Interpelacja w sprawie tzw. ustawy wiatrakowej i związanych z nią obaw społecznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 8520
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie tzw. ustawy wiatrakowej i związanych z nią obaw społecznych
Zgłaszający: Maciej Wróbel
Data wpływu: 06-03-2025
Szanowna Pani Minister,
w nawiązaniu do otrzymanej korespondencji od burmistrza miasta Korsze chciałbym zasygnalizować problem, który jest mi zgłaszany i dotyczy aspektów związanych z budową elektrowni wiatrowych. Burmistrz Korsz podkreśla, iż problemem jest m.in. negatywny wpływ wiatraków na życie ludzi zamieszkujących w ich otoczeniu. Ponadto życie ptaków staje się zagrożone w pobliżu elektrowni wiatrowych.
W związku ze zgłoszonym do mojego biura poselskiego problemem przesyłam apel otrzymany od burmistrza Korsz pana Jana Adamowicza oraz proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje wprowadzić limit liczby godzin migotania cienia przez wiatraki?
Jaka będzie dopuszczalna odległość budowy farm wiatrakowych od terenów Natura 2000?
Jakich działań dotyczących ochrony społecznej należy się spodziewać?
Z wyrazami szacunku
Maciej Wróbel
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9282 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Miłosz Motyka
DOZE-III.050.5.2025.ŁZ
3691732.14659651.11821972
Warszawa, 20-03-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje poselską Pana Macieja Wróbla sygn. K10INT8520 w sprawie
obaw społecznych związanych z lokalizacją elektrowni wiatrowych, proszę przyjąć
następujące informacje.
1. Czy Ministerstwo planuje wprowadzić limit liczby godzin migotania cienia przez wiatraki?
Przede wszystkim należy poinformować, że wprowadzenie ustawowej bezwzględnej
minimalnej odległości między elektrowniami wiatrowymi, a zabudową mieszkaniową ma na
celu zabezpieczenie społeczności lokalnych przed możliwie jak największym zakresem
negatywnych oddziaływań. Możliwe efekty wizualne, takie jak migotanie cienia i refleksy
świetlne są jednym z oddziaływań, które bierze się pod uwagę. Większe turbiny wiatrowe
posiadające większe łopaty będą obracać się zdecydowanie wolniej niż ma to miejsce w
przypadku starszych turbin wiatrowych z mniejszymi łopatami. Współczesne turbiny
wiatrowe obracają się z liczbą od 3 do 20 obrotów na minutę, co daje częstotliwość migotania
w obszarze cienia od 0,15 Hz do 1 Hz gdzie istotne efekty zdrowotne, które mogą wystąpić
w związku z migotaniem, stwierdza się dopiero od częstotliwości 3 Hz, której współczesne
turbiny nie emitują1.
Warto też wspomnieć o etapie środowiskowym dla procesu inwestycyjnego polegającego na
posadowieniu elektrowni wiatrowej. Na dalszych etapach procesu inwestycyjnego wpływ
elektrowni wiatrowej na środowisko jest weryfikowany przy wydawaniu decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach. Ostateczne warunki lokalizacji oraz zasady
funkcjonowania elektrowni wiatrowych, w tym oddalenia inwestycji od zabudowań
mieszkalnych będą weryfikowane i określane w ramach procedury wydawania przez
Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla
konkretnej inwestycji, w tym w określonych przypadkach, na podstawie szczegółowego
raportu oddziaływania na środowisko.
Procedura taka jest stosowana dla wszystkich istotnie oddziaływujących na środowisko
inwestycji, w tym dróg, linii kolejowych, linii energetycznych, zakładów przemysłowych itp.,
których emisja hałasu i oddziaływań elektromagnetycznych jest wyższa niż w przypadku
elektrowni wiatrowych. W ramach ww. procedury nakładane na inwestycje są wszystkie
niezbędne warunki i zasady funkcjonowania danej instalacji, aby mogła ona podlegać
bezpiecznej eksploatacji. W przypadku farm wiatrowych w ramach wymagań nakładanych na
inwestora mogą to być np.:
1 Polskiej Akademii Nauk „Elektrownie wiatrowe w życiu człowieka” (A.W. Jasiński, P. Kacejko, K. Matuszczak, J.
Szulczyk, A. Zagubień), str. 191.
-- 1 of 3 --
nakaz odpowiedniego rozmieszczenia poszczególnych elektrowni na terenie
dostępnym pod farmę wiatrową,
zastosowanie rozwiązań technicznych dot. np. odmrażania i ogrzewania łopat
elektrowni wiatrowych,
zastosowanie rozwiązań technicznych dot. np. pokrycia turbiny i łopat oraz regulacji
kąta ustawienia łopat w celu zlikwidowani efektu migotania cienia i światła,
zastosowanie odpowiedniego otoczenia dla farmy wiatrowej (np. posadzenia drzew
lub innych przeszkód dla rozchodzenia się hałasu),
nakaz zastosowania tzw. monitoringu realizacyjnego wybudowanych już elektrowni
wiatrowych w celu potwierdzenia braku negatywnych oddziaływań na otoczenie.
Podsumowując, zakłada się, że ustawowa bezwzględna minimalna odległość między
elektrowniami wiatrowymi, a zabudową mieszkaniową ma na celu zabezpieczenie
społeczności lokalnych przed możliwie jak największym zakresem negatywnych
oddziaływań. Natomiast jeśli chodzi o oddziaływanie konkretnej inwestycji wiatrakowej na
środowisko, jest ono każdorazowo analizowane przy wydawaniu decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach. Warto pamiętać, że z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach może wynikać większa odległość niż odległość
minimalna, o której mowa w ustawie z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie
elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 317), tj. obecnie – 700 m projektowana –
500 m. Może to być też odległość większa niż ta, która została przyjęta w MPZP.
2. Jaka będzie dopuszczalna odległość budowy farm wiatrakowych od terenów Natura 2000?
Na początek należy zwrócić uwagę, że projekt ustawy o zmianie ustawy inwestycjach w
zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (UD89), dalej: „projekt
ustawy o inwestycjach” nie wprowadza buforu odległości od wszystkich obszarów Natura
2000. Ta zasada odległościowa obejmuje specjalne obszary ochrony siedlisk, w których
przedmiotem ochrony są nietoperze oraz wszystkie obszary specjalnej ochrony ptaków ze
względu na potrzebę ochrony ptaków. Zakłada się minimalną ustawową odległość na
poziomie 500 m od takich obszarów. Celem projektodawcy jest podkreślenie, że wsparcie
dla inwestycji wiatrakowych nie może stanowić szkody dla form ochrony przyrody w Polsce.
A to właśnie obszary Natura 2000 są najmłodszą formą ochrony przyrody. Wprowadzone
w 2004 r. stanowiły jeden z obowiązków związanych z przystąpieniem Polski do Unii
Europejskiej. W Polsce utworzono ok. 1 tys. obszarów Natura 2000 (864 siedliskowe i 145
ptasie). Warto wskazać, że łącznie obszary Natura 2000 stanowią ok. 20% powierzchni
kraju.
Warto też podkreślić, że analogicznie jak ma to miejsce w przypadku buforu od zabudowy
mieszkaniowej, bufor od tych właściwych obszarów Natura 2000 zawsze może być większy.
W tym zakresie o konkretnej odległości będzie decydował organ gminy sporządzający plan
miejscowy po zapoznaniu się z treścią Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko
(przeprowadzenie jej jest obligatoryjne), a następnie wynikać będzie ona z rozstrzygnięcia
zawartego w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
3. Jakich działań dotyczących ochrony społecznej należy się spodziewać?
-- 2 of 3 --
Jak już podkreślano powyżej na etapie planistycznym inwestycji polegającej na
posadowieniu elektrowni wiatrowej o wielkości buforów odległości w każdym przypadku
decyduje organ gminy sporządzający plan miejscowy po zapoznaniu się z treścią
Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko (przeprowadzenie jej jest obligatoryjne).
Kluczowy wpływ na wielkość buforu ma również zapoznanie się organu gminy z
oczekiwaniami społecznymi co do planowanej inwestycji wiatrakowej.
Drugi wspomniany aspekt jest niezwykle ważny, gdyż projekt ustawy o inwestycjach
kontynuuje zasadę obowiązkowych spotkań z lokalnymi społecznościami. Przedmiotowe
spotkania odbywają się na początku etapu planistycznego, dzięki czemu społeczności
lokalne mogą wypowiedzieć się na długo przed rozpoczęciem inwestycji wiatrakowej. W
wielu gminach, wskutek przeprowadzonych spotkań, zdecydowano się na odsunięcie
planowanych elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej na odległość większą niż
pierwotnie zakładano, a nawet zdecydowano o zaprzestaniu sporządzania miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego lokalizującego elektrownie wiatrowe.
Dodatkowo projekt ustawy o inwestycjach zakłada specjalne uregulowanie sytuacji
mieszkańców gmin pobliskich. Należy podkreślić, że oddziaływanie elektrowni wiatrowej
może mieć taki sam wpływ na mieszkańców gminy, w której będzie ta instalacja
zlokalizowana, jak również gmin pobliskich. W przypadku gdy inwestycja wiatrowa zostanie
zlokalizowana na granicy gminy, gmina pobliska może być nawet mocniej narażona na
oddziaływanie elektrowni wiatrowej. Stąd też regulacje ustawowe wprowadzają potrzebę
stworzenia planu miejscowego na terenie tych gmin, aby właściwie ochronić wszystkich
mieszkańców będących pod wpływem oddziaływania elektrowni wiatrowych. Należy
również podkreślić, że tak samo, jak w przypadku gminy, w której zostanie posadowiona
elektrownia wiatrowa, gmina pobliska również ma w pełni władztwo planistyczne. Dlatego
też, jeśli mieszkańcy tej gminy nie zgodzą się na taką inwestycje i na takie oddziaływanie na
ich terenie, gmina pobliska nie sporządzi planu miejscowego, a co za tym idzie taka
inwestycja wiatrowa ostatecznie nie powstanie.
Podsumowując, zarówno obecne jak i projektowane przepisy dotyczące lokalizowania
elektrowni wiatrowych już na etapie planistycznym (a więc na samym początku procesu
inwestycyjnego) dają zupełną dowolność w kształtowaniu odległości elektrowni
wiatrowych od zabudowań mieszkaniowych, o ile jest to odległość większa niż zakłada to
minimalna ustawowa zasada odległościowa. Tym samym społeczność lokalna, poprzez
władze gminy może zdecydować o sprzeciwie i nielokalizowaniu elektrowni wiatrowych na
obszarze tych gmin.
Warto także podkreślić, że mieszkańcy funkcjonujący najbliżej elektrowni wiatrowych będą
objęci prawami strony w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach oraz w sprawie wydania pozwolenia na budowę inwestycji polegającej
na posadowieniu elektrowni wiatrowej, a zatem mogą wziąć aktywny udział w procesie
i formalnie zgłosić swoje zastrzeżenia do prowadzonej inwestycji.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --