Interpelacja w sprawie umożliwienia emerytom służb mundurowych pobierania świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8543
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie umożliwienia emerytom służb mundurowych pobierania świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zgłaszający: Robert Dowhan
Data wpływu: 07-03-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z interpelacją dotyczącą sytuacji emerytów służb mundurowych, którzy po odejściu ze służby podjęli dalszą pracę zawodową i odprowadzali składki na ubezpieczenie emerytalne do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), jednak nie mają obecnie możliwości uzyskania świadczenia emerytalnego z tego tytułu.
Obowiązujące przepisy nie przewidują dla tej grupy osób prawa do pobierania emerytury z FUS, mimo że przez wiele lat pracy poza służbą mundurową systematycznie opłacały one składki emerytalne. Warto zauważyć, że w innych przypadkach, np. wśród księży objętych zarówno Funduszem Kościelnym, jak i ZUS, taka możliwość istnieje.
25 kwietnia 2024 r. sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozpatrzyła petycję w sprawie zmiany ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) w zakresie możliwości jednoczesnego pobierania emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych oraz powszechnego systemu emerytalnego. Komisja postanowiła wystosować do prezesa Rady Ministrów stosowny dezyderat, który został uchwalony w dniu 23 lipca 2024 r.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje podjęcie działań legislacyjnych, które umożliwią emerytom służb mundurowych pobieranie emerytury z FUS po spełnieniu wymaganych warunków?
2. Jeśli tak, to na jakim etapie znajdują się prace i kiedy można spodziewać się ich efektów?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę dotyczącą skutków finansowych potencjalnych zmian oraz liczby osób, które mogłyby skorzystać z nowych przepisów?
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5723 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
BM-II.059.1.127.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8543 Pana Posła Roberta Dowhana w sprawie umożliwienia
emerytom służb mundurowych pobierania świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Wśród funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych, którzy korzystają
z zaopatrzenia emerytalno-rentowego wyodrębnić można, według kryterium daty przyjęcia
do służby, dwie grupy: funkcjonariuszy, którzy służbę rozpoczynali po 2 stycznia 1999 r.
i później oraz tych, którzy do służby wstąpili przed 2 stycznia 1999 r. Różnica między tymi
grupami polega na, po pierwsze, sposobie uwzględniania okresów składkowych
i nieskładkowych, w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, po drugie zaś na ustanowieniu określonych reguł zbiegu prawa do
świadczeń emerytalno-rentowych (mowa zwłaszcza o emeryturze).
W przypadku pierwszej grupy mamy do czynienia z zasadą pełnej odrębności systemów
emerytalnych - oznacza to możliwość nabycia i pobierania emerytury zarówno w systemie
mundurowym, jak i powszechnym. Wynika to z faktu, że w przypadku tej grupy
funkcjonariuszy do okresów, z których budowana jest podstawa wymiaru emerytury
mundurowej nie uwzględnia się okresów tak zwanej pracy cywilnej.
Inaczej sytuacja przedstawia się w przypadku funkcjonariuszy (żołnierzy zawodowych),
którzy rozpoczynali służbę przed 2 stycznia 1999 r., czyli przed reformą polskiego systemu
emerytalnego. Osoby te mogą pobierać, co do zasady, jedną emeryturę, przy czym okresy
pracy cywilnej podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości emerytury mundurowej,
jednak tylko w określonym zakresie, do maksymalnej podstawy wymiaru i według
zróżnicowanych wskaźników.
Ze względu na to, że po nabyciu prawa do emerytury mundurowej przedstawiciele tej grupy
podejmują aktywność zawodową - która wiąże się z podleganiem ubezpieczeniom
społecznym i są za nich odprowadzane składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - czują
się pokrzywdzeni w takim znaczeniu, że część z nich, choć nabywa prawo do emerytury
powszechnej, to jej nie otrzymuje. Prawo to jest bowiem, tak jak wysokość emerytury,
ustalane, a jednocześnie, ze względu na obowiązujące reguły zbiegu, zgodnie z art. 95 ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytura powszechna
zostaje zawieszona, jako niższa od emerytury mundurowej. W efekcie powstaje wrażenie, że
odprowadzanie składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych nie służy zwiększeniu
w przyszłości wysokości pobieranych świadczeń, ponieważ okresy pracy cywilnej nie są
uwzględniane przy ustalaniu wymiaru emerytury, skoro wysokość emerytury mundurowej
nie zwiększa się po osiągnięciu jej maksymalnego pułapu, a jednocześnie, mimo nabycia
prawa do emerytury powszechnej, byli żołnierze zawodowi (funkcjonariusze), którzy służbę
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
rozpoczęli przed reformą systemu emerytalnego, takiej emerytury nie mogą pobierać ze
względu na obowiązujące reguły zbiegu.
Zagadnienie to jest zagadnieniem złożonym zarówno od strony prawnej, jak i ekonomicznej,
gdyż wszystkie rozstrzygnięcia zapadające na szczeblu rządowym w odniesieniu do systemu
emerytalnego (bez względu na to, czy to jest to system powszechny, czy są to systemy
szczególne, w których obecni są funkcjonariusze i żołnierze zawodowi), wiążą się z decyzjami
ekonomicznymi, mającymi istotny wpływ na wydatki po stronie Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych w odniesieniu do systemu powszechnego, a także budżetu państwa (zwłaszcza
w stosunku do systemów mundurowych).
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zastrzega, że możliwe są różne techniki
legislacyjne osiągnięcia tego celu. Z jednej strony możliwa jest modyfikacja reguł zbiegu
prawa do emerytury powszechnej i emerytury mundurowej, z drugiej zaś wprowadzenie
zmian w ustawach zaopatrzeniowych, które umożliwiałyby uwzględnianie okresów pracy
cywilnej w wysokości emerytury mundurowej w większym stopniu.
Zarysowane kierunki działań dotyczą zagadnień szczegółowych, zakorzenionych
w przestrzeni wyznaczonej przez normy obowiązującej Konstytucji, w tym zasadę równości,
zasadę sprawiedliwości społecznej oraz konstytucyjne prawo do zabezpieczenia
społecznego. W związku z tym wymagają pogłębionej analizy prawnej i finansowej.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej współpracuje z pozostałymi Ministrami, którzy
odpowiadają za grupy korzystające z zaopatrzenia emerytalno-rentowego służb
mundurowych, celem wypracowania optymalnego rozwiązania przedmiotowego
zagadnienia. W ramach tej współpracy zorganizowano robocze spotkanie przedstawicieli
(w randze podsekretarzy i sekretarzy stanu) Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, Ministerstwa Obrony Narodowej i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji. Spotkanie odbyło się w siedzibie MRPiPS 18 lutego br. Omawiano na nim
możliwości rozwiązania problemu jednoczesnego pobierania emerytury z systemu
zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych oraz powszechnego systemu emerytalnego
przez osoby, które wstąpiły do służby przed 2 stycznia 1999 r. Dalsze prace w tym
przedmiocie będą kontynuowane na poziomie departamentów merytorycznych ww.
resortów przy współpracy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --