tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 27 marca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 8532
Znak sprawy: DP2.054.2.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 8532 posłanki Olgi Semeniuk-Patkowskiej
przekazuję następujące wyjaśnienia.
Pytanie 1
Jaki jest obecny poziom zadłużenia Polski w stosunku do PKB i jakie prognozy dotyczą
jego rozwoju w najbliższych latach?
Według ostatnich dostępnych danych na koniec III kw. 2024 r. państwowy dług
publiczny (definicja krajowa) wyniósł w relacji do PKB* 42,3%, a dług sektora
instytucji rządowych i samorządowych (definicja UE) 53,5%.
Dane o wielkości długu publicznego na koniec 2024 r. będą dostępne i zostaną
opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa Finansów 31 marca 2025 r.
*PKB za cztery ostatnie kwartały
Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2025-2028
przyjęta przez Radę Ministrów we wrześniu 2024 r. przewiduje, że prognozowana
relacja państwowego długu publicznego do PKB wyniesie 43,3% w 2024 r. i 47,1%
w 2025 r., następnie będzie wzrastała do 48,6% w 2027 r., a w 2028 roku obniży się
do 48,3%. W horyzoncie Strategii relacja państwowego długu publicznego do PKB
pozostanie bezpiecznie poniżej progu ostrożnościowego 55% określonego w
ustawie o finansach publicznych.
Prognozowana relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (wg
definicji UE, dług EDP) do PKB wyniesie 54,6% w 2024 r. i 58,4% w 2025 r.,
następnie wzrośnie do 61,3% w 2027 r., a w 2028 r. obniży się do 61,2%. Wartość
referencyjna relacji długu EDP do PKB na poziomie 60% zostanie przekroczona w
2026 r.
Prognoza na lata 2025-2028 została przygotowana przy założeniu corocznego
dostosowania fiskalnego umożliwiającego przestrzeganie ustalonej ścieżki
wydatków netto zgodnie z założeniami średniookresowego planu budżetowo-
strukturalnego.

-- 1 of 5 --

2/5
Pytanie 2
Jakie konkretne działania podejmuje rząd, aby kontrolować rosnące zadłużenie, nie
rezygnując jednocześnie z kluczowych inwestycji i programów społecznych?
Zgodnie ze Średniookresowym planem budżetowo-strukturalnym na lata 2025-20281
(zwany dalej „Planem”) priorytetem rządu jest sprowadzenie długu sektora
instytucji rządowych i samorządowych na ścieżkę jego redukcji, przy równoczesnej
dbałości o utrzymanie wzrostu gospodarczego i inwestycji publicznych.
Najistotniejszy element Planu to ścieżka wydatków netto sektora instytucji
rządowych i samorządowych. Konsekwencją implementacji założonej ścieżki
będzie ograniczenie deficytu do poziomu poniżej 3% PKB w 2028 r. i sprowadzenie
długu na ścieżkę jego redukcji począwszy od 2028 r.
W Planie zawarto wstępną informację na temat działań przyczyniających się do
ograniczenia deficytu, wynikających z już uchwalonych lub procedowanych zmian,
obejmujących:
 wejście w życie minimalnego podatku dochodowego (dotyczącego osób
prawnych), którego skutki ujawnią się w 2025 roku,
 objęcie Systemem Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) przewozu
betonu gotowego do wylania (od 2025 r.),
 indeksacja stawek akcyzy (aktualizacja Mapy drogowej akcyzy, lata 2025-
28),
 wprowadzenie obowiązku wystawiania e-faktur (system KSeF, 2026 r.),
 wprowadzenie systemu globalnego podatku (GloBE, 2027 r.).
Konsolidacji sprzyjać będzie utrzymanie obecnych parametrów skali podatkowej
PIT w kolejnych latach (wdrożonych w 2022 r.) i brak zmian legislacyjnych w
zakresie zasad waloryzacji świadczeń.
Redukcję nadmiernego deficytu będzie wspierać działanie stabilizującej reguły
wydatkowej. Zgodnie bowiem z ustawą o finansach publicznych w przypadku
objęcia Polski rekomendacjami Rady UE w sprawie zlikwidowania nadmiernego
deficytu kwota wydatków przewidziana w ustawie budżetowej musi być zgodna z
tymi zaleceniami. Ponadto w przypadku zatwierdzenia przez Radę UE ścieżki
wydatków netto, o której mowa w rozporządzeniu UE2, wielkość korekty kwoty
wydatków K_n odpowiada wysiłkowi fiskalnemu zgodnemu z zatwierdzoną przez
Radę UE ścieżką wydatków netto, o której mowa w tym rozporządzeniu (art. 112ab
ust. 1 ustawy o finansach publicznych).
Przyjęte przez Radę UE 21 stycznia br. rekomendacje dla Polski w sprawie
zlikwidowania nadmiernego deficytu, jak i zatwierdzające polski Plan zalecają
1 https://www.gov.pl/web/finanse/sredniookresowy-plan-budzetowo-strukturalny,
przyjęty przez Rząd w dniu 8 października 2024
2 ) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/1263 w sprawie skutecznej
koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz
uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97

-- 2 of 5 --

3/5
wdrożenie ścieżki wydatków netto w nim przedstawionej. Wzrost gospodarczy,
wspierany zwiększonymi inwestycjami publicznymi oraz odpowiednio
zaplanowanymi działaniami budżetowymi, przyczyni się do stopniowej redukcji
deficytu. Kluczowe będzie konsekwentne przestrzeganie wyznaczonej ścieżki
wydatków oraz monitorowanie skutków realizowanych działań w kontekście
stabilności finansów publicznych.
Pytanie 3
Jakie są plany rządu w zakresie pozyskiwania środków zewnętrznych, aby
zminimalizować skutki wzrostu zadłużenia?
Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2025-2028,
przyjęta przez Radę Ministrów i przekazana do Sejmu we wrześniu 2024 r.,
zapewnia możliwość elastycznego kształtowania struktury finansowania potrzeb
pożyczkowych budżetu państwa pod względem wyboru rynku, sposobu emisji,
waluty oraz typu instrumentów, w tym również przy wykorzystaniu instrumentów
pochodnych. Wybór tej struktury powinien być rezultatem oceny sytuacji rynkowej
(poziomu popytu, stóp procentowych i kształtu krzywej dochodowości na
poszczególnych rynkach) i kosztu finansowania w długim horyzoncie czasu, z
uwzględnieniem ograniczeń wynikających z akceptowanego poziomu ryzyka.
Strategia zakłada, że podstawowym rynkiem finansowania potrzeb pożyczkowych
budżetu państwa pozostanie rynek krajowy. Finansowanie w walutach obcych
będzie stanowiło uzupełnienie finansowania krajowego, a jego poziom powinien:
• uwzględniać potrzeby pożyczkowe budżetu w walutach obcych, napływ
środków walutowych w ramach budżetu unijnego i instrumenty finansowe
oferowane przez UE, w tym pożyczki w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy
i Zwiększenia Odporności (RRF);
• zapewniać dywersyfikację źródeł pozyskiwania środków poprzez dostęp Polski
do bazy inwestorów na głównych rynkach finansowych;
• utrzymywać pozycję Polski na rynku euro i dolara amerykańskiego;
• działać stabilizująco na rynek krajowy poprzez możliwość dostosowywania
struktury finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa do sytuacji
rynkowej;
• wykorzystywać możliwość atrakcyjnego finansowania w międzynarodowych
instytucjach finansowych;
• uwzględniać możliwość sprzedaży walut w NBP i na rynku walutowym jako
instrumentu zarządzania środkami walutowymi i płynnością budżetu państwa, z
uwzględnieniem uwarunkowań wynikających z polityki pieniężnej, gospodarczej
i budżetowej.
Strategia zakłada utrzymywanie udziału długu w walutach obcych w długu Skarbu
Państwa poniżej 25% z możliwością przejściowych odchyleń wynikających z
uwarunkowań rynkowych lub budżetowych .
Pytanie 4
Jakie mechanizmy kontroli długu publicznego są wprowadzone w Polsce, aby zapewnić
stabilność finansów publicznych w długim okresie?
W obowiązującym w Polsce prawie zawarte są mechanizmy zapobiegające
nadmiernemu narastaniu długu. Art. 216 Konstytucji RP zabrania zaciągania
zobowiązań, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5

-- 3 of 5 --

4/5
wartości rocznego produktu krajowego brutto (PKB). Dodatkowo ustawa o
finansach publicznych zawiera procedury ostrożnościowe i sanacyjne uruchamiane
automatycznie w przypadku przekroczenia progu 55% i 60% PKB. Konsekwencją
przekroczenia progu 55% (w tym wypadku brana jest pod uwagę również kwota
długu przeliczona wg średnich w całym roku kursach walutowych oraz
pomniejszona o wolne środki na rachunkach budżetu) jest m.in. konieczność
przyjęcia na kolejny rok ustawy budżetowej bez deficytu lub zapewniającej spadek
relacji długu Skarbu Państwa do PKB, a także zakaz udzielania nowych pożyczek z
budżetu państwa.
Od 2015 roku w Polsce stosuje się stabilizującą regułę wydatkową (SRW),
stanowiącą implementację dyrektywy Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r.
w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich. Zgodnie z
wymogami ww. Dyrektywy, reguła sprzyja przestrzeganiu w wieloletniej
perspektywie wynikających z unijnego Paktu Stabilności i Wzrostu wartości
referencyjnych dotyczących poziomu deficytu (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora
instytucji rządowych i samorządowych.
Przepisy SRW obejmują mechanizm korygujący kwoty wydatków, mający
zastosowanie w przypadku, gdy najbardziej aktualne prognozy Komisji
Europejskiej przewidują przekroczenie wartości referencyjnych deficytu lub długu
sektora instytucji rządowych i samorządowych. Standardowa wielkość korekty
kwoty wydatków wynosi co najmniej 0,5% PKB planowanego na rok budżetowy,
jednak w przypadku zatwierdzenia przez Radę Unii Europejskiej ścieżki wydatków
netto, korekta odpowiada wysiłkowi fiskalnemu zgodnemu z ww. ścieżką. Przepisy
te zapewniają powiązanie SRW z analizą średniookresowej stabilności długu (z ang.
debt sustainability analysis) stosowaną w regułach unijnych. Zgodnie z nowymi
regulacjami UE, państwa członkowskie opracowują plany średniookresowe.
Najważniejszym elementem tych planów są ścieżki wydatków netto, których celem
jest zapewnienie bezpieczeństwa finansów publicznych, tj. ograniczenie w
określonym horyzoncie deficytu do poziomu poniżej 3% PKB i odpowiednią
redukcję długu lub utrzymanie deficytu i długu poniżej wartości referencyjnych.
Tempo to będzie wiążące dla wydatków sektora instytucji rządowych i
samorządowych w okresie planu budżetowo-strukturalnego.
Ponadto Ministerstwo Finansów realizuje przegląd funkcjonowania SRW w latach
2019-2023, będący realizacją kamienia milowego A4G w ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności. W ramach ww. przeglądu szczególną uwagę
poświęcono antycyklicznym właściwościom reguły oraz jej roli w stabilizacji
wydatków sektora finansów publicznych w długim okresie. Przeprowadzone
symulacje potwierdziły antycykliczność SRW oraz pozytywny wpływ na stabilność
sektora finansów publicznych. Raport z realizacji przeglądu SRW zostanie
opublikowany na stronie BIP Ministerstwa Finansów do końca I kwartału 2025 r.

-- 4 of 5 --

5/5
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu

-- 5 of 5 --