Interpelacja w sprawie zmiany założeń dotyczących dofinansowania warsztatów terapii zajęciowej i zakładów aktywności zawodowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8542
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zmiany założeń dotyczących dofinansowania warsztatów terapii zajęciowej i zakładów aktywności zawodowej
Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek
Data wpływu: 07-03-2025
Szanowna Pani Ministro,
zwracam się z interpelacją w związku ze zmianą w założeniach dotyczących dofinansowania warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) oraz zakładów aktywności zawodowej (ZAZ), które początkowo miały otrzymać wyższe wsparcie finansowe już w 2024 roku. Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, zmiany te miały być wprowadzone w 2024 r., co miało na celu poprawę warunków pracy osób zatrudnionych w tych placówkach oraz umożliwienie dalszego rozwoju tych jednostek. Niestety wiemy, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydowało się na zmianę założeń projektu rozporządzenia i wycofało się z zapowiadanego wyższego dofinansowania na 2024 rok, przesuwając je na rok 2025 oraz lata kolejne.
Decyzja ta spotkała się z wielkim rozczarowaniem ze strony prowadzących WTZ i ZAZ, którzy liczyli na dodatkowe środki już w 2024 roku, aby zmierzyć się z rosnącymi kosztami prowadzenia tych placówek, w tym zwłaszcza wyższymi wynagrodzeniami pracowników, które wynikają z podwyżki minimalnego wynagrodzenia. W tym kontekście placówki te, które w swojej działalności obejmują osoby z niepełnosprawnościami, odgrywają kluczową rolę w ich aktywizacji zawodowej, włączając w to również osoby o znacznym oraz umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które nie zawsze są w stanie podjąć zatrudnienie na pełny etat. Takie osoby wymagają specjalistycznej opieki oraz wsparcia, które niejednokrotnie wiąże się z dodatkowymi kosztami.
Zmiana w projekcie rozporządzenia, która wykluczyła wyższe dofinansowanie spowodowała nie tylko problemy finansowe dla samych placówek, ale również odebrała nadzieję na poprawę warunków pracy w tym sektorze. Prowadzący WTZ i ZAZ wskazują na trudności związane z ciągłym wzrostem kosztów utrzymania, rosnącymi opłatami za media, wynagrodzenia pracowników oraz innych niezbędnych wydatków związanych z codzienną działalnością placówek.
Powyższa decyzja stawia w trudnej sytuacji osoby zatrudnione w WTZ i ZAZ, których praca jest kluczowa dla integracji społecznej oraz zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Niestety, zmiana ta potęguje poczucie, że ich praca nie jest odpowiednio doceniana, a oczekiwania związane z poprawą sytuacji finansowej tych placówek zostały zawiedzione. Dodatkowo, w związku z brakiem wyższych dopłat placówki te nie będą w stanie efektywnie podnieść wynagrodzeń pracowników ani poprawić innych istotnych aspektów działalności, co może mieć negatywny wpływ na jakość świadczonych usług.
W związku z powyższym, proszę Panią Ministrę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie działania Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmie, aby zrekompensować placówkom WTZ i ZAZ brak wyższych dopłat w 2025 roku, zwłaszcza w kontekście rosnących kosztów utrzymania i wzrostu wynagrodzeń minimalnych?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie innych form wsparcia finansowego dla placówek WTZ i ZAZ w 2025 roku, które mogłyby pomóc w złagodzeniu skutków braku wyższych dopłat, takich jak dotacje celowe, wsparcie dla zatrudnienia czy programy wsparcia infrastruktury?
Jakie kroki ministerstwo podejmie w celu poprawy transparentności procesu podejmowania decyzji dotyczących dofinansowania WTZ i ZAZ, aby w przyszłości unikać sytuacji, w których placówki zostają pozostawione bez niezbędnego wsparcia, mimo wcześniejszych zapewnień?
W jaki sposób ministerstwo planuje wspierać długoterminowy rozwój i stabilność finansową WTZ i ZAZ, biorąc pod uwagę ich rolę w aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami i potrzebę dostosowania systemu wsparcia do realiów rynkowych?
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8626 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.126.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8542 Pani Posłanki Agnieszki Marii Kłopotek „w sprawie
zmiany założeń dotyczących dofinansowania warsztatów terapii zajęciowej i zakładów
aktywności zawodowej”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. poz. 1984),
zwiększono kwoty dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika
w warsztacie terapii zajęciowej (WTZ) z poziomu 33 696 zł w 2024 r. do 35 196 zł w 2025 r.
i w latach następnych (wzrost o 1 500 zł) oraz dofinansowania kosztów rocznego pobytu
jednej osoby z niepełnosprawnością zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności, zatrudnionej w zakładzie aktywności zawodowej (ZAZ) z 37 000 zł
w 2024 r. do 38 000 zł w 2025 r. i w latach następnych (wzrost o 1 000 zł).
Aktualnie trwają analizy dotyczące możliwości kolejnego podwyższenia kwot
dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
dla warsztatów terapii zajęciowej i zakładów aktywności zawodowej, przy uwzględnieniu
możliwości finansowych Funduszu oraz konieczności realizacji innych zadań wynikających
z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.) oraz programów Zarządu
PFRON.
Należy przypomnieć, że ustawą z dnia 5 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz.
1961) zwiększono dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnościami,
w tym również pracowników zakładów aktywności zawodowej. Zgodnie z nowym
brzmieniem art. 26a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych, miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników
z niepełnosprawnościami wynosi:
2760 zł w przypadku osób z niepełnosprawnością zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności (przed nowelizacją 2400 zł);
1550 zł w przypadku osób z niepełnosprawnością zaliczonych do umiarkowanego
stopnia niepełnosprawności (przed nowelizacją 1350 zł);
575 zł w przypadku osób z niepełnosprawnością zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności (przed nowelizacją 500 zł).
W odniesieniu do osób z niepełnosprawnością, którym orzeczono chorobę psychiczną,
upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję oraz niewidomych,
wspomniane kwoty zwiększono do:
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
1380 zł w przypadku osób z niepełnosprawnością zaliczonych do znacznego stopnia
niepełnosprawności (przed nowelizacją 1200 zł);
1035 zł w przypadku osób z niepełnosprawnością zaliczonych do umiarkowanego
stopnia niepełnosprawności (przed nowelizacją 900 zł);
690 zł w przypadku osób z niepełnosprawnością zaliczonych do lekkiego stopnia
niepełnosprawności (przed nowelizacją 600 zł).
Dodatkowo, zgodnie z art. 2 wspomnianej ustawy, zwiększone kwoty dofinansowania
stosują się do wynagrodzeń począwszy od lipca 2024 r. Pracodawcy mogli zatem
występować o przyznanie ich już od połowy 2024 r.
Odnosząc się do pytania drugiego informuję, że jednostki prowadzące warsztaty terapii
zajęciowej czy zakłady aktywności zawodowej mogą uzyskać dodatkowe wsparcie
finansowane m.in. w ramach Programu wyrównywania różnic między regionami III. Celem
Programu jest m.in. zmniejszenie barier transportowych, które napotykają osoby
z niepełnosprawnością, poprzez dofinansowanie jednostkom prowadzącym WTZ zakupu
mikrobusów czy autobusów, jak również zwiększenie dostępności warsztatów terapii
zajęciowej dla osób z niepełnosprawnością na terenach powiatów pozbawionych tych
placówek oraz przeciwdziałanie degradacji infrastruktury warsztatów terapii zajęciowej lub
zakładów aktywności zawodowej na terenach powiatów, gdzie placówki te już funkcjonują.
Zgodnie z obranym kierunkiem działań oraz warunkami brzegowymi obowiązującymi
realizatorów, „Program wyrównywania różnic między regionami III” w 2025 r. obejmuje
w obszarze D likwidację barier transportowych. W jego ramach warsztaty terapii zajęciowej
mogą uzyskać dofinansowanie ze środków PFRON do:
151 000,00 zł dla samochodów osobowych, zwanych „mikrobusami”, które w wersji
standardowej są samochodami 9-cio miejscowymi, specjalnie przystosowanymi do
przewozu osób na wózkach inwalidzkich,
123 500,00 zł dla pozostałych samochodów osobowych, zwanych „mikrobusami”, które
w wersji standardowej są samochodami 9-cio miejscowymi,
369 000,00 zł dla autobusów.
Z kolei obszar F obejmuje tworzenie warsztatów terapii zajęciowej oraz przeciwdziałanie
degradacji infrastruktury istniejących warsztatów terapii zajęciowej lub zakładów
aktywności zawodowej. W ramach tego obszaru można uzyskać dofinansowanie ze środków
PFRON do 70% kosztów realizacji projektu, nie przekraczające jednak 18 500,00 zł na każde
miejsce dla osoby z niepełnosprawnością w warsztacie terapii zajęciowej, tworzone
w ramach realizacji programu, lub do 80% kosztów realizacji projektu, nie więcej niż
201 500,00 zł, na remont bądź modernizację przeciwdziałającą degradacji infrastruktury
warsztatu terapii zajęciowej lub zakładu aktywności zawodowej. Pozostałą kwotę stanowi
wkład własny.
Szczegółowe informacje dotyczące wsparcia w ramach ww. programu dostępne są na stronie
Państwowego Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (https://www.pfron.org.pl/),
w zakładce „O Funduszu” „Programy i zadania PFRON” „Programy realizowane
obecnie” „Program wyrównywania różnic między regionami III”.
Należy podkreślić, że nie ma żadnych przeciwwskazań, by inwestycje w warsztat terapii
zajęciowej były finansowane ze środków własnych samorządu powiatowego lub jednostki
warsztat prowadzącej, ponieważ w tym zakresie przepisy rozporządzenia nie wprowadzają
żadnych ograniczeń.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Informuję, że uchwałą Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych
z dnia 26 czerwca 2024 r. powołano doraźny Zespół problemowy do spraw aktywizacji
zawodowej osób z niepełnosprawnościami, do którego zadań należy m.in. wyznaczenie
obszarów i kierunków zmian w systemie aktywizacji zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, a także opracowanie propozycji rozwiązań prawnych
i pozaprawnych, zgodnych z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych
i odpowiadających na indywidualne potrzeby pracowników z niepełnosprawnościami
i zatrudniających ich pracodawców.
W grudniu 2024 r. utworzona została w ramach zespołu grupa robocza zajmująca się
kwestiami związanymi z działalnością i finansowaniem warsztatów terapii zajęciowej.
Pierwsze spotkanie członków grupy odbyło się 28 stycznia 2025 r. w siedzibie Ministerstwa
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a kolejne, w formule zdalnej, w lutym i marcu 2025 roku.
Planowane są kolejne spotkania z przedstawicielami warsztatów terapii zajęciowej.
Informuję również, że w latach 2020-2023 realizowany był projekt pn. „Aktywni
niepełnosprawni – narzędzia wsparcia samodzielności osób niepełnosprawnych”1, w ramach
którego opracowano m.in. Standardy funkcjonowania Warsztatów Terapii Zajęciowej2.
Treść ustanowionych wówczas standardów jest, wraz z projektami rozwiązań prawnych,
przedmiotem rozmów z przedstawicielami warsztatów terapii zajęciowej w ramach
wspomnianej grupy roboczej ds. WTZ.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
1 Projekt był realizowany przez Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w partnerstwie z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, Polskim Stowarzyszeniem na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną i Fundacją
im. Królowej Polski św. Jadwigi.
2 Standardy funkcjonowania WTZ, oprac.: A. Rąbel, I. Mikee, A. Gierej i in., Warszawa, październik 2023. Dokument
wraz z propozycjami rozwiązań prawnych dostępny jest m.in. na stronie https://wlaczeniespoleczne.pl/idi-fgi-
warsztaty/standardy-wtz
-- 3 of 3 --