Interpelacja w sprawie braku skutecznych działań w walce z rosnącą liczbą zachorowań na choroby cywilizacyjne
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8533
do ministra zdrowia
w sprawie braku skutecznych działań w walce z rosnącą liczbą zachorowań na choroby cywilizacyjne
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 07-03-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację dotyczącą bierności rządu w zakresie działań zapobiegających rosnącej liczbie zachorowań na choroby cywilizacyjne, takie jak otyłość, cukrzyca, choroby serca i nowotwory. Mimo licznych apeli specjalistów i organizacji zdrowotnych, działania rządu w zakresie profilaktyki zdrowotnej pozostają niewystarczające. Brakuje szeroko zakrojonych programów edukacyjnych oraz skutecznego wsparcia.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie działania podejmuje ministerstwo w zakresie profilaktyki chorób cywilizacyjnych?
Dlaczego rząd nie wdraża skutecznych i kompleksowych programów edukacyjnych na temat zdrowia publicznego?
Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie programów wspierających leczenie chorób cywilizacyjnych w ramach systemu opieki zdrowotnej?
Jakie działania są planowane w celu zmniejszenia liczby przypadków chorób cywilizacyjnych w Polsce?
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10322 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.6.2025.DŁ
Warszawa, 03 kwietnia 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację (K10INT8533) Poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej, w sprawie
braku skutecznych działań w walce z rosnącą liczbą zachorowań na choroby cywilizacyjne,
proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W odpowiedzi na pytanie 1,2 i 4uprzejmie informuję, że kluczową rolę w przeciwdziałaniu
występowania chorób cywilizacyjnych, takich jak otyłość, cukrzyca, choroby serca i
nowotwory, odgrywa profilaktyka zdrowotna, która w Polsce realizowana jest m.in.
poprzez Narodowy Program Zdrowia1 (NPZ). NPZ stanowi realizację upoważnienia
zawartego w art. 9 ustawy o zdrowiu publicznym2 i jest dokumentem strategicznym dla
zdrowia publicznego, a więc podstawą działań w tym zakresie. Celem strategicznym NPZ na
lata 2021–2025 jest zwiększenie liczby lat przeżytych w zdrowiu oraz zmniejszenie
nierówności w zdrowiu. NPZ priorytetowo traktuje kwestię poprawy sposobu żywienia,
stanu odżywienia oraz aktywności fizycznej społeczeństwa (stanowiące 1 cel operacyjny
NPZ).
Wśród inicjatyw prowadzonych na rzecz ww. celu można wymienić m.in. Narodowe
Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ)3, które ma za zadanie edukować różne grupy
populacji w oparciu o wiarygodne dowody naukowe. W ramach NCEŻ uruchomiono
Centrum Dietetyczne Online (CDO), tj. innowacyjną platformę umożliwiającą pacjentom
bezpłatny bezpośredni kontakt z dietetykiem przez Internet.
1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata
2021-2025 (Dz. U. poz. 642)
2 Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1670)
3 https://ncez.pzh.gov.pl/
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Co istotne, uchwałą nr 26/2024 z dnia 15 listopada 2024 r. Rady do spraw Zdrowia
Publicznego został powołany zespół roboczy do spraw przeciwdziałania otyłości. Zadaniem
Zespołu jest przeprowadzenie analizy systemu ochrony zdrowia w zakresie
przeciwdziałania otyłości, wypracowanie propozycji rozwiązań w zakresie zmniejszenia
liczby osób z chorobą otyłościową w Polsce oraz wypracowanie propozycji rozwiązań w
odpowiedzi na problemy osób z chorobą otyłościową w Polsce.
Ponadto działania zapobiegające rosnącej liczbie zachorowań na choroby cywilizacyjne
realizowane są m.in. w ramach dwóch kluczowych programów zdrowotnych: Narodowego
Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-20324 oraz Narodowej Strategii
Onkologicznej na lata 2020-20305. Przyczyna powstawania tych chorób jest podobna,
dlatego oba programy koncentrują się na podobnych obszarach działań. Oba programy
mają na celu zmniejszenie zachorowalności i poprawę jakości życia poprzez różnorodne
działania profilaktyczne, edukacyjne i systemowe.
Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032 (NPChUK)6 jest
odpowiedzią na obecny i prognozowany wzrost zachorowań na choroby układu krążenia
(ChUK), a także wynikające z tego skutki w postaci wysokiej umieralności oraz poważnych
konsekwencji społecznych, w tym pogarszania jakości życia chorych oraz znacznych
obciążeń finansowych związanych z leczeniem tych chorób. Celem NPChUK jest
zapewnienie obywatelom równego i adekwatnego, do potrzeb zdrowotnych, dostępu do
wysokiej jakości świadczeń zdrowotnych przez przyjazny, nowoczesny oraz efektywny
system ochrony zdrowia, w tym redukcja umieralności z powodu chorób sercowo-
naczyniowych. NPChUK jest strategicznym i kompleksowym programem. Stanowi reformę
polskiej kardiologii i innych dziedzin pokrewnych związanych z chorobami układu krążenia
(ChUK). Program koncentruje się na pięciu głównych obszarach, które są kluczowe dla
uzyskania efektu synergii oraz poprawy wskaźników epidemiologicznych związanych z
ChUK w Polsce tj.:
I. Inwestycje w kadry: Rozwój systemu kształcenia personelu medycznego, aby
zapewnić wysoką jakość opieki kardiologicznej.
II. Inwestycje w edukację, profilaktykę i styl życia: Zwiększenie świadomości
społecznej na temat profilaktyki chorób układu krążenia oraz promowanie
zdrowych nawyków.
4 https://www.gov.pl/web/zdrowie/narodowy-program-chorob-ukladu-krazenia2
5 https://www.gov.pl/web/zdrowie/narodowa-strategia-onkologiczna-nso
6 Uchwała Nr 247 Rady Ministrów z 6 grudnia 2022 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn.
Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 (M.P. z 2022 r. poz. 1265).
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
III. Inwestycje w pacjenta: Zwiększenie dostępności badań przesiewowych oraz
poprawa ich jakości, aby wcześnie wykrywać choroby układu krążenia.
IV. Inwestycje w naukę i innowacje: Wsparcie badań naukowych w kardiologii oraz
zapewnienie dostępu do nowoczesnych metod diagnostycznych i leczniczych.
V. Inwestycje w system opieki kardiologicznej: Optymalizacja procesu leczenia,
wdrożenie jednolitych standardów diagnostyczno-terapeutycznych oraz
doposażenie placówek medycznych w nowoczesny sprzęt.
Narodowa Strategia Onkologiczna na lata 2020-2030 (NSO)7 ma na celu zmniejszenie
zapadalności na choroby nowotworowe oraz poprawę jakości życia pacjentów
onkologicznych. Kluczowe obszary działania obejmują:
I. Inwestycje w kadry: Zwiększenie liczby specjalistów w dziedzinach onkologicznych
oraz podniesienie jakości ich kształcenia.
II. Edukacja i prewencja pierwotna: Promowanie zdrowego stylu życia, w tym
zdrowego odżywiania, aktywności fizycznej oraz szczepień przeciwko HPV.
III. Prewencja wtórna: Ułatwienie dostępu do badań przesiewowych oraz wczesne
wykrywanie nowotworów.
IV. Nauka i innowacje: Wspieranie badań klinicznych oraz zwiększenie dostępności
innowacyjnych terapii onkologicznych.
V. System opieki onkologicznej: Zapewnienie najwyższej jakości leczenia oraz
wsparcie dla pacjentów w trakcie i po zakończeniu terapii.
Strategia jest kompleksowym programem, który wytycza kierunki rozwoju w obszarze
onkologii w Polsce.
Należy wskazać, że Ministerstwo Zdrowia prowadzi liczne działania informacyjne,
edukacyjne i promocyjne dotyczące profilaktyki chorób cywilizacyjnych, w tym działania
dotyczące prowadzenia zdrowego trybu życia, właściwych nawyków żywieniowych i
profilaktyki otyłości, m.in. w ramach kampanii informacyjno-edukacyjnej „Planuję Długie
Życie”8. W celu dotarcia do licznych i zróżnicowanych odbiorców, kampania „Planuję długie
życie” realizowana jest w oparciu o telewizję, radio, internet.
Niezależnie od powyższego Ministerstwo Zdrowia współorganizuje eventy lub wspiera
organizowane miasteczka zdrowia i wiele wydarzeń profilaktycznych m.in. włączyliśmy się
do akcji Telewizji Polskiej „Polska na Tak” – w 8 miastach Polski wspólnie z NFZ i
7 Uchwała nr 11 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 2020 r. uchylająca uchwałę w sprawie ustanowienia programu
wieloletniego na lata 2016-2024 pod nazwą "Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych" (M.P.
2020 poz. 190)
8 https://planujedlugiezycie.pl/
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Narodowym Instytutem Onkologii przygotowaliśmy miasteczka zdrowia. Podczas eventów
mieszkańcy miast mogli wykonać badania profilaktyczne. Cykl ten oprócz organizacji badań
na miejscu zakładał kilkukrotne wejścia na ogólnopolska antenę TVP Info, gdzie nasi
eksperci namawiali do badań i tłumaczyli ich znaczenie.
W odpowiedzi na pytanie 3, uprzejmie informuję, że leczenie chorób cywilizacyjnych może
odbywać się w ramach świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych. W zakresie wprowadzenia programów wspierających leczenie chorób
cywilizacyjnych wskazać należy, że w Ministerstwie Zdrowia nieustannie toczą się prace
nad poprawą jakości i dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym dotyczących
wspierania leczenia pacjentów. Większość zatem działań mających usprawnić system
opieki zdrowotnej ma na celu poprawić leczenie chorób cywilizacyjnych. Poniżej jedynie
kilka przykładów programów dotyczących leczenia chorób cywilizacyjnych:
Program KOS-zawał to program kompleksowej specjalistycznej opieki w zakresie leczenia
szpitalnego, ambulatoryjnego i rehabilitacji kardiologicznej, przeznaczony dla pacjentów po
zawale mięśnia sercowego. W ramach programu pacjenci mają zapewnioną ciągłość
diagnostyki i leczenia, w tym również rehabilitacji kardiologicznej oraz edukacji na temat
czynników ryzyka chorób serca, w kolejnych 12 miesiącach od wypisu ze szpitala.
Program KOS-BAR (pilotaż) to program kompleksowej opieki medycznej nad pacjentami
chorymi na otyłość olbrzymią leczoną chirurgicznie. Pacjent jest leczony w ośrodku
koordynującym, który zapewni mu kompleksową opiekę przed- i po operacji.
Program opieki nad pacjentem z zespołem stopy cukrzycowej (pilotaż) - celem programu
pilotażowego jest ocena organizacji, jakości i efektów opieki nad świadczeniobiorcami z
zespołem stopy cukrzycowej w ramach połączonych świadczeń na oddziałach chorób
wewnętrznych i chirurgii z pooperacyjną kontrolą procesu gojenia oraz diabetologii i
chirurgii z pooperacyjną kontrolą procesu gojenia.
Jako przykład działań dotyczących usprawnienia organizacji i jakości leczenia chorób
cywilizacyjnych należy natomiast wymienić m.in. wprowadzenie świadczeń
gwarantowanych:
Kompleksowa opieka onkologiczna nad pacjentem z nowotworem jelita
grubego oraz
Kompleksowa opieka onkologiczna nad pacjentem z nowotworem piersi.
Decyzje o wprowadzeniu kolejnych programów oraz nowych świadczeń gwarantowanych,
modyfikacji istniejących lub kontynuacji obecnie testowanych rozwiązań (dot. programów
pilotażowych) będą podejmowane w zależności od potrzeb po przenalizowaniu konkretnych
problemów zdrowotnych populacji i obecnie istniejących rozwiązań systemowych. Analizy
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
te są i będą prowadzone zarówno przez Ministerstwo Zdrowia jak i inne podmioty (np.
Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --