca 2025 roku Senat podjął uchwałę o przyjęciu ustawy bez poprawek
(druk 285). Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000526
Ww. ustawa ma także na celu wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej z 16 listopada 2021 roku w sprawach połączonych od C-748/19 do C-754/19,
modyfikując dotychczasowy model tzw. delegacji orzeczniczych, wprowadzając
dodatkowe elementy warunkujące dopuszczalność delegowania (i odwołania
z delegowania) oraz towarzyszącą delegowaniu procedurę.
Ustawa doprecyzowuje przesłanki delegowania sędziego do wykonywania obowiązków
orzeczniczych w określonym sądzie, doprecyzowuje zasady wyboru sędziego
do delegowania, wprowadza obowiązek uzasadnienia decyzji o odwołaniu sędziego
z delegowania, jak również w celu zapewnienia transparentności procedur związanych
z delegowaniem wprowadza wymóg ogłaszania w Biuletynie Informacji Publicznej
o każdym dokonanym przez Ministra Sprawiedliwości delegowaniu sędziego oraz
o każdym odwołaniu albo ustąpieniu z delegowania wraz ze wskazaniem przyczyny
delegowania albo odwołania. Minister Sprawiedliwości będzie zobligowany do dokonania
analizy obciążenia pracą sędziów i asesorów sądu (oraz pionu orzeczniczego), do którego
miałoby nastąpić delegowanie, na tle innych sądów, biorąc przy tym pod uwagę
uwarunkowania dotyczące ich bieżącego funkcjonowania, jak liczba obsadzonych
stanowisk sędziowskich i asesorskich, długotrwałe nieobecności orzeczników oraz
-- 4 of 6 --
5
planowane zwolnienia stanowisk sędziowskich w sądzie, do którego ma nastąpić
delegowanie. Minister Sprawiedliwości będzie musiał również ocenić wpływ delegowania
na pracę sądu, w którym sędzia ma miejsce służbowe. Regulacje te przyczynią się
niewątpliwie do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a w konsekwencji – do
usprawnienia funkcjonowania sądów.
Minister Sprawiedliwości od 13 grudnia 2023 roku powołał 150 prezesów sądów
powszechnych, przy uwzględnieniu głosu środowiska sędziowskiego, to jest po
uruchomieniu procedury wyboru i zaopiniowania co najmniej dwóch kandydatów
do pełnienia tej funkcji przez zgromadzenia ogólne sędziów poszczególnych sądów.
W Ministerstwie Sprawiedliwości została także utworzona grupa robocza, której zadaniem
jest wypracowanie założeń do nowej ustawy o pracownikach sądów. Jej celem jest
poprawa warunków zatrudnienia urzędników sądowych i utworzenie korpusu
stanowiącego wsparcie dla orzeczników. W ramach grupy cyklicznie odbywają się
spotkania ze stroną związkową oraz przedstawicielami władz sądów, na których są
przedstawiane postulaty dotyczące organizacji korpusu. Zakończenie prac nad projektem
ustawy jest planowane na koniec 2025 r.
Ministerstwo Sprawiedliwości wdraża również system rozliczania czasu pracy w sądach
powszechnych. Dodatkowo prowadzi prace nad optymalizacją i automatyzacją obsługi
niektórych procesów kadrowych. Z założenia efektem tych prac ma być zmniejszenie
obciążenia pracowników kadr, digitalizacja procesów, które aktualnie są prowadzone
manualnie albo w innych rozproszonych systemach, ujednolicenie zasad obiegu
wniosków.
Należy również zwrócić uwagę na podejmowane w Ministerstwie Sprawiedliwości
działania mające na celu przywrócenie ławnikom należnego miejsca w wymiarze
sprawiedliwości. W tym celu Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 17 sierpnia
2024 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 253) powołał Pełnomocnika Ministra
Sprawiedliwości do spraw otwartego wymiaru sprawiedliwości a także zarządzeniem
-- 5 of 6 --
6
z 13 marca 2025 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 47) powołał Radę do spraw Ławników,
będącą organem pomocniczym Ministra Sprawiedliwości o charakterze opiniodawczo-
doradczym. Do zadań Rady należy w szczególności:
1) opracowanie rekomendacji zmian w projektach legislacyjnych dotyczących pracy
i statusu ławników;
2) konsultowanie i opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących zagadnień
objętych zakresem prac Rady;
3) przedkładanie projektów zmian legislacyjnych dotyczących pracy i statusu ławników.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --